SSLC SS part 2

 

അധ്യായം 6: സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള ബഹുജന മുന്നേറ്റം
ഈ അധ്യായം, ഏകദേശം 1919-ൽ ആരംഭിച്ച്, മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം ഒരു ബഹുജന മുന്നേറ്റമായി മാറിയതിനെക്കുറിച്ചാണ് വിശദീകരിക്കുന്നത്.

ഗാന്ധിയുടെ ആദ്യകാല രാഷ്ട്രീയ ജീവിതവും പ്രസ്ഥാനങ്ങളും
ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക, മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെ ഇരുപത് വർഷത്തെ രാഷ്ട്രീയ പരീക്ഷണശാലയായിരുന്നു. അവിടെ അദ്ദേഹം വംശീയ വിവേചനത്തിനെതിരെ ഒരു സമരം നയിക്കുകയും അഹിംസയിൽ അധിഷ്ഠിതമായ സമരമാർഗ്ഗമായ സത്യാഗ്രഹം വികസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. 1915-ൽ ഇന്ത്യയിൽ തിരിച്ചെത്തിയ ശേഷം, അദ്ദേഹം നിരവധി പ്രാദേശിക സമരങ്ങളിൽ ഇടപെട്ടു:

• ചമ്പാരൻ (1917): യൂറോപ്യൻ തോട്ടമുടമകളാൽ ചൂഷണം ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്ന ബീഹാറിലെ നീലം കർഷകർ നേരിട്ടിരുന്ന പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പരിഹാരം കണ്ടു.
• അഹമ്മദാബാദ് (1918): തുണിമിൽ തൊഴിലാളികൾക്ക് വേണ്ടി വേതന വർദ്ധനവ് ആവശ്യപ്പെട്ട് ഗാന്ധി ഒരു സമരം വിജയകരമായി നയിച്ചു, അത് ഒരു നിരാഹാര സമരത്തിൽ കലാശിച്ചു.
• ഖേഡ (1918): പ്രകൃതിക്ഷോഭം മൂലം വിളനാശം സംഭവിച്ചതിനാൽ നികുതിയിളവ് ആവശ്യപ്പെട്ട ഗുജറാത്തിലെ കർഷകർക്ക് വേണ്ടി അദ്ദേഹം പോരാടി. ഈ സമരങ്ങൾ ഇന്ത്യക്കാരെ ഗാന്ധിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ആശയങ്ങളോടും സത്യാഗ്രഹത്തോടും കൂടുതൽ അടുപ്പിച്ചു.

പ്രതിരോധവും ബഹുജന മുന്നേറ്റവും

• ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിനു ശേഷമുള്ള ദുരിതങ്ങൾ: ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധം (1914–1918) ഇന്ത്യയിൽ കടുത്ത സാമ്പത്തിക പ്രത്യാഘാതങ്ങൾക്ക് കാരണമായി. അധിക നികുതികൾ, ധാന്യ കയറ്റുമതി മൂലമുള്ള ഭക്ഷ്യക്ഷാമം, വിളനാശം, പകർച്ചവ്യാധികൾ എന്നിവ ഇതിലുൾപ്പെടുന്നു.
• റൗലറ്റ് നിയമം (1919): വളർന്നുവരുന്ന സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തെ അടിച്ചമർത്താൻ, ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഈ നിയമം നടപ്പിലാക്കി. ഇത് വാറന്റില്ലാതെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യാനും വിചാരണ കൂടാതെ ജയിലിലടക്കാനും അധികാരം നൽകി. ഇതിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് 1919 ഏപ്രിൽ 6-ന് ഗാന്ധി ദേശീയ ഹർത്താലിന് ആഹ്വാനം ചെയ്തു.
• ജാലിയൻവാലാബാഗ് കൂട്ടക്കൊല (ഏപ്രിൽ 13, 1919): പഞ്ചാബിലെ ജനപ്രിയ നേതാക്കളായ ഡോ. സത്യപാൽ, ഡോ. സൈഫുദ്ദീൻ കിച്ച്‌ലു എന്നിവരുടെ അറസ്റ്റിനെ തുടർന്ന് അമൃത്സറിലെ ജാലിയൻവാലാബാഗിൽ ജനങ്ങൾ ഒത്തുകൂടി. ജനറൽ റെജിനാൾഡ് ഡയർ ആൾക്കൂട്ടത്തിന് നേരെ വെടിയുതിർക്കാൻ പോലീസിന് ഉത്തരവ് നൽകി, ഔദ്യോഗിക കണക്കനുസരിച്ച് 379 പേർ മരിച്ചു.
• ഖിലാഫത്ത് പ്രശ്നം: ഹിന്ദു-മുസ്ലിം ഐക്യത്തിന്റെ ആവശ്യകത തിരിച്ചറിഞ്ഞ ഗാന്ധി, ഇസ്ലാമിക ലോകത്തിന്റെ ആത്മീയ നേതാവായ ഖലീഫയുടെ അധികാരങ്ങൾ പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ഖിലാഫത്ത് പ്രശ്നം ഏറ്റെടുത്തു. ഇന്ത്യയിൽ ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയത് അലി സഹോദരന്മാരായിരുന്നു (മുഹമ്മദ് അലി, ഷൗക്കത്ത് അലി).

നിസ്സഹകരണ പ്രസ്ഥാനം (NCM)
ഖിലാഫത്ത് കമ്മിറ്റിയുടെയും ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സിന്റെയും സംയുക്ത നേതൃത്വത്തിലാണ് നിസ്സഹകരണ പ്രസ്ഥാനം ആരംഭിച്ചത്.

• രീതികൾ: ബ്രിട്ടീഷ് സ്ഥാനപ്പേരുകൾ തിരികെ നൽകുക, സർക്കാർ ജോലികൾ രാജിവയ്ക്കുക, വിദേശ വസ്തുക്കൾ, കോടതികൾ, സ്കൂളുകൾ, നിയമനിർമ്മാണ സഭകൾ എന്നിവ ബഹിഷ്കരിക്കുക എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. സാമൂഹിക സൗഹാർദ്ദം ശക്തിപ്പെടുത്തുക, ഖാദി ജനകീയമാക്കുക, ദേശീയ വിദ്യാലയങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുക എന്നിവയായിരുന്നു പ്രധാന રચനാത്മക പരിപാടികൾ.
• അവസാനം: 1922 ഫെബ്രുവരി 5-ന് നടന്ന ചൗരി ചൗരാ സംഭവത്തെത്തുടർന്ന് പ്രസ്ഥാനം പെട്ടെന്ന് അവസാനിച്ചു. പ്രകോപിതരായ ജനക്കൂട്ടം ഒരു പോലീസ് സ്റ്റേഷന് തീയിടുകയും 22 പോലീസുകാരെ കൊല്ലുകയും ചെയ്തത് ഗാന്ധിയുടെ അഹിംസാ സിദ്ധാന്തത്തിന് വിരുദ്ധമായിരുന്നു.

തുടർന്നുള്ള പ്രക്ഷോഭങ്ങളും സ്വരാജിനായുള്ള ചുവടുവെപ്പുകളും

• സ്വരാജ് പാർട്ടി (1923): സി.ആർ. ദാസും മോത്തിലാൽ നെഹ്‌റുവും കോൺഗ്രസിനുള്ളിൽ ഈ വിഭാഗം രൂപീകരിച്ചു. സർക്കാരിന്റെ ജനവിരുദ്ധ നയങ്ങൾ തുറന്നുകാട്ടാൻ നിയമനിർമ്മാണ സഭകളിൽ പങ്കെടുക്കുകയായിരുന്നു ലക്ഷ്യം.
• റമ്പ കലാപം: ബ്രിട്ടീഷ് വനനിയമങ്ങൾക്കും പണമിടപാടുകാരുടെ ചൂഷണത്തിനും എതിരെ അല്ലൂരി സീതാരാമ രാജുവിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ആന്ധ്രാപ്രദേശിൽ നടന്ന ഒരു ഗോത്രവർഗ സമരം.
• സൈമൺ കമ്മീഷൻ ബഹിഷ്കരണം (1928): ഭരണഘടനാപരമായ പരിഷ്കാരങ്ങൾ ശുപാർശ ചെയ്യാൻ ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഒരു കമ്മീഷനെ (എല്ലാ അംഗങ്ങളും ബ്രിട്ടീഷുകാർ) നിയമിച്ചു. "സൈമൺ ഗോ ബാക്ക്" എന്ന മുദ്രാവാക്യമുയർത്തി നടന്ന പ്രതിഷേധത്തിനിടെ ലാലാ ലജ്പത് റായിക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും അദ്ദേഹം മരണപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
• ബർദോളി കർഷക സമരം (1928): സർദാർ വല്ലഭായ് പട്ടേലിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന ഈ സമരം, നികുതി വർദ്ധനവിനെതിരെ വിജയകരമായി പ്രതിഷേധിച്ചു.
• ലാഹോർ കോൺഗ്രസ് (1929): ഈ സമ്മേളനം ഒരു വഴിത്തിരിവായിരുന്നു. ആദ്യമായി സമ്പൂർണ്ണ സ്വാതന്ത്ര്യം ഔദ്യോഗികമായി ആവശ്യപ്പെട്ടു, ത്രിവർണ്ണ പതാക സ്വീകരിച്ചു, ഒരു ബഹുജന പ്രസ്ഥാനം ആരംഭിക്കാൻ ഗാന്ധിയെ ചുമതലപ്പെടുത്തി.

നിയമലംഘന പ്രസ്ഥാനം (CDM)

• തുടക്കം: ലാഹോർ കോൺഗ്രസ്സിന് ശേഷം, 1930 ഏപ്രിൽ 6-ന് ദണ്ഡിയിലേക്ക് മാർച്ച് ചെയ്ത് ഉപ്പുനിയമം ലംഘിച്ചുകൊണ്ട് ഗാന്ധി നിയമലംഘന പ്രസ്ഥാനം ആരംഭിച്ചു. ഈ അവശ്യവസ്തുവിന്മേലുള്ള സർക്കാരിന്റെ കുത്തക 'അനീതിപരമായ കുത്തക'യായി കണക്കാക്കിയതിനാലാണ് ഉപ്പ് തിരഞ്ഞെടുത്തത്.
• പങ്കാളിത്തം: നിസ്സഹകരണ പ്രസ്ഥാനത്തേക്കാൾ വ്യാപകമായ പൊതുജന പങ്കാളിത്തം ഇതിനുണ്ടായിരുന്നു. കർഷകർ നികുതിയും പാട്ടവും നൽകാൻ വിസമ്മതിച്ചു, തൊഴിലാളികൾ പണിമുടക്കി, ഗോത്രവർഗക്കാർ വനനിയമങ്ങൾ ലംഘിച്ചു. 'അതിർത്തി ഗാന്ധി' എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗാഫർ ഖാൻ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഇന്ത്യയിൽ പ്രസ്ഥാനത്തിന് നേതൃത്വം നൽകി.
• സമാധാനം: ഗാന്ധി-ഇർവിൻ ഉടമ്പടി (മാർച്ച് 5, 1931) നിയമലംഘന പ്രസ്ഥാനം താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവയ്ക്കുകയും, രണ്ടാം വട്ടമേശ സമ്മേളനത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ ഗാന്ധി സമ്മതിക്കുകയും ചെയ്തു.

വിപ്ലവകാരികളും ഇടതുപക്ഷ ആശയങ്ങളും

• സായുധ സമരം: റഷ്യൻ വിപ്ലവത്തിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട യുവ വിപ്ലവകാരികൾ, ഹിന്ദുസ്ഥാൻ റിപ്പബ്ലിക്കൻ അസോസിയേഷൻ (HRA) (1924, കക്കോരി സംഭവത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ടത്), ഹിന്ദുസ്ഥാൻ സോഷ്യലിസ്റ്റ് റിപ്പബ്ലിക്കൻ അസോസിയേഷൻ (HSRA) (1928, ഭഗത് സിങ്ങിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ) തുടങ്ങിയ സംഘടനകൾ രൂപീകരിച്ചു. ഭഗത് സിംഗ്, രാജ്ഗുരു, സുഖ്ദേവ് എന്നിവരെ 1931 മാർച്ച് 23-ന് തൂക്കിലേറ്റി.
• കോൺഗ്രസ് സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (CSP): സോഷ്യലിസ്റ്റ് ആശയങ്ങളോട് താൽപ്പര്യമുള്ളവർ കോൺഗ്രസിനുള്ളിൽ രൂപീകരിച്ച ഈ പാർട്ടി, മുതലാളിത്തത്തിനും ജന്മിത്തത്തിനും എതിരെ ഒരു സോഷ്യലിസ്റ്റ് സമൂഹം സ്ഥാപിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ടു (ജയപ്രകാശ് നാരായൺ ആദ്യ സെക്രട്ടറി, കമലാദേവി ചട്ടോപാധ്യായ സജീവ അംഗം).

അവസാനത്തെ ബഹുജന മുന്നേറ്റങ്ങൾ

• ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യാ സമരം (1942): ക്രിപ്സ് മിഷന്റെ പരാജയത്തെത്തുടർന്ന് ആരംഭിച്ചു. ഗാന്ധി 'പ്രവർത്തിക്കുക അല്ലെങ്കിൽ മരിക്കുക' എന്ന മന്ത്രം നൽകി. നേതാക്കളെ ജയിലിലടച്ചിട്ടും പ്രസ്ഥാനം വ്യാപിച്ചു (ജയപ്രകാശ് നാരായൺ, അരുണ ആസഫ് അലി എന്നിവർ ഒളിവിൽ നിന്ന് നേതൃത്വം നൽകി). ബലിയ, സത്താറ, തംലൂക്ക് തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ സമാന്തര സർക്കാരുകൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.
• ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ആർമി (INA): സുഭാഷ് ചന്ദ്രബോസിന്റെ ('ഡൽഹി ചലോ' മുദ്രാവാക്യം) നേതൃത്വത്തിൽ രൂപീകരിച്ചു. ക്യാപ്റ്റൻ ലക്ഷ്മി സെഹ്ഗാൾ നയിച്ച 'റാണി ഝാൻസി റെജിമെന്റ്' എന്ന വനിതാ യൂണിറ്റും ഇതിലുണ്ടായിരുന്നു. തടവുകാരായ INA സൈനികരുടെ ചെങ്കോട്ട വിചാരണയ്ക്കെതിരായ പ്രതിഷേധങ്ങൾ രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിനുശേഷം ബ്രിട്ടീഷുകാർക്ക് വലിയ വെല്ലുവിളിയായി.

സ്വാതന്ത്ര്യത്തിലേക്ക്
രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിനുശേഷം സ്വാതന്ത്ര്യത്തിലേക്കുള്ള യാത്ര ത്വരിതഗതിയിലായി. ഒരു ഇടക്കാല സർക്കാരും ഭരണഘടനാ നിർമ്മാണ സഭയും നിർദ്ദേശിച്ച കാബിനറ്റ് മിഷൻ (മാർച്ച് 1946), രാജ്യത്തെ ഇന്ത്യയും പാകിസ്ഥാനുമായി വിഭജിക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ച മൗണ്ട് ബാറ്റൺ പദ്ധതി (ജൂൺ 3, 1947) എന്നിവയായിരുന്നു പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ. 1947 ഓഗസ്റ്റ് 15-ന് ഇന്ത്യക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചു, ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു ആദ്യത്തെ പ്രധാനമന്ത്രിയായി. സ്വാതന്ത്ര്യസമരം അഹിംസ, ജനാധിപത്യം, ദേശീയ ഐക്യം തുടങ്ങിയ അടിസ്ഥാന മൂല്യങ്ങൾ ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചു.

---

അധ്യായം 7: സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയുടെ നേർക്കാഴ്ചകൾ
ഈ അധ്യായം സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തര ഇന്ത്യയും പുതിയ രാഷ്ട്രം നേരിട്ട വെല്ലുവിളികളും ചർച്ച ചെയ്യുന്നു.

സ്വാതന്ത്ര്യം, വിഭജനം, വെല്ലുവിളികൾ

• വിഭജനത്തിന്റെ ആഘാതം: 1947 ഓഗസ്റ്റ് 15-ലെ ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തോടൊപ്പം രാജ്യത്തെ ഇന്ത്യയും പാകിസ്ഥാനുമായി വിഭജിക്കുകയും ചെയ്തു. സർ സിറിൽ റാഡ്ക്ലിഫ് വരച്ച അതിർത്തി 'റാഡ്ക്ലിഫ് രേഖ' എന്നറിയപ്പെട്ടു. ഇത് അഭയാർത്ഥികളുടെ വൻതോതിലുള്ള പലായനത്തിനും വ്യാപകമായ അക്രമങ്ങൾക്കും വർഗീയ ലഹളകൾക്കും കാരണമായി.
• രക്തസാക്ഷിത്വം: ഹിന്ദു-മുസ്ലിം ഐക്യത്തിനായി നിലകൊണ്ട മഹാത്മാഗാന്ധിയെ 1948 ജനുവരി 30-ന് നാഥുറാം വിനായക് ഗോഡ്‌സെ വധിച്ചു.
• പ്രധാന വെല്ലുവിളികൾ: അഭയാർത്ഥികളുടെ പുനരധിവാസം, 565 നാട്ടുരാജ്യങ്ങളുടെ സംയോജനം, ഫ്രഞ്ച്, പോർച്ചുഗീസ് പ്രദേശങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കൽ, ഭാഷാടിസ്ഥാനത്തിൽ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ പുനഃസംഘടന, സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ ശക്തിപ്പെടുത്തൽ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിദേശനയം രൂപീകരിക്കൽ തുടങ്ങിയ വെല്ലുവിളികൾ സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യ നേരിട്ടു.

രാഷ്ട്ര നിർമ്മാണവും സാമ്പത്തിക ആസൂത്രണവും

• ഭരണഘടനാപരമായ അടിത്തറ: 1950 ജനുവരി 26-ന് ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടന നിലവിൽ വന്നു, ഇന്ത്യ ഒരു പരമാധികാര ജനാധിപത്യ റിപ്പബ്ലിക്കായി. ആദ്യത്തെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ് (1951-1952) ഒരു പാർലമെന്ററി ജനാധിപത്യ സംവിധാനം സ്ഥാപിച്ചു.
• നാട്ടുരാജ്യങ്ങളുടെ സംയോജനം: സർദാർ വല്ലഭായ് പട്ടേലും വി.പി. മേനോനും ലയനക്കരാർ ഉപയോഗിച്ചും ആവശ്യമുള്ളിടത്ത് സൈനിക നടപടിയിലൂടെയും (ഉദാഹരണത്തിന്, ജുനഗഡ്, കശ്മീർ, തിരുവിതാംകൂർ, ഹൈദരാബാദ്) നാട്ടുരാജ്യങ്ങളെ ഇന്ത്യൻ യൂണിയനിൽ വിജയകരമായി സംയോജിപ്പിച്ചു.
• വിദേശ കോളനികൾ: ഫ്രഞ്ച് പ്രദേശങ്ങൾ (പോണ്ടിച്ചേരി, മാഹി തുടങ്ങിയവ) 1954-ൽ വിട്ടുകൊടുത്തു. പോർച്ചുഗീസ് പ്രദേശങ്ങൾ (ഗോവ, ദാമൻ, ദിയു) 1961-ൽ സൈനിക നടപടിയിലൂടെ മോചിപ്പിച്ചു.
• ഭാഷാപരമായ പുനഃസംഘടന: ഭരണപരമായ പ്രദേശങ്ങൾ ഭാഷയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പുനഃക്രമീകരിച്ചു. പോറ്റി ശ്രീരാമുലുവിന്റെ നിരാഹാരത്തെ തുടർന്നുള്ള മരണം 1953-ൽ ആന്ധ്രാ സംസ്ഥാനം രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു. സംസ്ഥാന പുനഃസംഘടനാ കമ്മീഷൻ (ജസ്റ്റിസ് ഫസൽ അലി, 1953) 1956-ൽ 14 ഭാഷാ സംസ്ഥാനങ്ങളും 6 കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളും സൃഷ്ടിക്കുന്നതിന് വഴിയൊരുക്കി.
• സാമ്പത്തിക തന്ത്രം: ഇന്ത്യ ഒരു മിശ്ര സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥാ മാതൃക സ്വീകരിച്ചു, പൊതുമേഖലയ്ക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകി, പഞ്ചവത്സര പദ്ധതികൾ നടപ്പിലാക്കാൻ ആസൂത്രണ കമ്മീഷനെ (1950) നിയമിച്ചു.
  • ആദ്യകാല പദ്ധതികൾ: ആദ്യ പദ്ധതി കാർഷിക മേഖലയിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു (ഭക്രാനംഗൽ പോലുള്ള പ്രധാന പദ്ധതികൾക്ക് കാരണമായി). രണ്ടാം പദ്ധതി വ്യാവസായിക വികസനത്തിന് ഊന്നൽ നൽകി, വിദേശ സഹായത്തോടെ ഇരുമ്പുരുക്ക് വ്യവസായശാലകൾ (ഉദാ. റൂർക്കേല, ഭിലായ്, ദുർഗാപൂർ) സ്ഥാപിച്ചു.
• ഭൂപരിഷ്കരണം: വ്യക്തിഗത ഭൂപരിധി നിശ്ചയിക്കുന്നതിനും മിച്ചഭൂമി ഭൂരഹിതർക്ക് വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനുമുള്ള നിയമങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കി. ഭൂദാന പ്രസ്ഥാനം (വിനോബ ഭാവെ) ഭൂമി ദാനം ചെയ്യുന്നത് പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു.
• ഭക്ഷ്യോത്പാദനത്തിലെ വിപ്ലവങ്ങൾ:
  • ഹരിതവിപ്ലവം (1960-കൾ): ആധുനിക സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ ഉപയോഗിച്ച് ഭക്ഷ്യ സ്വയംപര്യാപ്തത ലക്ഷ്യമിട്ടു. ഡോ. എം.എസ്. സ്വാമിനാഥൻ ഇന്ത്യയിലെ ഹരിതവിപ്ലവത്തിന്റെ പിതാവാണ്.
  • ധവളവിപ്ലവം: പാൽ ഉത്പാദനം വർദ്ധിപ്പിച്ചു (ഡോ. വർഗീസ് കുര്യന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ, അമുലിന്റെ രൂപീകരണത്തിന് കാരണമായി).
• ബാങ്കുകളുടെ ദേശസാൽക്കരണം (1969): ഇന്ദിരാഗാന്ധി പതിനാല് പ്രമുഖ ബാങ്കുകളെ ദേശസാൽക്കരിച്ചു. ശ്രദ്ധ സമ്പന്നരിൽ നിന്ന് കർഷകരിലേക്കും സാധാരണക്കാരിലേക്കും മാറ്റുകയായിരുന്നു ലക്ഷ്യം.

വിദ്യാഭ്യാസം, ശാസ്ത്രം, വിദേശനയം

• വിദ്യാഭ്യാസം: വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായം പഠിക്കാനും പരിഷ്കരിക്കാനും വിവിധ കമ്മീഷനുകളെ (ഉദാ. രാധാകൃഷ്ണൻ കമ്മീഷൻ 1948, കോത്താരി കമ്മീഷൻ 1964) നിയമിച്ചു.
• ശാസ്ത്രവും സാങ്കേതികവിദ്യയും: ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു ശാസ്ത്രീയ വികസനത്തിനായി വാദിച്ചു. ഐഐടി, ബാർക് ('ചിരിക്കുന്ന ബുദ്ധൻ' പരീക്ഷണം 1974), ഐഎസ്ആർഒ (1969) തുടങ്ങിയ സ്ഥാപനങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. ഡോ. എ.പി.ജെ. അബ്ദുൾ കലാം 'ഇന്ത്യയുടെ മിസൈൽ മനുഷ്യൻ' എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
• വിദേശനയം: നെഹ്‌റുവായിരുന്നു പ്രധാന ശില്പി. സമാധാനപരമായ സഹവർത്തിത്വം, പഞ്ചശീല തത്വങ്ങൾ (1954-ൽ ചൈനയുമായി ഒപ്പുവച്ചു) എന്നിവയായിരുന്നു പ്രധാന തത്വങ്ങൾ. അമേരിക്കൻ, സോവിയറ്റ് ശക്തികൾക്ക് പുറത്ത് ഒരു സ്വതന്ത്ര നിലപാട് നിലനിർത്താൻ ഇന്ത്യ ചേരിചേരാ പ്രസ്ഥാനത്തിന് (NAM) നേതൃത്വം നൽകി.

കേരളത്തിന്റെ വികസന മാതൃക
1956 നവംബർ 1-നാണ് കേരളം രൂപീകൃതമായത്. ആഗോള ശ്രദ്ധ നേടിയ പ്രധാന നേട്ടങ്ങൾ:

• ഭൂപരിഷ്കരണം: കേരള ഭൂപരിഷ്കരണ (ഭേദഗതി) നിയമം (1970) ജന്മി സമ്പ്രദായം നിർത്തലാക്കുകയും കുടിയാന്മാർക്ക് ഭൂമിയിൽ സ്ഥിരാവകാശം നൽകുകയും ചെയ്തു.
• വിദ്യാഭ്യാസവും ആരോഗ്യവും: കേരളം സാർവത്രിക പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം നേടുകയും ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ സമ്പൂർണ്ണ സാക്ഷരത നേടിയ സംസ്ഥാനമായി (1991) മാറുകയും ചെയ്തു. കുറഞ്ഞ ശിശു/മാതൃ മരണനിരക്കിലും ഉയർന്ന ആയുർദൈർഘ്യത്തിലും പ്രതിഫലിക്കുന്ന, വികസിത രാജ്യങ്ങളോട് കിടപിടിക്കുന്ന ഒരു പൊതുജനാരോഗ്യ സംവിധാനം സംസ്ഥാനത്തുണ്ട്.

---

അധ്യായം 8: ജനാധിപത്യം: ഒരിന്ത്യൻ അനുഭവം
സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം ഇന്ത്യൻ ജനാധിപത്യത്തെ രൂപപ്പെടുത്തിയ വെല്ലുവിളികളും അനുഭവങ്ങളും ഈ അധ്യായം പരിശോധിക്കുന്നു.

ജനാധിപത്യ സ്ഥാപനവും രാഷ്ട്രീയ മാറ്റങ്ങളും

• തെരഞ്ഞെടുപ്പുകളും ഐക്യവും: അഭയാർത്ഥികളുടെ പുനരധിവാസത്തിനും നാട്ടുരാജ്യങ്ങളുടെ സംയോജനത്തിനും രാഷ്ട്രീയ പരിഹാരങ്ങൾ കണ്ടെത്തുക എന്നിവയായിരുന്നു പ്രധാന വെല്ലുവിളികൾ. ജനാധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനായി, തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ രൂപീകരിച്ചു (1950). നിരക്ഷരതയും മണ്ഡലങ്ങൾ നിർവചിക്കുന്നതിലെ വെല്ലുവിളികളും ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും ആദ്യത്തെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ് (1951-1952) വിജയകരമായി നടത്തി.
• രാഷ്ട്രീയ ആധിപത്യം: 1989 വരെ (1977-1979 കാലഘട്ടം ഒഴികെ) ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് തെരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ ആധിപത്യം പുലർത്തി. 1989-നു ശേഷം, ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയം ബഹുകക്ഷി സംവിധാനത്തിലേക്കും മുന്നണി രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കും മാറി.

അടിയന്തരാവസ്ഥ (1975–1977)
ഗുജറാത്തിലെയും ബീഹാറിലെയും ദേശീയ പ്രക്ഷോഭങ്ങളും (യഥാക്രമം മൊറാർജി ദേശായിയും ജയപ്രകാശ് നാരായണനും നയിച്ചത്), പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതി അസാധുവാക്കിയതും അടിയന്തരാവസ്ഥയ്ക്ക് (1975 ജൂൺ 25-ന് പ്രഖ്യാപിച്ചത്) കാരണമായി.

• പ്രത്യാഘാതം: മൗലികാവകാശങ്ങൾ മരവിപ്പിച്ചു, പത്രസ്വാതന്ത്ര്യം നിഷേധിക്കപ്പെട്ടു, ഫെഡറൽ സംവിധാനം ഇല്ലാതായി. 1977 മാർച്ചിൽ അടിയന്തരാവസ്ഥ പിൻവലിച്ചു, തുടർന്നു നടന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോൺഗ്രസ് പരാജയപ്പെടുകയും ജനതാ പാർട്ടി സർക്കാർ രൂപീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.

ജനാധിപത്യത്തെ രൂപപ്പെടുത്തിയ ജനകീയ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ
വിവിധ സാമൂഹിക വിഭാഗങ്ങൾ (ദളിതർ, സ്ത്രീകൾ, കർഷകർ) പ്രാതിനിധ്യം നേടുന്നതിനായി പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ രൂപീകരിച്ചു.

• പിന്നാക്ക വിഭാഗ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ: മണ്ഡൽ കമ്മീഷൻ (1979, ബി.പി. മണ്ഡൽ) സർക്കാർ ജോലികളിലും വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും മറ്റ് പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങൾക്ക് (OBC) 27% സംവരണം ശുപാർശ ചെയ്തു. 1990-ൽ ഇത് നടപ്പിലാക്കിയത് ജനസംഖ്യയുടെ പകുതിയോളം വരുന്നവരുടെ ക്ഷേമത്തിലേക്കുള്ള ഒരു സുപ്രധാന ചുവടുവെപ്പായിരുന്നു.
• ദളിത് പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ: ഡോ. ബി.ആർ. അംബേദ്കറിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് നീതിക്കും പ്രാതിനിധ്യത്തിനും വേണ്ടി വാദിച്ചു. ദളിത് പാന്തേഴ്സ് പ്രസ്ഥാനം (1972) ജാതിവിവേചനത്തിനും പോലീസ് ക്രൂരതയ്ക്കുമെതിരെ പ്രതിരോധിച്ചു.
• സ്ത്രീ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ: ചാരായ വിരുദ്ധ സമരം (ആന്ധ്രാപ്രദേശ്, 1990-കൾ) മദ്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അതിക്രമങ്ങൾക്കെതിരെ പ്രതിഷേധിച്ചു. നിർഭയ പ്രസ്ഥാനം (ഡൽഹി, 2012) ലൈംഗികാതിക്രമങ്ങൾക്കെതിരെ പ്രതിഷേധിക്കുകയും ക്രിമിനൽ നിയമ ഭേദഗതി നിയമം, 2013 (നിർഭയ നിയമം) ലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്തു.
• പാരിസ്ഥിതിക പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ: അശാസ്ത്രീയമായ വികസനം മൂലമുണ്ടാകുന്ന പ്രശ്നങ്ങൾക്കെതിരെ ഉയർന്നുവന്നു. ചിപ്‌കോ പ്രസ്ഥാനം (ഹിമാലയൻ പ്രദേശങ്ങൾ), നർമ്മദാ ബച്ചാവോ ആന്ദോളൻ (സർദാർ സരോവർ പദ്ധതിക്കെതിരെ, മേധാ പട്കറുടെ നേതൃത്വത്തിൽ) എന്നിവ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.
• വിവരാവകാശ പ്രസ്ഥാനം: മസ്ദൂർ കിസാൻ ശക്തി സംഗതൻ (MKSS, രാജസ്ഥാൻ, 1990) ആരംഭിച്ചു. ഇത് വിവരാവകാശ നിയമത്തിന് (RTI Act, 2005) വേണ്ടി വിജയകരമായി വാദിച്ചു, പൊതു കാര്യങ്ങളിൽ സുതാര്യത ഉറപ്പാക്കി.

പ്രാദേശികവും വിഘടനവാദപരവുമായ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ

• പ്രാദേശിക സ്വയംഭരണം: വൈവിധ്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പ്രത്യേക പരിഗണന ആവശ്യപ്പെട്ട് പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ ഉയർന്നുവന്നു. ദ്രാവിഡ പ്രസ്ഥാനം (തമിഴ്‌നാട്, ഇ.വി. രാമസ്വാമി നായ്ക്കരുടെ ആശയങ്ങളിൽ സ്ഥാപിതമായത്) ബ്രാഹ്മണ മേധാവിത്വത്തെ ചെറുക്കുകയും 1967-ൽ രാഷ്ട്രീയ അധികാരം നേടുകയും ചെയ്തു. ഗൂർഖാലാൻഡ്, ഝാർഖണ്ഡ്, തെലങ്കാന പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ പോലുള്ളവ സംസ്ഥാന പദവിക്കായി വാദിച്ചു.
• വിഘടനവാദ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ: സ്വതന്ത്ര സംസ്ഥാനങ്ങൾ രൂപീകരിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ടു. പഞ്ചാബിലെ ഖലിസ്ഥാൻ പ്രസ്ഥാനം (ഓപ്പറേഷൻ ബ്ലൂ സ്റ്റാർ, 1984 എന്ന സൈനിക ഇടപെടൽ ആവശ്യമായി വന്നു), ജമ്മു കശ്മീരിലെയും വടക്കുകിഴക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെയും പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ (ഉദാഹരണത്തിന്, മിസോ നാഷണൽ ഫ്രണ്ട്) എന്നിവ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. 2019-ൽ, ജമ്മു കശ്മീരിന് ആർട്ടിക്കിൾ 370 പ്രകാരമുള്ള പ്രത്യേക അവകാശങ്ങൾ കേന്ദ്ര സർക്കാർ റദ്ദാക്കി.

ജനാധിപത്യ സ്ഥിരതയ്ക്കുള്ള വെല്ലുവിളികൾ

• വർഗീയത: മതത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ജനങ്ങളെ വിഭജിക്കുന്ന ആശയം, ഇത് മതേതരത്വത്തിനും ഐക്യത്തിനും ഭീഷണിയാണ്.
• കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന ബന്ധങ്ങളിലെ പ്രശ്നങ്ങൾ: ഭരണഘടന കേന്ദ്രത്തിന് കൂടുതൽ അധികാരം നൽകുന്നു, ഗവർണർമാർ വഴിയുള്ള കേന്ദ്രത്തിന്റെ ഇടപെടൽ പലപ്പോഴും സംഘർഷങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഗവർണറുടെ പങ്ക്, പ്രത്യേകിച്ച് ആർട്ടിക്കിൾ 356 (രാഷ്ട്രപതി ഭരണം) സംബന്ധിച്ച്, ഒരു പ്രധാന വിവാദവിഷയമാണ്. സർക്കാരിയ കമ്മീഷൻ (1983) ഈ വിഷയം പഠിച്ചു.
• അഴിമതി: നിയമവിരുദ്ധമായ നേട്ടങ്ങൾക്കായി അധികാരം ഉപയോഗിക്കുന്നത് ജനാധിപത്യ സംവിധാനത്തിലുള്ള പൊതുജനവിശ്വാസം ഇല്ലാതാക്കുന്നു. ഇലക്ടറൽ ബോണ്ടുകളുടെ വിഷയം (2024-ൽ സുപ്രീം കോടതി റദ്ദാക്കിയത്) സുതാര്യത പ്രശ്നങ്ങൾ ഉയർത്തിക്കാട്ടി.
• രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ക്രിമിനൽവൽക്കരണം: ക്രിമിനൽ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ട വ്യക്തികൾ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ഇടപെടുന്നത്.
• കൂറുമാറ്റം: തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട പ്രതിനിധികൾ അവരുടെ പാർട്ടി ഉപേക്ഷിക്കുന്നത്. ഇത് കൂറുമാറ്റ നിരോധന നിയമത്തിലേക്ക് (52-ാം ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി, 1985) നയിച്ചു.

---

അധ്യായം 9: ഇന്ത്യൻ സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥയെ അറിയാം
ഈ അധ്യായം സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥ എന്ന ആശയം പരിചയപ്പെടുത്തുകയും ഇന്ത്യൻ സാമൂഹിക ഘടനയുടെ വ്യതിരിക്തമായ സവിശേഷതകൾ പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു.

സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥ
സ്ഥിരത, വളർച്ച, സാമൂഹിക ക്രമം എന്നിവ ഉറപ്പാക്കാൻ സമൂഹത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങൾ - വിദ്യാഭ്യാസം, നിയമം, ആരോഗ്യ സംവിധാനങ്ങൾ, സർക്കാർ തുടങ്ങിയവ - പരസ്പരം ആശ്രയിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ ഒരു സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥ രൂപപ്പെടുന്നു. സാമൂഹ്യശാസ്ത്രജ്ഞനായ ഹെർബർട്ട് സ്പെൻസർ സമൂഹത്തെ ഒരു ജീവിയോട് (സാമൂഹിക ജീവി എന്ന ആശയം) ഉപമിച്ചു, അവിടെ സ്ഥാപനങ്ങൾ പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ട് പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ചരിത്രപരവും സാംസ്കാരികവും മതപരവുമായ സ്വാധീനങ്ങളാൽ രൂപപ്പെട്ട ഇന്ത്യൻ സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥ സങ്കീർണ്ണമാണ്, വൈവിധ്യത്തിന്റെയും തുടർച്ചയുടെയും ഒരു പ്രത്യേക മിശ്രിതമാണ് ഇതിന്റെ സവിശേഷത.

I. ജാതി വ്യവസ്ഥ
ജാതി ഒരു സുപ്രധാന സ്ഥാപനമാണ്, അത് ജനനം കൊണ്ട് നിർണ്ണയിക്കപ്പെടുന്നു, ഹിന്ദു മതത്തിൽ ആഴത്തിൽ വേരൂന്നിയ ഇത് ജനങ്ങളെ വിവിധ തട്ടുകളായി വിഭജിക്കുന്നു.

• സവിശേഷതകൾ: ഇത് ഒരു സാമൂഹിക ശ്രേണീകരണം (പദവിയും ആനുകൂല്യങ്ങളും നിർണ്ണയിക്കുന്നു) അടിച്ചേൽപ്പിച്ചു, പാരമ്പര്യ തൊഴിൽ വിഭജനം (സാമൂഹിക ചലനാത്മകതയെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു) നടപ്പിലാക്കി, ശുദ്ധിയുടെയും അശുദ്ധിയുടെയും സങ്കൽപ്പത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഒരു സാമൂഹിക നിയന്ത്രണ സംവിധാനമായി പ്രവർത്തിച്ചു, വിവാഹത്തിൽ കർശനമായ നിയന്ത്രണങ്ങൾ (സ്വജാതിവിവാഹം) നടപ്പിലാക്കി, അസമത്വവും പാർശ്വവൽക്കരണവും (താഴ്ന്ന ജാതിക്കാർക്ക് വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും വിഭവങ്ങൾക്കും പ്രവേശനം നിഷേധിക്കുന്നു) നിലനിർത്തി.
• ആധുനിക പ്രതികരണം: ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടന വിവേചനം നിരോധിക്കുന്നു, പൗരാവകാശ സംരക്ഷണ നിയമം, 1955, തൊട്ടുകൂടായ്മ ആചരിക്കുന്നത് നിരോധിക്കുന്നു.

II. മതം
ഇന്ത്യ ഒരു മതേതര രാഷ്ട്രമാണ്, അതായത് ഒരു മതത്തിനും പ്രത്യേക പദവി നൽകുന്നില്ല.

• പങ്ക്: വ്യക്തിഗത പെരുമാറ്റത്തെ നയിക്കുകയും സഹവർത്തിത്വം ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന മാനുഷിക മൂല്യങ്ങൾ (സത്യസന്ധത, നീതി, സ്നേഹം) പഠിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ മതം ഒരു സാമൂഹിക നിയന്ത്രണത്തിനുള്ള ഉപാധിയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. വിശ്വാസങ്ങൾ, കലകൾ, സാഹിത്യം (ഉദാ. ക്ഷേത്രചിത്രങ്ങൾ) എന്നിവയിലൂടെ ഇത് സാംസ്കാരിക വൈവിധ്യത്തെ സമ്പന്നമാക്കുന്നു. മതപരമായ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ ചിലപ്പോൾ വിവേചനത്തെ വെല്ലുവിളിച്ചുകൊണ്ട് സാമൂഹിക മാറ്റം ത്വരിതപ്പെടുത്തുന്നു (ഉദാ. ബ്രഹ്മസമാജം).

III. ഭാഷ
ഇന്ത്യ ഭാഷാപരമായി വൈവിധ്യമുള്ള രാജ്യമാണ്, 22 ഔദ്യോഗിക ഭാഷകളുണ്ട്. വ്യക്തിത്വത്തിനും സംസ്കാരത്തിനും ഭാഷ നിർണായകമാണ്.

• പങ്ക്: വാമൊഴിയിലൂടെയും എഴുത്തിലൂടെയും (ഉദാ. വടക്കൻ പാട്ടുകൾ) സാംസ്കാരിക പാരമ്പര്യങ്ങളെ ഭാഷകൾ സജീവമാക്കുന്നു. ഭാഷ ഒരു വ്യക്തിത്വ ബോധം നൽകുന്നു (ഉദാ. തമിഴർ, മലയാളികൾ), സാംസ്കാരിക വൈവിധ്യത്തോടുള്ള ബഹുമാനവും സഹവർത്തിത്വവും വളർത്തുന്നു.

IV. ഗോത്ര സമൂഹം
ഗോത്ര സമൂഹം ഇന്ത്യയുടെ ഒരു അവിഭാജ്യ ഘടകമാണ് (ജനസംഖ്യയുടെ 8.6%, 2011 സെൻസസ്). ഗോത്രവർഗക്കാർ പ്രകൃതിയോട് ചേർന്ന് ജീവിക്കുകയും സുസ്ഥിര കൃഷിയിൽ ഏർപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.

• സംഭാവനകൾ: കൃഷി, ഔഷധം, ജൈവവൈവിധ്യ സംരക്ഷണം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള വിലയേറിയ പരമ്പരാഗത അറിവ് അവർക്കുണ്ട്. തനതായ കലകളിലൂടെയും സംസ്കാരത്തിലൂടെയും (ഉദാ. വാർളി പെയിന്റിംഗ്) അവർ ഇന്ത്യൻ സംസ്കാരത്തെ പോഷിപ്പിക്കുന്നു. അവരുടെ സമ്പ്രദായങ്ങൾ സുസ്ഥിര ജീവിതത്തിനും വിഭവ മാനേജ്മെന്റിനും മാതൃകകൾ നൽകുന്നു. സാന്താൾ കലാപം (1855–1856), മുണ്ട കലാപം (1899–1900) തുടങ്ങിയ അസമത്വത്തിനും അടിച്ചമർത്തലിനുമെതിരെ ഗോത്രവർഗക്കാർ നിരവധി പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ സംഘടിപ്പിച്ചു.

V. ഗ്രാമീണ-നഗര സമൂഹങ്ങൾ

• ഗ്രാമീണ സമൂഹം: കൃഷിയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി, അടുത്ത ബന്ധങ്ങളാൽ സവിശേഷമായ, ഇന്ത്യയുടെ കാർഷിക സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ നട്ടെല്ല് രൂപീകരിക്കുന്നു.
• നഗര സമൂഹം: വ്യവസായങ്ങൾ, വൈവിധ്യമാർന്ന സേവനങ്ങൾ, വേഗതയേറിയ ജീവിതശൈലി എന്നിവയാൽ സവിശേഷമാണ്.
• പരസ്പരാശ്രിതത്വം: ഗ്രാമീണ, നഗര സമൂഹങ്ങൾ പരസ്പരാശ്രിതത്വത്തിലൂടെ സന്തുലിതാവസ്ഥ നിലനിർത്തുന്നു; നഗരങ്ങൾ ഭക്ഷണത്തിനും അസംസ്കൃത വസ്തുക്കൾക്കുമായി ഗ്രാമങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്നു, ഗ്രാമങ്ങൾ സാങ്കേതികവിദ്യയ്ക്കും വിപണികൾക്കുമായി നഗരങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്നു. ഗ്രാമ-നഗര തുടർച്ച എന്ന ആശയം സൂചിപ്പിക്കുന്നത് നഗരങ്ങൾ എവിടെ അവസാനിക്കുന്നു, ഗ്രാമങ്ങൾ എവിടെ തുടങ്ങുന്നു എന്നതിന് വ്യക്തമായ അതിരില്ലെന്നാണ്.

വൈവിധ്യവും ബഹുസ്വരതയും
വൈവിധ്യം എന്നാൽ സ്വാഭാവികമായി നിലനിൽക്കുന്ന വ്യത്യാസങ്ങൾ (സാംസ്കാരികം, മതം, ഭാഷ) എന്നാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്. ബഹുസ്വരത എന്നാൽ വൈവിധ്യമാർന്ന ഘടകങ്ങൾ സഹവർത്തിത്വത്തിൽ നിലനിൽക്കുകയും പരസ്പര ബഹുമാനം, സ്നേഹം, സൗഹൃദം എന്നിവ വളർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു; അത് ബോധപൂർവം വളർത്തിയെടുക്കേണ്ട ഒന്നാണ്. വൈവിധ്യം ഐക്യത്തിനും സഹവർത്തിത്വത്തിനും സംഭാവന നൽകുന്നുവെന്ന് ബഹുസ്വരത ഉറപ്പാക്കുന്നു. ദേശീയോദ്ഗ്രഥനം എന്നത് വൈവിധ്യത്തെ ബഹുമാനിക്കുകയും മതേതരത്വം, സമത്വം തുടങ്ങിയ ഭരണഘടനാപരമായ മൂല്യങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് ഒരു ഏകീകൃതവും യോജിപ്പുള്ളതുമായ ഒരു രാഷ്ട്രം കെട്ടിപ്പടുക്കുന്ന പ്രക്രിയയാണ്.

---

സോഷ്യൽ സയൻസ് II
അധ്യായം 6: മാറുന്ന ഭൂമി
ഈ അധ്യായം ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തെ മാറ്റുന്ന ചലനങ്ങളെയും പ്രക്രിയകളെയും അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങളെയും കുറിച്ച് ചർച്ച ചെയ്യുന്നു.

ഭൂചലനങ്ങളും ശക്തികളും
പർവതങ്ങളും താഴ്‌വരകളും പോലുള്ള ഭൂരൂപങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്ന ഭൂചലനങ്ങളെ, കാരണമാകുന്ന ശക്തികളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തരംതിരിക്കുന്നു:

• ആന്തരിക ചലനങ്ങൾ (Endogenic Movements): ആന്തരിക ശക്തികൾ (ഉദാ. റേഡിയോആക്ടിവിറ്റി, ആദിമ താപം, സംവഹന പ്രവാഹങ്ങൾ) മൂലമുണ്ടാകുന്നു. ഇത് ഭൂകമ്പങ്ങൾ, അഗ്നിപർവ്വത പ്രവർത്തനം, പർവതീകരണ ചലനങ്ങൾ, ഫലകചലനങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് കാരണമാകുന്നു. ഇവയെ സാവധാനത്തിലുള്ള ചലനങ്ങൾ (Diastrophic Movements), പെട്ടെന്നുള്ള ചലനങ്ങൾ (Sudden Movements) എന്നിങ്ങനെ തരംതിരിക്കുന്നു.
  • പർവതീകരണ പ്രക്രിയകൾ (Diastrophic Processes): വൻകരരൂപീകരണ ചലനങ്ങൾ (Epeirogenic movements) കാര്യമായ രൂപമാറ്റമില്ലാതെ ഉയർത്തലിന് കാരണമാകുന്നു; പർവതരൂപീകരണ ചലനങ്ങൾ (Orogenic movements) മടക്കുപർവ്വതങ്ങൾ പോലുള്ളവയുടെ രൂപീകരണത്തിന് കടുത്ത രൂപമാറ്റങ്ങളോടെ കാരണമാകുന്നു.
• ബാഹ്യ ചലനങ്ങൾ (Exogenic Movements): ബാഹ്യ ശക്തികൾ (ഉദാ. ഗുരുത്വാകർഷണം, ഒഴുകുന്ന വെള്ളം, കാറ്റ്, ഹിമാനികൾ) മൂലമുണ്ടാകുന്നു. അപക്ഷയം, അപരദനം, നിക്ഷേപണം, വൻതോതിലുള്ള ശിലാപതനം എന്നിവ ഈ പ്രക്രിയകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

പെട്ടെന്നുള്ള ആന്തരിക ചലനങ്ങൾ

• അഗ്നിപർവ്വത പ്രവർത്തനം: അസ്തെനോസ്ഫിയറിൽ (ഭൂവൽക്കത്തിന് താഴെയുള്ള അർദ്ധ ദ്രാവക പാളി) നിന്നുള്ള ഉരുകിയ പാറ (മാഗ്മ) അഗ്നിപർവ്വതങ്ങൾ എന്നറിയപ്പെടുന്ന വിള്ളലുകളിലൂടെ ഉപരിതലത്തിലേക്ക് ഉയരുന്നു. പുറത്തേക്ക് വരുന്ന പദാർത്ഥത്തെ ലാവ എന്ന് പറയുന്നു. അഗ്നിപർവ്വത മേഖലകൾ പ്രധാനമായും പ്രധാന ഫലകങ്ങളുടെ അതിരുകളിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് (ഉദാ. പസഫിക് അഗ്നിവളയം).
  • ആഘാതവും ലഘൂകരണവും: അഗ്നിപർവ്വത സ്ഫോടനങ്ങൾ ജീവനും സ്വത്തിനും നാശം വരുത്തുന്നു. അപകടസാധ്യതയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ നിർമ്മാണം ഒഴിവാക്കുക, നിരീക്ഷണം, മുൻകൂർ മുന്നറിയിപ്പുകൾ എന്നിവ ലഘൂകരണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. അഗ്നിപർവ്വത പ്രദേശങ്ങൾ ഫലഭൂയിഷ്ഠവും (കൃഷിക്ക്), ധാതുസമ്പന്നവും, ഭൗമതാപോർജ്ജത്തിന്റെ ഉറവിടവുമാണ്.
• ഭൂകമ്പങ്ങൾ: പ്രധാനമായും ഫലകങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള ഘർഷണം മൂലമുണ്ടാകുന്നു, ഇത് ഭൂകമ്പ തരംഗങ്ങളായി ഊർജ്ജം പുറത്തുവിടുന്നു. ഭൂമിക്കുള്ളിലെ പ്രഭവസ്ഥാനത്തെ ഫോക്കസ് (ഹൈപ്പോസെന്റർ) എന്നും അതിന് നേരെ മുകളിലുള്ള ഉപരിതലത്തിലെ ബിന്ദുവിനെ എപ്പിസെന്റർ എന്നും പറയുന്നു.
  • അളവ്: റിക്ടർ സ്കെയിൽ ഉപയോഗിച്ച് അളക്കുന്നു. സീസ്മോഗ്രാഫുകൾ തരംഗങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു; പ്രതലതരംഗങ്ങളാണ് ഏറ്റവും വിനാശകാരി. ഹിമാലയൻ പ്രദേശങ്ങൾ വളരെ അപകടസാധ്യതയുള്ളവയാണ്.
• സുനാമി: സമുദ്രത്തിന്റെ അടിത്തട്ടിലുണ്ടാകുന്ന ശക്തമായ ഭൂകമ്പങ്ങളോ അഗ്നിപർവ്വത സ്ഫോടനങ്ങളോ മൂലമുണ്ടാകുന്ന ഭീമാകാരമായ വിനാശകാരിയായ തിരമാലകൾ. 2004-ലെ ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലെ സുനാമി കേരളമുൾപ്പെടെയുള്ള തീരപ്രദേശങ്ങളെ തകർത്തു. നിരീക്ഷണത്തിനായി സുനാമി മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനങ്ങൾ (ഉദാ. DART സ്റ്റേഷനുകൾ) ഉപയോഗിക്കുന്നു.

ബാഹ്യ ചലനങ്ങളും അപകടങ്ങളും

• അപക്ഷയം (Weathering): പാറകളുടെ ഭൗതികമായ ശിഥിലീകരണമോ രാസപരമായ വിഘടനമോ. മണ്ണിന്റെ രൂപീകരണത്തിനും ധാതുക്കളുടെ വേർതിരിവിനും ധാതു സമ്പുഷ്ടീകരണത്തിനും ഇത് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.
• വൻതോതിലുള്ള ശിലാപതനം (Mass Wasting): ഗുരുത്വാകർഷണത്തിന് കീഴിൽ ഒരു ചരിവിലൂടെ ഭൗമവസ്തുക്കളുടെ താഴേക്കുള്ള ചലനം. ഇതിൽ മണ്ണിടിച്ചിലും അവശിഷ്ടങ്ങളുടെ പ്രവാഹവും ഉൾപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിൽ ഇത് 'ഉരുൾപൊട്ടൽ' എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
  • കേരളത്തിലെ 'ഉരുൾപൊട്ടൽ': ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പ്രത്യേകതകൾ കാരണം പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ സാധാരണമാണ്. കനത്ത മഴ, മേഘവിസ്ഫോടനം, അശാസ്ത്രീയ നിർമ്മാണം, ഖനനം എന്നിവയാണ് ഇതിന് കാരണമാകുന്നത്. ശാസ്ത്രീയ ഉപകരണങ്ങൾ (വിദൂര സംവേദനം, ജിഐഎസ്) ഉപയോഗിച്ച് സാധ്യതയുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുക, 'കവചം' പോലുള്ള ദുരന്ത മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുക എന്നിവ ലഘൂകരണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

ദുരന്ത പദാവലി
അപകടം (Hazard) എന്നത് ജീവനോ ആരോഗ്യത്തിനോ സ്വത്തിനോ ഭീഷണി ഉയർത്തുന്ന ഒരു സാഹചര്യമാണ്. ദുരന്തം (Disaster) എന്നത് ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ നേരിടാനുള്ള കഴിവിനെ മറികടക്കുന്ന, വ്യാപകമായ നഷ്ടമുണ്ടാക്കുന്ന ഗുരുതരമായ തടസ്സമാണ്. നഷ്ടസാധ്യത (Risk) എന്നത് പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന നഷ്ടങ്ങളെ അളക്കുന്നു, ദുർബലത (Vulnerability) എന്നത് നാശനഷ്ടത്തിനുള്ള സാധ്യതയെ അളക്കുന്നു. ശേഷി (Capacity) എന്നത് ഒരു ദുരന്തത്തെ നേരിടാനോ ലഘൂകരിക്കാനോ ഉള്ള ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ വിഭവങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

സുസ്ഥിര വികസനത്തിലേക്ക്
മനുഷ്യന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ പ്രകൃതിയുമായി പൊരുത്തപ്പെടാതെ വരുമ്പോൾ പ്രകൃതിക്ഷോഭങ്ങൾ ദുരന്തങ്ങളായി മാറുന്നു. സുസ്ഥിര വികസനം എന്നാൽ ഭാവി തലമുറയുടെ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റാനുള്ള കഴിവിൽ വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യാതെ ഇന്നത്തെ തലമുറയുടെ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുക എന്നതാണ്.

---

അധ്യായം 7: ഇന്ത്യൻ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ: വളർച്ചയും പരിവർത്തനവും
ഈ അധ്യായം ഇന്ത്യ എങ്ങനെ സാമ്പത്തിക വളർച്ചയും വികസനവും കൈവരിച്ചു എന്ന് പരിശോധിക്കുന്നു, ആസൂത്രണ തന്ത്രങ്ങളിലും സാമ്പത്തിക പരിഷ്കാരങ്ങളിലും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു.

സാമ്പത്തിക വളർച്ചയും വികസനവും

• സാമ്പത്തിക വളർച്ച (Quantitative Change): ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ മൊത്ത ആഭ്യന്തര ഉൽപ്പാദനത്തിൽ (GDP) മുൻ വർഷത്തെ അപേക്ഷിച്ച് ഉണ്ടാകുന്ന വർദ്ധനവ്. ഇത് സാമ്പത്തിക വളർച്ചാ നിരക്ക് ഉപയോഗിച്ച് അളക്കുന്നു.
• പ്രതിശീർഷ വരുമാനം (PCI): ദേശീയ വരുമാനത്തെ ജനസംഖ്യ കൊണ്ട് ഹരിച്ചാണ് ഇത് കണക്കാക്കുന്നത്. അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ വളർച്ച താരതമ്യം ചെയ്യാൻ ഇത് ഉപയോഗിക്കുന്നു (ഇന്ത്യയെ താഴ്ന്ന ഇടത്തരം വരുമാനമുള്ള രാജ്യമായി തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നു). ഇത് ഒരു ശരാശരി മാത്രമായതിനാലും സമ്പത്തിന്റെ വിതരണമോ ജീവിത നിലവാരമോ പ്രതിഫലിപ്പിക്കാത്തതിനാലും പ്രതിശീർഷ വരുമാനത്തെ വിമർശിക്കാറുണ്ട്.
• സാമ്പത്തിക വികസനം (Qualitative Change): വരുമാനം, വിദ്യാഭ്യാസം, അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവയിലെ വളർച്ചയിലൂടെ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതനിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്ന പ്രക്രിയ. വളർച്ചയുടെ നേട്ടങ്ങൾ വ്യാപകമായി പങ്കുവെക്കപ്പെടുന്നു എന്ന് ഇത് ഉറപ്പാക്കുന്നു.

വികസന സൂചികകൾ

• മാനവ വികസന സൂചിക (HDI): ആയുർദൈർഘ്യം, സാക്ഷരത/സ്കൂൾ പ്രവേശനം, പ്രതിശീർഷ വരുമാനം എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി സാമ്പത്തിക വികസനം അളക്കാൻ യുഎൻ വികസിപ്പിച്ചത്. 2023-ൽ ഇന്ത്യയുടെ റാങ്ക് 130 ആയിരുന്നു.
• ഭൗതിക ജീവിത ഗുണനിലവാര സൂചിക (PQLI): മോറിസ് ഡേവിഡ് മോറിസ് (1979) വികസിപ്പിച്ചത്. അടിസ്ഥാന സാക്ഷരതാ സൂചിക, ശിശുമരണ നിരക്ക് സൂചിക, ആയുർദൈർഘ്യ സൂചിക എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്.
• സുസ്ഥിര വികസന ലക്ഷ്യ സൂചിക (SDGI): 17 സുസ്ഥിര വികസന ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കായുള്ള ശ്രമങ്ങളെ വിലയിരുത്തുന്നു; ഇന്ത്യയിൽ ഇത് സമാഹരിക്കുന്നത് നീതി ആയോഗാണ്. ഈ സൂചികയിൽ കേരളം ഉയർന്ന സ്ഥാനത്താണ്.

ആസൂത്രണവും സാമ്പത്തിക പരിഷ്കാരങ്ങളും

• സാമ്പത്തിക ആസൂത്രണം: ഇന്ത്യ ഒരു മിശ്ര സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥാ മാതൃക സ്വീകരിച്ചു. സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് മുമ്പുതന്നെ ആരംഭിച്ച ആസൂത്രണം (എം. വിശ്വേശ്വരയ്യയെ ഇന്ത്യൻ സാമ്പത്തിക ആസൂത്രണത്തിന്റെ പിതാവായി കണക്കാക്കുന്നു), ആസൂത്രണ കമ്മീഷന്റെ (1950, നെഹ്‌റു ചെയർമാൻ) സ്ഥാപനത്തോടെ ഔദ്യോഗികമായി. വളർച്ച, ആധുനികവൽക്കരണം, സ്വാശ്രയത്വം, സമത്വം തുടങ്ങിയ ലക്ഷ്യങ്ങൾ കൈവരിക്കുന്നതിന് കമ്മീഷൻ പഞ്ചവത്സര പദ്ധതികൾ (പി.സി. മഹലനോബിസ് ആണ് ശില്പി) നടപ്പിലാക്കി.
• നീതി ആയോഗ്: 2015 ജനുവരി 1-ന് ആസൂത്രണ കമ്മീഷന് പകരമായി സ്ഥാപിച്ചു, തന്ത്രപരമായ നയങ്ങളിലൂടെയും സഹകരണത്തിലൂടെയും ഇന്ത്യയെ പരിവർത്തനം ചെയ്യുക എന്നതാണ് ലക്ഷ്യം.
• 1991-ലെ സാമ്പത്തിക പരിഷ്കാരം: സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധികൾ (ധനകമ്മി, ഗൾഫ് യുദ്ധം), പൊതുമേഖലയുടെ കാര്യക്ഷമതയില്ലായ്മ, ആഗോള മാറ്റങ്ങൾ എന്നിവ ഇതിന് കാരണമായി. ഇത് സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിൽ (LPQ: ലൈസൻസുകൾ, പെർമിറ്റുകൾ, ക്വാട്ടകൾ) നിന്ന് LPG-യിലേക്ക് (ഉദാരവൽക്കരണം, സ്വകാര്യവൽക്കരണം, ആഗോളവൽക്കരണം) മാറുന്നതിന്റെ അടയാളമായിരുന്നു.
  • ഉദാരവൽക്കരണം: സാമ്പത്തിക വളർച്ച പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനായി നിയന്ത്രണങ്ങൾ ലഘൂകരിക്കുക.
  • സ്വകാര്യവൽക്കരണം: പൊതുമേഖലയുടെ പങ്ക് കുറയ്ക്കുക, പലപ്പോഴും ഓഹരി വിറ്റഴിക്കൽ (സർക്കാർ ഓഹരികളുടെ വിൽപ്പന) വഴി.
  • ആഗോളവൽക്കരണം: ഇന്ത്യൻ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ ലോക സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുമായി സംയോജിപ്പിക്കുക. ഇത് ലോക വ്യാപാര സംഘടന (WTO) നിയന്ത്രിക്കുകയും ബഹുരാഷ്ട്ര കമ്പനികൾ (MNCs) നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

വിജ്ഞാന സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ
ലോകം വ്യാവസായിക വിപ്ലവങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു (നിലവിൽ അഞ്ചാം വ്യാവസായിക വിപ്ലവത്തിലേക്ക് അടുക്കുന്നു, ഇത് മനുഷ്യ കേന്ദ്രീകൃത നിർമ്മിത ബുദ്ധിയിലും സുസ്ഥിര ഉൽപ്പാദനക്ഷമതയിലും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു).

• വിജ്ഞാന സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ: അറിവിന്റെയും വിവരങ്ങളുടെയും ഉത്പാദനം, വിതരണം, ഉപയോഗം എന്നിവയിൽ നൂതനമായ ആശയങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥ. ഇത് മാനവ വിഭവശേഷി, സാങ്കേതികവിദ്യ, ഗവേഷണം, നൂതനാശയങ്ങൾ എന്നിവയെ വളരെയധികം ആശ്രയിക്കുന്നു.
• മേഖലാപരമായ മുന്നേറ്റങ്ങൾ: ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ അഗ്രി ടെക് (സ്മാർട്ട് ഫാമിംഗ്), ഇൻഡസ്ട്രി 4.0 (നിർമ്മാണത്തിലെ ഓട്ടോമേഷൻ, ഐഒടി), എഡ്യൂ ടെക്, ഹെൽത്ത് ടെക് തുടങ്ങിയ സേവന മേഖലകളിലെ മുന്നേറ്റങ്ങളും കാണാം. കേരളം ഡിജിറ്റൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കേരള, കെ-ഡിസ്‌ക്, കേരള സ്റ്റാർട്ടപ്പ് മിഷൻ (KSUM) തുടങ്ങിയ സ്ഥാപനങ്ങളിലൂടെ ഇത് പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു.

---

അധ്യായം 8: സുസ്ഥിരതയിലേക്ക്
വിഭവങ്ങളുടെ വർഗ്ഗീകരണത്തിലും പരിപാലനത്തിലും ഈ അധ്യായം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു, വിഭവ ശോഷണം കാരണം സുസ്ഥിര വികസനത്തിന്റെ അടിയന്തിര ആവശ്യം ഊന്നിപ്പറയുന്നു.

വിഭവങ്ങളുടെ വർഗ്ഗീകരണം
മനുഷ്യന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്ന പ്രകൃതിദത്തവും, പ്രായോഗികവും, സ്വീകാര്യവുമായ എന്തിനെയും വിഭവം എന്ന് പറയുന്നു. വിഭവങ്ങളെ വിവിധ ഘടകങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി വർഗ്ഗീകരിക്കുന്നു:

• ഉത്ഭവം: ജൈവ (ജീവനുള്ളവ, ഉദാ. മനുഷ്യൻ, സസ്യങ്ങൾ), അജൈവ (ജീവില്ലാത്തവ, ഉദാ. ധാതുക്കൾ).
• പുതുക്കാനുള്ള കഴിവ്: പുതുക്കാവുന്നവ (തുടർച്ചയായി പുനഃസ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നവ, ഉദാ. സൂര്യപ്രകാശം, കാറ്റ്), പുതുക്കാൻ കഴിയാത്തവ (ദശലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ കൊണ്ട് രൂപം കൊള്ളുന്നവ, ഉപയോഗത്തിനനുസരിച്ച് കുറയുന്നവ, ഉദാ. ഫോസിൽ ഇന്ധനങ്ങൾ, ചില ധാതുക്കൾ).
• ഉടമസ്ഥാവകാശം: വ്യക്തിഗതം, സാമൂഹികം, ദേശീയ (തീരത്ത് നിന്ന് 12 നോട്ടിക്കൽ മൈൽ വരെ), അന്താരാഷ്ട്രീയം (200 നോട്ടിക്കൽ മൈലിനപ്പുറം).
• വികസനം: സാധ്യതയുള്ള വിഭവങ്ങൾ (കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും പൂർണ്ണമായി ഉപയോഗിക്കാത്തവ, ഉദാ. രാജസ്ഥാനിലെ സൗരോർജ്ജ/കാറ്റാടി സാധ്യതകൾ), വികസിത വിഭവങ്ങൾ (അളവും ഗുണവും സർവേ ചെയ്തതും കാര്യക്ഷമമായി ഉപയോഗിക്കുന്നതും). സ്റ്റോക്കുകൾ എന്നത് ഉപയോഗിക്കാൻ സാങ്കേതികവിദ്യയില്ലാത്ത വസ്തുക്കളാണ് (ഉദാ. ഹൈഡ്രജൻ), അതേസമയം റിസർവുകൾ എന്നത് ഭാവിയിലെ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി മാറ്റിവെച്ച വിഭവങ്ങളാണ്.

ധാതുക്കളും ഊർജ്ജ വിഭവങ്ങളും

• ധാതുക്കൾ: സാമ്പത്തിക വളർച്ചയ്ക്ക് അത്യന്താപേക്ഷിതമായ പ്രകൃതിദത്ത പദാർത്ഥങ്ങൾ. ലോഹ (ഉദാ. ഇരുമ്പ്, ചെമ്പ്, അലുമിനിയം), അലോഹ (ഉദാ. ജിപ്സം, ചുണ്ണാമ്പുകല്ല്) എന്നിങ്ങനെ തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇരുമ്പ് ഒഴിച്ചുകൂടാനാവാത്തതാണ് (98% സ്റ്റീൽ ഉത്പാദനത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്നു). വൈദ്യുത വ്യവസായത്തിന് ചെമ്പ് നിർണായകമാണ്.
• ഊർജ്ജ വിഭവങ്ങൾ: താപം, ചലനം, അല്ലെങ്കിൽ വൈദ്യുതി ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന പദാർത്ഥങ്ങൾ.
  • പാരമ്പര്യ ഊർജ്ജ സ്രോതസ്സുകൾ (പുതുക്കാൻ കഴിയാത്തവ): ഈ വിഭവങ്ങൾ കുറയുകയും മലിനീകരണത്തിന് കാരണമാവുകയും ചെയ്യുന്നു. ഫോസിൽ ഇന്ധനങ്ങൾ (കൽക്കരി, പെട്രോളിയം, പ്രകൃതിവാതകം) പുരാതന അവശിഷ്ടങ്ങളിൽ നിന്നാണ് രൂപം കൊള്ളുന്നത്. പെട്രോളിയം ('കറുത്ത സ്വർണ്ണം') ഒരു പ്രാഥമിക ഊർജ്ജ സ്രോതസ്സാണ്, ഇത് പെട്രോൾ, ജെറ്റ് ഇന്ധനം, പെട്രോകെമിക്കൽസ് തുടങ്ങിയ ഉൽപ്പന്നങ്ങളായി ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു. ഈ ഇന്ധനങ്ങളുടെ അനിയന്ത്രിതമായ ഉപഭോഗം ഒരു വലിയ ഊർജ്ജ പ്രതിസന്ധിക്ക് കാരണമാകുന്നു.
  • പാരമ്പര്യേതര ഊർജ്ജ സ്രോതസ്സുകൾ (പുതുക്കാവുന്നവ): ഈ സ്രോതസ്സുകൾ ധാരാളവും പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദപരവും പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്നവയുമാണ്. ഉദാഹരണങ്ങൾ: സൗരോർജ്ജം, കാറ്റിൽ നിന്നുള്ള ഊർജ്ജം, ഭൗമതാപോർജ്ജം (ഭൂമിയുടെ ഉള്ളിൽ നിന്നുള്ള താപം), വേലിയോർജ്ജം, ജൈവോർജ്ജം. ഹൈഡ്രജൻ ഒരു ഭാവിയിലെ ശുദ്ധമായ ഇന്ധന സ്രോതസ്സാണ്.

സംരക്ഷണവും സുസ്ഥിര വികസനവും
വിഭവങ്ങളുടെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ആവശ്യം കാരണം, സംരക്ഷണം നിർണായകമാണ്. വിഭവ സംരക്ഷണം പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളുടെ ലഭ്യത ഉറപ്പാക്കുകയും അമിതമായ ശോഷണം കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

• സുസ്ഥിര വികസനം: "ഭാവി തലമുറയുടെ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റാനുള്ള കഴിവിൽ വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യാതെ ഇന്നത്തെ തലമുറയുടെ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്ന വികസനം" എന്ന് നിർവചിച്ചിരിക്കുന്നു.
• ആഗോള നാഴികക്കല്ലുകൾ: ഈ ആശയം ആദ്യമായി നിർദ്ദേശിച്ചത് ബ്രണ്ട്ലാൻഡ് കമ്മീഷൻ റിപ്പോർട്ടിലാണ് (1987), അതിന്റെ പേര് 'നമ്മുടെ പൊതു ഭാവി' എന്നായിരുന്നു. റിയോ ഡി ജനീറോ ഭൗമ ഉച്ചകോടി (1992) 21-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ സുസ്ഥിര വികസനത്തിനായി 'അജണ്ട 21' സ്വീകരിച്ചു.

Chapter 6: Mass Movement for Freedom
This chapter details the transformation of India’s freedom struggle into a mass movement under the leadership of Mahatma Gandhi, beginning around 1919.

Gandhi’s Early Political Life and Movements
South Africa served as Mahatma Gandhi’s political training ground for twenty years, where he led a struggle against racial discrimination and developed Satyagraha, a struggle based on non-violence. After returning to India in 1915, he intervened in several local movements:
• Champaran (1917): Intervention resolved issues faced by indigo cultivators in Bihar who were being exploited by European planters.
• Ahmedabad (1918): Gandhi successfully led a struggle demanding a wage hike for textile mill workers, culminating in a fast.
• Kheda (1918): He fought for peasants in Gujarat who demanded tax remission due to crop loss from natural calamities. These movements familiarised Indians with Gandhi’s political ideology and Satyagraha.

Resistance and Mass Mobilization
• Post-WWI Hardship: The First World War (1914–1918) led to severe economic impacts in India, including additional taxes, food shortages due to grain exports, crop losses, and epidemics.
• Rowlatt Act (1919): To repress the growing freedom movement, the British implemented this law, allowing arrest without warrant and jail without trial. Gandhi protested this by calling for a national hartal on April 6, 1919.
• Jallianwala Bagh Massacre (April 13, 1919): Following the arrest of popular leaders in Punjab (Dr. Satyapal and Dr. Saifuddin Kitchlew), people gathered at Jallianwala Bagh in Amritsar. General Reginald Dyer ordered the police to fire on the crowd, resulting in 379 official deaths.
• Khilafat Issue: Recognizing the need for Hindu-Muslim unity, Gandhi took up the Khilafat issue, which aimed to restore the powers of the Caliph (spiritual leader of the Islamic world). The movement in India was led by the Ali brothers (Muhammad Ali and Shaukat Ali).

Non-Cooperation Movement (NCM)
The NCM was launched under the joint leadership of the Khilafat Committee and the Indian National Congress.
• Methods: Included returning British titles, resigning government jobs, boycotting foreign goods, courts, schools, and legislative assemblies. Key constructive programmes involved strengthening social harmony, popularising khadi, and establishing national schools.
• Termination: The movement ended abruptly after the Chauri Chaura incident on February 5, 1922, where an enraged mob set a police station on fire, killing 22 policemen, violating Gandhi's principle of non-violence.

Continuing Agitations and Steps Towards Swaraj
• Swaraj Party (1923): Leaders C. R. Das and Motilal Nehru formed this faction within the Congress to participate in legislative assemblies to expose the government’s anti-public policies.
• Rampa Rebellion: A tribal movement in Andhra Pradesh led by Alluri Sitarama Raju, protesting British forest laws and moneylender exploitation.
• Simon Commission Boycott (1928): The British appointed a commission (all members British) to recommend constitutional reforms. The protests used the slogan "Simon Go Back," during which Lala Lajpat Rai succumbed to injuries.
• Bardoli Peasants Movement (1928): Led by Sardar Vallabhbhai Patel, the movement successfully protested against tax increases.
• Lahore Congress (1929): This session was a turning point, formally demanding complete independence for the first time, adopting the tricolour flag, and entrusting Gandhi with launching a mass movement.

Civil Disobedience Movement (CDM)
• Initiation: Following the Lahore Congress, Gandhi initiated the CDM by marching to Dandi and breaking the salt law on April 6, 1930. Salt was chosen because the government's monopoly on the essential commodity was deemed an 'iniquitous monopoly'.
• Participation: Public participation was wider than the NCM. Peasants refused taxes/rent, labourers struck, and tribal people defied forest laws. Khan Abdul Ghaffar Khan, known as the ‘Frontier Gandhi,’ led the movement in Northwestern India.
• Peace: The Gandhi-Irwin Pact (March 5, 1931) suspended the CDM, and Gandhi agreed to participate in the Second Round Table Conference.

Revolutionaries and Leftist Ideas
• Armed Struggle: Young revolutionaries, inspired by the Russian Revolution, formed organizations like the Hindustan Republican Association (HRA) (1924, involved in the Kakori incident) and the Hindustan Socialist Republican Association (HSRA) (1928, led by Bhagat Singh). Bhagat Singh, Rajguru, and Sukhdev were executed on March 23, 1931.
• Congress Socialist Party (CSP): Formed within the Congress by those inclined toward socialist ideas, aiming to establish a socialist society against capitalism and landlordism (Jayaprakash Narayan, first Secretary; Kamaladevi Chattopadhyay active member).

The Final Mass Movements
• Quit India Movement (1942): Launched after the failure of the Cripps Mission. Gandhi gave the mantra: ‘Do or Die’. Despite leaders being imprisoned, the movement spread (Jayaprakash Narayan, Aruna Asaf Ali led from hiding). Parallel governments were established in areas like Ballia, Satara, and Tamluk.
• Indian National Army (INA): Led by Subhas Chandra Bose ('Delhi Chalo' slogan). The INA included a women’s unit, the 'Rani Jhansi Regiment,' led by Captain Lakshmi Sahgal. Protests against the Red Fort trial of captive INA soldiers posed a significant challenge to the British post-WWII.

Towards Freedom
The journey towards freedom accelerated after WWII. Key developments included the Cabinet Mission (March 1946), which proposed an interim government and a Constituent Assembly, and the Mountbatten Plan (June 3, 1947), which proposed partitioning the country into India and Pakistan. India gained independence on August 15, 1947, and Jawaharlal Nehru became the first Prime Minister. The freedom movement upheld core values such as nonviolence, democracy, and national unity.

---

Chapter 7: The Glimpses of Free India
This chapter covers the immediate aftermath of independence and the challenges faced by the new nation.

Independence, Partition, and Challenges
• Partition Trauma: India's independence on August 15, 1947, was accompanied by the division of the country into India and Pakistan. The boundary, known as the Radcliffe Line, was drawn by Sir Cyril Radcliffe. This led to a massive exodus of refugees and widespread violence and communal riots.
• Martyrdom: Mahatma Gandhi, who championed Hindu-Muslim unity, was assassinated by Nathuram Vinayak Godse on January 30, 1948.
• Major Challenges: Independent India faced challenges including the rehabilitation of refugees, the integration of 565 princely states, the incorporation of French and Portuguese territories, the reorganization of states on a linguistic basis, strengthening the economy, and formulating an independent foreign policy.

Nation Building and Economic Planning
• Constitutional Basis: The Indian Constitution came into force on January 26, 1950, and India became a Sovereign Democratic Republic. The first general elections (1951-1952) established a parliamentary democratic system.
• Integration of States: Sardar Vallabhbhai Patel and V. P. Menon successfully integrated the princely states into the Indian Union using the Instrument of Accession and, where necessary, military action (e.g., Junagadh, Kashmir, Travancore, Hyderabad).
• Foreign Enclaves: French territories (Pondicherry, Mahe, etc.) were ceded in 1954. Portuguese territories (Goa, Daman, Diu) were liberated through military operation in 1961.
• Linguistic Reorganization: Administrative regions were restructured based on language. The death of Potti Sreeramulu following a hunger strike led to the formation of Andhra state in 1953. The State Reorganisation Commission (Justice Fazal Ali, 1953) paved the way for the creation of 14 linguistic states and 6 Union Territories in 1956.
• Economic Strategy: India adopted a mixed economy model, giving importance to the public sector, and appointed the Planning Commission (1950) to implement Five-Year Plans.
◦ Early Plans: The First Plan focused on agriculture (resulting in major projects like Bhakra Nangal). The Second Plan emphasized industrial development, establishing iron and steel industries (e.g., Rourkela, Bhilai, Durgapur) with foreign assistance.
• Land Reforms: Laws were implemented to limit individual land ownership and distribute surplus land to the landless. The Bhoodan Movement (Vinoba Bhave) promoted land donation.
• Revolutions in Food Production:
◦ Green Revolution (1960s): Aimed at food self-sufficiency using modern inputs. Dr. M. S. Swaminathan is the Father of the Green Revolution in India.
◦ White Revolution: Increased milk production (led by Dr. Verghese Kurien, resulting in Amul).
• Nationalisation of Banks (1969): Indira Gandhi nationalized fourteen major banks to shift focus from the rich to farmers and common people.

Education, Science, and Foreign Policy
• Education: Various commissions (e.g., Radhakrishnan Commission 1948, Kothari Commission 1964) were appointed to study and reform the system.
• Science and Technology: Jawaharlal Nehru advocated for scientific development. Institutions like IIT, BARC (known for 'Smiling Buddha' test 1974), and ISRO (1969) were founded. Dr. A. P. J. Abdul Kalam is known as the 'Missile Man of India'.
• Foreign Policy: Nehru was the chief architect. Principles included Peaceful Coexistence and the Panchsheel Principles (signed with China in 1954). India spearheaded the Non-Aligned Movement (NAM) to maintain an independent stand outside the US and Soviet power blocs.

Kerala’s Development Model
Kerala was formed on November 1, 1956. Key achievements that gained global attention include:
• Land Reform: The Kerala Land Reforms (Amendment) Act (1970) abolished landlordism (Janmi system) and granted permanent ownership rights to tenants.
• Education and Health: Kerala achieved universal primary education and became India's first fully literate state (1991). The state has a public healthcare system comparable to developed countries, reflected in low infant/maternal mortality and high life expectancy.

---

Chapter 8: Democracy An Indian Experience
This chapter explores the challenges and experiences that shaped Indian democracy after independence.

Democratic Establishment and Political Shifts
• Elections and Unity: The major challenges included political solutions for refugee rehabilitation and the integration of princely states. To establish democracy, the Election Commission was formed (1950), and the first general election was successfully held (1951–1952), despite challenges like illiteracy and defining constituencies.
• Political Dominance: The Indian National Congress dominated elections until 1989 (except 1977–1979). After 1989, Indian politics shifted toward a multi-party system and Coalition politics.

The Emergency (1975–1977)
The Emergency (declared June 25, 1975) was a major crisis triggered by national agitations (e.g., in Gujarat and Bihar, led by Morarji Desai and Jayaprakash Narayan, respectively) and the Allahabad High Court nullifying Prime Minister Indira Gandhi's election.
• Impact: Fundamental rights were frozen, freedom of the press was denied, and the federal system was abolished. The Emergency was revoked in March 1977, leading to elections where the Congress lost and the Janata Party formed the government.

Popular Movements Shaping Democracy
Social groups (Dalits, women, farmers) formed movements to gain representation.
• Backward Class Movements: The Mandal Commission (1979, B. P. Mandal) recommended 27% reservation for Other Backward Classes (OBCs) in government jobs and education. Its implementation in 1990 was a significant step toward welfare for nearly half the population.
• Dalit Movements: Sought justice and representation, inspired by Dr. B. R. Ambedkar. The Dalit Panthers movement (1972) resisted caste discrimination and police brutality.
• Women's Movements: The Anti-Arrack Movement (Andhra Pradesh, 1990s) protested alcohol-related violence. The Nirbhaya Movement (Delhi, 2012) protested sexual violence and led to the Criminal Law Amendment Act, 2013 (Nirbhaya Act).
• Environmental Movements: Emerged against problems caused by unscientific development. Examples include the Chipko Movement (Himalayan regions) and the Narmada Bachao Andolan (against the Sardar Sarovar project, led by Medha Patkar).
• Right to Information Movement: Started by the Mazdoor Kisan Shakti Sangathan (MKSS, Rajasthan, 1990). It successfully advocated for the Right to Information Act (RTI Act, 2005), ensuring transparency in public affairs.

Regional and Separatist Movements
• Regional Autonomy: Movements arose demanding special consideration based on diversity. The Dravidian Movement (Tamil Nadu, founded by E. V. Ramaswamy Naicker's ideology) resisted Brahmin dominance and gained political power in 1967. Other movements sought statehood, such as the Gorkha Land, Jharkhand, and Telangana Movements.
• Separatist Movements: Aimed to form independent states. Examples include the Khalistan Movement in Punjab, which required military intervention (Operation Blue Star, 1984), and movements in Jammu and Kashmir and the North-East (e.g., Mizo National Front). In 2019, the Central Government revoked the special rights under Article 370 for Jammu and Kashmir.

Challenges to Democratic Stability
• Communalism: The idea of dividing people based on religion, posing a threat to secularism and unity.
• Tensions in Centre-State Relations: The Constitution vests more power in the Centre, and Central interference through Governors often creates conflict. The role of the Governor, particularly regarding Article 356 (Presidential Rule), is a major controversy. The Sarkaria Commission (1983) studied this issue.
• Corruption: The use of power for illegal gain, which erodes public faith in the democratic system. The issue of Electoral Bonds (quashed by the Supreme Court in 2024) highlighted transparency issues.
• Criminalisation of Politics: The involvement of individuals engaged in criminal acts in politics.
• Defection: Elected representatives abandoning their party. This led to the Anti-Defection Law (52nd Constitutional Amendment, 1985).

---

Chapter 9: Know the Indian Social System
This chapter introduces the concept of the social system and explores the distinctive features of the Indian social structure.

The Social System
A social system is formed when various parts of society—such as education, law, health systems, and government—work interdependently to ensure stability, growth, and social order. The sociologist Herbert Spencer compared society to a living organism (the concept of Social Organism), where institutions function interrelatedly and complementarily. The Indian social system is complex, shaped by historical, cultural, and religious influences, characterized by a distinctive blend of diversity and continuity.

I. Caste System
Caste is a vital institution, determined by birth and deeply interwoven in the Hindu religion, dividing people into different strata.
• Features: It imposed a Social Hierarchy (determining status and privilege), enforced a hereditary Division of Labour (restricting social mobility), acted as a system of Social Control based on the notion of purity and pollution, enforced strict Restrictions on Marriage (endogamy), and perpetuated Inequality and Marginalisation (denying lower castes access to education and resources).
• Modern Response: The Indian Constitution prohibits discrimination, and the Protection of Civil Rights Act, 1955, prohibits the practice of untouchability.

II. Religion
India is a secular state, meaning it does not accord special status to any religion.
• Role: Religion functions as a Tool for Social Control by teaching human values (honesty, justice, love) that guide individual behaviour and ensure coexistence. It enriches Cultural Diversity through beliefs, arts, and literature (e.g., temple paintings). Religious movements sometimes accelerate Social Change by challenging discrimination (e.g., Brahmo Samaj).

III. Language
India is linguistically diverse, with 22 official languages. Language is crucial for identity and culture.
• Role: Languages make Cultural Traditions Organic through oral and written transmission (e.g., Ballads of Northern Kerala). Language provides a Sense of Identity (e.g., Tamils, Malayalees) and fosters Respect for and Coexistence with Cultural Diversity.

IV. Tribal Society
Tribal society is an integral part of India (8.6% of population, 2011 census). Tribal people live closely with nature and engage in sustainable agriculture.
• Contributions: They possess valuable Traditional Knowledge regarding agriculture, medicine, and biodiversity conservation. They nourish Indian culture through their unique Arts and Culture (e.g., Warli Painting). Their practices offer models for Sustainable Life and resource management. Tribal communities organized numerous revolts against inequality and oppression, such as the Santhal Revolt (1855–1856) and the Munda Revolt (1899–1900).

V. Rural-Urban Societies
• Rural Society: Based on agriculture, characterized by close-knit relationships, forming the backbone of India's agriculture-based economy.
• Urban Society: Characterized by industries, diverse services, and a fast-paced lifestyle.
• Interdependence: Rural and urban societies maintain equilibrium through interdependence; cities rely on villages for food/raw materials, and villages depend on cities for technology and markets. The Rural-Urban Continuum suggests there is no clear boundary between where cities end and villages begin.

Diversity and Pluralism
Diversity means differences (cultural, religious, linguistic) existing naturally. Pluralism implies that diverse elements coexist, fostering mutual respect, love, and friendship; it must be intentionally cultivated. Pluralism ensures that diversity contributes to unity and coexistence. National integration is the process of achieving a unified and harmonious state by respecting diversity and reinforcing constitutional values like secularism and equality.

---

SOCIAL SCIENCE II
Chapter 6: The Changing Earth
This chapter discusses the movements and processes that change the Earth’s surface and the associated natural disasters.

Earth Movements and Forces
Earth movements, which cause landforms like mountains and valleys, are categorized based on causative forces:
• Endogenic Movements: Caused by internal forces (e.g., radioactivity, primordial heat, convection currents). These result in earthquakes, volcanism, orogenic movements, and plate tectonics. They are classified as slow (Diastrophic Movements) and Sudden Movements.
◦ Diastrophic Processes: Epeirogenic movements cause upliftment with minimal deformation; Orogenic movements cause mountain formation (e.g., fold mountains) with severe deformation.
• Exogenic Movements: Caused by external forces (e.g., gravity, running water, wind, glaciers). These processes include weathering, erosion, transportation, deposition, and mass wasting.

Sudden Endogenic Movements
• Volcanism: Molten rock material (magma) rises from the asthenosphere (semi-liquid layer below the lithosphere) to the surface through openings (volcanoes). The erupted material is called lava. Volcanic zones are primarily located along major plate margins (e.g., the Pacific Ring of Fire).
◦ Impact and Mitigation: Volcanic eruptions cause loss of life and property. Mitigation involves avoiding construction in prone areas, monitoring, and early warnings. Volcanic regions are fertile (for agriculture), rich in minerals, and sources of geothermal energy.
• Earthquakes: Caused primarily by friction between lithospheric plates, releasing energy as seismic waves. The internal release point is the focus (hypocentre); the point directly above on the surface is the epicentre.
◦ Measurement: Measured using the Richter scale. Seismographs record the waves; surface waves are the most destructive. Himalayan regions are highly vulnerable.
• Tsunami: Giant destructive waves caused by strong earthquakes or volcanic eruptions on the ocean floor. The 2004 Indian Ocean tsunami devastated coastal areas, including Kerala. Tsunami warning systems (e.g., DART stations) are used for monitoring.

Exogenic Movements and Hazards
• Weathering: Mechanical disintegration or chemical decomposition of rocks. It is essential as it leads to soil formation, separation of minerals, and mineral enrichment.
• Mass Wasting: Downward movement or fall of earth materials on a slope under gravity. This includes landslides and debris flows, locally known as 'Urulpottal' in Kerala.
◦ 'Urulpottal' in Kerala: Common in the Western Ghats due to geographic peculiarities. Triggered by heavy rainfall, cloudbursts, unscientific construction, and quarrying. Mitigation involves identifying prone areas using scientific tools (remote sensing, GIS) and using disaster warning systems like KaWaCHam.

Disaster Terminology
A hazard is a situation posing a threat to life, health, or property. A disaster is a serious disruption causing widespread loss, exceeding the community's ability to cope. Risk measures expected losses, and vulnerability measures the likelihood of damage. Capacity refers to a community's resources to cope with or mitigate a disaster.

Towards Sustainable Development
Natural calamities turn into disasters when human activities conflict with nature. Sustainable development requires meeting the needs of the present generation without compromising the ability of future generations to meet their own needs.

---

Chapter 7: Indian Economy: Growth and Transformation
This chapter examines how India has pursued economic growth and development, focusing on planning strategies and economic reforms.

Economic Growth and Development
• Economic Growth (Quantitative Change): The increase in a country's Gross Domestic Product (GDP) compared to the previous year. Measured by the Economic Growth Rate.
• Per Capita Income (PCI): Calculated as National Income divided by Population. Used to compare growth internationally (India is classified as Lower Middle Income). PCI is criticized because it is only an average and does not reflect wealth distribution or quality of life factors.
• Economic Development (Qualitative Change): The process of improving people's standard of living and well-being through growth in income, education, and infrastructure. It ensures that the benefits of growth are widely shared.

Development Indices
• Human Development Index (HDI): Developed by the UN to measure economic development based on Life expectancy, Literacy/school enrollment, and Per capita income. India ranked 130th in 2023.
• Physical Quality of Life Index (PQLI): Developed by Morris David Morris (1979) based on Basic Literacy Index, Infant Mortality Index, and Life Expectancy Index.
• Sustainable Development Goals Index (SDGI): Assesses efforts toward the 17 SDGs; compiled in India by NITI Aayog. Kerala ranks highly on this index.

Planning and Economic Reforms
• Economic Planning: India adopted a Mixed Economy model. Planning, starting before independence (M. Visvesvarayya considered Father of Indian economic planning), was formalized with the establishment of the Planning Commission (1950, Nehru as Chairman). The Commission implemented Five-Year Plans (PC Mahalanobis is the architect) to achieve objectives like Growth, Modernization, Self-reliance, and Equity.
• NITI Aayog: Established on January 1, 2015, replacing the Planning Commission, aiming to transform India through strategic policy and collaboration.
• Economic Reform of 1991: Driven by economic crises (fiscal deficit, Gulf War), public sector inefficiency, and global shifts. This marked the shift from government control (LPQ: Licenses, Permits, Quotas) to LPG (Liberalization, Privatization, Globalization).
◦ Liberalization: Relaxing restrictions to promote economic growth.
◦ Privatization: Reducing the public sector role, often through Disinvestment (sale of government shares).
◦ Globalization: Integrating the Indian economy with the global economy, regulated by the World Trade Organization (WTO) and driven by Multinational Corporations (MNCs).

The Knowledge Economy
The world is experiencing industrial revolutions (currently approaching the Fifth IR, focusing on human-centric AI and sustainable productivity).
• Knowledge Economy: An economic system that thrives on incorporating innovative ideas in the production, distribution, and use of knowledge and information. It relies heavily on human resources, technology, research, and innovation.
• Sectoral Advancements: This era sees technological integration like Agri Tech (smart farming), Industry 4.0 (automation and IoT in manufacturing), and advancements in service sectors like Edu Tech and Health Tech. Kerala promotes this through institutions like the Digital University of Kerala, K-DISC, and the Kerala Startup Mission (KSUM).

---

Chapter 8: Towards Sustainability
This chapter focuses on the classification and management of resources, emphasizing the critical need for sustainable development due to resource depletion.

Resource Classification
A resource is anything satisfying human needs that is natural, feasible, and acceptable. Resources are classified based on various factors:
• Origin: Biotic (living matter, e.g., humans, plants) and Abiotic (non-living matter, e.g., minerals).
• Renewability: Renewable (continuously replenished, e.g., sunlight, wind) and Non-renewable (formed over millions of years, depletes with use, e.g., fossil fuels, some minerals).
• Ownership: Personal, Community, National (up to 12 nautical miles from the coast), and International (beyond 200 nautical miles).
• Development: Potential Resources (found but not fully utilized, e.g., solar/wind potential in Rajasthan) and Developed Resources (quantity/quality surveyed, efficiently utilized). Stocks are materials lacking the technology for utilization (e.g., Hydrogen), while Reserves are resources set aside for future needs.

Minerals and Energy Resources
• Minerals: Naturally occurring substances essential for economic growth. Classified into Metallic (e.g., Iron, Copper, Aluminium) and Non-Metallic (e.g., Gypsum, Limestone). Iron is indispensable (98% used for steel production). Copper is critical for the electrical industry.
• Energy Resources: Substances producing heat, movement, or electricity.
◦ Conventional (Non-Renewable): These resources deplete and cause pollution. Fossil fuels (Coal, Petroleum, Natural gas) are formed from ancient remains. Petroleum ('black gold') is a primary energy source, refined into products like petrol, jet fuel, and petrochemicals. Uncontrolled consumption of these fuels poses a major energy crisis.
◦ Non-Conventional (Renewable): These sources are abundant, eco-friendly, and can be regenerated. Examples include Solar Energy, Wind Energy, Geothermal Energy (heat from Earth's interior), Tidal Energy, and Bioenergy. Hydrogen is a future clean fuel source.

Conservation and Sustainable Development
Due to increasing resource demand, conservation is crucial. Resource conservation ensures the availability of natural resources while minimizing excessive depletion.
• Sustainable Development: Defined as "development that meets the needs of the present without compromising the ability of future generations to meet their own needs".
• Global Milestones: The concept was first proposed in the Brundtland Commission Report (1987), titled Our Common Future. The Rio de Janeiro Earth Summit (1992) adopted Agenda 21 for sustainable development in the 21st century.