SSLC SS2 Notes Part 2
เด เดง്เดฏാเดฏം 6: เดฎാเดฑുเดจ്เดจ เดญൂเดฎി (The Changing Earth) - เดชเด เดจเด്เดുเดฑിเดช്เดชുเดเตพ
เด เด เดง്เดฏാเดฏം เดญൂเดฎിเดฏിเดฒെ เดเดฒเดจเด്เดเดณെเด്เดുเดฑിเด്เดും เด เดตเดฏുเดฎാเดฏി เดฌเดจ്เดงเดช്เดชെเด്เด เดฆുเดฐเดจ്เดคเด്เดเดณെเด്เดുเดฑിเด്เดും เดฆുเดฐเดจ്เดคเดจിเดตാเดฐเดฃ เดฎാเตผเด്เดเด്เดเดณെเด്เดുเดฑിเด്เดും เดตിเดถเดฆീเดเดฐിเด്เดുเดจ്เดจു.
เดช്เดฐเดงാเดจ เดจിเตผเดตเดเดจเด്เดเตพ
- เด เดชเดเดเดธാเดง്เดฏเดค (Hazard): เดീเดตเดจും เดเดฐോเด്เดฏเดค്เดคിเดจും เดธ്เดตเดค്เดคിเดจും เดธേเดตเดจเด്เดเตพเด്เดും เดธാเดฎൂเดนിเด-เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด เดธ്เดฅിเดฐเดคเดฏ്เด്เดും เดชเดฐിเดธ്เดฅിเดคിเด്เดും เดญീเดทเดฃി เดเดฏเตผเดค്เดคുเดจ്เดจ เดธാเดนเดเดฐ്เดฏം.
- เดฆുเดฐเดจ്เดคം (Disaster): เดเดฐു เดธเดฎൂเดนเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดธാเดงാเดฐเดฃ เดช്เดฐเดตเตผเดค്เดคเดจเด്เดเตพเด്เด് เดต്เดฏാเดชเดเดฎാเดฏ เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด, เดธാเดฎൂเดนിเด, เดชാเดฐിเดธ്เดฅിเดคിเด เดจเดท്เดเด്เดเตพ เดตเดฐുเดค്เดคുเดเดฏും, เดธ്เดตเดจ്เดคം เดตിเดญเดตเด്เดเตพ เดเดชเดฏോเดിเด്เด് เดจേเดฐിเดാเตป เดเดดിเดฏാเดค്เดคเดค്เดฐ เดตเดฒുเดคാเดตുเดเดฏും เดെเดฏ്เดฏുเดจ്เดจ เดคเดเดธ്เดธം. (เดเดฆാเดนเดฐเดฃเดค്เดคിเดจ്, เดเดณിเดฒ്เดฒാเดค്เดค เดฎเดฐുเดญൂเดฎിเดฏിเดฒെ เดญൂเดเดฎ്เดชം เดฆുเดฐเดจ്เดคเดฎാเดตเดฃเดฎെเดจ്เดจിเดฒ്เดฒ).
- เด เดชเดเดเดธാเดง്เดฏเดคเดฏുเดെ เด เดณเดต് (Risk): เดเดฐു เดช്เดฐเดค്เดฏേเด เดช്เดฐเดฆേเดถเดค്เดค് เดจിเดถ്เดിเดค เดธเดฎเดฏเดชเดฐിเดงിเด്เดുเดณ്เดณിเตฝ เดเดฐു เดฆുเดฐเดจ്เดคം เดฎൂเดฒเดฎുเดฃ്เดാเดാเตป เดธാเดง്เดฏเดคเดฏുเดณ്เดณ เดจเดท്เดเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดเดฃเด്เด്.
- เดฆുเตผเดฌเดฒเดค (Vulnerability): เดเดฐു เดธเดฎൂเดนเดค്เดคിเดจോ เดช്เดฐเดฆേเดถเดค്เดคിเดจോ เดเดฐു เดช്เดฐเดค്เดฏേเด เด เดชเดเดเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดเดാเดคം เดเตฝเด്เดാเตป เดธാเดง്เดฏเดคเดฏുเดณ്เดณ เด เดณเดต്.
- เดถേเดทി (Capacity): เดเดฐു เดฆുเดฐเดจ്เดคเดค്เดคെ เดจേเดฐിเดാเดจും, เดคเดเดฏാเดจും, เด เดคിเดീเดตിเด്เดാเดจും, เดตേเดเดค്เดคിเตฝ เดเดฐเดเดฏเดฑാเดจും เดเดฐു เดธเดฎൂเดนเดค്เดคിเดจുเดณ്เดณിเดฒുเดณ്เดณ เดตിเดญเดตเด്เดเดณും เดถเด്เดคിเดเดณും.
เดญൂเดเดฒเดจเด്เดเดณും เด เดตเดฏുเดെ เดാเดฐเดฃเด്เดเดณും
- เดญൂเดฎിเดฏുเดെ เดเดชเดฐിเดคเดฒം เดจിเดฐเดจ്เดคเดฐเดฎാเดฏ เดเดฒเดจเด്เดเตพเด്เด് เดตിเดงേเดฏเดฎാเดുเดจ്เดจു.
- เดญൂเดเดฒเดจം (Earth Movements): เดญൂเดฎിเดฏുเดെ เดเดชเดฐിเดคเดฒเดค്เดคിเดฒെ เดเดฏเตผเด്เด เดคാเดด്เดเดเตพเด്เด് เดാเดฐเดฃเดฎാเดുเดจ്เดจ เดเดฒเดจเด്เดเตพ.
- เดญൂเดเดฒเดจเด്เดเดณുเดെ เดตเตผเด്เดീเดเดฐเดฃം (เดാเดฐเดฃเด്เดเดณെ เด
เดിเดธ്เดฅാเดจเดฎാเด്เดി):
- เด
เดเดค്เดคുเดจിเดจ്เดจുเดณ്เดณ เดเดฒเดจเด്เดเตพ (Endogenic Movements): เดญൂเดฎിเด്เดുเดณ്เดณിเดฒെ เดถเด്เดคിเดเตพ เดฎൂเดฒം เดตിเดตിเดง เดคീเดต്เดฐเดคเดฏിเตฝ เดเดฃ്เดാเดുเดจ്เดจ เดช്เดฐเด്เดฐിเดฏเดเตพ.
- เดช്เดฐเดോเดฆเด เดถเด്เดคിเดเตพ: เดญൂเดฎിเด്เดുเดณ്เดณിเดฒെ เดฑേเดกിเดฏോ เดเด്เดിเดตിเดฑ്เดฑി, เดเดฆിเดฎ เดคാเดชം, เดญ്เดฐเดฎเดฃം, เดคാเดชเดจിเดฒเดฏിเดฒെ เดต്เดฏเดคിเดฏാเดจเด്เดเตพ, เดธംเดตเดนเดจ เดช്เดฐเดตാเดนเด്เดเตพ (Convection Currents).
- เดชുเดฑเดค്เดคുเดจിเดจ്เดจുเดณ്เดณ เดเดฒเดจเด്เดเตพ (Exogenic Movements): เดญൂเดฎിเดฏുเดെ เดเดชเดฐിเดคเดฒเดค്เดคിเดฒെ เดฌാเดน്เดฏ เดถเด്เดคിเดเตพ เดฎൂเดฒം เดเดฃ്เดാเดുเดจ്เดจ เดช്เดฐเด്เดฐിเดฏเดเตพ.
- เดช്เดฐเดോเดฆเด เดถเด്เดคിเดเตพ: เดธ്เดฅเดฒเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดเดฐിเดต്, เดുเดฐുเดค്เดตാเดเตผเดทเดฃം, เดคാเดชเดจിเดฒ เดฎാเดฑ്เดฑം, เดเดดുเดുเดจ്เดจ เดเดฒം, เดฎเด്เดുเดฎเดฒเดเตพ, เดാเดฑ്เดฑ്, เดฐാเดธเดช്เดฐเดตเตผเดค്เดคเดจเด്เดเตพ.
- เด
เดเดค്เดคുเดจിเดจ്เดจുเดณ്เดณ เดเดฒเดจเด്เดเตพ (Endogenic Movements): เดญൂเดฎിเด്เดുเดณ്เดณിเดฒെ เดถเด്เดคിเดเตพ เดฎൂเดฒം เดตിเดตിเดง เดคീเดต്เดฐเดคเดฏിเตฝ เดเดฃ്เดാเดുเดจ്เดจ เดช്เดฐเด്เดฐിเดฏเดเตพ.
- เดธംเดตเดนเดจ เดช്เดฐเดตാเดนเด്เดเตพ (Convection Currents): เดฎാเดจ്เดฑിเดฒിเดฒെ เดคാเดชเดต്เดฏเดคിเดฏാเดจം เดാเดฐเดฃം เดฎാเด്เดฎ เดൂเดാเดുเดเดฏും เดญൂเดตเตฝเด്เดเดค്เดคിเดฒേเด്เด് เดเดฏเดฐുเดเดฏും เดคเดฃുเดค്เดค เดถേเดทം เดคാเดดുเดเดฏും เดെเดฏ്เดฏുเดจ്เดจ เดคുเดเตผเด്เดเดฏാเดฏ เดเด്เดฐം.
เด เดเดค്เดคുเดจിเดจ്เดจുเดณ്เดณ เดเดฒเดจเด്เดเดณുเดെ เดคเดฐംเดคിเดฐിเดต്
เด เดเดค്เดคുเดจിเดจ്เดจുเดณ്เดณ เดเดฒเดจเด്เดเดณെ เดฎเดจ്เดฆเดเดฒเดจเด്เดเตพ, เดชെเด്เดെเดจ്เดจുเดณ്เดณ เดเดฒเดจเด്เดเตพ เดเดจ്เดจിเด്เดเดจെ เดคിเดฐിเด്เดാം.
- เดฎเดจ്เดฆเดเดฒเดจเด്เดเตพ (Diastrophic Movements): เดญൂเดตเตฝเด്เดเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดญാเดเด്เดเดณെ เดเดฒിเดช്เดชിเด്เดുเดเดฏോ เดเดฏเตผเดค്เดคുเดเดฏോ เดെเด്เดിเดช്เดชเดുเด്เดുเดเดฏോ เดെเดฏ്เดฏുเดจ്เดจ เด
เดเดค്เดคുเดจിเดจ്เดจുเดณ്เดณ เดช്เดฐเด്เดฐിเดฏเดเตพ.
- เดเดช്เดชിเดฑോเดെเดจിเด് เดเดฒเดจเด്เดเตพ (Epeirogenic Movements): เดญൂเดตเตฝเด്เดเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดเดฐു เดตเดฒിเดฏ เดญാเดเดค്เดคെ เดเดฏเตผเดค്เดคുเดจ്เดจ เดช്เดฐเด്เดฐിเดฏ. เดญൂเดฎിเด്เด് เดเดฑ്เดฑเดตും เดുเดฑเด്เด เดฐൂเดชเดญേเดฆം เดฎാเดค്เดฐเดฎേ เดธംเดญเดตിเด്เดൂ.
- เดเดฑോเดെเดจിเด് เดเดฒเดจเด്เดเตพ (Orogenic Movements): เดชเตผเดตเดคเด്เดเดณുเดെ เดฐൂเดชീเดเดฐเดฃเดค്เดคിเดจ് เดാเดฐเดฃเดฎാเดുเดจ്เดจ เดช്เดฐเด്เดฐിเดฏเดเตพ. เดญൂเดฎിเดฏുเดെ เดเดชเดฐിเดคเดฒเดค്เดคിเดจ് เดുเดฐുเดคเดฐเดฎാเดฏ เดฐൂเดชเดญേเดฆം เดธംเดญเดตിเด്เดുเดจ്เดจു (เดเดฆാ: เดฎเดเด്เดുเดชเตผเดตเดคเด്เดเดณുเดെ เดฐൂเดชീเดเดฐเดฃം - เดนിเดฎാเดฒเดฏം).
- เดนോเตผเดธ്เดฑ്เดฑ്, เด്เดฐാเดฌเตป (Horst and Graben): เดซോเตพเด്เดിംเด് เดฎൂเดฒം เดเดฏเตผเดค്เดคเดช്เดชെเด്เด เดฌ്เดฒോเด്เด് เดนോเตผเดธ്เดฑ്เดฑ് (เดฌ്เดฒോเด്เด് เดฎൗเดฃ്เดเตป) เดเดจ്เดจും, เดคാเดดോเด്เด് เดชോเดฏ เดฌ്เดฒോเด്เด് เด്เดฐാเดฌเตป เดเดจ്เดจും เด เดฑിเดฏเดช്เดชെเดുเดจ്เดจു.
- เดชെเด്เดെเดจ്เดจുเดณ്เดณ เดเดฒเดจเด്เดเตพ (Sudden Movements): เด เด്เดจിเดชเตผเดต്เดตเดค เดธ്เดซോเดเดจം, เดญൂเดเดฎ്เดชം.
เด เด്เดจിเดชเตผเดต്เดตเดคം (Volcanism)
- เดถിเดฒാเดฎเดฃ്เดกเดฒം (Lithosphere): เดญൂเดตเตฝเด്เดเดตും เดฎാเดจ്เดฑിเดฒിเดจ്เดฑെ เดฎുเดเตพ เดญാเดเดตും เดേเตผเดจ്เดจുเดณ്เดณ เดชാเดณി (เดเดเดฆേเดถം 100 เดി.เดฎീ. เดเดจം).
- เด เดธ്เดคเดจോเดธ്เดซിเดฏเตผ (Asthenosphere): เดถിเดฒാเดฎเดฃ്เดกเดฒเดค്เดคിเดจ് เดคൊเด്เดുเดคാเดดെเดฏുเดณ്เดณ เดชാเดคി เดเดฐുเดിเดฏ เดชാเดฑเดเดณുเดณ്เดณ เดฎเดฃ്เดกเดฒം.
- เดฎാเด്เดฎ (Magma): เดเดชเดฐി เดฎാเดจ്เดฑിเดฒിเตฝ เดാเดฃเดช്เดชെเดുเดจ്เดจ เดเดฐുเดിเดฏ เดชാเดฑเดเตพ.
- เดฒാเดต (Lava): เดฎാเด്เดฎ เดญൂเดตเตฝเด്เดเดค്เดคിเดฒേเด്เด് เดจീเด്เดുเดฎ്เดชോเดดോ เดเดชเดฐിเดคเดฒเดค്เดคിเตฝ เดเดค്เดคുเดฎ്เดชോเดดോ เดเดณ്เดณ เดชേเดฐ്.
- เด เด്เดจിเดชเตผเดต്เดตเดคം: เดเดฐുเดിเดฏ เดชാเดฑเดเดณും เดตാเดคเดเด്เดเดณും เดാเดฐเดตും เดจീเดฐാเดตിเดฏും เดชുเดฑเดค്เดคേเด്เด് เดตเดฐുเดจ്เดจ เดฆ്เดตാเดฐเด്เดเตพ.
- เด เด്เดจിเดชเตผเดต്เดตเดค เดช്เดฐเดตเตผเดค്เดคเดจเด്เดเตพ (Volcanism): เดฎാเด്เดฎ เดฐൂเดชീเดเดฐเดฃം, เดเดชเดฐിเดคเดฒเดค്เดคിเดฒേเด്เดുเดณ്เดณ เดเดฒเดจം, เดธ്เดซോเดเดจം, เดฒാเดต เดช്เดฐเดตാเดนം, เด เดคുเดฎാเดฏി เดฌเดจ്เดงเดช്เดชെเด്เด เดเดฒ്เดฒാ เดช്เดฐเด്เดฐിเดฏเดเดณും.
- เด เด്เดจിเดชเตผเดต്เดตเดคเด്เดเดณുเดെ เดตเตผเด്เดീเดเดฐเดฃം: เดทീเตฝเดก് เด เด്เดจിเดชเตผเดต്เดตเดคเด്เดเตพ, เดോเดฎ്เดชോเดธിเดฑ്เดฑ് เด เด്เดจിเดชเตผเดต്เดตเดคเด്เดเตพ, เดാเตพเดกെเดฑാเดธ്. (เดเดฆാ: เดเดจ്เดค്เดฏเดฏിเดฒെ เดกെเด്เดാเตป เดช്เดฐเดตിเดถ്เดฏ เดฌเดธാเตพเด്เด് เดช്เดฐเดณเดฏ เดธเดฎเดคเดฒเดค്เดคിเดจ് เดเดฆാเดนเดฐเดฃเดฎാเดฃ്).
เด เด്เดจിเดชเตผเดต്เดตเดคเด്เดเดณുเดെ เดตിเดคเดฐเดฃเดตും เดเดാเดคเดตും
- เดญൂเดฐിเดญാเดം เด เด്เดจിเดชเตผเดต്เดตเดค เดฎേเดเดฒเดเดณും เดช്เดฐเดงാเดจ เดช്เดฒേเดฑ്เดฑ് เดฎാเตผเดിเดจുเดเดณിเดฒാเดฃ് เดธ്เดฅിเดคിเดെเดฏ്เดฏുเดจ്เดจเดค്.
- เดเดാเดคം: เดീเดตเดนാเดจി, เดธ്เดตเดค്เดคുเดจാเดถം, เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด เดช്เดฐเดตเตผเดค്เดคเดจเด്เดเตพเด്เด് เดคเดเดธ്เดธം. (เดเดฆാ: 1883-เดฒെ เด്เดฐാเด്เดเดോเดต เดธ്เดซോเดเดจเดค്เดคിเตฝ 36,000 เดชേเตผ เดฎเดฐിเด്เดു).
- เดฆുเดฐเดจ്เดค เดฒเดൂเดเดฐเดฃം: เด เด്เดจിเดชเตผเดต്เดตเดค เดธเดฎീเดชเดช്เดฐเดฆേเดถเด്เดเดณിเตฝ เดตീเดുเดเตพ เดเดดിเดตാเด്เดുเด, เดตിเดจോเดฆเดธเด്เดാเดฐം เดจിเดฏเดจ്เดค്เดฐിเด്เดുเด, เดเดชเดเดฐเดฃเด്เดเตพ เดเดชเดฏോเดിเด്เด് เดจിเดฐീเด്เดทിเด്เดുเดเดฏും เดฎുเดจ്เดจเดฑിเดฏിเดช്เดช് เดจเตฝเดുเดเดฏും เดെเดฏ്เดฏുเด.
เด เด്เดจിเดชเตผเดต്เดตเดคเด്เดเดณുเดെ เดช്เดฐเดฏോเดเดจเด്เดเตพ
- เด เด്เดจിเดชเตผเดต്เดตเดค เดാเดฐเดตും เดฒാเดต เดชാเดฑเดเดณും เดฆ്เดฐเดตിเด്เดുเดฃ്เดാเดുเดจ്เดจ เดฎเดฃ്เดฃ് เดตเดณเดฐെ เดซเดฒเดญൂเดฏിเดท്เด เดฎാเดฃ്.
- เด เด്เดจിเดชเตผเดต്เดตเดค เดช്เดฐเดฆേเดถเด്เดเดณിเตฝ เดจിเดจ്เดจ് เดญൂเดคാเดช เดเตผเด്เดം (Geothermal energy) เดตൈเดฆ്เดฏുเดคിเดฏാเดฏി เดฎാเดฑ്เดฑുเดจ്เดจു.
- เดฒാเดตเดฏിเตฝ เดงാเดคുเด്เดเตพ เดൂเดുเดคเดฒാเดฏി เด เดเด്เดിเดฏിเดฐിเด്เดുเดจ്เดจു.
- เดตിเดจോเดฆเดธเด്เดാเดฐ เดേเดจ്เดฆ്เดฐเด്เดเดณാเดฏി เดฎാเดฑുเดจ്เดจു.
เดญൂเดเดฎ്เดชเด്เดเตพ (Earthquakes)
- เดാเดฐเดฃം: เดฒിเดค്เดคോเดธ്เดซെเดฑിเด് เดช്เดฒേเดฑ്เดฑുเดเตพ เดคเดฎ്เดฎിเดฒുเดณ്เดณ เดเตผเดทเดฃം.
- เดെเด്เดฑ്เดฑോเดฃിเด് เดญൂเดเดฎ്เดชเด്เดเตพ: เดช്เดฒേเดฑ്เดฑുเดเดณുเดെ เดเดฒเดจം เดാเดฐเดฃം เดเดฃ്เดാเดുเดจ്เดจเดค്.
- เดซോเด്เดเดธ് (Focus) / เดนൈเดช്เดชോเดธെเดจ്เดฑเตผ (Hypocentre): เดญൂเดฎിเด്เดുเดณ്เดณിเตฝ เดเตผเด്เดം เดชുเดฑเดค്เดคുเดตเดฐുเดจ്เดจ เดชോเดฏിเดจ്เดฑ്.
- เดเดช്เดชിเดธെเดจ്เดฑเตผ (Epicentre): เดซോเด്เดเดธിเดจ് เดจേเดฐെ เดฎുเดเดณിเดฒുเดณ്เดณ เดญൂเดฎിเดฏുเดെ เดเดชเดฐിเดคเดฒเดค്เดคിเดฒെ เดชോเดฏിเดจ്เดฑ്. เดเดตിเดെเดฏാเดฃ് เดธീเดธ്เดฎിเด് เดคเดฐംเดเด്เดเตพ เดเดฆ്เดฏം เดเดค്เดคുเดจ്เดจเดค്.
- เดญൂเดเดฎ്เดช เดคเดฐംเดเด്เดเตพ: เดช്เดฐൈเดฎเดฑി เดคเดฐംเดเด്เดเตพ, เดธെเด്เดเตปเดกเดฑി เดคเดฐംเดเด്เดเตพ, เดเดชเดฐിเดคเดฒ เดคเดฐംเดเด്เดเตพ (เดเดคിเตฝ เดเดชเดฐിเดคเดฒ เดคเดฐംเดเด്เดเดณാเดฃ് เดൂเดുเดคเตฝ เดตിเดจാเดถเดเดฐം).
- เดฎเดฑ്เดฑ് เดാเดฐเดฃเด്เดเตพ: เด เด്เดจിเดชเตผเดต്เดตเดค เดธ്เดซോเดเดจം, เดเดจിเดเดณിเดฒെ เดฎേเตฝเด്เดൂเดฐ เดคเดเดฐเตฝ, เดตเดฒിเดฏ เดฑിเดธเตผเดตോเดฏเดฑുเดเดณിเตฝ เดเดฒം เดെเดฒുเดค്เดคുเดจ്เดจ เดฎเตผเดฆ്เดฆം.
เดญൂเดเดฎ്เดชเด്เดเดณുเดെ เด เดณเดตുเดเดณും เดตിเดคเดฐเดฃเดตും
- เดฑിเด്เดเตผ เดธ്เดെเดฏിเตฝ (Richter scale): เดญൂเดเดฎ്เดชเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดคീเดต്เดฐเดค เด เดณเด്เดാเตป (Charles F. Richter, 1935).
- เดธീเดธ്เดฎോเด്เดฐാเดซ് (Seismograph): เดญൂเดเดฎ്เดช เดคเดฐംเดเด്เดเตพ เดฐേเดเดช്เดชെเดുเดค്เดคുเดจ്เดจ เดเดชเดเดฐเดฃം.
- เดจിเดดเตฝ เดฎേเดเดฒเดเตพ (Shadow Zones): เดคเดฐംเดเด്เดเตพ เดฐേเดเดช്เดชെเดുเดค്เดคാเดค്เดค เดช്เดฐเดฆേเดถเด്เดเตพ.
- เดตിเดคเดฐเดฃം: เดฒോเดเดค്เดคിเดฒെ เดช്เดฐเดงാเดจ เดญൂเดเดฎ്เดช เดฎേเดเดฒเดเดณും เด เด്เดจിเดชเตผเดต്เดตเดคเด്เดเดณും เดช്เดฐเดงാเดจ เดช്เดฒേเดฑ്เดฑ് เดฎാเตผเดിเดจുเดเดณിเดฒാเดฃ് เดാเดฃเดช്เดชെเดുเดจ്เดจเดค്.
เดธുเดจാเดฎി (Tsunami)
- เดฐൂเดชീเดเดฐเดฃം: เดธเดฎുเดฆ്เดฐเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เด เดിเดค്เดคเด്เดിเตฝ เดธംเดญเดตിเด്เดുเดจ്เดจ เดถเด്เดคเดฎാเดฏ เดญൂเดเดฎ്เดชเด്เดเตพ เดാเดฐเดฃം เดฐൂเดชเดช്เดชെเดുเดจ്เดจ เดญീเดฎാเดാเดฐเดฎാเดฏ เดคിเดฐเดฎാเดฒเดเตพ. (เด เด്เดจിเดชเตผเดต്เดตเดค เดธ്เดซോเดเดจเด്เดเดณും เดเตฝเด്เดเดเดณുเดെ เดชเดคเดจเดตും เดാเดฐเดฃเดฎാเดാം).
- เดเดാเดคം: 2004 เดกിเดธംเดฌเตผ 26 เดจ് เดเดจ്เดค്เดฏเตป เดฎเดนാเดธเดฎുเดฆ്เดฐเดค്เดคിเตฝ เดเดฃ്เดാเดฏ เดธുเดจാเดฎി เดേเดฐเดณം เดเตพเดช്เดชെเดെ 14 เดฐാเด്เดฏเด്เดเดณെ เดฌാเดงിเด്เดു.
- เดฆുเดฐเดจ്เดค เดจിเดตാเดฐเดฃ เดฎാเตผเด്เดเด്เดเตพ:
- เดเดเตฝเดจിเดฐเดช്เดช് เดชെเด്เดെเดจ്เดจ് เดคാเดดുเดจ്เดจเดค് เดถ്เดฐเดฆ്เดงเดฏിเตฝเดช്เดชെเด്เดാเตฝ เดธുเดจാเดฎി เดฎുเดจ്เดจเดฑിเดฏിเดช്เดชാเดฏി เดเดฃเด്เดാเด്เดി เดเดเตป เดเดฏเตผเดจ്เดจ เดช്เดฐเดฆേเดถเด്เดเดณിเดฒേเด്เด് เดฎാเดฑുเด.
- เดเดดുเดിเดจเดเด്เดാเตป เดเดดിเดฏുเดจ്เดจ เดตเดธ്เดคുเด്เดเดณിเตฝ เดชിเดിเด്เด് เดฐเด്เดทเดช്เดชെเดാเตป เดถ്เดฐเดฎിเด്เดുเด.
- DART (Deep-ocean Assessment and Reporting of Tsunamis) เดชോเดฒുเดณ്เดณ เดเดงുเดจിเด เดฎുเดจ്เดจเดฑിเดฏിเดช്เดช് เดธംเดตിเดงാเดจเด്เดเตพ เดเดชเดฏോเดിเด്เดുเดจ്เดจു.
เดชുเดฑเดค്เดคുเดจിเดจ്เดจുเดณ്เดณ เดเดฒเดจเด്เดเตพ (Exogenic Movements)
- เดช്เดฐเด്เดฐിเดฏเดเตพ: เด เดชเด്เดทเดฏം (Weathering), เดฎเดฃ്เดฃൊเดฒിเดช്เดช് (Erosion), เดเดคാเดเดคം (Transportation), เดจിเด്เดทേเดชം (Deposition), เดฌเดนുเดเดจเดจാเดถം (Mass Wasting).
- เด เดชเด്เดทเดฏം (Weathering): เดฌാเดน്เดฏเดถเด്เดคിเดเตพ เดാเดฐเดฃം เดชാเดฑเดเดณിเตฝ เดฏാเดจ്เดค്เดฐിเดเดฎാเดฏി เดฆ്เดฐเดตിเด്เดเตฝ (disintegrated) เด เดฒ്เดฒെเด്เดിเตฝ เดฐാเดธเดชเดฐเดฎാเดฏി เดตിเดเดിเด്เดเตฝ (decomposed) เดธംเดญเดตിเด്เดുเดจ്เดจเดค്.
- เด
เดชเด്เดทเดฏเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดคเดฐംเดคിเดฐിเดต്:
- เดญൗเดคിเด เด เดชเด്เดทเดฏം (Physical Weathering).
- เดฐാเดธ เด เดชเด്เดทเดฏം (Chemical Weathering).
- เดൈเดต เด เดชเด്เดทเดฏം (Biological Weathering).
- เด
เดชเด്เดทเดฏം เดช്เดฐเดฏോเดเดจเดเดฐเดฎാเดตുเดจ്เดจเดค്:
- เดฎเดฃ്เดฃിเดจ്เดฑെ เดฐൂเดชീเดเดฐเดฃเดค്เดคിเดฒേเด്เด് เดจเดฏിเด്เดുเดจ്เดจു.
- เดชാเดฑเดเดณിเตฝ เดจിเดจ്เดจ് เดงാเดคുเด്เดเดณെ เดตേเตผเดคിเดฐിเด്เดാเตป เดธเดนാเดฏിเด്เดുเดจ്เดจു.
- เดงാเดคുเด്เดเดณുเดെ เดธเดฎ്เดชുเดท്เดീเดเดฐเดฃം (mineral enrichment).
- เดเดจเดจം เดเดณുเดช്เดชเดฎാเด്เดുเดจ്เดจു.
เดฌเดนുเดเดจ เดจാเดถം / เดเดฐുเตพเดชൊเด്เดเตฝ (Mass Wasting / Urulpottal)
- เดฌเดนുเดเดจ เดจാเดถം: เดുเดฐുเดค്เดตാเดเตผเดทเดฃเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดจേเดฐിเด്เดുเดณ്เดณ เดธ്เดตാเดงീเดจเดค്เดคാเตฝ เดชാเดฑเด്เดเดทเดฃเด്เดเดณോ เดฎเตบเดตเดธ്เดคുเด്เดเดณോ เดเดฐിเดตിเดฒൂเดെ เดคാเดดേเด്เด് เดจീเด്เดുเดเดฏോ เดตീเดดുเดเดฏോ เดെเดฏ്เดฏുเดจ്เดจเดค്. (เดฎเดฃ്เดฃിเดിเด്เดിเตฝ, เดชാเดฑ เดตീเดด്เด, เด เดตเดถിเดท്เด เดช്เดฐเดตാเดนเด്เดเตพ เดเดจ്เดจിเดต เดเดคിเตฝ เดเตพเดช്เดชെเดുเดจ്เดจു).
- เด เดตเดถിเดท്เด เดช്เดฐเดตാเดนം (Debris Flow): เดตെเดณ്เดณเดตുเดฎാเดฏി เดเดฒเตผเดจ്เดจ เดชാเดฑเด്เดเดทเดฃเด്เดเดณും เดฎเดฃ്เดฃും เดുเดค്เดคเดจെเดฏുเดณ്เดณ เดเดฐിเดตിเดฒൂเดെ เดുเดฐുเดค്เดตാเดเตผเดทเดฃเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดธ്เดตാเดงീเดจเดค്เดคാเตฝ เดคാเดดേเด്เด് เดจീเด്เดുเดจ്เดจเดค്.
- เดเดฐുเตพเดชൊเด്เดเดฒിเดจ്เดฑെ เดാเดฐเดฃเด്เดเตพ:
- เดธ്เดฅเดฒเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดเดฐിเดต് (22 เดกിเด്เดฐിเดฏിเตฝ เดൂเดുเดคเตฝ เดธാเดง്เดฏเดค).
- เดฎเดฃ്เดฃിเดจ്เดฑെ เดเดเดจเดฏും เดเดดเดตും.
- เดเดจเดค്เดค เดฎเดด, เดฎേเดเดตിเดธ്เดซോเดเดจം (Cloudburst).
- เด เดถാเดธ്เดค്เดฐീเดฏเดฎാเดฏ เด്เดตാเดฑി, เดจിเตผเดฎ്เดฎാเดฃ เดช്เดฐเดตเตผเดค്เดคเดจเด്เดเตพ.
- เดฎเดฃ്เดฃ് เดുเดดเตฝ เดฐൂเดชീเดเดฐเดฃം (Soil Piping/Tunnel Erosion): เดฒാเดฑ്เดฑเดฑൈเดฑ്เดฑ് เดชാเดณിเด്เด് เดคാเดดെเดฏുเดณ്เดณ เดเดณിเดฎเดฃ്เดฃ് เดตെเดณ്เดณം เดാเดฐเดฃം เดเดฒിเด്เดുเดชോเดตുเดเดฏും เดญൂเดเตผเดญ เดാเดจเดฒുเดเตพ เดเดฃ്เดാเด്เดുเดเดฏും เดെเดฏ്เดฏുเดจ്เดจเดค്.
เดฆുเดฐเดจ്เดค เดฒเดൂเดเดฐเดฃเดตും เดธുเดธ്เดฅിเดฐเดคเดฏും
- KaWaCHam (Kerala Warnings, Crisis and Hazard Management System): เดേเดฐเดณเดค്เดคിเตฝ เดจเดเดช്เดชിเดฒാเด്เดിเดฏ เดฆുเดฐเดจ്เดค เดฎുเดจ്เดจเดฑിเดฏിเดช്เดช് เดธംเดตിเดงാเดจം. เดฒൊเด്เดേเดทเตป เด เดงിเดท്เด ിเดค SMS, เดธോเดท്เดฏเตฝ เดฎീเดกിเดฏ, เดธൈเดฑเตบ เดฏൂเดฃിเดฑ്เดฑുเดเตพ เดเดจ്เดจിเดต เดตเดดി เดฎുเดจ്เดจเดฑിเดฏിเดช്เดช് เดจเตฝเดുเดจ്เดจു.
- เดธുเดธ്เดฅിเดฐ เดตിเดเดธเดจം (Sustainable Development): เดญാเดตി เดคเดฒเดฎുเดฑเดฏുเดെ เดเดตเดถ്เดฏเด്เดเตพ เดจിเดฑเดตേเดฑ്เดฑാเดจുเดณ്เดณ เดเดดിเดตിเตฝ เดตിเด്เดുเดตീเดด്เด เดെเดฏ്เดฏാเดคെ เดเดช്เดชോเดดเดค്เดคെ เดคเดฒเดฎുเดฑเดฏുเดെ เดเดตเดถ്เดฏเด്เดเตพ เดจിเดฑเดตേเดฑ്เดฑുเดจ്เดจ เดตിเดเดธเดจം.
- เดชเดฐിเดธ്เดฅിเดคി เดธൗเดนൃเดฆเดชเดฐเดฎാเดฏ เดเดจാเดงിเดชเดค്เดฏเดชเดฐเดฎാเดฏ เดคീเดฐുเดฎാเดจเด്เดเตพ เดเดുเดค്เดค് เดจเดเดช്เดชിเดฒാเด്เดേเดฃ്เดเดค് เด เดค്เดฏാเดตเดถ്เดฏเดฎാเดฃ്.
เดช്เดฐเดงാเดจ เดോเดฆ്เดฏเด്เดเดณും เดเดค്เดคเดฐเด്เดเดณും (SCERT เด เดിเดธ്เดฅാเดจเดฎാเด്เดി)
เด เดง്เดฏാเดฏเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดเดณ്เดณเดเด്เดเดค്เดคിเตฝ เดเตพเดช്เดชെเดുเดค്เดคിเดฏിเด്เดുเดณ്เดณ เดช്เดฐเดงാเดจ เดോเดฆ്เดฏเด്เดเดณും เดช്เดฐเดตเตผเดค്เดคเดจเด്เดเดณും เดคാเดดെ เดจเตฝเดുเดจ്เดจു:
1. เดเดช്เดชിเดฑോเดെเดจിเด്, เดเดฑോเดെเดจിเด് เดเดฒเดจเด്เดเตพ เดคเดฎ്เดฎിเดฒുเดณ്เดณ เดต്เดฏเดค്เดฏാเดธเด്เดเตพ เดชเด്เดിเดเดช്เดชെเดുเดค്เดคുเด.
| เดธเดตിเดถേเดทเดค | เดเดช്เดชിเดฑോเดെเดจിเด് เดเดฒเดจเด്เดเตพ | เดเดฑോเดെเดจിเด് เดเดฒเดจเด്เดเตพ |
|---|---|---|
| เดซเดฒം | เดญൂเดตเตฝเด്เดเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดเดฐു เดตเดฒിเดฏ เดญാเดം เดเดฏเตผเดค്เดคเดช്เดชെเดുเดจ്เดจു | เดชเตผเดตเดคเด്เดเดณുเดെ เดฐൂเดชീเดเดฐเดฃം |
| เดฐൂเดชเดญേเดฆം | เดญൂเดฎിเดฏുเดെ เดเดชเดฐിเดคเดฒเดค്เดคിเตฝ เดുเดฑเด്เด เดฐൂเดชเดญേเดฆം เดฎാเดค്เดฐം | เดญൂเดฎിเดฏുเดെ เดเดชเดฐിเดคเดฒเดค്เดคിเตฝ เดുเดฐുเดคเดฐเดฎാเดฏ เดฐൂเดชเดญേเดฆം |
| เดเดฆാเดนเดฐเดฃം | - | เดฎเดเด്เดുเดชเตผเดตเดคเด്เดเดณുเดെ เดฐൂเดชീเดเดฐเดฃം (เดนിเดฎാเดฒเดฏം) |
2. เด เดเดค്เดคുเดจിเดจ്เดจുเดณ്เดณ เดเดฒเดจเด്เดเตพเด്เด് (Endogenic Movements) เดാเดฐเดฃเดฎാเดുเดจ്เดจ เดถเด്เดคിเดเตพ เดเดคെเดฒ്เดฒാം?
- เดญൂเดฎിเด്เดുเดณ്เดณിเดฒെ เดฑേเดกിเดฏോ เดเด്เดിเดตിเดฑ്เดฑി.
- เดเดฆിเดฎ เดคാเดชം (primordial heat).
- เดญൂเดฎിเดฏുเดെ เดญ്เดฐเดฎเดฃം (rotation).
- เดญൂเดคാเดชเดจിเดฒเดฏിเดฒെ เดต്เดฏเดคിเดฏാเดจเด്เดเตพ (variations in geothermal gradient).
- เดธംเดตเดนเดจ เดช്เดฐเดตാเดนเด്เดเตพ (convection currents).
3. เด เด്เดจിเดชเตผเดต്เดตเดค เดช്เดฐเดตเตผเดค്เดคเดจเด്เดเตพ เดฎเดจുเดท്เดฏเดീเดตിเดคเดค്เดคെ เดเด്เดเดจെ เดธเดนാเดฏിเด്เดുเดจ്เดจു?
- เด เด്เดจിเดชเตผเดต്เดตเดค เดാเดฐเดตും เดชാเดฑเดเดณും เดฆ്เดฐเดตിเด്เดുเดฃ്เดാเดുเดจ്เดจ เดฎเดฃ്เดฃ് เดാเตผเดทിเดാเดตเดถ്เดฏเด്เดเตพเด്เด് เดตเดณเดฐെ เดซเดฒเดญൂเดฏിเดท്เด เดฎാเดฃ്.
- เด เด്เดจിเดชเตผเดต്เดตเดค เดฎേเดเดฒเดเดณിเตฝ เดจിเดจ്เดจ് เดชുเดฑเดค്เดคുเดตเดฐുเดจ്เดจ เดญൂเดคാเดช เดเตผเด്เดം (geothermal energy) เดตൈเดฆ്เดฏുเดคിเดฏാเดฏി เดฎാเดฑ്เดฑുเดจ്เดจു.
- เดฒാเดตเดฏിเตฝ เดงാเดคുเด്เดเตพ เดൂเดുเดคเดฒാเดฏเดคിเดจാเตฝ, เดชเดฒ เดตിเดฒเดช്เดชെเด്เด เดงാเดคുเด്เดเดณും เดญൂเดฎിเดฏുเดെ เดเดชเดฐിเดคเดฒเดค്เดคിเตฝ เดเดค്เดคുเดจ്เดจു.
- เดตിเดจോเดฆเดธเด്เดാเดฐിเดเดณെ เดเดเตผเดทിเด്เดുเดจ്เดจ เดช്เดฐเดฆേเดถเด്เดเดณാเดฃ്.
4. เดญൂเดเดฎ്เดชം เดฎൂเดฒเดฎുเดฃ്เดാเดാเตป เดธാเดง്เดฏเดคเดฏുเดณ്เดณ เดฆുเดฐเดจ്เดคเด്เดเตพ เดเดจ്เดคൊเด്เดെเดฏാเดฃ്?
- เดെเด്เดിเดเด്เดเตพ เดคเดเตผเดจ്เดจ് เดเดฏിเดฐเด്เดเดฃเด്เดിเดจ് เดเดณുเดเตพ เดฎเดฐിเด്เดുเด.
- เดเดคാเดเดค, เดตാเตผเดค്เดคാเดตിเดจിเดฎเดฏ เดธംเดตിเดงാเดจเด്เดเตพ เดคเดเดฐുเด.
- เดเดฒเดตിเดคเดฐเดฃം เดคเดเดธ്เดธเดช്เดชെเดുเด.
- เดญเด്เดท്เดฏเดตเดธ്เดคുเด്เดเดณുเดെ เด്เดทാเดฎം, เดฎเดฐുเดจ്เดจുเดเดณുเดെ เดുเดฑเดต്.
- เดฐเด്เดทാเดช്เดฐเดตเตผเดค്เดคเดจเด്เดเตพเด്เด് เดฎเดฃ്เดฃിเดിเด്เดിเดฒും เดคീเดชിเดുเดค്เดคเดตും เดคเดเดธ്เดธเดฎുเดฃ്เดാเด്เดുเด.
5. เด เดชเด്เดทเดฏം (Weathering) เดเด്เดเดจെเดฏാเดฃ് เดจเดฎുเด്เด് เดช്เดฐเดฏോเดเดจเดเดฐเดฎാเดുเดจ്เดจเดค്?
- เด เดชเด്เดทเดฏം เดฎเดฃ്เดฃിเดจ്เดฑെ เดฐൂเดชീเดเดฐเดฃเดค്เดคിเดฒേเด്เด് เดจเดฏിเด്เดുเดจ്เดจു.
- เดชാเดฑเดเดณിเตฝ เดจിเดจ്เดจ് เดงാเดคുเด്เดเดณെ เดตേเตผเดคിเดฐിเด്เดാเตป เดธเดนാเดฏിเด്เดുเดจ്เดจു.
- เดงാเดคുเด്เดเดณുเดെ เดธเดฎ്เดชുเดท്เดീเดเดฐเดฃം เดจเดเด്เดുเดจ്เดจു.
- เดเดจเดจം เดเดณുเดช്เดชเดฎാเด്เดുเดจ്เดจു.
6. เดเดฐുเตพเดชൊเด്เดเดฒിเดจ് (Debris Flow/Urulpottal) เดാเดฐเดฃเดฎാเดുเดจ്เดจ เดเดเดเด്เดเตพ เดเดจ്เดคൊเด്เดെเดฏാเดฃ്?
- เดช്เดฐเดงാเดจ เดാเดฐเดฃเด്เดเตพ: เดธ്เดฅเดฒเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดเดฐിเดต്, เดฎเดฃ്เดฃിเดจ്เดฑെ เดเดเดจ, เดญൂเดตിเดจിเดฏോเดം, เดจീเดฐൊเดดുเด്เดിเดจ്เดฑെ เดคเดเดธ്เดธเดช്เดชെเดുเดค്เดคเตฝ.
- เดช്เดฐเดോเดฆเด เดเดเดเด്เดเตพ (Triggering Factors): เดเดจเดค്เดค เดฎเดด, เดฎേเดเดตിเดธ്เดซോเดเดจം (Cloudburst), เดญൂเดเดฎ്เดชเด്เดเตพ.
- เด เดถാเดธ്เดค്เดฐീเดฏเดฎാเดฏ เด്เดตാเดฑിเดเดณും เดจിเตผเดฎ്เดฎാเดฃ เดช്เดฐเดตเตผเดค്เดคเดจเด്เดเดณും.
เด เดง്เดฏാเดฏเดค്เดคിเดฒെ เดช്เดฐเดงാเดจ เดช്เดฐเดตเตผเดค്เดคเดจเด്เดเตพ (Most Important Activities)
เดชเดฐീเด്เดทാ เดคเดฏ്เดฏാเดฑെเดുเดช്เดชിเดจ് เดจിเด്เดเตพ เดถ്เดฐเดฆ്เดงിเด്เดേเดฃ്เด เดช്เดฐเดงാเดจ เดช്เดฐเดตเตผเดค്เดคเดจเด്เดเตพ เดเดตเดฏാเดฃ്:
- เดญൂเดเดฎ്เดชเดค്เดคെ เดเด്เดเดจെ เดจേเดฐിเดാം: เดฆുเดฐเดจ്เดคเดค്เดคിเดจ് เดฎുเดฎ്เดช്, เดฆുเดฐเดจ്เดค เดธเดฎเดฏเดค്เดค്, เดฆുเดฐเดจ്เดคเดค്เดคിเดจ് เดถേเดทം เดธ്เดตീเดเดฐിเด്เดേเดฃ്เด เดจเดเดชเดിเดเตพ เดാเตผเด്เดാเด്เดുเด.
- เดธുเดจാเดฎി เดฆുเดฐเดจ്เดคเดจിเดตാเดฐเดฃ เดฎാเตผเด്เดเด്เดเตพ: เดจാเดทเดฃเตฝ เดกിเดธാเดธ്เดฑ്เดฑเตผ เดฎാเดจേเด്เดฎെเตปเดฑ് เด เดคോเดฑിเดฑ്เดฑിเดฏുเดെ เดตെเดฌ്เดธൈเดฑ്เดฑ് เดธเดจ്เดฆเตผเดถിเด്เด് เดชോเดธ്เดฑ്เดฑเตผ เดคเดฏ്เดฏാเดฑാเด്เดുเด.
- เด เด്เดจിเดชเตผเดต്เดตเดคเด്เดเดณുเดെ เดเดเดจ: เด เด്เดจിเดชเตผเดต്เดตเดคเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดเดเดจ เดตിเดตเดฐിเด്เดുเดจ്เดจ เดเดฐു เดുเดฑിเดช്เดช് เดคเดฏ്เดฏാเดฑാเด്เดുเด, เดฎോเดกเตฝ เดเดฃ്เดാเด്เดുเด.
- เด เดชเด്เดทเดฏം เดเดฃ്เดാเด്เดുเดจ്เดจ เดฎเดจുเดท്เดฏ เดช്เดฐเดตเตผเดค്เดคเดจเด്เดเตพ: เดชാเดฑเดเดณുเดെ เด เดชเด്เดทเดฏเดค്เดคിเดจ് เดാเดฐเดฃเดฎാเดുเดจ്เดจ เดฎเดจുเดท്เดฏเดจ്เดฑെ เดช്เดฐเดตเตผเดค്เดคเดจเด്เดเตพ เดชเด്เดിเดเดช്เดชെเดുเดค്เดคുเด.
- เดธുเดธ്เดฅിเดฐ เดตിเดเดธเดจเดค്เดคെเด്เดുเดฑിเด്เด് เดเตผเด്เด: เดชเดฐിเดธ്เดฅിเดคി เดจാเดถเดฎിเดฒ്เดฒാเดคെ เดเดช്เดชോเดดเดค്เดคെ เดเดตเดถ്เดฏเด്เดเตพ เดจിเดฑเดตേเดฑ്เดฑുเดเดฏും เดญാเดตിเด്เด് เดตേเดฃ്เดി เดตിเดญเดตเด്เดเตพ เดธംเดฐเด്เดทിเด്เดുเดเดฏും เดെเดฏ്เดฏുเดจ്เดจ เดธുเดธ്เดฅിเดฐ เดตിเดเดธเดจเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดช്เดฐാเดงാเดจ്เดฏം เดฎเดจเดธ്เดธിเดฒാเด്เดുเด.
เด เดง്เดฏാเดฏം 7: เดเดจ്เดค്เดฏเตป เดเด്เดോเดฃเดฎി: เด്เดฐോเดค്เดคും เด്เดฐാเตปเดธ്เดซോเตผเดฎേเดทเดจും (Indian Economy: Growth and Transformation)
เด เด เดง്เดฏാเดฏเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดช്เดฐเดงാเดจ เดฒเด്เดท്เดฏം เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด เดตเดณเตผเด്เด, เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด เดตിเดเดธเดจം, เดเดจ്เดค്เดฏเดฏുเดെ เดตിเดเดธเดจ เดคเดจ്เดค്เดฐเด്เดเตพ, เดธเดฎീเดชเดാเดฒเดค്เดคെ เดฎാเดฑ്เดฑเด്เดเตพ เดเดจ്เดจിเดต เดชเด ിเด്เดുเด เดเดจ്เดจเดคാเดฃ്.
เดเดฎുเดเดตും เด เดിเดธ്เดฅാเดจ เดฒเด്เดท്เดฏเด്เดเดณും
- เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด เดช്เดฐเดตเตผเดค്เดคเดจเด്เดเดณുเดെ เดฒเด്เดท്เดฏเด്เดเตพ:
- เด เดിเดธ്เดฅാเดจ เดธൗเดเดฐ്เดฏเด്เดเดณുเดെ เดตเตผเดฆ്เดงเดจเดต് (Increase in infrastructure)
- เดฎെเด്เดเดช്เดชെเด്เด เดคൊเดดിเดฒเดตเดธเดฐเด്เดเตพ (Better employment opportunities)
- เดตเดฐുเดฎാเดจเดตും เดตാเด്เดเตฝ เดถേเดทിเดฏും เดตเตผเดฆ്เดงിเดช്เดชിเด്เดുเด (Increased income and purchasing power)
- เดเดฏเตผเดจ്เดจ เดീเดตിเดค เดจിเดฒเดตാเดฐം (Higher quality of life)
- เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด เดตเดณเตผเด്เด (Economic Growth): เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด เดต്เดฏเดตเดธ്เดฅเดฏിเตฝ เดตเดฐുเดจ്เดจ เดชเดฐിเดฎാเดฃเดชเดฐเดฎാเดฏ เดฎാเดฑ്เดฑเด്เดเดณെ (Quantitative change) เดธൂเดിเดช്เดชിเด്เดുเดจ്เดจു.
- เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด เดตിเดเดธเดจം (Economic Development): เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด เดต്เดฏเดตเดธ്เดฅเดฏിเตฝ เดตเดฐുเดจ്เดจ เดുเดฃเดชเดฐเดฎാเดฏ เดฎാเดฑ്เดฑเด്เดเดณെ (Qualitative change) เดธൂเดിเดช്เดชിเด്เดുเดจ്เดจു.
เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด เดตเดณเตผเด്เดเดฏും เด เดณเดตുเดเดณും
- เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด เดตเดณเตผเด്เดാ เดจിเตผเดตเดเดจം: เดเดฐു เดฐാเด്เดฏเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดฎൊเดค്เดค เดเดญ്เดฏเดจ്เดคเดฐ เดเดค്เดชാเดฆเดจം (GDP) เดฎുเตป เดตเตผเดทเดค്เดคേเด്เดാเตพ เดตเตผเดงിเด്เดുเดจ്เดจเดคിเดจെเดฏാเดฃ് เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด เดตเดณเตผเด്เด เดเดจ്เดจ് เดชเดฑเดฏുเดจ്เดจเดค്.
- GDP (เดฎൊเดค്เดค เดเดญ്เดฏเดจ്เดคเดฐ เดเดค്เดชാเดฆเดจം): เดเดฐു เดฐാเด്เดฏเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดเดญ്เดฏเดจ്เดคเดฐ เด เดคിเตผเดค്เดคിเด്เดുเดณ്เดณിเตฝ เดเดฐു เดตเตผเดทം เดเดค്เดชാเดฆിเดช്เดชിเด്เดเดช്เดชെเดുเดจ്เดจ เดเดฒ്เดฒാ เดธാเดงเดจเด്เดเดณുเดെเดฏും เดธേเดตเดจเด്เดเดณുเดെเดฏും เดชเดฃเดฎൂเดฒ്เดฏം เดเดฃിเดค്.
- เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด เดตเดณเตผเด്เด เดเด്เดเดจെ เด
เดณเด്เดുเดจ്เดจു?: เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด เดตเดณเตผเด്เดാ เดจിเดฐเด്เด് (Economic Growth Rate) เดเดชเดฏോเดിเด്เด്.
- เดตเดณเตผเด്เดാ เดจിเดฐเด്เดിเดจ്เดฑെ เดธൂเดค്เดฐเดตാเด്เดฏം: เดตเดณเตผเด്เดാเดจിเดฐเด്เด് = (เด เดตเตผเดทเดค്เดคെ GDP − เดฎുเตป เดตเตผเดทเดค്เดคെ GDP) / เดฎുเตป เดตเตผเดทเดค്เดคെ GDP × 100
- เดตเดณเตผเด്เดാ เดจിเดฐเด്เดിเดจ്เดฑെ เดจിเดเดฎเดจเด്เดเตพ:
- เดตเดณเตผเด്เดാ เดจിเดฐเด്เด് เดชൂเด്เดฏเดค്เดคിเดจ് เดฎുเดเดณിเดฒാเดฃെเด്เดിเตฝ (เดชോเดธിเดฑ്เดฑീเดต് เด്เดฐോเดค്เดค്), GDP เดตเตผเดฆ്เดงിเด്เดുเดจ്เดจു.
- เดตเดณเตผเด്เดാ เดจിเดฐเด്เด് เดชൂเด്เดฏเดค്เดคിเดจ് เดคാเดดെเดฏാเดฃെเด്เดിเตฝ (เดจെเดเดฑ്เดฑീเดต് เด്เดฐോเดค്เดค്), GDP เดുเดฑเดฏുเดจ്เดจു.
เดช്เดฐเดคിเดถീเตผเดท เดตเดฐുเดฎാเดจം (Per Capita Income - PCI)
- เดช്เดฐเดคിเดถീเตผเดท เดตเดฐുเดฎാเดจം (PCI): เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด เดตเดณเตผเด്เด เด เดณเด്เดുเดจ്เดจเดคിเดจുเดณ്เดณ เดช്เดฐเดงാเดจ เดธൂเดിเดเดฏാเดฃിเดค്. เดฆേเดถീเดฏ เดตเดฐുเดฎാเดจเดค്เดคെ เดเดจเดธംเด്เดฏ เดൊเดฃ്เด് เดนเดฐിเด്เดാเดฃ് เดเดค് เดเดฃเด്เดാเด്เดുเดจ്เดจเดค്. PCI = เดฆേเดถീเดฏ เดตเดฐുเดฎാเดจം (NI) / เดเดจเดธംเด്เดฏ
- เดฒോเด เดฌാเด്เด് เดตเตผเด്เดീเดเดฐเดฃം: เดฒോเด เดฌാเด്เด് เดฐാเด്เดฏเด്เดเดณെ PCI เด
เดിเดธ്เดฅാเดจเดฎാเด്เดി เดจാเดฒാเดฏി เดคเดฐം เดคിเดฐിเด്เดുเดจ്เดจു.
- Low income (< 1145 เดกോเดณเตผ): เด เดซ്เดാเดจിเดธ്เดฅാเตป
- Lower middle income (1146 – 4515 เดกോเดณเตผ): เดเดจ്เดค്เดฏ, เดฌംเด്เดฒാเดฆേเดถ്
- Upper middle income (4516 – 14005 เดกോเดณเตผ): เดൈเดจ, เดฌ്เดฐเดธീเตฝ
- High income (> 14006 เดกോเดณเตผ): เดฏുเดเดธ്เด, เดเดช്เดชാเตป
- เดต്เดฏเด്เดคിเดเดค เดตเดฐുเดฎാเดจം (Personal Income - PI): เดเดฐു เดต്เดฏเด്เดคിเด്เด് เดตിเดตിเดง เดธ്เดฐോเดคเดธ്เดธുเดเดณിเตฝ เดจിเดจ്เดจ് เดเดฐു เดจിเดถ്เดിเดค เดാเดฒเดฏเดณเดตിเตฝ เดฒเดญിเด്เดുเดจ്เดจ เดฎൊเดค്เดค เดตเดฐുเดฎാเดจം.
- PCI เดฏുเดെ เดชเดฐിเดฎിเดคിเดเตพ (Shortcomings):
- เดเดคൊเดฐു เดถเดฐാเดถเดฐി เดตเดฐുเดฎാเดจം เดฎാเดค്เดฐเดฎാเดฃ്.
- เดธเดฎ്เดชเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดตിเดคเดฐเดฃเดค്เดคിเดฒെ เด เดธเดฎเดค്เดตം (inequality) เดเดคിเตฝ เดช്เดฐเดคിเดซเดฒിเด്เดുเดจ്เดจിเดฒ്เดฒ.
- เดฆേเดถീเดฏ เดตเดฐുเดฎാเดจം เดเดฃเด്เดാเด്เดുเดจ്เดจเดคിเดฒെ เดชเดฐിเดฎിเดคിเดเตพ PCI เดฏെ เดฌാเดงിเด്เดുเดจ്เดจു.
- เดീเดตിเดค เดจിเดฒเดตാเดฐം เดตเตผเดฆ്เดงിเดช്เดชിเด്เดുเดจ്เดจ เดเดเดเด്เดเตพ PCI เดฏുเดെ เดชเดฐിเดงിเดฏിเตฝ เดเตพเดช്เดชെเดുเดจ്เดจിเดฒ്เดฒ.
เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด เดตിเดเดธเดจം
- เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด เดตിเดเดธเดจเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดจിเตผเดตเดเดจം (Todaro & Smith): เดตเดฐുเดฎാเดจം, เดตിเดฆ്เดฏാเดญ്เดฏാเดธം, เด เดിเดธ്เดฅാเดจ เดธൗเดเดฐ്เดฏเด്เดเตพ เดเดจ്เดจിเดตเดฏിเดฒെ เดตเดณเตผเด്เดเดฏിเดฒൂเดെ เดเดณുเดเดณുเดെ เดീเดตിเดค เดจിเดฒเดตാเดฐเดตും เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด เด്เดทേเดฎเดตും เดฎെเด്เดเดช്เดชെเดുเดค്เดคുเดจ്เดจ เดช്เดฐเด്เดฐിเดฏเดฏാเดฃ് เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด เดตിเดเดธเดจം.
- เดตിเดเดธเดจเดค്เดคിเดจ് เด
เดจിเดตാเดฐ്เดฏเดฎാเดฏ เดเดเดเด്เดเตพ:
- เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด เดตเดณเตผเด്เด GDP เดตเตผเดฆ്เดงിเดช്เดชിเด്เดുเดฎ്เดชോเดดും เดฆാเดฐിเดฆ്เดฐ്เดฏം, เดคൊเดดിเดฒിเดฒ്เดฒാเดฏ്เดฎ, เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด เด เดธเดฎเดค്เดตം เดเดจ്เดจിเดต เดจിเดฒเดจിเตฝเด്เดാം. เดเดต เดชเดฐിเดนเดฐിเด്เดเดช്เดชെเดเดฃം.
- เดീเดตിเดค เดจിเดฒเดตാเดฐം เดฎെเด്เดเดช്เดชെเดുเดค്เดคുเดจ്เดจเดคിเดจുเดณ്เดณ เดธാเดนเดเดฐ്เดฏเด്เดเตพ เดเดฒ്เดฒാเดตเตผเด്เดും เดช്เดฐാเดช്เดฏเดฎാเดตเดฃം (เดตിเดฆ്เดฏാเดญ്เดฏാเดธ เดธൗเดเดฐ്เดฏเด്เดเตพ, เดชോเดทเดാเดนാเดฐ เดฒเดญ്เดฏเดค, เดเดคാเดเดค เดธൗเดเดฐ്เดฏเด്เดเตพ).
เดตിเดเดธเดจ เดธൂเดിเดเดเตพ (Development Indices)
เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด เดตിเดเดธเดจം เด
เดณเด്เดുเดจ്เดจเดคിเดจാเดฏി เดตിเดตിเดง เดธൂเดിเดเดเตพ เดเดชเดฏോเดിเด്เดുเดจ്เดจു.
1. เดฎാเดจเดต เดตിเดเดธเดจ เดธൂเดിเด (Human Development Index - HDI)
- เดฏുเดฃൈเดฑ്เดฑเดก് เดจേเดทเตปเดธ് เดตിเดเดธിเดช്เดชിเด്เดെเดുเดค്เดค เดธൂเดിเดเดฏാเดฃിเดค്.
- HDI เดเดฃเด്เดാเด്เดുเดจ്เดจเดคിเดจുเดณ്เดณ เดฎൂเดจ്เดจ് เดเดเดเด്เดเตพ:
- เดเดฏുเตผเดฆൈเตผเด്เดฏം (Life expectancy at birth): เดฆീเตผเดเดตും เดเดฐോเด്เดฏเดเดฐเดตുเดฎാเดฏ เดീเดตിเดคം.
- เดตിเดฆ്เดฏാเดญ്เดฏാเดธം (Knowledge): เดธാเด്เดทเดฐเดคเดฏും เดธ്เดൂเตพ เดช്เดฐเดตേเดถเดจ เดจിเดฐเด്เดും.
- เดช്เดฐเดคിเดถീเตผเดท เดตเดฐുเดฎാเดจം (Per capita income): เดฎെเด്เดเดช്เดชെเด്เด เดീเดตിเดค เดจിเดฒเดตാเดฐം.
- HDI เดฎൂเดฒ്เดฏം: เดชൂเด്เดฏเดค്เดคിเดจും เดเดจ്เดจിเดจും เดเดเดฏിเดฒാเดฏിเดฐിเด്เดും.
- HDI เดคเดฐംเดคിเดฐിเดต് (2023 เดฑിเดช്เดชോเตผเด്เด് เดช്เดฐเดാเดฐം):
- Very high human development (0.800 เดจ് เดฎുเดเดณിเตฝ)
- High human development (0.700 – 0.799)
- Medium human development (0.550 – 0.699)
- Low human development (0.550 เดจ് เดคാเดดെ)
- 2023 เดฑിเดช്เดชോเตผเด്เด് เดช്เดฐเดാเดฐം เดเดจ്เดค്เดฏเดฏുเดെ เดฑാเด്เด്: 193 เดฐാเด്เดฏเด്เดเดณിเตฝ 130.
2. เดญൗเดคിเด เดീเดตിเดค เดจിเดฒเดตാเดฐ เดธൂเดിเด (Physical Quality of Life Index - PQLI)
- เดช്เดฐเดถเดธ്เดค เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด เดถാเดธ്เดค്เดฐเด്เดเดจാเดฏ เดฎോเดฑിเดธ് เดกേเดตിเดก് เดฎോเดฑിเดธ് 1979-เตฝ เดตിเดเดธിเดช്เดชിเด്เดെเดുเดค്เดค เดธൂเดിเด.
- PQLI เดฏുเดെ เดฎൂเดจ്เดจ് เดธൂเดเดเด്เดเตพ:
- เด เดിเดธ്เดฅാเดจ เดธാเด്เดทเดฐเดคാ เดธൂเดിเด (Basic Literacy Index - BLI).
- เดถിเดถു เดฎเดฐเดฃ เดจിเดฐเด്เด് เดธൂเดിเด (Infant Mortality Index - IMI).
- เดเดฏുเตผเดฆൈเตผเด്เดฏ เดธൂเดിเด (Life Expectancy Index - LEI).
- PQLI เดธൂเดค്เดฐเดตാเด്เดฏം: PQLI = (LEI + IMI + BLI) / 3
- PQLI เดฏുเดെ เดชോเดฐാเดฏ്เดฎ: เดต്เดฏเด്เดคിเดฏുเดെ เดตാเตผเดทിเด เดตเดฐുเดฎാเดจം (Annual Income) เดชเดฐിเดเดฃിเด്เดുเดจ്เดจിเดฒ്เดฒ.
เดธുเดธ്เดฅിเดฐ เดตിเดเดธเดจ เดฒเด്เดท്เดฏ เดธൂเดിเด (Sustainable Development Goals Index - SDGI)
- 2015-เตฝ เดเด്เดฏเดฐാเดท്เด്เดฐเดธเดญ เดธ്เดตീเดเดฐിเด്เด เดธുเดธ്เดฅിเดฐ เดตിเดเดธเดจ เดฒเด്เดท്เดฏเด്เดเตพ (SDG) เดൈเดตเดฐിเด്เดുเดจ്เดจเดคിเตฝ เดฐാเด്เดฏเด്เดเตพ เดจเดเดค്เดคുเดจ്เดจ เดถ്เดฐเดฎเด്เดเตพ เดตിเดฒเดฏിเดฐുเดค്เดคുเดจ്เดจു.
- เดเดจ്เดค്เดฏเดฏിเตฝ: เดจീเดคി เดเดฏോเด് (NITI Aayog) เดฏുเดฃൈเดฑ്เดฑเดก് เดจേเดทเตปเดธുเดฎാเดฏി เดธเดนเดเดฐിเด്เด് เดธംเดธ്เดฅാเดจเด്เดเดณുเดെเดฏും เดേเดจ്เดฆ്เดฐ เดญเดฐเดฃ เดช്เดฐเดฆേเดถเด്เดเดณുเดെเดฏും SDGI เดคเดฏ്เดฏാเดฑാเด്เดുเดจ്เดจു.
- SDGI เดฎേเดเดฒเดเตพ: เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด, เดธാเดฎൂเดนിเด, เดชാเดฐിเดธ്เดฅിเดคിเด เดฎേเดเดฒเดเดณിเดฒെ 17 เดฒเด്เดท്เดฏเด്เดเตพ.
- เดธ്เดോเตผ เดตിเดญാเดเด്เดเตพ:
- Aspirant (0 - 49)
- Performer (50 - 64)
- Front Runner (65 - 99)
- Achiever (100)
- เดേเดฐเดณ เดตിเดเดธเดจ เดฎാเดคൃเด (Kerala model of development):
- เดตിเดฆ്เดฏാเดญ്เดฏാเดธം, เดเดฐോเด്เดฏം, เดธാเดฎൂเดนിเด เดจീเดคി เดคുเดเด്เดിเดฏ เดฎേเดเดฒเดเดณിเตฝ เดตเดฒിเดฏ เดฎുเดจ്เดจേเดฑ്เดฑം.
- เดเดฏเตผเดจ്เดจ เดธാเด്เดทเดฐเดคാ เดจിเดฐเด്เด്, เดുเดฑเด്เด เดถിเดถു เดฎเดฐเดฃ เดจിเดฐเด്เด്, เดฎെเด്เดเดช്เดชെเด്เด เดเดฏുเตผเดฆൈเตผเด്เดฏം เดเดจ്เดจിเดต เดช്เดฐเดงാเดจ เดธเดตിเดถേเดทเดคเดเตพ.
- เดตിเดเดฏ เดാเดฐเดฃം: เดญൂเดชเดฐിเดท്เดเดฐเดฃം, เดธാเตผเดตเดค്เดฐിเด เดชൊเดคുเดเดจാเดฐോเด്เดฏ-เดตിเดฆ്เดฏാเดญ്เดฏാเดธ เดธംเดตിเดงാเดจเด്เดเตพ, เดชൊเดคുเดตിเดคเดฐเดฃ เดธเดฎ്เดช്เดฐเดฆാเดฏം, เดธാเดฎൂเดนിเด เดธുเดฐเด്เดทാ เดชเดฆ്เดงเดคിเดเตพ, เดเดจเดชเด്เดാเดณിเดค്เดคം.
เดจเดต เดേเดฐเดณ เดฎിเดทเตป (Nava Kerala Mission)
- เดเดฐംเดญിเด്เดเดค്: 2016.
- เดฒเด്เดท്เดฏം: เดธเดฎเด്เดฐเดฎാเดฏ เดตിเดเดธเดจ เดാเดด്เดเดช്เดชാเด്.
- เดจാเดฒ് เดช്เดฐเดงാเดจ เดฎിเดทเดจുเดเตพ:
- เดเตผเดฆ്เดฐം เดฎിเดทเตป (Aardram Mission): เดเดฐോเด്เดฏ เดฎേเดเดฒเดฏിเตฝ.
- เดฒൈเดซ് เดฎിเดทเตป (Life Mission): เดฎเดคിเดฏാเดฏ เดญเดตเดจം เดเดฑเดช്เดชാเด്เดാเตป.
- เดตിเดฆ്เดฏാเดിเดฐเดฃം (Vidhyakiranam): เดตിเดฆ്เดฏാเดญ്เดฏാเดธ เดฎേเดเดฒ เดฎെเด്เดเดช്เดชെเดുเดค്เดคാเตป.
- เดนเดฐിเดค เดേเดฐเดณം เดฎിเดทเตป (Haritha Keralam Mission): เดเดฒเดธംเดฐเด്เดทเดฃം, เดฎാเดฒിเดจ്เดฏ เดธംเดธ്เดเดฐเดฃം, เดൈเดต เดൃเดทി เดเดจ്เดจിเดต เดฎെเด്เดเดช്เดชെเดുเดค്เดคാเตป.
- เดจเดต เดേเดฐเดณ เดฎിเดทเตป - 2: 2021 เดฎുเดคเตฝ เดจเดเดช്เดชിเดฒാเด്เดി. เดเดคിเตฝ เดฑീเดฌിเตฝเดก് เดേเดฐเดณ เดเดจിเดท്เดฏേเดฑ്เดฑീเดต് (Rebuild Kerala Initiative) เดൂเดി เดเตพเดช്เดชെเดുเดค്เดคി.
เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด เดเดธൂเดค്เดฐเดฃം (Economic Planning)
- เดเดจ്เดค്เดฏเตป เดธเดฎ്เดชเดฆ്เดต്เดฏเดตเดธ്เดฅ: เดฎിเดถ്เดฐ เดธเดฎ്เดชเดฆ്เดต്เดฏเดตเดธ്เดฅ (Mixed Economy) เดธ്เดตീเดเดฐിเด്เดു.
- เดเดธൂเดค്เดฐเดฃ เดจിเตผเดตเดเดจം (เดเดตเดนเตผเดฒാเตฝ เดจെเดน്เดฑു): เดฐാเด്เดฏเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดตിเดตിเดง เดตിเดญเดตเด്เดเดณെเดฏും เดฎเดจുเดท്เดฏเดถേเดทിเดฏെเดฏും เดจൈเดชുเดฃ്เดฏเดค്เดคെเดฏും เดเดฑ്เดฑเดตും เดฎിเดเด്เด เดฐീเดคിเดฏിเตฝ เดธเดฎเด്เดฐเดฎാเดฏി เดเดชเดฏോเดിเด്เดുเดจ്เดจเดคിเดจുเดณ്เดณ เดถാเดธ്เดค്เดฐീเดฏ เดฐീเดคിเดฏാเดฃ് เดเดธൂเดค്เดฐเดฃം.
- เดเดธൂเดค്เดฐเดฃเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดเดฐിเดค്เดฐം:
- 1934: เดെเตป เดเดฏเตผ เดช്เดฒാเตป (เดം. เดตിเดถ്เดตേเดถเดฐเดฏ്เดฏ)
- 1938: เดจാเดทเดฃเตฝ เดช്เดฒാเดจിเด് เดเดฎ്เดฎിเดฑ്เดฑി (เดเดตเดนเตผเดฒാเตฝ เดจെเดน്เดฑു)
- 1944: เดฌോംเดฌെ เดช്เดฒാเตป (เดെ.เดเตผ.เดกി. เดാเดฑ്เดฑ)
- 1945: เดชീเดช്เดชിเตพเดธ് เดช്เดฒാเตป (เดം.เดเตป. เดฑോเดฏ്)
- เดเดจ്เดค്เดฏเตป เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด เดเดธൂเดค്เดฐเดฃเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดชിเดคാเดต്: เดം. เดตിเดถ്เดตേเดถเดฐเดฏ്เดฏ.
- เดเดธൂเดค്เดฐเดฃ เดฒเด്เดท്เดฏเด്เดเตพ:
- เดตเดณเตผเด്เด (Growth): เดเดค്เดชാเดฆเดจเดค്เดคിเดฒെ เดตเตผเดฆ്เดงเดจเดต്.
- เดเดงുเดจിเดเดตเตฝเด്เดเดฐเดฃം (Modernization): เดชുเดคിเดฏ เดธാเด്เดേเดคിเดเดตിเดฆ്เดฏเดเดณും เดเดถเดฏเด്เดเดณും เดเดชเดฏോเดിเด്เดเตฝ.
- เดธ്เดตเดฏംเดชเดฐ്เดฏാเดช്เดคเดค (Self-reliance): เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด เดാเดฐ്เดฏเด്เดเดณിเตฝ เดตിเดฆേเดถ เดเดถ്เดฐിเดคเดค്เดตം เดുเดฑเดฏ്เด്เดുเด.
- เดธเดฎเดค്เดตം (Equity): เด เดിเดธ്เดฅാเดจ เดเดตเดถ്เดฏเด്เดเตพ เดเดฒ്เดฒാเดตเตผเด്เดും เดฒเดญ്เดฏเดฎാเด്เดുเด, เดธเดฎ്เดชเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดคുเดฒ്เดฏเดฎാเดฏ เดตിเดคเดฐเดฃം เดเดฑเดช്เดชാเด്เดുเด.
- เดช്เดฒാเดจിเด് เดเดฎ്เดฎീเดทเตป: 1950-เตฝ เดธ്เดฅാเดชിเด്เดു. 1951-เตฝ เดชเด്เดเดตเดค്เดธเดฐ เดชเดฆ്เดงเดคിเดเตพ (Five-Year Plans) เดจเดเดช്เดชിเดฒാเด്เดി. เดชเด്เดเดตเดค്เดธเดฐ เดชเดฆ്เดงเดคിเดฏുเดെ เดถിเดฒ്เดชി: เดชി.เดธി. เดฎเดนเดฒเดจോเดฌിเดธ്.
เดจീเดคി เดเดฏോเด് (NITI Aayog)
- เดฐൂเดชീเดเดฐเดฃം: 2015 เดเดจുเดตเดฐി 1-เดจ് เดช്เดฒാเดจിเด് เดเดฎ്เดฎീเดทเดจ് เดชเดเดฐเดฎാเดฏി เดจിเดฒเดตിเตฝ เดตเดจ്เดจു.
- เดตിเดเดธിเดช്เดชിเด്เดเดค്: เดเดจ്เดค്เดฏเดฏെ เดชเดฐിเดตเตผเดค്เดคเดจം เดെเดฏ്เดฏുเด (Transforming India) เดเดจ്เดจ เดฒเด്เดท്เดฏเดค്เดคോเดെ.
- เดเดเดจ:
- เดെเดฏเตผเดฎാเตป: เดช്เดฐเดงാเดจเดฎเดจ്เดค്เดฐി (Prime Minister).
- เดตൈเดธ് เดെเดฏเตผเดฎാเตป: เดช്เดฐเดงാเดจเดฎเดจ്เดค്เดฐി เดจോเดฎിเดจേเดฑ്เดฑ് เดെเดฏ്เดฏുเดจ്เดจเดค്.
- เดเดฒ്เดฒാ เดฎുเด്เดฏเดฎเดจ്เดค്เดฐിเดฎാเดฐും, เดേเดจ്เดฆ്เดฐ เดญเดฐเดฃ เดช്เดฐเดฆേเดถเด്เดเดณിเดฒെ เดฒเดซ്เดฑ്เดฑเดจเดจ്เดฑ് เดเดตเตผเดฃเตผเดฎാเดฐും เด ംเดเด്เดเตพ.
- เดീเดซ് เดเด്เดธിเด്เดฏൂเด്เดീเดต് เดเดซീเดธเตผ (CEO).
- เดช്เดฐเดงാเดจ เดฒเด്เดท്เดฏเด്เดเตพ:
- เดเดจ്เดค്เดฏเดฏുเดെ เดตിเดเดธเดจ เดฎുเตปเดเดฃเดจเดเตพเด്เด് เดเดฐു เดാเดด്เดเดช്เดชാเด് (Vision) เดธൃเดท്เดിเด്เดുเด.
- เดธുเดธ്เดฅിเดฐ เดตിเดเดธเดจเดตും เดธเดฎเด്เดฐ เดตเดณเตผเด്เดเดฏും เดช്เดฐോเดค്เดธാเดนിเดช്เดชിเด്เดുเด.
- เดจเดตീเดเดฐเดฃเดค്เดคിเดฒൂเดെเดฏും เดธംเดฐംเดญเดเดค്เดตเดค്เดคിเดฒൂเดെเดฏും เดคൊเดดിเดฒเดตเดธเดฐเด്เดเดณിเดฒൂเดെเดฏും เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด เดตเดณเตผเด്เด เดช്เดฐോเดค്เดธാเดนിเดช്เดชിเด്เดുเด.
- เดเดോเดณ เดตൈเดตിเดง്เดฏเดตും เดตിเดญเดตเด്เดเดณും เดช്เดฐเดฏോเดเดจเดช്เดชെเดുเดค്เดคാเตป เด เดจ്เดคാเดฐാเดท്เด്เดฐ เดธ്เดฅാเดชเดจเด്เดเดณുเดฎാเดฏി เดธเดนเดเดฐിเด്เดുเด.
1991-เดฒെ เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด เดชเดฐിเดท്เดാเดฐเด്เดเตพ (Economic Reforms of 1991)
- 1950 เดฎുเดคเตฝ 1990 เดตเดฐെ เดธเตผเด്เดാเตผ เดจിเดฏเดจ്เดค്เดฐเดฃเดค്เดคിเดฒാเดฏിเดฐുเดจ്เดจു เดธ്เดตเดാเดฐ്เดฏ เดฎേเดเดฒ (LPQ - License, Permit, Quota).
- เดชเดฐിเดท്เดാเดฐเด്เดเตพเด്เด് เดാเดฐเดฃเดฎാเดฏ เดเดเดเด്เดเตพ:
- เดเดฏเตผเดจ്เดจ เดงเดจเด്เดเดฎ്เดฎിเดฏും (fiscal deficit) เดตിเดฆേเดถเดจാเดฃ്เดฏ เดถേเดเดฐเดค്เดคിเดฒെ เดുเดฑเดตും.
- เดชൊเดคുเดฎേเดเดฒเดฏുเดെ เดാเดฐ്เดฏเด്เดทเดฎเดคเดฏിเดฒ്เดฒാเดฏ്เดฎ.
- เดเตพเดซ് เดฏുเดฆ്เดงം (1990) เดฎൂเดฒเดฎുเดฃ്เดാเดฏ เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด เดช്เดฐเดคിเดธเดจ്เดงി.
- เดฒോเด เดฌാเด്เดിเดจ്เดฑെเดฏും เดเดംเดเดซിเดจ്เดฑെเดฏും (World Bank & IMF) เดจിเดฌเดจ്เดงเดจเดเตพ.
- เดชเดฐിเดท്เดാเดฐเด്เดเดณുเดെ เดช്เดฐเดงാเดจ เดฒเด്เดท്เดฏം:
- เดเดจ്เดค്เดฏเตป เดธเดฎ്เดชเดฆ്เดต്เดฏเดตเดธ്เดฅเดฏെ เดเดฆാเดฐเดตเตฝเด്เดเดฐിเด്เด് เดฒോเด เดธเดฎ്เดชเดฆ്เดต്เดฏเดตเดธ്เดฅเด്เดാเดฏി เดคുเดฑเดจ്เดจുเดൊเดുเด്เดുเด.
- เดธ്เดตเดാเดฐ്เดฏ เดฎേเดเดฒเดฏിเดฒെ เดจിเดฏเดจ്เดค്เดฐเดฃเด്เดเตพ เดเดดിเดตാเด്เดുเด (Deregulate).
- LPQ เดฏിเตฝ เดจിเดจ്เดจ് LPG เดฏിเดฒേเด്เด് เดฎാเดฑിเดฏ เดชเดฐിเดท്เดാเดฐം:
1. เดเดฆാเดฐเดตเตฝเด്เดเดฐเดฃം (Liberalization)
- เดจിเตผเดตเดเดจം: เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด เดตเดณเตผเด്เด เดช്เดฐോเดค്เดธാเดนിเดช്เดชിเด്เดുเดจ്เดจเดคിเดจാเดฏി เดตിเดตിเดง เดฎേเดเดฒเดเดณിเตฝ เดเตผเดช്เดชെเดുเดค്เดคിเดฏിเด്เดുเดณ്เดณ เดจിเดฏเดจ്เดค്เดฐเดฃเด്เดเตพ เดฒเดൂเดเดฐിเด്เด് เดൂเดുเดคเตฝ เดธ്เดตാเดคเดจ്เดค്เดฐ്เดฏം เดจเตฝเดുเดจ്เดจ เดจเดฏเดฎാเดฑ്เดฑം.
- เดจเดเดช്เดชിเดฒാเด്เดിเดฏ เดช്เดฐเดงാเดจ เดฎേเดเดฒเดเตพ: เดต്เดฏเดตเดธാเดฏ เดฎേเดเดฒ, เดงเดจเดാเดฐ്เดฏ เดฎേเดเดฒ, เดจിเดുเดคി เดชเดฐിเดท്เดാเดฐเด്เดเตพ, เดตിเดฆേเดถเดจാเดฃ്เดฏ เดชเดฐിเดท്เดാเดฐเด്เดเตพ, เดตിเดฆേเดถ เดต്เดฏാเดชാเดฐ เดฎേเดเดฒ.
2. เดธ്เดตเดാเดฐ്เดฏเดตเตฝเด്เดเดฐเดฃം (Privatization)
- เดจിเตผเดตเดเดจം: เดชൊเดคുเดฎേเดเดฒเดฏുเดെ เดชเด്เด് เดുเดฑเด്เด് เดธ്เดตเดാเดฐ്เดฏ เดฎേเดเดฒเดฏ്เด്เด് เดൂเดുเดคเตฝ เด เดตเดธเดฐเด്เดเตพ เดจเตฝเดുเดจ്เดจ เดช്เดฐเด്เดฐിเดฏ.
- เดเดนเดฐി เดตിเดฑ്เดฑเดดിเด്เดเตฝ (Disinvestment): เดธ്เดตเดാเดฐ്เดฏเดตเตฝเด്เดเดฐเดฃเดค്เดคിเดฒെ เดเดฑ്เดฑเดตും เดช്เดฐเดงാเดจเดช്เดชെเด്เด เดช്เดฐเด്เดฐിเดฏ. เดชൊเดคുเดฎേเดเดฒാ เดธ്เดฅാเดชเดจเด്เดเดณിเดฒെ เดธเตผเด്เดാเตผ เดจിเด്เดทേเดชം เดธ്เดตเดാเดฐ്เดฏ เดฎേเดเดฒเดฏ്เด്เด് เดตിเตฝเด്เดുเดจ്เดจเดค്.
- เดเดนเดฐി เดตിเดฑ്เดฑเดดിเด്เดเตฝ เดตเดดിเดเตพ:
- Wholesale (เดฎുเดดുเดตเตป เดตിเตฝเดช്เดชเดจ)
- Share Sale (เดเดนเดฐിเดฏുเดെ เดเดฐു เดญാเดം เดตിเตฝเด്เดเตฝ)
- Capital Sale (เดธเตผเด്เดാเตผ เดเดเดชെเดเตฝ เดเดตเดถ്เดฏเดฎിเดฒ്เดฒാเดค്เดค เดฎേเดเดฒเดเดณിเดฒെ เดฎൂเดฒเดงเดจം เดตിเตฝเด്เดเตฝ)
- Strategic Sale (เดคിเดฐเด്เดെเดുเดค്เดค เดชเด്เดാเดณിเด്เด് เดเดนเดฐി เดตിเตฝเด്เดเตฝ)
3. เดเดോเดณเดตเตฝเด്เดเดฐเดฃം (Globalization)
- เดจിเตผเดตเดเดจം: เดเดฐു เดฐാเด്เดฏเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดธเดฎ്เดชเดฆ്เดต്เดฏเดตเดธ്เดฅเดฏെ เดเดോเดณ เดธเดฎ്เดชเดฆ്เดต്เดฏเดตเดธ്เดฅเดฏുเดฎാเดฏി เดธംเดฏോเดിเดช്เดชിเด്เดുเด. เดเดฑเด്เดുเดฎเดคി เดคീเดฐുเดตเดเตพ เดുเดฑเดฏ്เด്เดുเดเดฏും เดตിเดฆേเดถ เดจിเด്เดทേเดชം เดช്เดฐോเดค്เดธാเดนിเดช്เดชിเด്เดുเดเดฏും เดെเดฏ്เดฏും.
- เด เดฎเตผเดค്เดฏ เดธെเดจ്เดจിเดจ്เดฑെ เดാเดด്เดเดช്เดชാเด്: "เดเดോเดณเดตเตฝเด്เดเดฐเดฃം เดเดฐു เดจเดฏเดฎเดฒ്เดฒ; เด เดคൊเดฐു เดช്เดฐเดคിเดญാเดธเดฎാเดฃ്."
- WTO: เดตേเตพเดก് เด്เดฐേเดก് เดเตผเดเดจൈเดธേเดทเตป (World Trade Organization) เดเดോเดณ เดต്เดฏാเดชാเดฐเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดจിเดฏเดฎเด്เดเตพ เดจിเดถ്เดเดฏിเด്เดുเดเดฏും เดจเดเดช്เดชിเดฒാเด്เดുเดเดฏും เดെเดฏ്เดฏുเดจ്เดจു.
- MNCs: เดฎเตพเด്เดിเดจാเดทเดฃเตฝ เดോเตผเดช്เดชเดฑേเดทเดจുเดเตพ (Multinational Corporations). เดเดจ്เดจിเดฒเดงിเดം เดฐാเด്เดฏเด്เดเดณിเตฝ เดช്เดฐเดตเตผเดค്เดคിเด്เดുเดเดฏും เดเดค്เดชാเดฆเดจം เดจเดเดค്เดคുเดเดฏും เดെเดฏ്เดฏുเดจ്เดจ เดเดฎ്เดชเดจിเดเตพ.
เดต്เดฏാเดตเดธാเดฏിเด เดตിเดช്เดฒเดตเด്เดเดณും เดตിเด്เดാเดจ เดธเดฎ്เดชเดฆ്เดต്เดฏเดตเดธ്เดฅเดฏും
- เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด เดตเดณเตผเด്เดเดฏുเดെ เดช്เดฐേเดฐเดเดถเด്เดคിเดเตพ: เดเดฃ്เดുเดชിเดുเดค്เดคเด്เดเตพ, เดฏเดจ്เดค്เดฐเดตเตฝเด്เดเดฐเดฃം, เดธാเด്เดേเดคിเดเดตിเดฆ്เดฏเดฏുเดെ เดต്เดฏാเดชเดจം, เดเดงുเดจിเดเดตเตฝเด്เดเดฐเดฃം.
| เดต്เดฏാเดตเดธാเดฏിเด เดตിเดช്เดฒเดตം | เดช്เดฐเดงാเดจ เดธเดตിเดถേเดทเดคเดเตพ |
|---|---|
| 1st (1784) | เดธ്เดฑ്เดฑീം เดเด്เดിเดจ്เดฑെ เดเดฃ്เดുเดชിเดുเดค്เดคം, เดซാเด്เดเดฑി เดธംเดตിเดงാเดจം |
| 2nd (1870) | เดตൈเดฆ്เดฏുเดคിเดฏുเดെ เดเดชเดฏോเดം, เด เดธംเดฌ്เดฒി เดฒൈเตป |
| 3rd (1969) | เดเดฒเด്เด്เดฐോเดฃിเด്เดธ്, เดเด്เดോเดฎേเดทเตป, เดฑോเดฌോเด്เดിเด്เดธിเดจ്เดฑെ เดเดชเดฏോเดം |
| 4th (2000) | เดจൂเดคเดจ เดธാเด്เดേเดคിเดเดตിเดฆ്เดฏเดเตพ, เดเดจ്เดฑเตผเดจെเดฑ്เดฑ് เดเดซ് เดคിเด്เดธ് (IoT), เดฌിเด് เดกാเดฑ്เดฑ |
| 5th (2020) | เดฎเดจുเดท്เดฏ เดേเดจ്เดฆ്เดฐീเดൃเดค เดกിเดിเดฑ്เดฑเตฝ เดธാเด്เดേเดคിเดเดตിเดฆ്เดฏเดเตพ (AI เดเตพเดช്เดชെเดെ), เดธുเดธ്เดฅിเดฐ เดเดค്เดชാเดฆเดจเด്เดทเดฎเดค |
- เดตിเด്เดാเดจ เดธเดฎ്เดชเดฆ്เดต്เดฏเดตเดธ്เดฅ (Knowledge Economy): เด
เดฑിเดตും เดตിเดตเดฐเด്เดเดณും เดเดค്เดชാเดฆเดจเดค്เดคിเดฒും เดตിเดคเดฐเดฃเดค്เดคിเดฒും เดเดชเดฏോเดเดค്เดคിเดฒും เดเตพเดช്เดชെเดുเดค്เดคി เดตเดณเดฐുเดจ്เดจ เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด เดธംเดตിเดงാเดจം.
- เดช്เดฐเดงാเดจ เดเดเดം: เด เดฑിเดต് (Knowledge).
- เดตിเด്เดാเดจ เดธเดฎ്เดชเดฆ്เดต്เดฏเดตเดธ്เดฅเดฏുเดെ เด เดിเดธ്เดฅാเดจം: เด เดฑിเดตും เดธാเด്เดേเดคിเดเดตിเดฆ്เดฏเดฏും เดซเดฒเดช്เดฐเดฆเดฎാเดฏി เดเดชเดฏോเดിเด്เดാเตป เดเดดിเดตുเดณ്เดณ เดฎเดจുเดท്เดฏเดตിเดญเดตเดถേเดทി.
- เดตിเด്เดാเดจ เดธเดฎ്เดชเดฆ്เดต്เดฏเดตเดธ്เดฅ เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด เดตเดณเตผเด്เดเดฏിเดฒേเด്เด് เดจเดฏിเด്เดുเดจ്เดจเดค് เดเด്เดเดจെ? (เดോเดฆ്เดฏം)
- เดจൈเดชുเดฃ്เดฏ เดตിเดเดธเดจം (Skill development)
- เดฎเดจുเดท്เดฏเดตിเดญเดตเดถേเดทി เดตിเดจിเดฏോเดം (Human resource utilization)
- เดชുเดคിเดฏ เดเดถเดฏเด്เดเตพ
- เดคൊเดดിเดฒเดตเดธเดฐเด്เดเตพ เดธൃเดท്เดിเด്เดเตฝ (Job creation)
เดേเดฐเดณം เดตിเด്เดാเดจ เดธเดฎൂเดนเดค്เดคിเดฒേเด്เด്
- เดตിเดตിเดง เดฎേเดเดฒเดเดณിเดฒെ เดธാเด്เดേเดคിเด เดฎുเดจ്เดจേเดฑ്เดฑเด്เดเตพ:
- เดാเตผเดทിเด เดฎേเดเดฒ (Agri Tech): เดธെเตปเดธเดฑുเดเตพ, เดก്เดฐോเดฃുเดเตพ เดเดจ്เดจിเดตเดฏുเดെ เดธเดนാเดฏเดค്เดคോเดെ เดธ്เดฎാเตผเด്เด് เดซാเดฎിംเด്.
- เดต്เดฏเดตเดธാเดฏ เดฎേเดเดฒ (Industry 4.0): เดเดฎ്เดช്เดฏൂเด്เดเตผ, เดเด്เดോเดฎേเดทเตป, เดเดจ്เดฑเตผเดจെเดฑ്เดฑ് เดเดจ്เดจിเดต เดเดชเดฏോเดിเด്เด് เดซാเด്เดเดฑിเดเดณെ เดฌเดจ്เดงിเดช്เดชിเด്เด് เดാเดฐ്เดฏเด്เดทเดฎเดค เดตเตผเดฆ്เดงിเดช്เดชിเด്เดുเดจ്เดจു. 'เดฎേเด്เด് เดเตป เดเดจ്เดค്เดฏ' เดชോเดฒുเดณ്เดณ เดชเดฆ്เดงเดคിเดเตพ.
- เดธเตผเดตീเดธ് เดฎേเดเดฒ (เดเดฆാเดนเดฐเดฃเด്เดเตพ):
- เดเดก്เดฏു เดെเด് (Edu Tech): เดตിเดฆ്เดฏാเดญ്เดฏാเดธเดค്เดคിเตฝ เดธാเด്เดേเดคിเดเดตിเดฆ്เดฏ.
- เดนെเตฝเดค്เดค് เดെเด് (Health Tech): เดെเดฒിเดฎെเดกിเดธിเตป, เดกിเดിเดฑ്เดฑเตฝ เดนെเตฝเดค്เดค് เดช്เดฒാเดฑ്เดฑ്เดซോเดฎുเดเตพ.
- เด്เดฐീเตป เดെเด് (Green Tech): เดชുเดจเดฐുเดชเดฏോเด เดเตผเด്เดം, เดเดฒเด്เด്เดฐിเด് เดตാเดนเดจเด്เดเตพ.
- เดേเดฐเดณเดค്เดคിเดฒെ เดช്เดฐเดงാเดจ เดธംเดฐംเดญเด്เดเตพ:
- เดกിเดിเดฑ്เดฑเตฝ เดฏൂเดฃിเดตേเดด്เดธിเดฑ്เดฑി เดേเดฐเดณ (Digital University of Kerala): 2020-เตฝ เดธ്เดฅാเดชിเด്เดു. AI, เดกാเดฑ്เดฑാ เดธเดฏเตปเดธ്, เดธൈเดฌเตผ เดธുเดฐเด്เดท เดคുเดเด്เดിเดฏ เดฎേเดเดฒเดเดณിเตฝ เดเดฏเตผเดจ്เดจ เดจിเดฒเดตാเดฐเดฎുเดณ്เดณ เดฎเดจുเดท്เดฏเดตിเดญเดตเดถേเดทി เดตിเดเดธിเดช്เดชിเด്เดാเตป เดฒเด്เดท്เดฏเดฎിเดുเดจ്เดจു.
- เดെ-เดกിเดธ്เด് (K-DISC): เดേเดฐเดณ เดกെเดตเดฒเดช്เดฎെเดจ്เดฑ് เดเตปเดก് เดเดจ്เดจൊเดตേเดทเตป เดธ്เด്เดฐാเดฑ്เดฑเดി เดൗเตบเดธിเตฝ (2018). เดേเดฐเดณเดค്เดคെ เดตിเด്เดാเดจ เดธเดฎ്เดชเดฆ്เดต്เดฏเดตเดธ്เดฅเดฏാเด്เดാเตป เดฒเด്เดท്เดฏเดฎിเดുเดจ്เดจു.
- เดช്เดฐเดงാเดจ เดชเดฆ്เดงเดคി: เดฏുเดต เดเดจ്เดจൊเดตേเดฑ്เดฑീเดต് เดช്เดฐോเด്เดฐാം (YIP).
- เดേเดฐเดณ เดธ്เดฑ്เดฑാเตผเด്เดเดช്เดช് เดฎിเดทเตป (KSUM): 2006-เตฝ เดเดฐംเดญിเด്เดു. เดจൂเดคเดจ เดเดถเดฏเด്เดเดณെ เดธംเดฐംเดญเด്เดเดณാเด്เดി เดฎാเดฑ്เดฑാเตป เดชിเดจ്เดคുเดฃ เดจเตฝเดുเดจ്เดจു.
SCERT เด
เดിเดธ്เดฅാเดจเดค്เดคിเดฒുเดณ്เดณ เดോเดฆ്เดฏോเดค്เดคเดฐเด്เดเตพ (Q&A based on in-chapter activities)
เด เด
เดง്เดฏാเดฏเดค്เดคിเตฝ เดเตผเด്เด เดെเดฏ്เดฏเดช്เดชെเด്เด, เดชเด เดจ เดช്เดฐเดตเตผเดค്เดคเดจเด്เดเดณിเตฝ เดจിเดจ്เดจുเดณ്เดณ เดോเดฆ്เดฏเด്เดเดณും เดเดค്เดคเดฐเด്เดเดณും เดคാเดดെ เดจเตฝเดുเดจ്เดจു:
- เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด เดตเดณเตผเด്เดാ เดจിเดฐเด്เด് เดเดฑ്เดฑเดตും เดുเดฑเด്เดเดค് เดเดค് เดตเตผเดทเดฎാเดฃ്?
เดเดค്เดคเดฐം: 2020-21. เด เดാเดฒเดฏเดณเดตിเตฝ เดตเดณเตผเด്เดാ เดจിเดฐเด്เด് เดจെเดเดฑ്เดฑീเดต് เดเดฏി (-5.8%) เดുเดฑเด്เดു. - GDP เดตเดณเตผเด്เดാ เดจിเดฐเด്เด് เดเดฑ്เดฑเดตും เดเดฏเตผเดจ്เดจเดค് เดเดค് เดตเตผเดทเดฎാเดฃ്?
เดเดค്เดคเดฐം: 2021-22 (9.7% เดเดฏിเดฐുเดจ്เดจു เดตเดณเตผเด്เดാ เดจിเดฐเด്เด്). - HDI เดฎൂเดฒ്เดฏം เด
เดിเดธ്เดฅാเดจเดฎാเด്เดി, เดเดจ്เดค്เดฏ เดคാเดด്เดจ്เดจ เดฎാเดจเดต เดตിเดเดธเดจเดค്เดคിเดฒും เดเดเดค്เดคเดฐം เดฎാเดจเดต เดตിเดเดธเดจเดค്เดคിเดฒും เดเดฏിเดฐുเดจ്เดจ เดാเดฒเดเด്เดം เดคാเดฐเดคเดฎ്เดฏം เดെเดฏ്เดฏുเด.
เดเดค്เดคเดฐം:- เดคാเดด്เดจ്เดจ เดฎാเดจเดต เดตിเดเดธเดจം (Low Human Development, < 0.550): 1990 เดฎുเดคเตฝ 2005 เดตเดฐെ.
- เดเดเดค്เดคเดฐം เดฎാเดจเดต เดตിเดเดธเดจം (Medium Human Development, 0.550 – 0.699): 2005 เดฎുเดคเตฝ 2023 เดตเดฐെ (2023-เดฒെ เดฎൂเดฒ്เดฏം 0.685).
- เดตിเด്เดാเดจ เดธเดฎ്เดชเดฆ്เดต്เดฏเดตเดธ്เดฅเดฏിเตฝ เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด เดตเดณเตผเด്เดเดฏിเดฒേเด്เด് เดจเดฏിเด്เดുเดจ്เดจ เดാเดฐ്เดฏเด്เดเตพ เดฒിเดธ്เดฑ്เดฑ് เดെเดฏ്เดฏുเด.
เดเดค്เดคเดฐം:- เดจൈเดชുเดฃ്เดฏ เดตിเดเดธเดจം (Skill development)
- เดฎเดจുเดท്เดฏเดตിเดญเดตเดถേเดทി เดตിเดจിเดฏോเดം (Human resource utilization)
- เดชുเดคിเดฏ เดเดถเดฏเด്เดเตพ
- เดคൊเดดിเดฒเดตเดธเดฐเด്เดเตพ เดธൃเดท്เดിเด്เดเตฝ (Job creation)
เดเดฑ്เดฑเดตും เดช്เดฐเดงാเดจเดช്เดชെเด്เด เดോเดฆ്เดฏเด്เดเตพ (Most Important Questions)
เดตിเดถเดฆเดฎാเดฏ เดชเด เดจเดค്เดคിเดจാเดฏി เด เดോเดฆ്เดฏเด്เดเตพ เดคീเตผเด്เดเดฏാเดฏും เดฎเดจเดธ്เดธിเดฒാเด്เดുเด:
- เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด เดตเดณเตผเด്เดเดฏും เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด เดตിเดเดธเดจเดตും เดคเดฎ്เดฎിเดฒുเดณ്เดณ เดต്เดฏเดค്เดฏാเดธം เดเดจ്เดคാเดฃ്? (เดชเดฐിเดฎാเดฃเดชเดฐเดตും เดുเดฃเดชเดฐเดตുเดฎാเดฏ เดฎാเดฑ്เดฑเด്เดเตพ เดตിเดถเดฆീเดเดฐിเด്เดുเด).
- เดช്เดฐเดคിเดถീเตผเดท เดตเดฐുเดฎാเดจเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดชเดฐിเดฎിเดคിเดเตพ เดเดจ്เดคൊเด്เดെเดฏാเดฃ്?
- เดฎാเดจเดต เดตിเดเดธเดจ เดธൂเดിเด (HDI) เดฏുเดെ เดเดเดเด്เดเตพ เดเดจ്เดคൊเด്เดെเดฏാเดฃ്?
- 1991-เดฒെ เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด เดชเดฐിเดท്เดാเดฐเด്เดเตพเด്เด് เดാเดฐเดฃเดฎാเดฏ เดช്เดฐเดงാเดจ เดเดเดเด്เดเตพ เดเดจ്เดคൊเด്เดെเดฏാเดฃ്?
- เดเดจ്เดคാเดฃ് LPG (Liberalization, Privatization, Globalization)? เดเดฐോเดจ്เดจിเดจും เดจിเตผเดตเดเดจം เดจเตฝเดുเด.
- เดจീเดคി เดเดฏോเดിเดจ്เดฑെ เดช്เดฐเดงാเดจ เดฒเด്เดท്เดฏเด്เดเตพ เดเดจ്เดคൊเด്เดെเดฏാเดฃ്?
- เดേเดฐเดณ เดตിเดเดธเดจ เดฎാเดคൃเดเดฏുเดെ เดช്เดฐเดงാเดจ เดธเดตിเดถേเดทเดคเดเตพ เดเดจ്เดคൊเด്เดെเดฏാเดฃ്?
เด เดง്เดฏാเดฏം 8: เดธുเดธ്เดฅിเดฐเดคเดฏിเดฒേเด്เด് (Towards Sustainability)
เด เด เดง്เดฏാเดฏം เดช്เดฐเดงാเดจเดฎാเดฏും เดตിเดญเดตเด്เดเตพ, เด เดตเดฏുเดെ เดคเดฐംเดคിเดฐിเดต്, เดงാเดคുเด്เดเตพ, เดเตผเด്เด เดธ്เดฐോเดคเดธ്เดธുเดเตพ, เดธുเดธ്เดฅിเดฐ เดตിเดเดธเดจเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดช്เดฐാเดงാเดจ്เดฏം เดเดจ്เดจിเดตเดฏെเด്เดുเดฑിเด്เดാเดฃ്.
เดเดฎുเดം, เด เดฐാเตฝ เดเดเตฝ, เดตിเดญเดตเด്เดเตพ
- เดเดฎുเดം: เดชเดฐിเดธ്เดฅിเดคിเด്เด് เดฆോเดทം เดตเดฐാเดค്เดค เดฐീเดคിเดฏിเตฝ เดตിเดญเดตเด്เดเตพ เดเดชเดฏോเดിเด്เดുเดจ്เดจเดคിเตป്เดฑെ เดเดตเดถ്เดฏเดเดค เด เด เดง്เดฏാเดฏം เดเดുเดค്เดคു เดാเดฃിเด്เดുเดจ്เดจു.
- เด
เดฐാเตฝ เดเดเตฝ เดฆുเดฐเดจ്เดคം (Aral Sea Disaster):
- 1960 เดตเดฐെ เดฒോเดเดค്เดคിเดฒെ เดจാเดฒാเดฎเดค്เดคെ เดตเดฒിเดฏ เดคเดാเดเดฎാเดฏിเดฐുเดจ്เดจു เด เดฐാเตฝ เดเดเตฝ (เดคുเตผเด്เด്เดฎെเดจിเดธ്เดฅാเตป, เดเดธ്เดฌെเด്เดിเดธ്เดฅാเตป เดเดจ്เดจിเดตിเดเด്เดเตพเด്เดിเดเดฏിเตฝ).
- เดฆുเดฐเดจ്เดค เดാเดฐเดฃം: เดൃเดทി เดเดตเดถ്เดฏเด്เดเตพเด്เดാเดฏി เด เดฎു เดฆเดฐ്เดฏ, เดธിเตผ เดฆเดฐ്เดฏ เดเดจ്เดจീ เดจเดฆിเดเตพ เดตเดดിเดคിเดฐിเด്เดുเดตിเด്เดു. เดൂเดാเดคെ เดീเดเดจാเดถിเดจിเดเดณുเดെ เด เดฎിเดค เดเดชเดฏോเดเดตും.
- เดซเดฒം: เด เดฐാเตฝ เดเดเตฝ 'เด เดฐാเตฝเด്เดം เดฎเดฐുเดญൂเดฎി' (Aralkum Desert) เดเดฏി เดฎാเดฑി. เดช്เดฐเดൃเดคി เดตിเดญเดตเด്เดเตพ เด เดฎിเดคเดฎാเดฏി เดൂเดทเดฃം เดെเดฏ്เดฏുเดจ്เดจเดคിเตป്เดฑെ เดเดฐു เดฎുเดจ്เดจเดฑിเดฏിเดช്เดชാเดฃ് เดเดค്.
- เดตിเดญเดตเด്เดเตพ (Resources): เดฎเดจുเดท്เดฏเตป്เดฑെ เดเดตเดถ്เดฏเด്เดเตพ เดคൃเดช്เดคിเดช്เดชെเดുเดค്เดคുเดจ്เดจเดคും, เดธാเด്เดേเดคിเดเดฎാเดฏി เดธാเดง്เดฏเดฎാเดുเดจ്เดจเดคും, เดธാംเดธ്เดാเดฐിเดเดฎാเดฏി เด ംเดീเดเดฐിเด്เดเดช്เดชെเดുเดจ്เดจเดคുเดฎാเดฏ เดเดจ്เดคിเดจെเดฏും เดตിเดญเดตം เดเดจ്เดจ് เดตിเดณിเด്เดാം.
- เดฎเดจുเดท്เดฏเตป เดเดฐു เดตിเดญเดตเดฎാเดฃ്: เดฎเดจുเดท്เดฏเตป เดคเตป്เดฑെ เดเดดിเดตുเดเตพ, เดจൈเดชുเดฃ്เดฏം, เดธാเด്เดേเดคിเดเดตിเดฆ്เดฏ เดเดจ്เดจിเดต เดเดชเดฏോเดിเด്เด് เดชเดฐിเดธ്เดฅിเดคിเดฏിเดฒെ เดตเดธ്เดคുเด്เดเดณെ เดตിเดญเดตเด്เดเดณാเด്เดി เดฎാเดฑ്เดฑുเดจ്เดจเดคിเดจാเตฝ เดฎเดจുเดท്เดฏเตป เดเดฐു เดตിเดญเดตം เดคเดจ്เดจെเดฏാเดฃ് (เดฎเดจുเดท്เดฏ เดตിเดญเดตเดถേเดทി).
เดตിเดญเดตเด്เดเดณുเดെ เดคเดฐംเดคിเดฐിเดต് (Classification of Resources)
เดตിเดญเดตเด്เดเดณെ เดช്เดฐเดงാเดจเดฎാเดฏും เดเดฑเดตിเดം (Origin), เดชുเดจഃเดธ്เดฅാเดชിเด്เดാเดจുเดณ്เดณ เดเดดിเดต്
(Renewability), เดเดเดฎเดธ്เดฅเดค (Ownership), เดตിเดเดธเดจ เดจിเดฒ (State of Development)
เดเดจ്เดจിเดตเดฏുเดെ เด
เดിเดธ്เดฅാเดจเดค്เดคിเตฝ เดคเดฐം เดคിเดฐിเด്เดുเดจ്เดจു.
- เดเดฑเดตിเดเดค്เดคെ เด
เดിเดธ്เดฅാเดจเดฎാเด്เดി:
- เดൈเดต เดตിเดญเดตเด്เดเตพ (Biotic Resources): เดീเดตเดฎเดฃ്เดกเดฒเดค്เดคിเตป്เดฑെ เดญാเดเดฎാเดฏเดคും เดฎเดจുเดท്เดฏเดจ് เดเดชเดฏോเดിเด്เดാเตป เดเดดിเดฏുเดจ്เดจเดคുเดฎാเดฏเดต (เดเดฆാ: เดฎเดจുเดท്เดฏเตผ, เดธเดธ്เดฏเด്เดเตพ, เดฎൃเดเด്เดเตพ).
- เด เดൈเดต เดตിเดญเดตเด്เดเตพ (Abiotic Resources): เดീเดตเดจിเดฒ്เดฒാเดค്เดค เดตเดธ്เดคുเด്เดเดณാเตฝ เดจിเตผเดฎ്เดฎിเดคเดฎാเดฏเดต (เดเดฆാ: เดงാเดคുเด്เดเตพ, เดชാเดฑเดเตพ).
- เดชുเดจഃเดธ്เดฅാเดชിเด്เดാเดจുเดณ്เดณ เดเดดിเดตിเดจെ เด
เดിเดธ്เดฅാเดจเดฎാเด്เดി:
- เดชുเดจเดฐുเตฝเดช്เดชാเดฆിเดช്เดชിเด്เดാเดตുเดจ്เดจ เดตിเดญเดตเด്เดเตพ (Renewable Resources): เดญൗเดคിเดเดฎോ เดฐാเดธเดชเดฐเดฎോ เดเดฏ เดช്เดฐเด്เดฐിเดฏเดเดณിเดฒൂเดെ เดช്เดฐเดൃเดคിเดฏിเตฝ เดจിเดฐเดจ്เดคเดฐം เดเตฝเดชാเดฆിเดช്เดชിเด്เดเดช്เดชെเดുเดเดฏോ เด เดฒ്เดฒെเด്เดിเตฝ เดชുเดจഃเดธ്เดฅാเดชിเด്เดเดช്เดชെเดുเดเดฏോ เดെเดฏ്เดฏുเดจ്เดจเดต (เดเดฆാ: เดธൂเดฐ്เดฏเดช്เดฐเดാเดถം, เดാเดฑ്เดฑ്). เดเดต เด เดฎിเดคเดฎാเดฏി เดเดชเดฏോเดിเด്เดാเดคിเดฐുเดจ്เดจാเตฝ เดธുเดธ്เดฅിเดฐเดฎാเดฃ്.
- เดชുเดจเดฐുเตฝเดช്เดชാเดฆിเดช്เดชിเด്เดാเตป เดเดดിเดฏാเดค്เดค เดตിเดญเดตเด്เดเตพ (Non-renewable resources): เดฆเดถเดฒเด്เดทเด്เดเดฃเด്เดിเดจ് เดตเตผเดทเด്เดเดณിเดฒൂเดെ เดฐൂเดชเดช്เดชെเดുเดจ്เดจเดคും เดเดชเดฏോเดിเด്เดുเดฎ്เดชോเตพ เดുเดฑเดฏുเดจ്เดจเดคുเดฎാเดฏเดต (เดเดฆാ: เดงാเดคുเด്เดเตพ, เดซോเดธിเตฝ เดเดจ്เดงเดจเด്เดเตพ - เดเตฝเด്เดเดฐി, เดชെเด്เดฐോเดณിเดฏം). เดിเดฒเดค് (เดฒോเดนเด്เดเตพ) เดชുเดจเดฐുเดชเดฏോเดിเด്เดാം.
เดเดเดฎเดธ്เดฅเดคเดฏെเดฏും เดตിเดเดธเดจเดค്เดคെเดฏും เด เดിเดธ്เดฅാเดจเดฎാเด്เดിเดฏുเดณ്เดณ เดตเตผเด്เดീเดเดฐเดฃം
- เดเดเดฎเดธ്เดฅเดคเดฏെ เด
เดിเดธ്เดฅാเดจเดฎാเด്เดി:
- เดต്เดฏเด്เดคിเดเดค เดตിเดญเดตเด്เดเตพ (Personal Resources): เดเดฐു เดต്เดฏเด്เดคിเดฏുเดെ เดเดเดฎเดธ്เดฅเดคเดฏിเดฒുเดณ്เดณเดต (เดเดฆാ: เดตീเด്, เดชเดฑเดฎ്เดช്, เดธ്เดตเดจ്เดคം เดตാเดนเดจം).
- เดธാเดฎൂเดนിเด เดตിเดญเดตเด്เดเตพ (Community Resources): เดธเดฎൂเดนเดค്เดคിเดฒെ เดเดฒ്เดฒാเดตเตผเด്เดും เดช്เดฐാเดช്เดฏเดฎാเดฏเดต (เดเดฆാ: เดชൊเดคു เดเดณിเดธ്เดฅเดฒം, เดชാเตผเด്เดുเดเตพ).
- เดฆേเดถീเดฏ เดตിเดญเดตเด്เดเตพ (National Resources): เดฐാเด്เดฏเดค്เดคിเตป്เดฑെ เด เดคിเตผเดค്เดคിเด്เดുเดณ്เดณിเดฒെ เดงാเดคു เดจിเด്เดทേเดชเด്เดเตพ, เดตเดจเด്เดเตพ, เดเดฒเดธ്เดฐോเดคเดธ്เดธുเดเตพ, เดคീเดฐเดช്เดฐเดฆേเดถเดค്เดค് เดจിเดจ്เดจ് 12 เดจോเด്เดിเด്เดเตฝ เดฎൈเตฝ เดตเดฐെเดฏുเดณ്เดณ เดธเดฎുเดฆ്เดฐം เดเดจ്เดจിเดต.
- เด เดจ്เดคാเดฐാเดท്เด്เดฐ เดตിเดญเดตเด്เดเตพ (International Resources): 200 เดจോเด്เดിเด്เดเตฝ เดฎൈเดฒിเดจเดช്เดชുเดฑเดฎുเดณ്เดณ เดธเดฎുเดฆ്เดฐ เดตിเดญเดตเด്เดเตพ. เดเดฐു เดฐാเด്เดฏเดค്เดคിเดจും เด เดจുเดฎเดคിเดฏിเดฒ്เดฒാเดคെ เดเดค് เดเดชเดฏോเดിเด്เดാเตป เดเดดിเดฏിเดฒ്เดฒ.
- เดตിเดเดธเดจ เดจിเดฒเดฏെ เด
เดിเดธ്เดฅാเดจเดฎാเด്เดി:
- เดชൊเด്เดเตปเดท്เดฏเตฝ เดตിเดญเดตเด്เดเตพ (Potential Resources): เดเดฐു เดช്เดฐเดฆേเดถเดค്เดค് เดാเดฃเดช്เดชെเดുเดจ്เดจเดคും เดเดจ്เดจാเตฝ เดชൂเตผเดฃ്เดฃเดฎാเดฏി เดเดชเดฏോเดിเด്เดാเดค്เดคเดคുเดฎാเดฏ เดตിเดญเดตเด്เดเตพ (เดเดฆാ: เดฐാเดเดธ്เดฅാเตป, เดുเดเดฑാเดค്เดค് เดเดจ്เดจിเดตിเดเด്เดเดณിเดฒെ เดാเดฑ്เดฑിเตฝ เดจിเดจ്เดจും เดธൗเดฐോเตผเด്เดเดค്เดคിเตฝ เดจിเดจ്เดจുเดฎുเดณ്เดณ เดตൈเดฆ്เดฏുเดคി เดเดค്เดชാเดฆเดจ เดธാเดง്เดฏเดค).
- เดตിเดเดธിเดช്เดชിเด്เด เดตിเดญเดตเด്เดเตพ (Developed Resources): เด เดณเดตും เดുเดฃเดจിเดฒเดตാเดฐเดตും เดธเตผเดตേ เดെเดฏ്เดฏുเดเดฏും เดാเดฐ്เดฏเด്เดทเดฎเดฎാเดฏി เดเดชเดฏോเดിเด്เดാเตป เดฎเดคിเดฏാเดฏ เดธാเด്เดേเดคിเดเดตിเดฆ്เดฏ เดตിเดเดธിเดช്เดชിเด്เดുเดเดฏും เดെเดฏ്เดค เดตിเดญเดตเด്เดเตพ.
- เดฎเดฑ്เดฑുเดณ്เดณเดต:
- เดธ്เดฑ്เดฑോเด്เดുเดเตพ (Stocks): เดฎเดจുเดท്เดฏเตป്เดฑെ เดเดตเดถ്เดฏเด്เดเตพ เดจിเดฑเดตേเดฑ്เดฑാเตป เดเดดിเดฏുเดจ്เดจ เดตเดธ്เดคുเด്เดเดณാเดฃ്, เดเดจ്เดจാเตฝ เด เดต เดเดชเดฏോเดിเด്เดാเตป เดเดിเดคเดฎാเดฏ เดธാเด്เดേเดคിเดเดตിเดฆ്เดฏ เดเดคുเดตเดฐെ เดตിเดเดธിเดช്เดชിเด്เดിเด്เดിเดฒ്เดฒ (เดเดฆാ: เดเตผเด്เด เดธ്เดฐോเดคเดธ്เดธാเดฏി เดนൈเดก്เดฐเดเตป เดเดชเดฏോเดിเด്เดാเดจുเดณ്เดณ เดธാเด്เดേเดคിเดเดตിเดฆ്เดฏ).
- เดฑിเดธเตผเดตുเดเตพ (Reserves): เดจിเดฒเดตിเดฒുเดณ്เดณ เดธാเด്เดേเดคിเดเดตിเดฆ്เดฏเดฏുเดെ เดธเดนാเดฏเดค്เดคോเดെ เดเดชเดฏോเดിเด്เดാเดจാเดตുเดฎെเด്เดിเดฒും เดญാเดตി เดเดตเดถ്เดฏเด്เดเตพเด്เดാเดฏി เดฎാเดฑ്เดฑിเดตെเด്เดിเด്เดുเดณ്เดณ เดตിเดญเดตเด്เดเตพ.
เดช്เดฐเดൃเดคി เดตിเดญเดตเด്เดเดณും เดงാเดคുเด്เดเดณും
- เดช്เดฐเดൃเดคി เดตിเดญเดตเด്เดเตพ: เดช്เดฐเดൃเดคിเดฏിเตฝ เดจിเดจ്เดจ് เดฒเดญിเด്เดുเดจ്เดจเดคും เดฎเดจുเดท്เดฏเดจ് เดเดชเดാเดฐเดช്เดฐเดฆเดฎാเดฏเดคുเดฎാเดฏ เดตเดธ്เดคുเด്เดเดณോ เดเตผเด്เด เดฐൂเดชเด്เดเดณോ (เดเดฆാ: เดตാเดฏു, เดเดฒം, เดฎเดฃ്เดฃ്, เดงാเดคുเด്เดเตพ, เดซോเดธിเตฝ เดเดจ്เดงเดจเด്เดเตพ).
- เดตിเดคเดฐเดฃเดค്เดคെ เด
เดിเดธ്เดฅാเดจเดฎാเด്เดി เดคเดฐംเดคിเดฐിเดต്:
- เดเดฒ്เดฒാ เดธ്เดฅเดฒเดค്เดคും เดാเดฃുเดจ്เดจ เดตിเดญเดตเด്เดเตพ (Ubiquitous resources): เดเดฒ്เดฒാเดฏിเดเดค്เดคും เดാเดฃുเดจ്เดจเดค് (เดเดฆാ: เดตാเดฏു, เดธൗเดฐോเตผเด്เดം, เดเดฒം).
- เดช്เดฐാเดฆേเดถിเด เดตിเดญเดตเด്เดเตพ (Localised resources): เดฒോเดเดค്เดคിเตป്เดฑെ เดിเดฒ เดญാเดเด്เดเดณിเตฝ เดฎാเดค്เดฐം เดാเดฃുเดจ്เดจเดค് (เดเดฆാ: เดฒോเดน เด เดฏിเดฐുเดเตพ, เดซോเดธിเตฝ เดเดจ്เดงเดจเด്เดเตพ).
- เดงാเดคുเด്เดเตพ (Minerals): เดจിเตผเดฃ്เดฃാเดฏเดเดฎാเดฏ เดฐാเดธ, เดญൗเดคിเด เดธ്เดตเดญാเดตเด്เดเดณുเดณ്เดณ เดช്เดฐเดൃเดคിเดฆเดค്เดคเดฎാเดฏ เดൈเดต/เด เดൈเดต เดชเดฆാเตผเดค്เดฅเด്เดเตพ.
- เดช്เดฐเดงാเดจ เดฒเด്เดท്เดฏം: เดเดจเด്เดเดณുเดെ เด്เดทേเดฎം, เดถാเดธ്เดค്เดฐ เดธാเด്เดേเดคിเด เดตിเดเดธเดจം, เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด เดตเดณเตผเด്เด เดเดจ്เดจിเดตเดฏ്เด്เด് เดงാเดคുเด്เดเดณുเดെ เดฒเดญ്เดฏเดค เดช്เดฐเดงാเดจเดฎാเดฃ്.
เดงാเดคുเด്เดเดณുเดെ เดตเตผเด്เดീเดเดฐเดฃം
เดงാเดคുเด്เดเดณെ เดช്เดฐเดงാเดจเดฎാเดฏും เดฒോเดน เดงാเดคുเด്เดเดณും (Metallic Minerals) เด
เดฒോเดน เดงാเดคുเด്เดเดณും (Non-Metallic Minerals) เดเดฏി เดคിเดฐിเด്เดുเดจ്เดจു.
| เดตിเดญാเดം | เดเดชเดตിเดญാเดം | เดเดฆാเดนเดฐเดฃเด്เดเตพ |
|---|---|---|
| เดฒോเดน เดงാเดคുเด്เดเตพ | 1. เดเดฐുเดฎ്เดช് เด ംเดถเดฎുเดณ്เดณเดต (Ferrous) | เดเดฐുเดฎ്เดช് (Iron), เดฎാംเดเดจീเดธ് (Manganese), เดจിเด്เดเตฝ (Nickel). |
| 2. เดเดฐുเดฎ്เดช് เด ംเดถം เดเดฒ്เดฒാเดค്เดคเดต (Non-Ferrous) | เด เดฒുเดฎിเดจിเดฏം (Aluminum), เดฌോเด്เดธൈเดฑ്เดฑ് (Bauxite), เดെเดฎ്เดช് (Copper), เดธ്เดตเตผเดฃ്เดฃം (Gold), เดตെเดณ്เดณി (Silver), เดธിเด്เด് (Zinc). | |
| เด เดฒോเดน เดงാเดคുเด്เดเตพ | 1. เดൈเดต เดงാเดคുเด്เดเตพ (Organic) | เดเตฝเด്เดเดฐി (Coal), เดชെเด്เดฐോเดณിเดฏം, เดช്เดฐเดൃเดคിเดตാเดคเดം (Natural gas). |
| 2. เด เดൈเดต เดงാเดคുเด്เดเตพ (Inorganic) | เด เดญ്เดฐം (Mica), เดുเดฃ്เดฃാเดฎ്เดชുเดเดฒ്เดฒ് (Limestone), เด്เดฐാเดซൈเดฑ്เดฑ്, เดเดณിเดฎเดฃ്เดฃ് (Clay), เดฎാเตผเดฌിเตพ. |
เดงാเดคുเด്เดเดณുเดെ เดช്เดฐാเดงാเดจ്เดฏเดตും เด เดฏിเดฐുเดเดณും
- เดฒോเดนเด്เดเตพ: เดฒോเดน เด
เดฏിเดฐുเดเดณിเตฝ เดจിเดจ്เดจ് เดตേเตผเดคിเดฐിเด്เดെเดുเด്เดുเดจ്เดจു.
- เดเดฐുเดฎ്เดช് (Iron): เดชാเดค്เดฐเด്เดเตพ เดฎുเดคเตฝ เดฏเดจ്เดค്เดฐเด്เดเตพ เดตเดฐെ เดเดฃ്เดാเด്เดുเดจ്เดจു.
- เดൈเดฑ്เดฑാเดจിเดฏം (Titanium): เดธ്เดฑ്เดฑീเดฒിเดจേเด്เดാเตพ เดถเด്เดคเดตും เดญാเดฐം เดുเดฑเด്เดเดคുเดฎാเดฃ്. เดตിเดฎാเดจเด്เดเตพ, เดฑോเด്เดเดฑ്เดฑുเดเตพ เดเดจ്เดจിเดตเดฏിเตฝ เดเดชเดฏോเดിเด്เดുเดจ്เดจു.
- เดฎാംเดเดจീเดธ് เดธംเดฏുเด്เดคเด്เดเตพ: เดฎเดฐുเดจ്เดจുเดเดณുเดെ เดจിเตผเดฎ്เดฎാเดฃเดค്เดคിเดจ് (เดจ്เดฏൂเด്เดฒിเดฏുเดเตพ) เดเดชเดฏോเดിเด്เดുเดจ്เดจു.
- เด เดฒോเดน เดงാเดคുเด്เดเตพ: เดต്เดฏാเดตเดธാเดฏിเด เดเดตเดถ്เดฏเด്เดเตพเด്เดാเดฏി เด เดธംเดธ്เดൃเดค เดตเดธ്เดคുเด്เดเดณാเดฏോ เดฎเดฑ്เดฑ് เดงാเดคുเด്เดเดณുเดฎാเดฏി เดธംเดฏോเดിเดช്เดชിเด്เดോ เดเดชเดฏോเดിเด്เดുเดจ്เดจു. เดฒോเดนเดค്เดคിเตป്เดฑെ เดคിเดณเด്เดം (luster) เดเดตเด്เดിเดฒ്เดฒ.
- เด เดฏിเดฐുเดเตพ (Ores): เดเดฐൊเดฑ്เดฑ เดงാเดคു เดฒാเดญเดเดฐเดฎാเดฏി เดตേเตผเดคിเดฐിเด്เดെเดുเด്เดാเตป เดเดดിเดฏുเดจ്เดจ เดญൗเดฎเดตเดธ്เดคുเด്เดเตพ. เดเดจ്เดจിเดฒเดงിเดം เด เดฏിเดฐുเดเดณിเตฝ เดจിเดจ്เดจ് เดเดฐു เดฒോเดนം เดฒเดญിเด്เดാം (เดเดฆാ: เดนെเดฎเดฑ്เดฑൈเดฑ്เดฑ്, เดฎാเด്เดจเดฑ്เดฑൈเดฑ്เดฑ് เดเดจ്เดจിเดตเดฏിเตฝ เดจിเดจ്เดจ് เดเดฐുเดฎ്เดช്).
| เดฒോเดนം (Metals) | เดช്เดฐเดงാเดจ เด เดฏിเดฐുเดเตพ (Ores) |
|---|---|
| เดเดฐുเดฎ്เดช് (Iron) | เดนെเดฎเดฑ്เดฑൈเดฑ്เดฑ് (Hematite), เดฎാเด്เดจเดฑ്เดฑൈเดฑ്เดฑ് (Magnetite), เดฒിเดฎോเดฃൈเดฑ്เดฑ് (Limonite). |
| เดെเดฎ്เดช് (Copper) | เดാเตฝเด്เดോเดชൈเดฑൈเดฑ്เดฑ് (Chalcopyrite), เดจേเดฑ്เดฑീเดต് เดോเดช്เดชเตผ (Native Copper). |
| เดฎാംเดเดจീเดธ് (Manganese) | เดชൈเดฑോเดฒുเดธൈเดฑ്เดฑ് (Pyrolusite), เดธിเดฒോเดฎെเดฒിเตป (Psilomelane). |
| เด เดฒുเดฎിเดจിเดฏം (Aluminium) | เดฌോเด്เดธൈเดฑ്เดฑ് (Bauxite). |
| เดൈเดฑ്เดฑാเดจിเดฏം (Titanium) | เดเตฝเดฎเดจൈเดฑ്เดฑ് (Ilmenite), เดฑുเด്เดൈเตฝ (Rutile). |
เดเดฐുเดฎ്เดช്, เดെเดฎ്เดช് เดเดจ്เดจിเดตเดฏുเดെ เดตിเดคเดฐเดฃം
- เดเดฐുเดฎ്เดช്:
- เดช്เดฐാเดงാเดจ്เดฏം: เดฎเดจുเดท്เดฏ เดธเดฎൂเดนเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดตിเดเดธเดจเดค്เดคിเตฝ เด เดค്เดฏเดจ്เดคാเดชേเด്เดทിเดคം.
- เดช്เดฐเดงാเดจ เดเดค്เดชാเดฆเดเตผ: เดเดธ്เด്เดฐേเดฒിเดฏ, เดฌ്เดฐเดธീเตฝ, เดฑเดท്เดฏ, เดเดจ്เดค്เดฏ.
- เดเดชเดฏോเดം: เดเดจเดจം เดെเดฏ്เดฏുเดจ്เดจ เดเดฐുเดฎ്เดชเดฏിเดฐിเตป്เดฑെ 98% เดธ്เดฑ്เดฑീเตฝ (เดเดฐുเด്เด്) เดเดฃ്เดാเด്เดാเตป เดเดชเดฏോเดിเด്เดുเดจ്เดจു. เดธ്เดฑ്เดฑീเตฝ เดเดฐു เดถเด്เดคเดฎാเดฏ เดต്เดฏാเดตเดธാเดฏിเด เด เดിเดค്เดคเดฑ เดจിเดฒเดจിเตผเดค്เดคുเดจ്เดจเดคിเตฝ เดจിเตผเดฃ്เดฃാเดฏเดเดฎാเดฃ്.
- เดเดฑ്เดฑเดตും เดตเดฒിเดฏ เดเดจി: เดฌ്เดฐเดธീเดฒിเดฒെ เดാเดฐാเดเดธ് เดเดจി (Carajรกs Mine).
- เดെเดฎ്เดช് (Copper):
- เดเดฐിเดค്เดฐം: เดเดฆ്เดฏเดാเดฒ เดฎเดจുเดท്เดฏเตผ เดเดชเดเดฐเดฃเด്เดเตพเด്เดും เดเดญเดฐเดฃเด്เดเตพเด്เดുเดฎാเดฏി เดเดชเดฏോเดിเด്เดു.
- เดเดงുเดจിเด เดเดชเดฏോเดം: เดตൈเดฆ്เดฏുเดค เดต്เดฏเดตเดธാเดฏเดค്เดคിเตฝ (เดตเดฏเดฑുเดเตพ, เดฎോเด്เดോเดฑുเดเตพ, เด്เดฐാเตปเดธ്เดซോเตผเดฎเดฑുเดเตพ, เดเดจเดฑേเดฑ്เดฑเดฑുเดเตพ) เด เดค്เดฏเดจ്เดคാเดชേเด്เดทിเดคเดฎാเดฃ്.
- เดช്เดฐเดฎുเด เดเดค്เดชാเดฆเดเตป: เดിเดฒി (Chile) เดฒോเดเดค്เดคിเดฒെ เดฎുเตปเดจിเดฐ เดെเดฎ്เดช് เดเดค്เดชാเดฆเดเดฐാเดฃ്.
- เดฌോเด്เดธൈเดฑ്เดฑ്:
- เด เดฒുเดฎിเดจിเดฏเดค്เดคിเตป്เดฑെ เดช്เดฐเดงാเดจ เด เดฏിเดฐ്.
- เดเดชเดฏോเดം: เดเดฒเด്เด്เดฐിเด്เดเตฝ เดตเดฏเดฑുเดเตพ, เดฎോเด്เดോเตผ เดตാเดนเดจเด്เดเตพ, เดตിเดฎാเดจเด്เดเตพ, เดെเด്เดിเดเด്เดเตพ เดเดจ്เดจിเดต เดจിเตผเดฎ്เดฎിเด്เดാเตป.
เดเตผเด്เด เดธ്เดฐോเดคเดธ്เดธുเดเตพ (Energy Resources)
- เดเตผเด്เด เดธ്เดฐോเดคเดธ്เดธ്: เดൂเด് เดเตฝเดชാเดฆിเดช്เดชിเด്เดാเดจും เดตเดธ്เดคുเด്เดเดณെ เดเดฒിเดช്เดชിเด്เดാเดจും เดตൈเดฆ്เดฏുเดคി เดเดค്เดชാเดฆിเดช്เดชിเด്เดാเดจും เดเดดിเดฏുเดจ്เดจ เดเดคൊเดฐു เดตเดธ്เดคുเดตും.
- เดเดจ്เดงเดจം (Fuel): เดเดฐു เดฐാเดธเดช്เดฐเด്เดฐിเดฏเดฏിเดฒൂเดെ เดเตผเด്เดം เดชുเดฑเดค്เดคുเดตിเดുเดจ്เดจ เดชเดฆാเตผเดค്เดฅം.
- เดคเดฐംเดคിเดฐിเดต് (เดชുเดจഃเดธ്เดฅാเดชിเด്เดാเดจുเดณ്เดณ เดเดดിเดต് เด เดจുเดธเดฐിเด്เด്):
| เดชുเดจเดฐുเตฝเดช്เดชാเดฆിเดช്เดชിเด്เดാเตป เดเดดിเดฏാเดค്เดคเดต / เดชเดฐเดฎ്เดชเดฐാเดเดค เดธ്เดฐോเดคเดธ്เดธുเดเตพ (Non-Renewable/Conventional) | เดชുเดจเดฐുเตฝเดช്เดชാเดฆിเดช്เดชിเด്เดാเดตുเดจ്เดจเดต / เดชാเดฐเดฎ്เดชเดฐ്เดฏേเดคเดฐ เดธ്เดฐോเดคเดธ്เดธുเดเตพ (Renewable/Non-Conventional) |
|---|---|
| เดธ്เดตเดญാเดตം: เดเดชเดฏോเดിเด്เดുเดฎ്เดชോเตพ เดคീเตผเดจ്เดจുเดชോเดും. | เดธ്เดตเดญാเดตം: เดงാเดฐാเดณเดฎാเดฏി เดฒเดญ്เดฏเดฎാเดฃ്. |
| เดชเดฐിเดธ്เดฅിเดคി: เดฎเดฒിเดจീเดเดฐเดฃเดค്เดคിเดจ് เดാเดฐเดฃเดฎാเดും. | เดชเดฐിเดธ്เดฅിเดคി: เดช്เดฐเดൃเดคി เดธൗเดนൃเดฆเดตും เดฎเดฒിเดจീเดเดฐเดฃം เดുเดฑเด്เดเดคുเดฎാเดฃ്. |
| เดെเดฒเดต്: เดชเดฐിเดชാเดฒിเด്เดാเดจും เดเดจเดจം เดെเดฏ്เดฏാเดจും เดเดคാเดเดคเดค്เดคിเดจും เดെเดฒเดตേเดฑിเดฏเดค്. | เดെเดฒเดต്: เดുเดฑเด്เด เดെเดฒเดตിเตฝ เดเดชเดฏോเดിเด്เดാം. |
| เดเดฆാเดนเดฐเดฃം: เดเตฝเด്เดเดฐി, เดชെเด്เดฐോเดณിเดฏം, เดช്เดฐเดൃเดคിเดตാเดคเดം, เดจ്เดฏൂเด്เดฒിเดฏเตผ เดเตผเด്เดം. | เดเดฆാเดนเดฐเดฃം: เดธൗเดฐോเตผเด്เดം, เดാเดฑ്เดฑ്, เดตേเดฒിเดฏേเดฑ്เดฑ เดเตผเด്เดം, เดിเดฏോเดคെเตผเดฎเตฝ เดเตผเด്เดം, เดฌเดฏോ เดเดจเตผเดി, เดเดฒเดตൈเดฆ്เดฏുเดคി. |
เดซോเดธിเตฝ เดเดจ്เดงเดจเด്เดเตพ (Fossil Fuels)
เดซോเดธിเตฝ เดเดจ്เดงเดจเด്เดเตพ เดช്เดฐเดงാเดจเดช്เดชെเด്เดเดคും เดเดจ്เดจാเตฝ เดชുเดจเดฐുเตฝเดช്เดชാเดฆിเดช്เดชിเด്เดാเตป
เดเดดിเดฏാเดค്เดคเดคുเดฎാเดฏ เดเตผเด്เด เดธ്เดฐോเดคเดธ്เดธുเดเดณാเดฃ്. เดชുเดฐാเดคเดจ เดธเดธ്เดฏเด്เดเดณുเดെเดฏും เดฎൃเดเด്เดเดณുเดെเดฏും
เดซോเดธിเดฒൈเดธ് เดെเดฏ്เดค เด
เดตเดถിเดท്เดเด്เดเดณിเตฝ เดจിเดจ്เดจാเดฃ് เดเดต เดฐൂเดชเดช്เดชെเดുเดจ്เดจเดค്.
- เดเตฝเด്เดเดฐി (Coal):
- เดฐൂเดชീเดเดฐเดฃം: เดธเดธ്เดฏเด്เดเดณുเดെ เด เดตเดถിเดท്เดเด്เดเดณിเตฝ เดจിเดจ്เดจ് เดเดฏเตผเดจ്เดจ เดാเตผเดฌเตบ เด เดเด്เดി เดฐൂเดชเดช്เดชെเดുเดจ്เดจ เดถിเดฒാ เดฐൂเดชീเดเดฐเดฃം.
- เดเดชเดฏോเดം: เดฒോเดนเดจിเตผเดฎ്เดฎാเดฃเดค്เดคിเตฝ เดเดจ്เดงเดจเดฎാเดฏി, เดฐാเดธ เด เดธംเดธ്เดൃเดค เดตเดธ്เดคുเดตാเดฏി (เดเดทเดงเด്เดเตพ, เดീเดเดจാเดถിเดจിเดเตพ, เดാเดฏเด്เดเตพ), เดคാเดชเดตൈเดฆ്เดฏുเดคി เดเดค്เดชാเดฆเดจเดค്เดคിเดจ്.
- เดเดฑ്เดฑเดตും เดตเดฒിเดฏ เดเดจി: เดฏുเดเดธ്เดเดฏിเดฒെ เดจോเตผเดค്เดค് เดเตป്เดฑเดฒോเดช് เดฑോเดทเตฝ เดเดจി.
- เดชെเด്เดฐോเดณിเดฏം (Petroleum):
- เดตിเดณിเดช്เดชേเดฐ്: 'เดเดฑുเดค്เดค เดธ്เดตเตผเดฃ്เดฃം' (Black Gold).
- เดช്เดฐാเดงാเดจ്เดฏം: เดต്เดฏാเดตเดธാเดฏിเด เดตിเดช്เดฒเดตเดค്เดคോเดെ เดฏเดจ്เดค്เดฐเด്เดเตพเด്เดുเดณ്เดณ เดช്เดฐാเดฅเดฎിเด เดเดจ്เดงเดจเดฎാเดฏി.
- เดช്เดฐเดงാเดจ เดเดค്เดชാเดฆเดเตผ: เดธൗเดฆി เด เดฑേเดฌ്เดฏ, เดตെเดจเดธ്เดตേเดฒ, เดเดฑാเตป, เดാเดจเดก, เดเดฑാเด്.
- เดเดชเดฏോเดം: เดชെเด്เดฐോเตพ, เดെเดฑ്เดฑ് เดเดจ്เดงเดจം, เดฒൂเดฌ്เดฐിเด്เดเดจ്เดฑുเดเตพ, เดാเตผ เดเดจ്เดจിเดต เดถുเดฆ്เดงീเดเดฐเดฃเดถാเดฒเดฏിเตฝ เดจിเดจ്เดจ് เดตേเตผเดคിเดฐിเด്เดെเดുเด്เดുเดจ്เดจു. เดൂเดാเดคെ เดชെเดฏിเดจ്เดฑുเดเตพ, เดฎเดฐുเดจ്เดจുเดเตพ, เดตเดณเด്เดเตพ, เดธൗเดจ്เดฆเดฐ്เดฏเดตเตผเดฆ്เดงเด เดตเดธ്เดคുเด്เดเตพ เดเดจ്เดจിเดต เดจിเตผเดฎ്เดฎിเด്เดാเตป.
- เดธൗเดฆി เด เดฑേเดฌ്เดฏเดฏുเดെ เดตเดณเตผเด്เด: เดเดฃ്เดฃ เดฒเดญ്เดฏเดค เดാเดฐเดฃം เดจാเดฒ് เดชเดคിเดฑ്เดฑാเดฃ്เดിเดจുเดณ്เดณിเตฝ เดตിเดเดธിเดค เดฐാเด്เดฏเดฎാเดฏി เดฎാเดฑി.
- เดช്เดฐเดൃเดคിเดตാเดคเดം (Natural Gas): เดാเตผเดนിเด เดฎേเดเดฒเดฏിเตฝ เดต്เดฏാเดชเดเดฎാเดฏി เดเดชเดฏോเดിเด്เดുเดจ്เดจ เดซോเดธിเตฝ เดเดจ്เดงเดจം.
เดชാเดฐเดฎ്เดชเดฐ്เดฏേเดคเดฐ เดเตผเด്เด เดธ്เดฐോเดคเดธ്เดธുเดเตพ
เดซോเดธിเตฝ เดเดจ്เดงเดจเด്เดเดณുเดെ เด
เดฎിเดค เดเดชเดฏോเดം เดเตผเด്เด เดช്เดฐเดคിเดธเดจ്เดงിเด്เด് เดാเดฐเดฃเดฎാเดും. เด
เดคിเดจാเตฝ
เดชുเดจเดฐുเตฝเดช്เดชാเดฆിเดช്เดชിเด്เดാเดตുเดจ്เดจ เดเตผเด്เด เดธ്เดฐോเดคเดธ്เดธുเดเดณെ เดเดถ്เดฐเดฏിเด്เดേเดฃ്เดเดค്
เด
เดค്เดฏാเดตเดถ്เดฏเดฎാเดฃ്.
- เดธൗเดฐോเตผเด്เดം (Solar Energy): เดธൗเดฐเดตിเดിเดฐเดฃเด്เดเดณെ เดเตผเด്เดเดฎാเด്เดി เดฎാเดฑ്เดฑാเตป เดซോเด്เดോเดตോเตพเด്เดാเดฏിเด്, เดธൗเดฐ เดคാเดช เด്เดฏാเดช്เดเตผ เดฐീเดคിเดเตพ เดเดชเดฏോเดിเด്เดുเดจ്เดจു.
- เดเดฆാเดนเดฐเดฃം: เดญเดฆ്เดฒ เดธോเดณാเตผ เดชാเตผเด്เด് (เดฐാเดเดธ്เดฅാเตป) — เดฒോเดเดค്เดคിเดฒെ เดเดฑ്เดฑเดตും เดตเดฒിเดฏ เดธോเดณാเตผ เดชാเตผเด്เดുเดเดณിเตฝ เดเดจ്เดจ്. เดൊเด്เดിเตป เดเตป്เดฑเตผเดจാเดทเดฃเตฝ เดเดฏเตผเดชോเตผเด്เด് เดชൂเตผเดฃ്เดฃเดฎാเดฏും เดธൗเดฐോเตผเด്เดเดค്เดคിเดฒാเดฃ് เดช്เดฐเดตเตผเดค്เดคിเด്เดുเดจ്เดจเดค്.
- เดാเดฑ്เดฑ് (Wind): เดാเดฑ്เดฑിเตป്เดฑെ เดเดคിเดോเตผเด്เดം เดเตผเดฌൈเตป เดเดฑเด്เดി เดตൈเดฆ്เดฏുเดคി เดเดค്เดชാเดฆിเดช്เดชിเด്เดുเดจ്เดจു.
- เดിเดฏോเดคെเตผเดฎเตฝ เดเตผเด്เดം (Geothermal Energy): เดญൂเดฎിเดฏുเดെ เดเตพเดญാเดเดค്เดค് เดจിเดจ്เดจ് เดชുเดฑเดค്เดคേเด്เด് เดตเดฐുเดจ്เดจ เดൂเด് (เดฎാเด്เดฎ, เดൂเดുเดตെเดณ്เดณം, เดจീเดฐാเดตി เดเดจ്เดจിเดตเดฏിเตฝ เดจിเดจ്เดจ്) เดตൈเดฆ്เดฏുเดคിเดฏാเด്เดി เดฎാเดฑ്เดฑുเดจ്เดจു.
- เดตേเดฒിเดฏേเดฑ്เดฑ เดเตผเด്เดം (Tidal Energy): เดธเดฎുเดฆ്เดฐเดค്เดคിเดฒെ เดตേเดฒിเดฏേเดฑ്เดฑ เดเดฒเดจം เดเดชเดฏോเดിเด്เด് เดเตผเดฌൈเดจുเดเตพ เดเดฑเด്เดി เดตൈเดฆ്เดฏുเดคി เดเดค്เดชാเดฆിเดช്เดชിเด്เดുเดจ്เดจു.
- เดฌเดฏോ เดเดจเตผเดി (Bioenergy): เดൈเดตเดตเดธ്เดคുเด്เดเดณിเตฝ เดจിเดจ്เดจും เดฎാเดฒിเดจ്เดฏเด്เดเดณിเตฝ เดจിเดจ്เดจും เดเดค്เดชാเดฆിเดช്เดชിเด്เดുเดจ്เดจു. เดเดค് เด്เดฐാเดฎീเดฃ เดฎേเดเดฒเดฏുเดെ เดീเดตിเดค เดจിเดฒเดตാเดฐം เดฎെเด്เดเดช്เดชെเดുเดค്เดคാเตป เดธเดนാเดฏിเด്เดും.
- เดนൈเดก്เดฐเดเตป เดเตผเด്เดം (Hydrogen Energy): เดถുเดฆ്เดงเดฎാเดฏ เดเดจ്เดงเดจเดฎാเดฏി เดเดชเดฏോเดിเด്เดാเตป เดเดดിเดฏും. เดเดค്เดคുเดฎ്เดชോเตพ เดเดฒเดฌാเดท്เดชം เดฎാเดค്เดฐเดฎേ เดชുเดฑเดค്เดคുเดตിเดുเดจ്เดจുเดณ്เดณൂ. เดญാเดตിเดฏിเดฒെ เดเตผเด്เดാเดตเดถ്เดฏเด്เดเตพ เดจിเดฑเดตേเดฑ്เดฑാเตป เดเดคിเดจ് เดเดดിเดฏും.
เดธുเดธ്เดฅിเดฐ เดตിเดเดธเดจം (Sustainable Development)
- เดตിเดญเดต เดธംเดฐเด്เดทเดฃം: เดตിเดญเดตเด്เดเดณുเดെ เดถ്เดฐเดฆ്เดงാเดชൂเตผเดต്เดตเดฎുเดณ്เดณ เดเดชเดฏോเดเดฎാเดฃിเดค്. เด เดฎിเดค เดเดชเดญോเดം เดുเดฑเด്เด്, เดช്เดฐเดൃเดคിเดฏുเดെ เดธ്เดตเดฏം เดชുเดจเดฐുเด്เดീเดตเดจ เดถേเดทി เดจിเดฒเดจിเตผเดค്เดคเดฃം.
- เดธുเดธ്เดฅിเดฐ เดตിเดเดธเดจം: เดญാเดตി เดคเดฒเดฎുเดฑเดฏുเดെ เดเดตเดถ്เดฏเด്เดเตพ เดจിเดฑเดตേเดฑ്เดฑാเดจുเดณ്เดณ เดเดดിเดต് เดുเดฑเดฏ്เด്เดാเดคെ, เดตเตผเดค്เดคเดฎാเดจ เดാเดฒเดค്เดคെ เดเดตเดถ്เดฏเด്เดเตพ เดจിเดฑเดตേเดฑ്เดฑുเดจ്เดจ เดตിเดเดธเดจเดฎാเดฃ് เดธുเดธ്เดฅിเดฐ เดตിเดเดธเดจം.
- เดฒเด്เดท്เดฏം: เดชാเดฐിเดธ്เดฅിเดคിเด เดจാเดถเดค്เดคിเดจ് เดാเดฐเดฃเดฎാเดാเดค്เดค เดตിเดเดธเดจം. เดตിเดญเดตเด്เดเตพ เดชเดฐเดธ്เดชเดฐ เดธเดนเดเดฐเดฃเดค്เดคോเดെ เดเดชเดฏോเดിเด്เดเดฃം.
- เดช്เดฐเดงാเดจ เดฑിเดช്เดชോเตผเด്เดുเดเตพ/เดเดฎ്เดฎിเดฑ്เดฑിเดเตพ:
- เดฌ്เดฐเดฃ്เด്เดฒാเตปเดก് เดเดฎ്เดฎീเดทเตป เดฑിเดช്เดชോเตผเด്เด് (Brundtland Commission Report 1987): เดธുเดธ്เดฅിเดฐ เดตിเดเดธเดจം เดเดจ്เดจ เดเดถเดฏം เดเดฆ്เดฏเดฎാเดฏി เด เดตเดคเดฐിเดช്เดชിเด്เดു. 'เดจเดฎ്เดฎുเดെ เดชൊเดคു เดญാเดตി' (Our Common Future) เดเดจ്เดจും เดเดค് เด เดฑിเดฏเดช്เดชെเดുเดจ്เดจു.
- เดฑിเดฏോ เดกി เดเดจീเดฑോ เดญൗเดฎ เดเด്เดเดോเดി (Rio de Janeiro Earth Summit 1992): 1992 เดൂเดฃിเตฝ เดฌ്เดฐเดธീเดฒിเตฝ เดตെเด്เด് เดจเดเดจ്เดจു. เดธുเดธ്เดฅിเดฐ เดตിเดเดธเดจം เดൈเดตเดฐിเด്เดുเดจ്เดจเดคിเดจുเดณ്เดณ เดฎാเตผเด്เดเดฐേเดเดฏാเดฏ เด เดเดฃ്เด 21 เดเดตിเดെ เด ംเดീเดเดฐിเด്เดു.
- เดാเดจ്เดงിเดിเดฏുเดെ เดാเดด്เดเดช്เดชാเด്: "เดฒോเดเดค്เดคിเดจ് เดเดฒ്เดฒാเดตเดฐുเดെเดฏും เดเดตเดถ്เดฏเด്เดเตพเด്เดുเดณ്เดณเดค് เดฎเดคിเดฏാเดฏเดคുเดฃ്เด്, เดชเด്เดทേ เดเดฒ്เดฒാเดตเดฐുเดെเดฏും เด เดค്เดฏാเด്เดฐเดนเดค്เดคിเดจുเดณ്เดณเดค് เดเดฒ്เดฒ".
SCERT เด เดിเดธ്เดฅാเดจเดค്เดคിเดฒുเดณ്เดณ เดോเดฆ്เดฏോเดค്เดคเดฐเด്เดเตพ (Q&A based on in-chapter activities)
- เดชുเดจเดฐുเตฝเดช്เดชാเดฆിเดช്เดชിเด്เดാเดตുเดจ്เดจ เดตിเดญเดตเด്เดเตพเด്เดും เด
เดൈเดต เดตിเดญเดตเด്เดเตพเด്เดും เดเดฆാเดนเดฐเดฃเด്เดเตพ เดจเตฝเดുเด.
เดเดค്เดคเดฐം:- เดชുเดจเดฐുเตฝเดช്เดชാเดฆിเดช്เดชിเด്เดാเดตുเดจ്เดจ เดตിเดญเดตเด്เดเตพ: เดธൂเดฐ്เดฏเดช്เดฐเดാเดถം, เดാเดฑ്เดฑ്, เดเดฒเดตൈเดฆ്เดฏുเดคി, เดตേเดฒിเดฏേเดฑ്เดฑ เดเตผเด്เดം.
- เด เดൈเดต เดตിเดญเดตเด്เดเตพ: เดงാเดคുเด്เดเตพ, เดชാเดฑเดเตพ.
- เดตിเดเดธเดจเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เด
เดിเดธ്เดฅാเดจเดค്เดคിเตฝ เดตിเดญเดตเด്เดเดณെ เดคเดฐംเดคിเดฐിเด്เดുเด.
เดเดค്เดคเดฐം:- เดชൊเด്เดเตปเดท്เดฏเตฝ เดตിเดญเดตเด്เดเตพ: เดเดฐു เดช്เดฐเดฆേเดถเดค്เดค് เดเดฃ്เดെเดค്เดคിเดฏെเด്เดിเดฒും เดชൂเตผเดฃ്เดฃเดฎാเดฏി เดเดชเดฏോเดിเด്เดാเดค്เดคเดต (เดเดฆാ: เดฐാเดเดธ്เดฅാเตป, เดുเดเดฑാเดค്เดค് เดเดจ്เดจിเดตിเดเด്เดเดณിเดฒെ เดธൗเดฐോเตผเด്เด เดธാเดง്เดฏเดค).
- เดตിเดเดธിเดช്เดชിเด്เด เดตിเดญเดตเด്เดเตพ: เด เดณเดตും เดുเดฃเดจിเดฒเดตാเดฐเดตും เดตിเดฒเดฏിเดฐുเดค്เดคുเดเดฏും เดാเดฐ്เดฏเด്เดทเดฎเดฎാเดฏി เดเดชเดฏോเดിเด്เดാเตป เดธാเด്เดേเดคിเดเดตിเดฆ്เดฏ เดตിเดเดธിเดช്เดชിเด്เดുเดเดฏും เดെเดฏ്เดคเดต.
- เด
เดฏിเดฐുเดเตพ (Ores) เดเดจ്เดจാเตฝ เดเดจ്เดค്? เดเดฆാเดนเดฐเดฃം เดจเตฝเดുเด.
เดเดค്เดคเดฐം: เดเดจ്เดจോ เด เดคിเดฒเดงിเดเดฎോ เดฒോเดนเด്เดเตพ เดฒാเดญเดเดฐเดฎാเดฏി เดตേเตผเดคിเดฐിเด്เดെเดുเด്เดാเตป เดเดดിเดฏുเดจ്เดจ เดญൗเดฎเดตเดธ്เดคുเด്เดเดณാเดฃ് เด เดฏിเดฐുเดเตพ. เดเดฆാเดนเดฐเดฃം: เดนെเดฎเดฑ്เดฑൈเดฑ്เดฑ്, เดฎാเด്เดจเดฑ്เดฑൈเดฑ്เดฑ് เดเดจ്เดจിเดต เดเดฐുเดฎ്เดชിเดจ്เดฑെ เด เดฏിเดฐുเดเดณാเดฃ്. - เดชเดฐเดฎ്เดชเดฐാเดเดค (Conventional) เดเตผเด്เด เดธ്เดฐോเดคเดธ്เดธുเดเดณുเดെเดฏും
เดชാเดฐเดฎ്เดชเดฐ്เดฏേเดคเดฐ (Non-Conventional) เดเตผเด്เด เดธ്เดฐോเดคเดธ്เดธുเดเดณുเดെเดฏും เดฐเดฃ്เด് เดช്เดฐเดงാเดจ
เดธเดตിเดถേเดทเดคเดเตพ เดชเด്เดിเดเดช്เดชെเดുเดค്เดคുเด.
เดเดค്เดคเดฐം:
| เดชเดฐเดฎ്เดชเดฐാเดเดค เดธ്เดฐോเดคเดธ്เดธുเดเตพ | เดชാเดฐเดฎ്เดชเดฐ്เดฏേเดคเดฐ เดธ്เดฐോเดคเดธ്เดธുเดเตพ |
|---|---|
| เดเดชเดฏോเดിเด്เดുเดฎ്เดชോเตพ เดคീเตผเดจ്เดจുเดชോเดും. | เดงാเดฐാเดณเดฎാเดฏി เดฒเดญ്เดฏเดฎാเดฃ്. |
| เดฎเดฒിเดจീเดเดฐเดฃเดค്เดคിเดจ് เดാเดฐเดฃเดฎാเดും. | เดช്เดฐเดൃเดคി เดธൗเดนൃเดฆเดตും เดฎเดฒിเดจീเดเดฐเดฃเดฎിเดฒ്เดฒാเดค്เดคเดคുเดฎാเดฃ്. |
เดเดฑ്เดฑเดตും เดช്เดฐเดงാเดจเดช്เดชെเด്เด เดോเดฆ്เดฏเด്เดเตพ (Most Important Questions)
เดชเดฐീเด്เดทാ เดคเดฏ്เดฏാเดฑെเดുเดช്เดชിเดจാเดฏി เด เดോเดฆ്เดฏเด്เดเตพ เดจിเตผเดฌเดจ്เดงเดฎാเดฏും เดชเด ിเด്เดുเด:
- เดตിเดญเดตเด്เดเตพ (Resources) เดเดจ്เดจാเตฝ เดเดจ്เดค്? เดตിเดญเดตเด്เดเดณുเดെ เดคเดฐംเดคിเดฐിเดต്, เด เดตเดฏുเดെ เดเดเดฎเดธ്เดฅเดคเดฏുเดെ เด เดിเดธ്เดฅാเดจเดค്เดคിเตฝ เดตിเดถเดฆീเดเดฐിเด്เดുเด.
- เดชുเดจเดฐുเตฝเดช്เดชാเดฆിเดช്เดชിเด്เดാเดตുเดจ്เดจ เดตിเดญเดตเด്เดเดณും เดชുเดจเดฐുเตฝเดช്เดชാเดฆിเดช്เดชിเด്เดാเตป เดเดดിเดฏാเดค്เดค เดตിเดญเดตเด്เดเดณും เดคเดฎ്เดฎിเดฒുเดณ്เดณ เดต്เดฏเดค്เดฏാเดธം เดเดฆാเดนเดฐเดฃ เดธเดนിเดคം เดเดดുเดคുเด.
- เดซോเดธിเตฝ เดเดจ്เดงเดจเด്เดเตพ เดเดจ്เดคൊเด്เดെเดฏാเดฃ്? เด เดตเดฏുเดെ เดช്เดฐാเดงാเดจ്เดฏเดตും, เด เดฎിเดค เดเดชเดฏോเดം เดญാเดตിเดฏിเตฝ เดเดฃ്เดാเด്เดാเดตുเดจ്เดจ เดเตผเด്เด เดช്เดฐเดคിเดธเดจ്เดงിเดฏും เดเตผเด്เด เดെเดฏ്เดฏുเด.
- เดชാเดฐเดฎ്เดชเดฐ്เดฏേเดคเดฐ เดเตผเด്เด เดธ്เดฐോเดคเดธ്เดธുเดเตพ (Non-Conventional Energy Sources) เดเดจ്เดคുเดൊเดฃ്เด് เดเดชเดฏോเดിเด്เดเดฃം? เดช്เดฐเดงാเดจเดช്เดชെเด്เด เดจാเดฒ് เดชാเดฐเดฎ്เดชเดฐ്เดฏേเดคเดฐ เดเตผเด്เด เดธ്เดฐോเดคเดธ്เดธുเดเตพ เดตിเดถเดฆീเดเดฐിเด്เดുเด.
- เดธുเดธ്เดฅിเดฐ เดตിเดเดธเดจം (Sustainable Development) เดเดจ്เดจാเตฝ เดเดจ്เดค്? เดฌ്เดฐเดฃ്เด്เดฒാเตปเดก് เดฑിเดช്เดชോเตผเด്เดിเดจ്เดฑെ เดช്เดฐാเดงാเดจ്เดฏം เดുเดฑിเด്เดുเด.
