9th Study notes SS2

 

  • സോഷ്യൽ സയൻസ് II
    അധ്യായം 1: ലോകത്തിന്റെ മേൽക്കൂരയിൽ

  • ഇന്ത്യയുടെ വൈവിധ്യത്തിലേക്കുള്ള ആമുഖം
    • സാംസ്കാരിക പരിണാമത്തിന്റെ ഒരു നീണ്ട ചരിത്രമുള്ള സമ്മിശ്ര സംസ്കാരത്തിന്റെയും ബഹുസ്വരതയുടെയും നാടാണ് ഇന്ത്യ.
    • ഭാഷ, വസ്ത്രധാരണം, പാരമ്പര്യങ്ങൾ, ഉത്സവങ്ങൾ, വിശ്വാസങ്ങൾ, കൃഷി എന്നിവയിൽ സാംസ്കാരിക വൈവിധ്യം പ്രകടമാണ്.
    • ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ വൈവിധ്യം സാംസ്കാരിക വൈവിധ്യത്തിൽ നിർണ്ണായക പങ്ക് വഹിക്കുന്നു.
    • ഇന്ത്യയുടെ ഭൂപ്രകൃതിയിൽ വടക്കൻ പർവതങ്ങൾ, വിശാലമായ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ സമതലങ്ങൾ, ഒരു പടിഞ്ഞാറൻ മരുഭൂമി, വിസ്തൃതമായ മധ്യ പീഠഭൂമി, നീണ്ട തീരപ്രദേശങ്ങൾ, ദ്വീപുകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.
    • ഈ ഭൂപ്രകൃതിപരമായ വൈവിധ്യവും പ്രത്യേക സ്ഥാനവും മൺസൂൺ കാലാവസ്ഥയ്ക്ക് കാരണമാകുന്നു.
    • മനുഷ്യജീവിതവും കൃഷിയും നൂറ്റാണ്ടുകളായി ഈ വൈവിധ്യങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെട്ടു.
    • വൈവിധ്യങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, ഭൂമിയെയും ജനങ്ങളെയും ഒരുമിപ്പിക്കുന്ന ഘടകങ്ങളുണ്ട്.
    • ഇന്ത്യയുടെ ഭൗമശാസ്ത്രപരമായ വിഭാഗങ്ങൾ:
      1. വടക്കൻ പർവത മേഖല.
      2. വടക്കേ ഇന്ത്യൻ സമതലം.
      3. ഉപദ്വീപീയ പീഠഭൂമി.
      4. ഇന്ത്യൻ മരുഭൂമി.
      5. തീരസമതലങ്ങളും ദ്വീപുകളും.
  • വടക്കൻ പർവത മേഖല
    • ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ വടക്കും വടക്ക് കിഴക്കും അതിർത്തി രൂപീകരിക്കുന്നു.
    • പമീർ കെട്ടിൽ നിന്ന് ('ലോകത്തിന്റെ മേൽക്കൂര' എന്നറിയപ്പെടുന്നു) ഉത്ഭവിച്ച് കിഴക്ക് പൂർവാചൽ വരെ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന നിരവധി പർവതനിരകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു.
    • ഇവ താരതമ്യേന പുതിയതും ഉയരമുള്ളതുമായ മടക്ക് പർവതങ്ങളാണ്, അവസാദ ശിലാപാളികളുടെ സമ്മർദ്ദം കാരണം രൂപപ്പെട്ടവ.
    • പടിഞ്ഞാറ് സിന്ധു നദി മുതൽ കിഴക്ക് ബ്രഹ്മപുത്ര നദി വരെ ഏകദേശം 2400 കിലോമീറ്റർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു.
    • വീതി 150 മുതൽ 400 കിലോമീറ്റർ വരെ.
    • ഉയർന്ന കൊടുമുടികൾ, ഹിമാനികൾ, താഴ്വരകൾ എന്നിവയുള്ള സവിശേഷമായ ഭൂപ്രകൃതി.
    • ഭൂപ്രകൃതിപരമായ സവിശേഷതകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള വർഗ്ഗീകരണം:
      1. ട്രാൻസ് ഹിമാലയം.
      2. ഹിമാലയം.
      3. കിഴക്കൻ കുന്നുകൾ.
  • ട്രാൻസ് ഹിമാലയം
    • ഏറ്റവും വടക്കൻ വിഭാഗം, ടിബറ്റൻ ഹിമാലയം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
    • ശരാശരി ഉയരം: 3000 മീറ്റർ.
    • ഏകദേശ വീതി: 40 കിലോമീറ്റർ, നീളം: 965 കിലോമീറ്റർ.
    • കാരക്കോറം പർവതനിര ഹിമാലയത്തെ പമീർ കെട്ടുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.
  • ഹിമാലയം
    • ട്രാൻസ് ഹിമാലയത്തിന്റെ തെക്ക് കിഴക്കോട്ടുള്ള മൂന്ന് സമാന്തര നിരകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു: ഹിമാദ്രി, ഹിമാചൽ, സിവാലിക്.
    • സിവാലിക് നിര:
      • ഹിമാലയത്തിന്റെ ഏറ്റവും തെക്കൻ നിര, ഗംഗാ സമതലങ്ങളോട് ചേർന്നുകിടക്കുന്നു.
      • ശരാശരി വീതി: 60 മുതൽ 150 കിലോമീറ്റർ വരെ.
      • പുറം ഹിമാലയം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
    • ഹിമാചൽ പർവതനിര:
      • സിവാലിക്കിന്റെ വടക്ക്.
      • സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 3500 മുതൽ 4500 മീറ്റർ വരെ ശരാശരി ഉയരം.
      • ചെറിയ ഹിമാലയം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
      • വീതി: 60 മുതൽ 80 കിലോമീറ്റർ വരെ.
    • ഹിമാദ്രി:
      • വലിയ ഹിമാലയം അല്ലെങ്കിൽ ആന്തരിക ഹിമാലയം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
      • സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 6100 മീറ്റർ ശരാശരി ഉയരം.
      • വീതി: ഏകദേശം 25 കിലോമീറ്റർ.
      • മഞ്ഞുമൂടിയ പർവതങ്ങൾ.
      • ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ കൊടുമുടികളിൽ മിക്കതും ഈ നിരയിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
  • ഹിമാലയത്തിന്റെ ഉത്ഭവം (പ്ലേറ്റ് ടെക്റ്റോണിക്സ്)
    • പ്ലേറ്റ് ടെക്റ്റോണിക്സ് കാരണം ഹിമാലയം ഇപ്പോഴും വളർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
    • ടെക്റ്റോണിക് പ്ലേറ്റുകൾ: ഭൂഖണ്ഡീയ, സമുദ്ര ഭാഗങ്ങളിലെ ക്രസ്റ്റൽ പാറ ബ്ലോക്കുകൾ.
    • അസ്തെനോസ്ഫിയർ: ലിത്തോസ്ഫിയറിന് താഴെയുള്ള ഉരുകിയ, അർദ്ധ പ്ലാസ്റ്റിക് പാറ മേഖല, അതിനുമുകളിലൂടെ ടെക്റ്റോണിക് പ്ലേറ്റുകൾ സാവധാനത്തിൽ നീങ്ങുന്നു.
    • ഓറോജെനിക് (പർവത നിർമ്മാണം) പോലുള്ള ഭൗമ പ്രക്രിയകൾ പ്ലേറ്റ് അതിർത്തികളിൽ സജീവമാണ്.
    • പ്ലേറ്റ് അതിർത്തികളുടെ തരങ്ങൾ:
      • സംയോജിത അതിർത്തി (Convergent Boundary): പ്ലേറ്റുകൾ പരസ്പരം അടുത്ത് വരുന്നു, ഇത് ശിലാപാളികൾക്ക് മടക്കങ്ങൾ ഉണ്ടാകാനും മടക്ക് പർവതങ്ങൾ രൂപപ്പെടാനും കാരണമാകുന്നു.
      • വിവിധ അതിർത്തി (Divergent Boundary): പ്ലേറ്റുകൾ പരസ്പരം അകന്നുപോകുന്നു.
      • ട്രാൻസ്ഫോം അതിർത്തി (Transform Boundary): പ്ലേറ്റുകൾ പരസ്പരം ഉരസി നീങ്ങുന്നു.
    • ഇന്ത്യൻ പ്ലേറ്റ് (ഉപദ്വീപീയ ഇന്ത്യ + ഓസ്ട്രേലിയൻ ഭൂഖണ്ഡം) 150-160 ദശലക്ഷം വർഷം മുമ്പ് വടക്കോട്ട് നീങ്ങി.
    • ഇത് യൂറേഷ്യൻ പ്ലേറ്റുമായി കൂട്ടിയിടിച്ചു, അവയ്ക്കിടയിലുള്ള ടെതിസ് കടൽത്തട്ട് ഉയർന്ന് ഹിമാലയം രൂപപ്പെട്ടു.
  • ഗീരികൾ (Gorges)
    • ചെങ്കുത്തായ വശങ്ങളുള്ള ആഴത്തിലുള്ള താഴ്വരകൾ.
    • സിന്ധു, ഗംഗ, ബ്രഹ്മപുത്ര നദികൾ ഹിമാലയൻ നിരകളിലൂടെ മണ്ണൊലിപ്പിലൂടെ ഗിരികൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
  • ഹിമാലയത്തിന്റെ പ്രാദേശിക വിഭാഗങ്ങൾ (നദികളുടെ മുറിച്ചു കടക്കലിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി)
    1. പടിഞ്ഞാറൻ ഹിമാലയം: സിന്ധു നദീതടം (ജമ്മു കാശ്മീർ) മുതൽ കാളി നദീതടം (ഉത്തരാഖണ്ഡ്) വരെ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു.
      • കാശ്മീർ ഹിമാലയം:
        • ജമ്മു കാശ്മീരിലും ലഡാക്കിലും ഏകദേശം 3.5 ലക്ഷം ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു, ഏകദേശം 700 കിലോമീറ്റർ നീളവും 500 കിലോമീറ്റർ വീതിയും.
        • പ്രധാന പർവതനിരകൾ: കാരക്കോറം, സസ്കർ, ലഡാക്ക്, പിർ പഞ്ചാൽ.
        • മൗണ്ട് K2 (ഗോഡ്വിൻ ഓസ്റ്റിൻ - 8611m): രണ്ടാമത്തെ ഉയരം കൂടിയ കൊടുമുടി, കാരക്കോറം നിരയിൽ.
        • പ്രധാന ഹിമാനികൾ: സിയാച്ചിൻ (ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന യുദ്ധക്കളം), ബോൾട്ടോറോ. ഈ ഹിമാനികൾ സിന്ധുവിനും അതിന്റെ പോഷകനദികളായ രവി, ഝലം, ചിനാബ് എന്നിവയ്ക്കും വർഷം മുഴുവൻ ജലലഭ്യത ഉറപ്പാക്കുന്നു.
        • ചുരങ്ങൾ: ബനിഹാൽ ചുരം (ജമ്മുവിനെ കാശ്മീർ താഴ്വരയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു).
        • ശുദ്ധജല തടാകങ്ങൾ: ദാൽ തടാകം (ശ്രീനഗർ അതിന്റെ തീരത്താണ്, പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാര/വാണിജ്യ കേന്ദ്രം).
        • 'മാർഗ്ഗ്സ്': വേനൽക്കാലത്ത് പർവത ചരിവുകളിലെ പുൽമേടുകൾ (ഉദാ: സോൻമാർഗ്, ഗുൽമാർഗ്), സ്കീയിംഗ് പോലുള്ള ശൈത്യകാല കായിക വിനോദങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നു.
      • ഹിമാചൽ ഹിമാലയം:
        • ഹിമാചൽ പ്രദേശിൽ പ്രധാന പങ്കുണ്ട്.
        • പ്രധാന നദികൾ: ചിനാബ്, രവി, ബിയാസ്.
        • പർവതനിരകൾ: ധൗളാധർ, പിർ പഞ്ചാൽ.
        • ശുദ്ധജല തടാകങ്ങൾ: ചന്ദ്രതാൽ, സൂരജ്താൽ.
        • ചുരങ്ങൾ: ബാരാലാച്ചാ ലാ ചുരം (ഹിമാചൽ പ്രദേശിനെ ലഡാക്കുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു), റോഹ്താങ് ചുരം (കുളു താഴ്വരയെ ലാഹുൾ, സ്പിതി താഴ്വരകളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു).
        • മനോഹരമായ താഴ്വരകൾ: കുളു, കാംഗ്ര, ലാഹുൾ.
        • വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങൾ: ഷിംല, മണാലി.
        • ചൂട് നീരുറവകൾ ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു (ഉദാ: മണികരൺ, ഭൗമ താപ വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദനത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്നു).
      • ഉത്തരാഖണ്ഡ് ഹിമാലയം:
        • സത്ലജ് നദി മുതൽ കാളി നദി വരെ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു.
        • പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗം: ഗഡ്‌വാൾ ഹിമാലയം; കിഴക്ക് ഭാഗം: കുമയോൺ ഹിമാലയം.
        • ഉയർന്ന കൊടുമുടികൾ: നന്ദാദേവി, കാമത്, ബദരീനാഥ്, കേദാർനാഥ്.
        • ഹിമാനികൾ: ഗംഗോത്രി (ഗംഗയുടെ ഉത്ഭവം), യമുനോത്രി (യമുനയുടെ ഉത്ഭവം).
        • ശുദ്ധജല തടാകങ്ങൾ: നൈനിറ്റാൾ, ഭീംതാൽ.
        • ബുഗ്യാൽസ്: ഗഡ്‌വാൾ മേഖലയിലെ ആൽപൈൻ വേനൽക്കാല പുൽമേടുകൾ (3000-4500m), വേനൽക്കാലത്ത് പച്ചപ്പ് നിറഞ്ഞതും ഇടയന്മാർ (ട്രാൻസ്‌ഹ്യൂമൻസ്) ഉപയോഗിക്കുന്നതും.
        • ഡൂൺസ്: ചെറിയ ഹിമാലയത്തിനും സിവാലിക് നിരകൾക്കും ഇടയിലുള്ള പരന്ന താഴ്വരകൾ (ഉദാ: ഡെറാഡൂൺ).
    2. മധ്യ ഹിമാലയം: കാളി നദി മുതൽ ടീസ്റ്റ നദി വരെ.
      • നേപ്പാൾ ഹിമാലയം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു (ഭൂരിഭാഗവും നേപ്പാളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു).
      • ഇന്ത്യയിൽ: പടിഞ്ഞാറൻ സിക്കിം, ഡാർജിലിംഗ് മേഖല.
      • മൗണ്ട് എവറസ്റ്റ്: ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ കൊടുമുടി (നേപ്പാളിൽ).
      • മൗണ്ട് കാഞ്ചൻജംഗയും നാഥുല ചുരവും (ഇന്ത്യ-ചൈന അതിർത്തി) ഈ മേഖലയിലാണ്.
      • സവിശേഷതകൾ: വേഗത്തിൽ ഒഴുകുന്ന ടീസ്റ്റ നദിയും അതിന്റെ അരുവി തട്ടുകളും.
      • ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഇവിടെ തേയില കൃഷിക്ക് തുടക്കമിട്ടു; ഡാർജിലിംഗ് തേയില അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ പ്രശസ്തമാണ്.
    3. കിഴക്കൻ ഹിമാലയം: ടീസ്റ്റ നദി മുതൽ ബ്രഹ്മപുത്ര നദി വരെ.
      • അസം ഹിമാലയം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
      • പടിഞ്ഞാറൻ ഹിമാലയത്തെക്കാൾ താഴ്ന്ന കുന്നുകൾ.
      • ഏറ്റവും ഉയർന്ന കൊടുമുടി: നംച ബർവ (7756m).
      • പ്രധാന നദികൾ: ബ്രഹ്മപുത്ര, കാമെങ്, ലോഹിത്, സുബൻസിരി.
      • ചുരങ്ങൾ: ബോംഡില (അരുണാചൽ പ്രദേശിനെ ടിബറ്റിലെ ലാസയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു), ദിഫു (മ്യാൻമറുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു).
  • പൂർവാചൽ കുന്നുകൾ
    • അരുണാചൽ പ്രദേശ് മുതൽ മിസോറാം വരെ വടക്ക്-തെക്ക് ദിശയിൽ താഴ്ന്ന ഉയരത്തിലുള്ള കുന്നുകളായി കാണപ്പെടുന്ന ഹിമാലയൻ പർവതങ്ങൾ.
    • ശരാശരി ഉയരം: 500 മുതൽ 3000 മീറ്റർ വരെ.
    • ഏറ്റവും പ്രധാനം: പാട്കൈബൂം, നാഗ കുന്നുകൾ, മിസോ കുന്നുകൾ, മണിപ്പൂർ കുന്നുകൾ.
    • ചിറാപുഞ്ചി, മൗസിൻറാം: ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ മഴ ലഭിക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ.
    • മേഘാലയയിലെ റൂട്ട് ബ്രിഡ്ജ്: നെയ്ത വൃക്ഷ വേരുകൾ ഉപയോഗിച്ച് പ്രാദേശിക ജനങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചത്, പ്രകൃതിയോടുള്ള സഹവർത്തിത്വത്തിന് തെളിവ്.
    • കെയ്ബുൾ ലാംജാവോ ഒഴുകുന്ന ദേശീയോദ്യാനം (മണിപ്പൂർ): ലോക്തക് തടാകത്തിൽ, 'ഫുംഡിസ്' (ഒഴുകുന്ന ജൈവ വസ്തുക്കളും മണ്ണും ചേർന്ന ചെറിയ ദ്വീപുകൾ) അടങ്ങിയ തനതായ ആവാസവ്യവസ്ഥ; രാംസാർ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
  • വടക്കൻ പർവത മേഖലയിലെ കാലാവസ്ഥ
    • ഹിമാലയം ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡവും മധ്യേഷ്യയും തമ്മിൽ ഒരു കാലാവസ്ഥാപരമായ വിഭജനം രൂപീകരിക്കുന്നു.
    • ഉയരവും ഭൂപ്രകൃതിയും അനുസരിച്ച് കാലാവസ്ഥ വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു.
    • താഴ്ന്ന പർവത ചരിവുകളിലും സിവാലിക് താഴ്വരകളിലും: മിതമായ കാലാവസ്ഥ.
    • ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ: കാര്യമായി കുറഞ്ഞ താപനില, ശൈത്യകാല സാഹചര്യങ്ങൾ.
    • ലഡാക്ക് മേഖല: ധ്രുവപ്രദേശം പോലുള്ള തീവ്രമായ ശൈത്യകാല കാലാവസ്ഥ.
    • തെക്ക് പടിഞ്ഞാറൻ മൺസൂൺ: സിവാലിക്കിന്റെ തെക്കൻ ചരിവുകളിലും വടക്ക് കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലും മഴ ലഭിക്കുന്നു.
    • ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ മഞ്ഞുവീഴ്ച സാധാരണമാണ്.
    • ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൽ നിന്നുള്ള മൺസൂൺ കാറ്റുകൾ അസം ഹിമാലയത്തിനും പൂർവാചൽ കുന്നുകൾക്കും ഇടയിൽ കുടുങ്ങുന്നു, ഇത് വടക്ക് കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിൽ (പ്രത്യേകിച്ച് മേഘാലയ പീഠഭൂമിയിൽ) കനത്ത മഴയ്ക്ക് കാരണമാകുന്നു.
  • ജലനിർഗ്ഗമന സംവിധാനം (ഹിമാലയൻ നദികൾ)
    • സിന്ധു, ഗംഗ, ബ്രഹ്മപുത്ര നദികളും അവയുടെ പോഷകനദികളും ചേർന്നാണ് രൂപപ്പെടുന്നത്.
    • നിത്യഹരിത: മഴവെള്ളവും മഞ്ഞുവെള്ളവും ലഭിക്കുന്നതിനാൽ വർഷം മുഴുവൻ ജലസമൃദ്ധം.
    • പർവതപാതയിൽ പ്രക്ഷുബ്ധമായ ഒഴുക്ക്.
    • സാധാരണയായി രൂപപ്പെടുന്ന ഭൂപ്രകൃതികൾ: V-ആകൃതിയിലുള്ള താഴ്വരകൾ, ഗിരികൾ, വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങൾ.
    • സമതലങ്ങളിൽ വെള്ളപ്പൊക്കവും നദിഗതി മാറ്റവും സാധാരണമാണ്.
    • സിന്ധു നദി: മാനസരോവർ തടാകത്തിനടുത്തുള്ള ബോഖാർച്ചു ഹിമാനിയിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്നു; പോഷകനദികൾ വടക്ക് പടിഞ്ഞാറൻ ഹിമാലയത്തിന്റെ പ്രധാന ജലനിർഗ്ഗമനം രൂപീകരിക്കുന്നു.
    • ഗംഗാ നദി: ഗോമുഖിലെ ഗംഗോത്രി ഹിമാനികളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്നു; യമുന, ഘാഗ്ര, ഗണ്ഡക്, കോസി തുടങ്ങിയ പോഷകനദികൾ ഉത്തരാഖണ്ഡിലും നേപ്പാളിലും പ്രധാനമാണ്.
    • ബ്രഹ്മപുത്ര നദി: മാനസരോവർ തടാകത്തിനടുത്തുള്ള ചെമായുങ്ഡുങ് ഹിമാനിയിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്നു; ദിബാംഗ്, ലോഹിത്, മാനസ് തുടങ്ങിയ പോഷകനദികൾ കിഴക്കൻ ഹിമാലയത്തിന്റെ ജലനിർഗ്ഗമനം രൂപീകരിക്കുന്നു.
  • മണ്ണ്
    • സാധാരണ തരം: പർവത മണ്ണും വന മണ്ണും.
    • പർവത പരിസ്ഥിതിക്കനുസരിച്ച് മണ്ണിന്റെ ഘടനയും കണികാ വലുപ്പവും വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു.
    • താഴ്വരകളിൽ: ഉയർന്ന ഹ്യൂമസ് ഉള്ള സൂക്ഷ്മ ധാന്യ മണ്ണ്.
    • ഉയർന്ന ചരിവുകളിൽ: കുറഞ്ഞ ഹ്യൂമസ് ഉള്ള പരുക്കൻ ധാന്യ മണ്ണ്.
    • പ്രധാനമായും താഴ്വരകളിൽ എക്കൽ നിക്ഷേപം.
    • കരീവാസ്: കാശ്മീർ താഴ്വരയിൽ നിക്ഷേപിക്കപ്പെട്ട ഹിമാനികളിൽ നിന്നുള്ള അവസാദം, കുങ്കുമപ്പൂ കൃഷിക്ക് അനുയോജ്യമായ ഹ്യൂമസ് സമ്പുഷ്ടമായ നേർത്ത മണ്ണ്.
  • സ്വാഭാവിക സസ്യങ്ങൾ
    • ഉയരം, ഭൂപ്രകൃതി, മണ്ണിന്റെ തരം, കാലാവസ്ഥ എന്നിവ കാരണം പ്രാദേശിക വ്യതിയാനങ്ങൾ.
    • കിഴക്കൻ ഹിമാലയവും വടക്ക് കിഴക്കൻ കുന്നുകളും: പ്രതിവർഷം 200 cm-ൽ കൂടുതൽ മഴ ലഭിക്കുന്നതിനാൽ കൂടുതൽ ഉഷ്ണമേഖലാ നിത്യഹരിത സസ്യങ്ങൾ.
    • ഉയർന്ന ഉയരങ്ങളിൽ താപനില കുറയുന്നതിനനുസരിച്ച് സസ്യങ്ങൾ നിത്യഹരിത വനങ്ങളിൽ നിന്ന് തുന്ദ്രയിലേക്ക് മാറുന്നു.
    • താഴ്വരകളിലും താഴ്ന്ന ചരിവുകളിലും: അർദ്ധ നിത്യഹരിതവും ഇലപൊഴിയും വനങ്ങളും.
    • 1000-2000m ഉയരം: ഈർപ്പമുള്ള ഇലപൊഴിയും കാടുകൾ.
    • പർവത ചരിവുകളിൽ: കോണിഫറസ് മരങ്ങൾ (പൈൻ, ദേവദാരു).
    • ഉയർന്ന ഉയരങ്ങളിൽ: കുറ്റിച്ചെടികൾ (ജുനിപേഴ്സ്, റോഡോഡെൻഡ്രോൺസ്), ആൽപൈൻ പുൽമേടുകൾ.
    • പ്രധാന ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ: ഡച്ചിഗാം, ഹെമിസ് (പടിഞ്ഞാറൻ ഹിമാലയം); കാഞ്ചൻജംഗ, ദിബ്രു-സായിഖോവ, കാസിരംഗ, മാനസ്, കെയ്ബുൾ ലാംജാവോ (കിഴക്കൻ ഹിമാലയം).
  • വന്യജീവി
    • യാക്ക്, കസ്തൂരിമാൻ, ഒറ്റക്കൊമ്പൻ കാണ്ടാമൃഗം, മഞ്ഞുമരപ്പുള്ളി എന്നിവ പോലുള്ള മൃഗങ്ങളുടെ സ്വാഭാവിക ആവാസവ്യവസ്ഥ.
    • സംരക്ഷണത്തിനായി ബയോസ്ഫിയർ റിസർവുകൾ, ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ, വന്യജീവി സങ്കേതങ്ങൾ എന്നിവ സ്ഥാപിച്ചു.
  • കൃഷി
    • ഉയരം, ചെങ്കുത്തായ ചരിവുകൾ, അപൂർണ്ണമായ മണ്ണ്, കുറഞ്ഞ താപനില എന്നിവ പോലുള്ള പരിമിതികൾ കാരണം കൃഷി കുറവാണ്.
    • ഇവിടുത്തെ സമൂഹങ്ങൾ ഉപജീവന കൃഷിയിൽ ഏർപ്പെടുന്നു.
    • നെല്ല്, പയറുവർഗ്ഗങ്ങൾ, ഉരുളക്കിഴങ്ങ് (മഴക്കാലം), ഗോതമ്പ്, മിതശീതോഷ്ണ പഴവർഗ്ഗങ്ങൾ (വസന്തം) എന്നിവ പോലുള്ള വിളകൾക്കായി പർവത ചരിവുകളിൽ ടെറസ് കൃഷി.
    • കിഴക്കൻ ഹിമാലയം (അസം, ഡാർജിലിംഗ്): പർവത ചരിവുകളിലും താഴ്വരകളിലും തേയില ഒരു പ്രധാന വിളയാണ്.
    • വടക്ക് കിഴക്കൻ കുന്നുകളിലെ ഗോത്രവർഗ്ഗ ജനത: സ്ഥലം മാറ്റിക്കൊണ്ടുള്ള കൃഷിരീതി (shifting cultivation) പിന്തുടരുന്നു.
  • മൃഗസംരക്ഷണം
    • ഹിമാലയൻ പർവതങ്ങളിലെ ജനങ്ങളുടെ പ്രധാന തൊഴിൽ.
    • ഉയരം അനുസരിച്ച് വളർത്തുന്ന മൃഗങ്ങളുടെ തരം വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു: താഴ്വരകളിൽ ആടും കന്നുകാലികളും, പർവത ചരിവുകളിൽ ചെമ്മരിയാടും കുതിരയും.
    • അതിശക്തമായ തണുപ്പുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ (ഹിമാചൽ, ലഡാക്ക്): യാക്കിനെ വളർത്തുന്നു (കടുത്ത തണുപ്പിനെ ചെറുക്കാൻ കഴിയും).
    • ഗുജ്ജാർസ്: പടിഞ്ഞാറൻ ഹിമാലയൻ പർവത പുൽമേടുകളിൽ താമസിക്കുന്ന ഇടയ ഗോത്രങ്ങൾ.
  • വിനോദസഞ്ചാരം
    • അനുയോജ്യമായ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സാഹചര്യങ്ങൾ കാരണം ഉയർന്ന സാമ്പത്തിക സാധ്യത.
    • ഘട്ടം 1 (തീർത്ഥാടനം): വിനോദസഞ്ചാര വികസനത്തിന് തുടക്കമിട്ടു; കൈലാസ്, മാനസരോവർ, അമർനാഥ്, ഹേമ കുണ്ട് സാഹിബ് പോലുള്ള തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങൾ നൂറ്റാണ്ടുകളായി സഞ്ചാരികളെ ആകർഷിച്ചു.
    • ഘട്ടം 2 (ബ്രിട്ടീഷ് കാലഘട്ടം): പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർ അനുകൂലമായ കാലാവസ്ഥ തിരിച്ചറിഞ്ഞപ്പോൾ വികസിപ്പിച്ചു; ഷിംല, ഡാർജിലിംഗ്, ഷില്ലോംഗ്, അൽമോറ, റാണിക്കേറ്റ്, മസൂരി, നൈനിറ്റാൾ പോലുള്ള റിസോർട്ട് നഗരങ്ങൾ.
    • ഘട്ടം 3 (ആധുനിക സാഹസികം): ടെൻസിങ് നോർഗെയും എഡ്മണ്ട് ഹിലാരിയും മൗണ്ട് എവറസ്റ്റ് കീഴടക്കിയതിന് ശേഷം (1953) ആരംഭിച്ചു; സാഹസിക വിനോദസഞ്ചാരം (പർവതാരോഹണം, പാരാഗ്ലൈഡിംഗ്, സ്കീയിംഗ്) കാര്യമായി വികസിച്ചു.
    • ടെൻസിങ് നോർഗെയുടെ ഉദ്ധരണി: "പർവതങ്ങൾ തടസ്സങ്ങളല്ല; അവ പുറം ലോകത്തേക്കുള്ള വാതിലുകളാണ്".

അധ്യായം 2: വിശാലമായ സമതലത്തിൽ

  • ഭൂമിയുടെ ഭൂരൂപങ്ങൾ
    • ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിൽ വൈവിധ്യമാർന്ന ഭൂരൂപങ്ങളുണ്ട്: പർവതങ്ങൾ, സമതലങ്ങൾ, പീഠഭൂമികൾ, മരുഭൂമികൾ, താഴ്വരകൾ.
    • ദശലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി ബാഹ്യ ശക്തികളുടെ (ഒഴുകുന്ന വെള്ളം, കാറ്റ്, ഹിമാനികൾ, തിരമാലകൾ പോലുള്ള ഭൂരൂപിക ഏജന്റുകൾ) തുടർച്ചയായ പ്രക്രിയകളിലൂടെയാണ് ഇവ രൂപപ്പെടുന്നത്.
    • ഭൂരൂപിക പ്രക്രിയകൾ (Geomorphic processes): ഭൂരൂപങ്ങളുടെ രൂപീകരണം.
    • അവശിഷ്ട നിക്ഷേപം (Deposition): അവസാദങ്ങളും ശിലാപദാർത്ഥങ്ങളും (പാറകളുടെ ശിഥിലീകരണത്തിൽ നിന്ന്) ഭൂരൂപിക ഏജന്റുകളാൽ കൊണ്ടുപോയി താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ നിക്ഷേപിക്കപ്പെടുന്നു.
    • ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്ന നദികൾ അവസാദങ്ങളെ താഴോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നു, ഇത് വിശാലമായ എക്കൽ സമതലങ്ങൾ പോലുള്ള അവസാദ ഭൂരൂപങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
    • എക്കൽമണ്ണ് (Alluvium): സിൽറ്റ്, മണൽ, ചരൽ എന്നിവയുൾപ്പെടെ നദികൾ കൊണ്ടുവരുന്ന അവശിഷ്ടങ്ങൾ.
  • ഇൻഡോ-ഗംഗാ-ബ്രഹ്മപുത്ര സമതലം (വടക്കേ ഇന്ത്യൻ സമതലം)
    • വടക്കൻ പർവതങ്ങളുടെ തെക്കും ഉപദ്വീപീയ പീഠഭൂമിയുടെ വടക്കുമുള്ള വിശാലമായ ഭൗതിക വിഭാഗം.
    • നദികൾ വഹിച്ച അവസാദങ്ങളുടെ നിക്ഷേപം വഴി രൂപപ്പെട്ട വിസ്തൃതമായ എക്കൽ സമതലം.
    • ഹിമാലയത്തിന്റെ തെക്ക് ഭാഗത്തുള്ള ഒരു വലിയ താഴ്വരയിൽ (ഹിമാലയൻ രൂപീകരണം വഴി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടത്) രൂപപ്പെട്ടത്.
    • ഹിമാലയൻ നദികളിൽ നിന്നും ഉപദ്വീപീയ നദികളിൽ നിന്നും ദശലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി അവസാദങ്ങൾ നിക്ഷേപിക്കപ്പെട്ടു.
    • എക്കൽ നിക്ഷേപങ്ങളുടെ ശരാശരി ആഴം: 1000 മുതൽ 2000 മീറ്റർ വരെ.
    • വ്യാപ്തി:
      • സിന്ധു മുതൽ ഗംഗാമുഖം വരെ ഏകദേശം 3200 കിലോമീറ്റർ, ആഗോളതലത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ എക്കൽ സമതലങ്ങളിൽ ഒന്ന്.
      • ഇന്ത്യയിൽ ഏകദേശം 2400 കിലോമീറ്റർ.
      • വീതി: കിഴക്ക് നിന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ട് കൂടുന്നു, 150 കിലോമീറ്റർ മുതൽ 300 കിലോമീറ്റർ വരെ.
      • അതിരുകൾ: വടക്ക് സിവാലിക് നിരകൾ, തെക്ക് ഉപദ്വീപീയ പീഠഭൂമിയുടെ ക്രമരഹിതമായ അരികുകൾ.
      • ഏകദേശം 7 ലക്ഷം ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണം.
    • കൃഷിക്ക് അനുയോജ്യത: ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ മണ്ണ്, ആവശ്യത്തിന് ജലലഭ്യത, അനുകൂലമായ കാലാവസ്ഥ, പരന്ന ഭൂപ്രകൃതി.
    • പ്രാദേശിക വിഭാഗങ്ങൾ (നദീവ്യവസ്ഥ, ഒഴുക്ക് ദിശ, ഭൂപ്രകൃതി എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി):
      1. രാജസ്ഥാൻ സമതലം.
      2. പഞ്ചാബ്-ഹരിയാന സമതലം.
      3. ഗംഗാ സമതലം.
      4. ബ്രഹ്മപുത്ര സമതലം.
  • രാജസ്ഥാൻ സമതലം
    • വടക്കേ ഇന്ത്യൻ സമതലത്തിന്റെ ഏറ്റവും പടിഞ്ഞാറൻ അറ്റം.
    • താർ മരുഭൂമി ഉൾപ്പെടുന്നു (മൂന്നിൽ രണ്ട് ഭാഗവും രാജസ്ഥാനിൽ, ബാക്കി ഹരിയാന, പഞ്ചാബ്, ഗുജറാത്ത് എന്നിവിടങ്ങളിൽ).
    • മരുസ്തലി: യഥാർത്ഥ മരുഭൂമി പ്രദേശം.
    • രാജസ്ഥാൻ ബഗർ: അർദ്ധ വരണ്ട സമതലം (അർദ്ധ മരുഭൂമി പ്രദേശം).
    • അറാവലി പർവതനിരയുടെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
    • പ്രധാന നദി: ലൂണി (നിത്യഹരിതമല്ലാത്തത്).
    • നിരവധി ഉപ്പു തടാകങ്ങൾ: സാംഭാർ, ദിഡ്വാന, സർഗോൾ.
  • പഞ്ചാബ്-ഹരിയാന സമതലം
    • രാജസ്ഥാൻ സമതലത്തിന്റെ കിഴക്കും വടക്ക് കിഴക്കും.
    • വടക്കേ ഇന്ത്യൻ സമതലത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗം, യമുനാ നദി വരെ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു.
    • കിഴക്കൻ അതിർത്തി യമുനാ നദി നിർവചിക്കുന്നു.
    • ഇന്ത്യയിൽ, പഞ്ചാബ്, ഹരിയാന, ഹിമാചൽ പ്രദേശ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു (ഏകദേശം 1.75 ലക്ഷം ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ).
    • പടിഞ്ഞാറോട്ട് സാവധാനം ചരിഞ്ഞുകിടക്കുന്നു.
    • പ്രധാനമായും സത്ലജ്, ഝലം, ചിനാബ്, രവി, ബിയാസ് നദികളിൽ നിന്നുള്ള അവസാദ നിക്ഷേപം വഴി രൂപപ്പെട്ടത്.
    • പഞ്ചാബ്: അർത്ഥമനുസരിച്ച് "അഞ്ച് നദികളുടെ നാട്".
    • അഞ്ച് പ്രധാന ദോബുകളായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു (പിന്നീട് ചേരുന്ന രണ്ട് നദികൾക്കിടയിലുള്ള പ്രദേശം).
      • ബിസ്റ്റ്-ജലന്ധർ ദോബ് (ബിയാസ്, സത്ലജ്).
      • ബാരി ദോബ് (ബിയാസ്, രവി).
      • രച്നാ ദോബ് (രവി, ചിനാബ്).
      • ചജ് ദോബ് (ചിനാബ്, ഝലം).
      • സിന്ധ്-സാഗർ ദോബ് (സിന്ധു, ഝലം-ചിനാബ്).
  • ഗംഗാ സമതലം
    • പഞ്ചാബ്-ഹരിയാന സമതലത്തിന്റെ കിഴക്ക്.
    • കിഴക്ക് ബംഗ്ലാദേശ് മുതൽ പടിഞ്ഞാറ് യമുനാ നദി വരെ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു.
    • ഉത്തരാഖണ്ഡ്, ഉത്തർപ്രദേശ്, ഹരിയാന, ഡൽഹി, ഝാർഖണ്ഡിന്റെയും പശ്ചിമ ബംഗാളിന്റെയും ചില ഭാഗങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു (ഏകദേശം 3.75 ലക്ഷം ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ).
    • ഗംഗാ നദിയുടെയും അതിന്റെ പോഷകനദികളുടെയും അവസാദ നിക്ഷേപ പ്രക്രിയകളാൽ രൂപപ്പെട്ടത്.
    • ശരാശരി ഉയരം: സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 200 മീറ്റർ.
    • പൊതുവായ ചരിവ്: കിഴക്കോട്ടും തെക്ക് കിഴക്കോട്ടും.
    • ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സവിശേഷതകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഉപവിഭാഗങ്ങൾ: അപ്പർ ഗംഗാ സമതലം, മധ്യ ഗംഗാ സമതലം, ലോവർ ഗംഗാ സമതലം.
  • ബ്രഹ്മപുത്ര സമതലം
    • വടക്കേ ഇന്ത്യൻ സമതലത്തിന്റെ ഏറ്റവും കിഴക്കൻ ഭാഗം.
    • ബ്രഹ്മപുത്ര താഴ്വര, അസം താഴ്വര, അസം സമതലം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
    • കിഴക്കൻ അസം മുതൽ ദുബ്രിക്ക് പടിഞ്ഞാറ് (ബംഗ്ലാദേശ് അതിർത്തിക്കടുത്ത്) വരെ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു.
    • നീളം: ഏകദേശം 720 കിലോമീറ്റർ; വീതി: 60-70 കിലോമീറ്റർ.
    • പ്രധാന ഭാഗം അസമിലാണ്.
    • വടക്കേ ഇന്ത്യൻ സമതലത്തിന്റെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി വ്യക്തവും വേറിട്ടതുമാണ്.
    • പ്രകൃതിദത്ത അതിരുകൾ: കിഴക്കൻ ഹിമാലയം (വടക്ക്), പട്കായി-നാഗ കുന്നുകൾ (കിഴക്ക്), ഗാരോ-ഖാസി-ജയന്തിയാ കുന്നുകൾ, മികിർ കുന്നുകൾ (തെക്ക്).
    • ലോവർ ഗംഗാ സമതലം അതിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
    • ഏകദേശം 56,275 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണം.
    • ബ്രഹ്മപുത്ര നദിയുടെയും അതിന്റെ പോഷകനദികളുടെയും (ടീസ്റ്റ, മാനസ്, ലോഹിത്, ദിബാംഗ്) അവസാദ നിക്ഷേപ പ്രക്രിയകളാൽ രൂപപ്പെട്ടത്.
    • എക്കൽ ഫാനുകളിൽ സമ്പന്നം: നദികൾ പർവതങ്ങളിൽ നിന്ന് സമതലങ്ങളിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ അവയുടെ വേഗത കുറയുകയും അവസാദങ്ങൾ ഫാൻ രൂപത്തിൽ നിക്ഷേപിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.
    • ബ്രെയ്ഡഡ് നദികൾ (Braided Rivers): ഒന്നിലധികം ചാനലുകളുള്ള നദികൾ.
    • മിയാന്ററുകളും ഓക്സ്-ബോ തടാകങ്ങളും (Meanders and Ox-Bow Lakes):
      • മിയാന്ററുകൾ: നദി അതിന്റെ ഗതിയിൽ വളഞ്ഞ് പുളഞ്ഞൊഴുകുന്നത്, നദികൾ നേരിയ ചരിവുകളിലൂടെ ഒഴുകുകയും എക്കൽ നിക്ഷേപങ്ങൾ ഒഴുക്കിനെ തടസ്സപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ രൂപപ്പെടുന്നു.
      • ഓക്സ്-ബോ തടാകങ്ങൾ: നദി നേരെ ഒഴുകുമ്പോൾ പ്രധാന നദിയിൽ നിന്ന് വേർപെടുന്ന വളഞ്ഞ ഭാഗങ്ങൾ, ഒറ്റപ്പെട്ട ജലാശയങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നു.
    • റിവർ ലൈൻ ദ്വീപുകൾ (Riverine Islands): അവസാദ നിക്ഷേപം കാരണം നദീ ചാനലുകളിൽ രൂപപ്പെടുന്ന ദ്വീപുകൾ.
    • ലെവീസ് (Levees): വെള്ളപ്പൊക്ക സമയത്ത് എക്കൽ നിക്ഷേപം കാരണം നദീതീരങ്ങളിൽ രൂപപ്പെടുന്ന വരമ്പുകൾ.
    • സാന്റ് ബാറുകൾ (Sandbars): നദീതീരങ്ങളിൽ മണൽ, സിൽറ്റ്, ചരൽ എന്നിവയുടെ രേഖീയ ഭൂരൂപങ്ങൾ.
    • ഡെൽറ്റകൾ (Deltas): നദീമുഖത്തിനടുത്ത് വിതരണ നദികൾക്കിടയിൽ അവസാദങ്ങൾ നിക്ഷേപിക്കപ്പെട്ട് രൂപപ്പെടുന്ന ഏകദേശം ത്രികോണാകൃതിയിലുള്ള ഭൂരൂപങ്ങൾ, ഇവിടെ വേഗത കുറയുന്നു. ഗ്രീക്ക് അക്ഷരമായ Δ-യിൽ നിന്ന് പേര് ലഭിച്ചു.
  • വടക്കേ ഇന്ത്യൻ സമതലത്തിന്റെ ഭൂരൂപിക മേഖലകൾ (വടക്ക് നിന്ന് തെക്കോട്ട്)
    1. ഭാബർ (Bhabar):
      • സുവാലിക് നിരയ്ക്ക് സമാന്തരമായി ചരിവ് അവസാനിക്കുന്നിടത്ത് കാണുന്ന നേർത്ത മേഖല (8-10 കിലോമീറ്റർ വീതി).
      • സുവാലിക് താഴ്വരയുടെ തെക്ക്.
      • പർവത നദികളിൽ നിന്നുള്ള പാറകളുടെയും ഉരുളൻ കല്ലുകളുടെയും നിക്ഷേപം വഴി രൂപപ്പെട്ടത്.
      • നദികൾ പാറകൾക്കും ഉരുളൻ കല്ലുകൾക്കും താഴെകൂടി ഒഴുകുന്നു, ദൃശ്യമല്ല.
    2. തെരായി (Tarai):
      • ചതുപ്പും ഈർപ്പവുമുള്ള പ്രദേശം (10-20 കിലോമീറ്റർ വീതി), ഭാബർ മേഖലയ്ക്ക് സമാന്തരം.
      • ഭാബറിൽ അപ്രത്യക്ഷമാകുന്ന നദികൾ ഇവിടെ വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.
      • സമൃദ്ധമായ പ്രകൃതിദത്ത സസ്യങ്ങൾ, വൈവിധ്യമാർന്ന വന്യജീവികളുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥ.
    3. എക്കൽ സമതലങ്ങൾ (Alluvial Plains):
      • തെരായിക്ക് തെക്ക്, പഴയതും പുതിയതുമായ എക്കൽ നിക്ഷേപങ്ങൾ അടങ്ങിയത്.
      • ബാംഗർ (Bhangar): പഴയ എക്കൽ നിക്ഷേപങ്ങൾ.
      • ഖാദർ (Khadar): പുതിയ എക്കൽ നിക്ഷേപങ്ങൾ.
      • പ്രധാന സവിശേഷതകൾ: റിവർലൈൻ ദ്വീപുകൾ, സാന്റ് ബാറുകൾ, ഡെൽറ്റകൾ, ബ്രെയ്ഡഡ് അരുവികൾ, മിയാന്ററുകൾ, ഓക്സ്-ബോ തടാകങ്ങൾ.
  • വടക്കേ ഇന്ത്യൻ സമതലത്തിലെ കാലാവസ്ഥ
    • ശീതകാലം (നവംബർ പകുതി മുതൽ ഫെബ്രുവരി വരെ):
      • നവംബർ പകുതിയോടെ ആരംഭിക്കുന്നു. ഡിസംബറും ജനുവരിയും ഏറ്റവും തണുപ്പുള്ള മാസങ്ങൾ.
      • അമിത തണുപ്പിനുള്ള കാരണങ്ങൾ:
        • സമുദ്രങ്ങളുടെ മിതമായ സ്വാധീനത്തിൽ നിന്ന് വളരെ ദൂരെ (ഭൂഖണ്ഡീയ കാലാവസ്ഥ).
        • അടുത്തുള്ള ഹിമാലയത്തിലെ മഞ്ഞുവീഴ്ച ശക്തമായ ശീതതരംഗങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നു.
        • പശ്ചിമേഷ്യയിൽ നിന്നുള്ള തണുത്ത കാറ്റുകൾ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗങ്ങളിൽ മഞ്ഞുവീഴ്ച, മൂടൽമഞ്ഞ്, ശീതതരംഗങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് കാരണമാകുന്നു.
        • സൂര്യന്റെ ദക്ഷിണാർദ്ധഗോളത്തിലേക്കുള്ള അയനം.
      • നേരിയ മഴ ലഭിക്കുന്നു.
    • ചൂടുകാലം (മാർച്ച് മുതൽ ജൂൺ വരെ):
      • മാർച്ചോടെ താപനില വർദ്ധിക്കുന്നു, ഏപ്രിൽ-ജൂൺ മാസങ്ങളിൽ തീവ്രമായ ചൂട്.
      • മേയിൽ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗങ്ങളിൽ താപനില 48°C വരെ എത്താം.
      • 'ലൂ': മെയ്-ജൂൺ മാസങ്ങളിൽ രാജസ്ഥാൻ മരുഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഗംഗാ സമതലത്തിലേക്ക് വീശുന്ന ചൂടുള്ള, വരണ്ട, ശ്വാസംമുട്ടിക്കുന്ന കാറ്റ്, താപനില വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
      • വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ പൊടിക്കാറ്റുകൾ സാധാരണമാണ് (പഞ്ചാബ്, ഹരിയാന, കിഴക്കൻ രാജസ്ഥാൻ, ഉത്തർപ്രദേശ്), ഇത് നേരിയ മഴയും ആശ്വാസവും നൽകുന്നു.
    • തെക്ക് പടിഞ്ഞാറൻ മൺസൂൺ കാലഘട്ടം (ജൂൺ മുതൽ സെപ്റ്റംബർ വരെ):
      • താപനിലയിലെ ദ്രുതഗതിയിലുള്ള വർദ്ധനവ് വടക്കേ ഇന്ത്യൻ സമതലത്തിന് മുകളിൽ ഒരു ന്യൂനമർദ്ദ മേഖല സൃഷ്ടിക്കുന്നു, ഇത് തെക്ക് പടിഞ്ഞാറൻ മൺസൂൺ കാറ്റുകളെ ആകർഷിക്കുന്നു.
      • കാറ്റുകൾ രണ്ട് ശാഖകളായി പ്രവേശിക്കുന്നു:
        • അറബിക്കടൽ ശാഖ.
        • ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ ശാഖ: സുന്ദർബൻസ് ഡെൽറ്റയിലൂടെ പ്രവേശിക്കുന്നു, രണ്ട് ഉപശാഖകളായി പിരിയുന്നു. ഒരു ഉപശാഖ കിഴക്കോട്ട് ബ്രഹ്മപുത്ര സമതലത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നു (വ്യാപകമായ മഴ); മറ്റേത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഗംഗാ സമതലത്തിലൂടെ നീങ്ങുന്നു (പശ്ചിമ ബംഗാൾ, ബീഹാർ, ഉത്തർപ്രദേശ്, ഡൽഹി എന്നിവിടങ്ങളിൽ മഴ, പഞ്ചാബ് സമതലത്തിൽ അറബിക്കടൽ ശാഖയോട് ചേർന്ന് പടിഞ്ഞാറൻ ഹിമാലയൻ താഴ്വരകളിൽ മഴ).
      • രാജസ്ഥാനിൽ മഴ വളരെ കുറവാണ് (കാറ്റിന്റെ ദിശയ്ക്ക് സമാന്തരമായി അറാവലി പർവതനിരകൾ ഉള്ളതുകൊണ്ട്).
      • പ്രധാന മഴക്കാലം.
    • വടക്ക് കിഴക്കൻ മൺസൂൺ കാലഘട്ടം (പിൻവാങ്ങുന്ന മൺസൂൺ - ഒക്ടോബർ-നവംബർ):
      • ന്യൂനമർദ്ദ മേഖല സൂര്യന്റെ അയനത്തിനനുസരിച്ച് തെക്കോട്ട് നീങ്ങുന്നു.
      • വടക്കേ ഇന്ത്യൻ സമതലത്തിന് മുകളിൽ ഒരു ഉച്ചമർദ്ദ മേഖല വികസിക്കുന്നു, ഇവിടെ നിന്ന് കാറ്റുകൾ ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലേക്ക് വീശുന്നു.
      • കാറ്റുകൾ ഈർപ്പമില്ലാത്തതും വടക്ക് കിഴക്ക് ദിശയിൽ നിന്ന് വീശുന്നതുമാണ്.
      • വടക്കേ ഇന്ത്യൻ സമതലത്തിൽ പൊതുവെ വരണ്ട കാലാവസ്ഥ.
      • 'ഒക്ടോബർ ചൂട്': ഉയർന്ന താപനിലയും അന്തരീക്ഷത്തിലെ ഈർപ്പവും കാരണം ശ്വാസംമുട്ടിക്കുന്ന കാലാവസ്ഥ.
      • ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിലെ ന്യൂനമർദ്ദ ചുഴലിക്കാറ്റുകൾ കിഴക്കൻ തീരത്ത് (പ്രത്യേകിച്ച് തമിഴ്നാട്, ആന്ധ്രാപ്രദേശ്) കനത്ത മഴയ്ക്ക് കാരണമാകുന്നു.
  • വടക്കേ ഇന്ത്യൻ സമതലത്തിലെ സ്വാഭാവിക സസ്യങ്ങൾ
    • ഭൂപ്രകൃതി, കാലാവസ്ഥ, മണ്ണ് എന്നിവയാൽ വൈവിധ്യം സ്വാധീനിക്കപ്പെടുന്നു.
    • പ്രമുഖ തരങ്ങൾ:
      1. ഉഷ്ണമേഖലാ ഇലപൊഴിയും കാടുകൾ:
        • ഏറ്റവും സാധാരണമായവ. രണ്ടായി തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നു:
        • വരണ്ട ഇലപൊഴിയും കാടുകൾ: വാർഷിക മഴ 70-100 cm. വരണ്ട കാലത്ത് മരങ്ങൾ 6-8 ആഴ്ചത്തേക്ക് ഇല പൊഴിക്കുന്നു. ഉത്തർപ്രദേശ്, ബീഹാർ എന്നിവിടങ്ങളിലെ സമതലങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു.
        • ഈർപ്പമുള്ള ഇലപൊഴിയും കാടുകൾ: മിതമായ മഴ 100-200 cm/വർഷം. സിവാലിക് മേഖലയിൽ (തെരായി, ഭാബർ ഉൾപ്പെടെ) ഒഡീഷയുടെയും പശ്ചിമ ബംഗാളിന്റെയും ഭാഗങ്ങളിലും കാണപ്പെടുന്നു. മരങ്ങൾ: തേക്ക്, സാൽ, ശിശാം, മഹുവ, നെല്ലിക്ക, ചന്ദനം.
        • കൂടുതൽ മഴ ലഭിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ മരങ്ങളും പുല്ലും ഇടകലർന്ന 'പാർക്ക്ലാൻഡ് ലാൻഡ്സ്കേപ്പ്' കാണപ്പെടുന്നു. വരണ്ട കാലത്ത് പുല്ലുകൾ നിറഞ്ഞതും ഇലയില്ലാത്ത മരങ്ങളുമുള്ള പുൽമേടുകളായി മാറുന്നു.
      2. ഉഷ്ണമേഖലാ മുള്ളുള്ള കാടുകൾ (Tropical Thorn Forests):
        • കുറഞ്ഞ മഴ ലഭിക്കുന്ന തെക്ക് പടിഞ്ഞാറൻ പഞ്ചാബ്, ഹരിയാന, രാജസ്ഥാൻ, ഉത്തർപ്രദേശ് എന്നിവിടങ്ങളിലെ അർദ്ധ വരണ്ട പ്രദേശങ്ങളിൽ വ്യാപകം.
        • പുല്ലുകളും കുറ്റിച്ചെടികളും അടങ്ങിയതാണ്. മരങ്ങൾ: ബാബൂൾ, ബെർ, കാട്ടുപന, കൈർ, വേപ്പ്, ഖേജ്രി, പലാസ്.
        • 2 മീറ്റർ വരെ ഉയരത്തിൽ കുറ്റിക്കാടുകൾ വളരുന്നു.
      3. ചതുപ്പ് വനങ്ങൾ (Swamp Forests):
        • രാജസ്ഥാനിലെ വിശാലമായ ഉപ്പുവെള്ള പ്രദേശങ്ങൾ, ശുദ്ധജല തടാകങ്ങൾ, ഗംഗാ സമതലത്തിലെ ശുദ്ധജല ചതുപ്പുകൾ, ബ്രഹ്മപുത്ര വെള്ളപ്പൊക്ക സമതലങ്ങൾ, സുന്ദർബൻസ് ഡെൽറ്റാ മേഖല എന്നിവിടങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു.
        • സുന്ദർബൻസ്: പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ ചതുപ്പുനിലവും വിസ്തൃതവുമായ ഡെൽറ്റാ പ്രദേശം.
        • കണ്ടൽക്കാടുകൾ (Mangroves): ഇവിടെയുള്ള സമൃദ്ധമായ സ്വാഭാവിക സസ്യങ്ങൾ.
        • റോയൽ ബംഗാൾ കടുവയുടെ സ്വാഭാവിക ആവാസവ്യവസ്ഥ.
        • കണ്ടൽ വേരുകൾ ജലജീവികൾക്ക് ആവാസവ്യവസ്ഥ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. സുന്ദരി ഒരു പ്രത്യേകതരം കണ്ടൽച്ചെടിയാണ്.
  • വടക്കേ ഇന്ത്യൻ സമതലത്തിലെ പ്രധാന മണ്ണിനങ്ങൾ
    • എക്കൽ മണ്ണ് (Alluvial Soil): ഏറ്റവും വ്യാപകമായത്.
      • മണൽ കലർന്ന മണ്ണിൽ നിന്ന് കളിമണ്ണിലേക്ക് വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു.
      • രാജസ്ഥാനിൽ പരിമിതം, ഗുജറാത്തിൽ വിപുലം.
      • ഗംഗാ സമതലത്തിൽ: ഖാദർ (പുതിയത്, കൂടുതൽ ഫലഭൂയിഷ്ഠം) ബാംഗർ (പഴയത്, കുറഞ്ഞ ഫലഭൂയിഷ്ഠം).
      • താഴ്ന്ന/മധ്യ ഗംഗാ സമതലങ്ങളിലും ബ്രഹ്മപുത്ര താഴ്വരയിലും: കൂടുതൽ ലോമിയും കളിമണ്ണും കലർന്ന എക്കൽ മണ്ണ്.
      • കൃഷിക്ക് വളരെ അനുയോജ്യം.
      • തീവ്രമായ കൃഷിയും അമിതമായ ജലസേചനവും കാരണം ഉപ്പുരസമുള്ളതായി മാറാം.
    • ചുവന്ന മണ്ണ് (Red Soil): മധ്യ ഗംഗാ സമതലത്തിന്റെ തെക്കൻ ഭാഗത്ത് കാണപ്പെടുന്നു.
      • ഇരുമ്പിന്റെ സാന്നിധ്യം കാരണം ചുവപ്പ് നിറം.
    • ഉപ്പുരസമുള്ള മണ്ണ് (Saline Soil): സുന്ദർബൻസ് ഡെൽറ്റാ മേഖലയിൽ കാണപ്പെടുന്നു.
      • ഉപ്പിന്റെ അംശം കൂടുതൽ, മണലും ലോമും അടങ്ങിയത്.
      • ഡെൽറ്റകളിലേക്ക് കടൽ വെള്ളം കയറുന്നത് കാരണം രൂപപ്പെട്ടത്.
    • പീറ്റ് മണ്ണ് (Peat Soil): പശ്ചിമ ബംഗാളിന്റെ തീരപ്രദേശങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു.
    • വരണ്ട മണ്ണ് (Arid Soil): പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗങ്ങളിൽ (രാജസ്ഥാൻ) വ്യാപകമായി കാണപ്പെടുന്നു.
      • പൊതുവെ മണൽ കലർന്നതും ഉപ്പുരസമുള്ളതും.
      • ഹ്യൂമസിന്റെയും ഈർപ്പത്തിന്റെയും അഭാവം, സസ്യങ്ങൾക്ക് ജലസേചനം ആവശ്യമാണ്.
  • വടക്കേ ഇന്ത്യൻ സമതലത്തിലെ മനുഷ്യജീവിതം
    • പ്രധാന സവിശേഷതകൾ: ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ എക്കൽ മണ്ണ്, പരന്ന ഭൂപ്രകൃതി, നിത്യഹരിത നദികൾ, അനുകൂലമായ കാലാവസ്ഥ.
    • ജനസംഖ്യ: രാജ്യത്തിന്റെ മൊത്തം വിസ്തീർണ്ണത്തിന്റെ നാലിലൊന്ന് മാത്രം, എന്നാൽ ഇന്ത്യയുടെ മൊത്തം ജനസംഖ്യയുടെ പകുതിയിലധികം ഇവിടെ വസിക്കുന്നു.
    • സാമ്പത്തിക പങ്ക്: ഇന്ത്യയുടെ കാർഷികാധിഷ്ഠിത സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് പ്രാധാന്യമുള്ളത്.
    • വിളകൾ: ഗോതമ്പ്, നെല്ല്, ചണം, കരിമ്പ് വ്യാപകമായി കൃഷി ചെയ്യുന്നു.
    • വ്യാപകമായ കൃഷിയും ജലസേചനവും ഇത് ഇന്ത്യയുടെ ധാന്യപ്പുരയാക്കുന്നു.
    • അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ: നന്നായി വികസിപ്പിച്ച റോഡ്, റെയിൽവേ ശൃംഖല (താർ മരുഭൂമി ഒഴികെ), വ്യാവസായികവൽക്കരണത്തിനും നഗരവൽക്കരണത്തിനും ഇത് സഹായിക്കുന്നു.
    • കൃഷി സീസണുകൾ:
      • ഖാരിഫ് (ജൂൺ-സെപ്റ്റംബർ): ഉഷ്ണമേഖലാ വിളകൾ - നെല്ല്, പരുത്തി, ചണം, ബജ്റ, തുവര. തെക്ക് പടിഞ്ഞാറൻ മൺസൂണുമായി ബന്ധപ്പെട്ടത്.
      • റാബി (ഒക്ടോബർ-മാർച്ച്): മിതശീതോഷ്ണ-ഉപോഷ്ണമേഖലാ വിളകൾ - ഗോതമ്പ്, കടല, കടുക്, ബാർലി. ശൈത്യകാലത്ത് ആരംഭിക്കുന്നു.
      • സായിദ് (ഏപ്രിൽ-ജൂൺ): പച്ചക്കറികൾ, പഴങ്ങൾ, കാലിത്തീറ്റ. ഹ്രസ്വകാല വിളകൾ, റാബി വിളകൾക്ക് ശേഷം.
    • വിള വിതരണത്തിലും പാറ്റേണുകളിലും പ്രാദേശിക വൈവിധ്യങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നു.
    • ഇന്ത്യയുടെ സാംസ്കാരിക വൈവിധ്യം, ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ എന്നിവ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിൽ ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു.
    • ഗതാഗത, ആശയവിനിമയ സൗകര്യങ്ങൾ ജനങ്ങളുടെ വ്യാപനത്തിനും സാംസ്കാരിക വിനിമയത്തിനും സഹായിക്കുന്നു, ഇത് ബഹുസ്വരവും സമ്മിശ്രവുമായ ഒരു സമൂഹത്തിന് കാരണമാകുന്നു.

അധ്യായം 3: ഭൂമിയുടെ ചരിത്രം ഉറങ്ങുന്ന പീഠഭൂമി

  • ഉപദ്വീപീയ പീഠഭൂമി
    • ഏകദേശം ത്രികോണാകൃതിയിലുള്ള ഭൗമശാസ്ത്രപരമായ യൂണിറ്റ്, ഉപദ്വീപീയ ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാന ഭാഗം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
    • ശരാശരി ഉയരം: സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 600 മുതൽ 900 മീറ്റർ വരെ.
    • ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള ഭൂരൂപങ്ങളിൽ ഒന്ന്.
    • ഭൗതിക വൈവിധ്യങ്ങൾ: അതിരുകളായി പർവതനിരകളും കുന്നുകളും ഉള്ള വിശാലമായ സമതലങ്ങൾ, താരതമ്യേന ആഴം കുറഞ്ഞ നദീതടങ്ങൾ, വൈവിധ്യമാർന്ന സസ്യജന്തുജാലങ്ങൾ.
    • വടക്കേ ഇന്ത്യൻ സമതലത്തിന്റെ തെക്ക് ഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
    • അതിരുകൾ: പടിഞ്ഞാറ് പശ്ചിമഘട്ടം, കിഴക്ക് പൂർവഘട്ടം.
    • വ്യാപ്തി: 16 ലക്ഷം ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററിൽ കൂടുതൽ.
    • പൊതുവായ വർഗ്ഗീകരണം:
      1. ഡെക്കാൻ പീഠഭൂമി.
      2. മധ്യ ഹൈലാൻഡ്സ്.
    • ജയ്സാൽമീർ (രാജസ്ഥാൻ), മേഘാലയ പീഠഭൂമി, കച്ച്, കത്തിയവാർ (ഗുജറാത്ത്) പോലുള്ള ഒറ്റപ്പെട്ട പ്രദേശങ്ങളും ഉപദ്വീപീയ പീഠഭൂമിയുടെ ഭാഗമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
  • എന്താണ് ഒരു പീഠഭൂമി?
    • ചുറ്റുപാടുകളെക്കാൾ താരതമ്യേന ഉയർന്നതും പരന്നതുമായ വിസ്തൃതമായ ഭൂരൂപങ്ങൾ.
    • സ്ഥാനം അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള തരങ്ങൾ: അന്തർപർവത, പീഡ്‌മോണ്ട്, ഭൂഖണ്ഡം.
  • ഡെക്കാൻ പീഠഭൂമി
    • സത്പുര നിരകളുടെ തെക്ക്, പശ്ചിമഘട്ടത്തിനും പൂർവഘട്ടത്തിനും ഇടയിലുള്ള വിശാലമായ പീഠഭൂമി.
    • വടക്കൻ അതിർത്തി: സത്പുര നിരകൾ, മൈകാലാ നിരകൾ, മഹാദേവ കുന്നുകൾ.
    • 'ഡെക്കാൻ' എന്ന വാക്ക് സംസ്കൃതത്തിലെ 'ദക്ഷിൺ' (തെക്ക്) എന്ന വാക്കിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞതാണ്.
    • ഭൂമിശാസ്ത്രം: ബസാൾട്ട്, ഗ്രാനൈറ്റ്, നൈസ് പോലുള്ള സ്ഫടിക ശിലകളാൽ നിർമ്മിതം, ദശലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ലാവ പ്രവാഹങ്ങളാൽ രൂപപ്പെട്ടത്.
    • ഡെക്കാൻ ട്രാപ്പ്: വടക്ക്-പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗം ബസാൾട്ട് ലാവ പാറകളാൽ നിർമ്മിതം.
    • കറുത്ത മണ്ണ് (റെഗുർ മണ്ണ്): ബസാൾട്ട് പാറകളുടെ അപരദനത്താൽ രൂപപ്പെട്ടത്.
      • ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ പ്രത്യേകത.
      • വളരെ ഫലഭൂയിഷ്ഠം, ഉയർന്ന ജലാംശം നിലനിർത്താനുള്ള കഴിവ്, വേനൽക്കാലത്തും വിളകളെ സംരക്ഷിക്കുന്നു.
      • കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു, പരുത്തി കൃഷിക്ക് ഉപയോഗപ്രദം.
      • ചുണ്ണാമ്പു, ഇരുമ്പ്, മഗ്നീഷ്യം, അലുമിനിയം തുടങ്ങിയ ധാതുക്കളാൽ സമ്പന്നം.
      • പ്രധാനമായും മഹാരാഷ്ട്ര, മധ്യപ്രദേശ് എന്നിവിടങ്ങളിലും കർണാടക, തെലങ്കാന, ആന്ധ്രാപ്രദേശ്, ഗുജറാത്ത്, തമിഴ്നാട് എന്നിവിടങ്ങളിലും ഭാഗികമായും കാണപ്പെടുന്നു.
  • പശ്ചിമഘട്ടം
    • സാധാരണയായി സഹ്യാദ്രിസ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു (പ്രത്യേകിച്ച് മഹാരാഷ്ട്രയിൽ).
    • കന്യാകുമാരി (തെക്ക്) മുതൽ ഗുജറാത്ത് (വടക്ക്) വരെ ഏകദേശം 1600 കിലോമീറ്റർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു.
    • ഡെക്കാൻ പീഠഭൂമിയുടെ പടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി രൂപീകരിക്കുന്നു.
    • വടക്ക് നിന്ന് തെക്കോട്ട് ഉയരം ക്രമേണ വർദ്ധിക്കുന്നു.
    • അനമുടി (2695 മീറ്റർ): ഉപദ്വീപീയ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന കൊടുമുടി, പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ ആനമലയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
    • കേരളത്തിൽ ആനമല, ഏലമല എന്നും കർണാടകയിലും തമിഴ്നാട്ടിലും നീലഗിരി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
    • ദോഡബേട്ട (2637 മീറ്റർ): നീലഗിരിയിലെ (തമിഴ്നാട്) പ്രധാന കൊടുമുടി.
    • മിക്ക ഉപദ്വീപീയ നദികളുടെയും ഉത്ഭവം, സംസ്കാരത്തെയും മനുഷ്യജീവിതത്തെയും സ്വാധീനിക്കുന്നു.
  • പൂർവഘട്ടം
    • ജാവടി കുന്നുകൾ, പാൽക്കൊണ്ടമലൈ, നല്ലമലൈ, മഹേന്ദ്രഗിരി പോലുള്ള കുന്നിൻനിരകൾ.
    • പശ്ചിമഘട്ടത്തെക്കാൾ താരതമ്യേന താഴ്ന്ന ഉയരം.
    • മഹാനദി തീരം (ഒഡീഷ) മുതൽ നീലഗിരി നിരകൾ (തമിഴ്നാട്) വരെ ഏകദേശം 800 കിലോമീറ്റർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു.
    • കിഴക്കോട്ടൊഴുകുന്ന ഉപദ്വീപീയ നദികൾ ഇവയെ മുറിച്ചുകടന്ന് അവയുടെ തുടർച്ച തകർക്കുന്നു, കിഴക്കൻ തീരസമതലങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകുന്നു.
    • നീലഗിരി കുന്നുകളിൽ പശ്ചിമഘട്ടവുമായി ചേരുന്നു.
  • മധ്യ ഹൈലാൻഡ്സ്
    • സത്പുര നിരകളുടെ വടക്കുള്ള വിശാലമായ പീഠഭൂമി പ്രദേശം.
    • മാൾവ പീഠഭൂമി: അതിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ അതിരിലുള്ള അറാവലി പർവതങ്ങളുള്ള ഒരു സമതല പ്രദേശം.
    • അറാവലി പർവതങ്ങൾ: പഴയ മടക്ക് പർവതങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ ദീർഘകാല അപരദനം കാരണം തേഞ്ഞുപോയ അവശിഷ്ട പർവതങ്ങൾക്ക് ഉദാഹരണം.
      • മൗണ്ട് അബു: പ്രധാന ഹിൽ സ്റ്റേഷൻ, മാൾവ പീഠഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന കൊടുമുടി.
    • ചോട്ടാ നാഗ്പൂർ പീഠഭൂമി: മധ്യ ഹൈലാൻഡ്സിന്റെ കിഴക്കൻ ഭാഗത്തുള്ള പീഠഭൂമി പ്രദേശം.
      • രാജ്മഹൽ കുന്നുകളുടെ തെക്ക്.
      • ധാതുക്കളുടെ ഏറ്റവും സമ്പന്നമായ കലവറ.
      • ധാതുക്കൾ: ലോഹം (ഇരുമ്പയിര്, ബോക്സൈറ്റ്, മാംഗനീസ്, ചെമ്പ്), അലോഹം (ചുണ്ണാമ്പുകല്ല്, കൽക്കരി).
      • പ്രധാന സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ: ഖനനം, ധാതു അധിഷ്ഠിത വ്യവസായങ്ങൾ.
  • നീലഗിരി
    • തമിഴ്നാട്, കർണാടക, കേരളം എന്നിവ കൂടിച്ചേരുന്നിടത്തുള്ള പർവതനിരകൾ.
    • ഹിൽ സ്റ്റേഷനുകൾ: ഊട്ടി (ഉദഗമണ്ഡലം - 'കുന്നുകളുടെ രാജ്ഞി'), കോട്ടഗിരി, കൂനൂർ.
    • സവിശേഷതകൾ: മനോഹരമായ പുൽമേടുകൾ, മിതശീതോഷ്ണ സസ്യങ്ങൾ, തണുത്തതും സുഖകരവുമായ കാലാവസ്ഥ, തേയിലത്തോട്ടങ്ങൾ, വാണിജ്യപരമായ പച്ചക്കറി കൃഷി, മലിനീകരണമില്ലാത്ത പരിസ്ഥിതി.
    • ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ ബയോസ്ഫിയർ റിസർവ്, സമ്പന്നമായ ജൈവവൈവിധ്യം.
  • ഉപദ്വീപീയ പീഠഭൂമിയിലെ കാലാവസ്ഥാ വൈവിധ്യം
    • പൊതുവെ ഉഷ്ണമേഖലാ മൺസൂൺ കാലാവസ്ഥ അനുഭവപ്പെടുന്നു.
    • താപനിലയിലും മഴയിലും കാര്യമായ പ്രാദേശിക-കാലിക വ്യതിയാനങ്ങൾ.
    • കാലാവസ്ഥയെ സ്വാധീനിക്കുന്ന പ്രധാന ഘടകങ്ങൾ: ഉഷ്ണമേഖലാ സ്ഥാനം, ഉപദ്വീപിന്റെ പ്രത്യേക ആകൃതി, സമുദ്രത്തിൽ നിന്നുള്ള ദൂരം, പർവതനിരകളുടെ ദിശ, മൺസൂൺ കാറ്റുകളുടെ ദിശ.
    • താപനില:
      • ശരാശരി വേനൽക്കാല താപനില (പർവതങ്ങൾ ഒഴികെ): >30°C.
      • ഡെക്കാൻ പീഠഭൂമി: മാർച്ചിൽ സാധാരണയായി 38°C എത്തുന്നു.
      • പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ: സാധാരണയായി താപനില കുറവാണ്.
      • താപനിലയുടെ ദൈനംദിന പരിധി: പീഠഭൂമിയുടെ ഉൾഭാഗങ്ങളിൽ വളരെ കൂടുതലാണ് (രാത്രി താപനിലയിൽ കാര്യമായ കുറവ് കാരണം).
      • ഊട്ടി, കൊടൈക്കനാൽ, വയനാട് എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഉയർന്ന ഉയരം കാരണം തണുത്ത കാലാവസ്ഥ നിലനിൽക്കുന്നു.
    • മഴ: പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ചരിവുകൾ ഒഴികെ, എല്ലായിടത്തും മിതമായതോ കുറഞ്ഞതോ ആയ മഴ.
      • തെക്ക് പടിഞ്ഞാറൻ മൺസൂൺ കാലഘട്ടം:
        • ഈർപ്പം നിറഞ്ഞ കാറ്റുകൾ പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ചരിവുകളിൽ ഘനീഭവിച്ച് കാറ്റിന്റെ ദിശയിലുള്ള ഭാഗത്ത് (പടിഞ്ഞാറൻ തീരം, പടിഞ്ഞാറൻ ചരിവുകൾക്ക് 250-400 cm) കനത്ത മഴയ്ക്ക് കാരണമാകുന്നു.
        • കിഴക്കൻ ചരിവുകളിലേക്ക് ഇറങ്ങുന്ന കാറ്റുകൾ വരണ്ടതാണ്, അതിനാൽ കിഴക്കൻ ചരിവുകൾക്ക് സമീപമുള്ള പീഠഭൂമി പ്രദേശങ്ങൾക്ക് വളരെ കുറഞ്ഞ മഴയേ ലഭിക്കൂ (<50cm), ഇവ മഴനിഴൽ പ്രദേശങ്ങൾ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇത് ഉൾനാടൻ തമിഴ്നാട്ടിലും കർണാടകയിലും കുറഞ്ഞ മഴ ലഭിക്കുന്നതിനെ വിശദീകരിക്കുന്നു.
        • മഹാരാഷ്ട്ര തീരത്ത് എത്തുന്ന കാറ്റുകൾ നർമ്മദ/താപ്തി തടങ്ങളിലൂടെ ഉപദ്വീപിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു, ഇത് മധ്യ ഇന്ത്യയിൽ മിതമായ മഴയ്ക്ക് കാരണമാകുന്നു. ചോട്ടാ നാഗ്പൂർ പീഠഭൂമിക്കും കുറഞ്ഞ അളവിൽ മഴ ലഭിക്കുന്നു.
      • വടക്ക് കിഴക്കൻ മൺസൂൺ കാലഘട്ടം (പിൻവാങ്ങുന്ന മൺസൂൺ):
        • പൊതുവെ വരണ്ട കാലാവസ്ഥ അനുഭവപ്പെടുന്നു.
        • ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിലെ ന്യൂനമർദ്ദ ചുഴലിക്കാറ്റുകൾ കിഴക്കൻ തീരത്ത് (പ്രത്യേകിച്ച് തമിഴ്നാട്, ആന്ധ്രാപ്രദേശ്) കനത്ത മഴയ്ക്ക് കാരണമാകുന്നു, എന്നാൽ പീഠഭൂമിക്ക് ഇത് ബാധകമല്ല.
  • ഉപദ്വീപീയ നദികൾ
    • ഉപദ്വീപീയ പീഠഭൂമിയുടെ പൊതുവായ ചരിവ്: പടിഞ്ഞാറ് നിന്ന് കിഴക്കോട്ടാണ്.
    • ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഭാഗം: പശ്ചിമഘട്ടം, ഇത് ഉപദ്വീപീയ ഇന്ത്യയിലെ പ്രധാന ജല വിഭജനമാണ്.
    • പശ്ചിമഘട്ടം, മധ്യ ഹൈലാൻഡ്സ്, അറാവലി നിരകൾ എന്നിവയാൽ ഉപദ്വീപീയ ജലനിർഗ്ഗമനത്തെ മൂന്നായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു:
      1. കിഴക്കോട്ടൊഴുകി ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൽ ചേരുന്ന നദികൾ.
      2. പടിഞ്ഞാറോട്ടൊഴുകി അറബിക്കടലിൽ ചേരുന്ന നദികൾ.
      3. വടക്കോട്ടൊഴുകി യമുനയിലും ഗംഗയിലും ചേരുന്ന നദികൾ.
    • വൃഷ്ടിപ്രദേശം (Catchment Area): വെള്ളം നദിയിലേക്ക് ഒഴുകിയെത്തുന്ന പ്രദേശം.
    • നദീതടം (Drainage Basin): ഒരു നദിയും അതിന്റെ പോഷകനദികളും ചേർന്ന് രൂപീകരിക്കുന്ന പ്രദേശം.
    • ജലവിഭജനം (Water Divide): രണ്ട് നദീതടങ്ങളെ വേർതിരിക്കുന്ന അതിർത്തിരേഖ.
    • പൊതുവെ നൗകായോഗ്യമല്ല. ഒഴുക്ക് കൂടുതൽ കാലാനുസൃതമാണ്, വേനൽക്കാലത്ത് കുറയുന്നു, മൺസൂൺ കാലത്ത് കവിഞ്ഞൊഴുകുന്നു.
    • ബഹുമുഖ നദീതട പദ്ധതികൾ (Multipurpose River Valley Projects): വെള്ളപ്പൊക്ക നിയന്ത്രണം, ജലസേചനം, ജലവൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദനം, ഉൾനാടൻ ജലഗതാഗതം, മീൻപിടുത്തം, വിനോദസഞ്ചാരം എന്നിവയ്ക്കായി അണക്കെട്ടുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നു.
      • ഉദാഹരണങ്ങൾ: ഹിരാക്കുഡ് (മഹാനദി, ഒഡീഷ), തുംഗഭദ്ര (തുംഗഭദ്ര, കർണാടക), സർദാർ സരോവർ (നർമ്മദ, ഗുജറാത്ത്), കൃഷ്ണ രാജ സാഗർ (കാവേരി, കർണാടക), നിസാം സാഗർ (ഗോദാവരി, ആന്ധ്രാപ്രദേശ്).
  • കിഴക്കോട്ടൊഴുകുന്ന ഉപദ്വീപീയ നദികൾ
    • മിക്കവയും പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്നു.
    • മഹാനദി, ഗോദാവരി, കൃഷ്ണ, കാവേരി: പീഠഭൂമി മുറിച്ചുകടന്ന് തീരസമതലത്തിലൂടെ കിഴക്കോട്ടൊഴുകി ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൽ ചേരുന്നു.
    • ഗോദാവരി: ഏറ്റവും വലിയ ഉപദ്വീപീയ നദി (1465 കി.മീ., 3.13 ലക്ഷം ചതുരശ്ര കി.മീ. വൃഷ്ടിപ്രദേശം), ദക്ഷിണ ഗംഗ എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
      • ഉത്ഭവം: നാസിക് (മഹാരാഷ്ട്ര); പോഷകനദികൾ: പ്രാണഹിത, ഇന്ദ്രാവതി, ശബരി.
      • നദീതട സംസ്ഥാനങ്ങൾ: മഹാരാഷ്ട്ര, മധ്യപ്രദേശ്, ആന്ധ്രാപ്രദേശ്.
    • കൃഷ്ണ: രണ്ടാമത്തെ വലിയ നദി.
      • ഉത്ഭവം: മഹാബലേശ്വർ (മഹാരാഷ്ട്ര); പോഷകനദികൾ: തുംഗഭദ്ര, ഭീമ, കൊയ്ന.
      • നദീതട സംസ്ഥാനങ്ങൾ: മഹാരാഷ്ട്ര, കർണാടക, ആന്ധ്രാപ്രദേശ്.
    • കാവേരി: മൂന്നാമത്തെ വലിയ നദി.
      • ഉത്ഭവം: ബ്രഹ്മഗിരി കുന്നുകൾ (കർണാടക); പോഷകനദികൾ: കബനി, ഭവാനി, അമരാവതി.
      • നദീതട സംസ്ഥാനങ്ങൾ: കർണാടക, തമിഴ്നാട്, കേരളം.
      • നിത്യഹരിത കാവേരി: തെക്ക് പടിഞ്ഞാറൻ, വടക്ക് കിഴക്കൻ മൺസൂൺ മഴ ലഭിക്കുന്നതിനാൽ വർഷം മുഴുവൻ ജലലഭ്യത കാര്യമായി കുറയുന്നില്ല.
      • കാവേരി തർക്കം: കർണാടകയും തമിഴ്നാടും തമ്മിൽ ജല പങ്കാളിത്തത്തെ ചൊല്ലിയുള്ള ദീർഘകാല തർക്കം, ഒരു ട്രിബ്യൂണൽ (1990) വിധിയും (2007) ഉൾപ്പെടുന്നു.
  • പടിഞ്ഞാറോട്ടൊഴുകുന്ന ഉപദ്വീപീയ നദികൾ
    • മിക്കവയും (നർമ്മദ, താപ്തി ഒഴികെ) പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ചരിവുകളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച് വേഗത്തിൽ പടിഞ്ഞാറൻ തീരസമതലങ്ങളിലൂടെ അറബിക്കടലിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു.
    • നർമ്മദയും താപ്തിയും: മധ്യ ഹൈലാൻഡ്സിലെ ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്നു.
      • നർമ്മദ:
        • ഉത്ഭവം: അമർകണ്ടക് (മധ്യപ്രദേശ്); പോഷകനദികൾ: ഹിരൺ, ബൻജാർ.
        • നദീതട സംസ്ഥാനങ്ങൾ: മധ്യപ്രദേശ്, മഹാരാഷ്ട്ര, ഗുജറാത്ത്.
        • സവിശേഷതകൾ: മാർബിൾ പാറകളിലെ ചെങ്കുത്തായ താഴ്വരകൾ, ധുവാൻധർ വെള്ളച്ചാട്ടം (ജബൽപൂരിനടുത്ത്), സർദാർ സരോവർ ബഹുമുഖ നദീതട പദ്ധതി.
        • നർമ്മദാ ബചാവോ ആന്ദോളൻ: പാരിസ്ഥിതിക നാശവും കുടിയിറക്കലും കാരണം വലിയ ജലസംഭരണികൾക്കെതിരായ ജനകീയ ചെറുത്തുനിൽപ്പ്; പദ്ധതി നിർത്തിവെക്കാനും നിക്ഷേപകരെ പിൻവലിക്കാനും ഇത് കാരണമായി.
      • താപ്തി:
        • ഉത്ഭവം: മുൾട്ടായ് (മധ്യപ്രദേശ്); പോഷകനദികൾ: പൂർണ, ഗിർന.
        • നദീതട സംസ്ഥാനങ്ങൾ: മധ്യപ്രദേശ്, മഹാരാഷ്ട്ര, ഗുജറാത്ത്.
  • ഗംഗാ നദിയിൽ ചേരുന്ന ഉപദ്വീപീയ നദികൾ
    • മാൾവ പീഠഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച് വടക്കോട്ടൊഴുകി യമുനയിലോ ഗംഗയിലോ ചേരുന്നു.
    • ഉദാഹരണങ്ങൾ: ചമ്പൽ, ബെത്വ, സോൺ, കെൻ.
    • ചമ്പൽ റാവൈനുകൾ (Chambal Ravines): ചമ്പൽ നദിയുടെയും അതിന്റെ പോഷകനദികളുടെയും തുടർച്ചയായ അപരദനം വഴി രൂപപ്പെടുന്ന കൊടുംവളവുകൾ, മാൾവ പീഠഭൂമിയുടെ വടക്കൻ ചരിവുകളിലെ പ്രത്യേകതയുള്ള തരിശുഭൂമി ഭൂപ്രകൃതി.
  • ഉപദ്വീപീയ പീഠഭൂമിയിലെ സ്വാഭാവിക സസ്യങ്ങൾ
    • ഭൗമശാസ്ത്രവും കാലാവസ്ഥയും അനുസരിച്ച്.
    • ഉഷ്ണമേഖലാ ഇലപൊഴിയും കാടുകൾ (Tropical Deciduous Forests): ഏറ്റവും വ്യാപകമായത്.
      • പ്രതിവർഷം 70-200 cm മഴ ലഭിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ ഒതുങ്ങിനിൽക്കുന്നു.
      • ഈർപ്പമുള്ള ഇലപൊഴിയും കാടുകൾ: 100-200 cm മഴ. പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ കിഴക്കൻ ചരിവുകളിൽ, മധ്യപ്രദേശ്, ഛത്തീസ്ഗഡ്, ചോട്ടാ നാഗ്പൂർ എന്നിവിടങ്ങളിലെ കുന്നുകളിൽ. മരങ്ങൾ: തേക്ക്, സാൽ, ശിശാം, മൗവാ, ചന്ദനം.
      • വരണ്ട ഇലപൊഴിയും കാടുകൾ: 70-100 cm മഴ. പീഠഭൂമിയുടെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങളിൽ. കുറഞ്ഞ മഴ ലഭിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ മുള്ളുള്ള കാടുകളോ കുറ്റിച്ചെടികളോ ആയി മാറുന്നു. വരൾച്ചയിൽ മരങ്ങൾ ഇല പൊഴിക്കുന്നു, പുൽമേടുകളായി മാറുന്നു. മരങ്ങൾ: തേക്ക്, റോസ്വുഡ്, ആക്സിൽവുഡ്, മുളകൾ.
    • ഉഷ്ണമേഖലാ മുള്ളുള്ള കാടുകൾ (Tropical Thorn Forests):
      • ഉയർന്ന താപനിലയും പ്രതിവർഷം 75 cm-ൽ കുറവ് മഴയും ലഭിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ സാധാരണമാണ്.
      • ചെറിയ മരങ്ങൾ, മരങ്ങൾ: അക്കേഷ്യ, യൂഫോർബിയ, ഈന്തപ്പന, പുല്ല്.
      • അർദ്ധ വരണ്ട മഹാരാഷ്ട്ര, കർണാടക (പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ കിഴക്ക്), വരണ്ട ആന്ധ്രാപ്രദേശ്, തെലങ്കാന, തമിഴ്നാട് എന്നിവിടങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു.
    • തെക്കൻ പർവത വനങ്ങൾ (Southern Montane Forests):
      • പീഠഭൂമിയുടെ ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെ സസ്യങ്ങൾ (പശ്ചിമഘട്ടം, വിന്ധ്യ നിരകൾ, നീലഗിരി കുന്നുകൾ).
      • 1500m-ന് മുകളിൽ: മിതശീതോഷ്ണ സസ്യങ്ങൾ; 1500m-ന് താഴെ: ഉപ-ഉഷ്ണമേഖലാ സസ്യങ്ങൾ.
      • ഷോളാ വനങ്ങൾ: നീലഗിരി, പഴനി, ആനമല എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഉപ-ഉഷ്ണമേഖലാ സസ്യങ്ങൾ.
  • ഉപദ്വീപീയ പീഠഭൂമിയിലെ മണ്ണിനങ്ങൾ
    • മിക്കവയും തദ്ദേശീയ മണ്ണുകളാണ് (രൂപപ്പെട്ട സ്ഥലത്ത് തന്നെ നിലനിൽക്കുന്നു, ഉദാ: കറുത്ത മണ്ണ്).
    • മറ്റുള്ളവ കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെട്ട മണ്ണുകളാണ് (നദികളാൽ, കാറ്റാൽ കൊണ്ടുപോകുന്നത്, ഉദാ: എക്കൽ മണ്ണ്).
    • കറുത്ത മണ്ണ് (റെഗുർ മണ്ണ്): ബസാൾട്ട് ലാവ പാറകളുടെ അപരദനത്താൽ രൂപപ്പെട്ടത്.
      • പ്രധാനമായും മഹാരാഷ്ട്ര, മധ്യപ്രദേശ് എന്നിവിടങ്ങളിലും കർണാടക, തെലങ്കാന, ആന്ധ്രാപ്രദേശ്, ഗുജറാത്ത്, തമിഴ്നാട് എന്നിവിടങ്ങളിലും ഭാഗികമായും.
    • ചുവന്ന മണ്ണ് (Red Soil): വളരെ പഴയ സ്ഫടിക മെറ്റാമോർഫിക് പാറകളുടെ അപരദനത്താൽ രൂപപ്പെട്ടത്.
      • ഇരുമ്പിന്റെ അംശം കാരണം ചുവപ്പ് നിറം, എന്നാൽ തവിട്ടുനിറം, ചാരനിറം, മഞ്ഞനിറം എന്നിവയും ആകാം.
    • ലാറ്ററൈറ്റ് മണ്ണ് (Laterite Soil): കനത്ത മഴയും വരൾച്ചയും മാറിമാറി വരുന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ ധാതുക്കളുടെ (സിലിക്ക, ചുണ്ണാമ്പ്) ദ്രവീകരണം വഴി രൂപപ്പെട്ടത്.
      • പ്രധാനമായും പശ്ചിമഘട്ടം, പൂർവഘട്ടം, രാജ്മഹൽ കുന്നുകൾ, വിന്ധ്യ, സത്പുര പർവതങ്ങൾ, മാൾവ പീഠഭൂമി എന്നിവിടങ്ങളിൽ.
      • ഫലഭൂയിഷ്ഠി കുറവ്, സാധാരണയായി കൃഷി ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല, എന്നാൽ വളമിട്ട് തോട്ടവിളകൾക്ക് (തേയില, കാപ്പി, റബ്ബർ, അടക്കാ) ഉപയോഗിക്കുന്നു.
    • പർവത മണ്ണ് (Mountain Soil): ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ, പശ്ചിമഘട്ടത്തിലും പൂർവഘട്ടത്തിലും കാണപ്പെടുന്നു.
      • കർണാടക, തമിഴ്നാട്, കേരളം എന്നിവിടങ്ങളിൽ തോട്ടവിളകൾക്ക് (തേയില, കാപ്പി, സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾ, ഉഷ്ണമേഖലാ പഴങ്ങൾ) അനുയോജ്യം.
  • ഉപദ്വീപീയ പീഠഭൂമിയിലെ കൃഷി
    • പൊതുവെ സമതലങ്ങളെപ്പോലെ അനുയോജ്യമല്ല, കാരണം തിരശ്ചീനമായ ഭൂപ്രകൃതി, eroded ഉപരിതല മണ്ണ്, ചെങ്കുത്തായ ചരിവുകൾ, നേർത്ത മേൽമണ്ണ്, തുറന്ന പാറകൾ.
    • കൃഷി ചെയ്യുന്ന വിളകൾ: നെല്ല്, ഗോതമ്പ്, പരുത്തി, കരിമ്പ്, പുകയില, തോട്ടവിളകൾ.
    • തോട്ടവിളകൾ: പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ ആധിപത്യം പുലർത്തുന്നു. നെല്ലിന് ടെറസ് കൃഷി.
    • കാപ്പി: കർണാടക പ്രധാന ഉൽപ്പാദകൻ (59% തോട്ടങ്ങൾ, 71% ഉൽപ്പാദനം), കേരളം രണ്ടാമത് (22% ഉൽപ്പാദനം). തരങ്ങൾ: അറബിക്ക, റോബസ്റ്റ.
      • ചരിത്രം: ബാബാബുദാൻ 17-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ അറേബ്യയിൽ നിന്ന് 7 വിത്തുകൾ ചിക്കമംഗളൂരുവിൽ (ബാബാബുദാൻ കുന്നുകൾ) കൊണ്ടുവന്നു.
    • തേയില: പ്രധാനമായും നീലഗിരി കുന്നുകളിലും പശ്ചിമഘട്ടത്തിലും (തമിഴ്നാട്, കർണാടക, കേരളം) തേയിലത്തോട്ടങ്ങൾ.
      • 44% തോട്ടങ്ങൾ, ഇന്ത്യയിലെ മൊത്തം ഉൽപ്പാദനത്തിന്റെ 25%.
      • തൊഴിൽ സാന്ദ്രത കൂടിയത്, തൊഴിലവസരങ്ങൾ നൽകുന്നു.
    • കരിമ്പ്: വടക്കൻ സമതലങ്ങളിൽ കൃഷി ചെയ്യുന്ന പ്രദേശത്ത് ആധിപത്യം പുലർത്തുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഡെക്കാൻ പീഠഭൂമിയിൽ അനുകൂലമായ സാഹചര്യങ്ങളുണ്ട്.
      • അനുകൂല സാഹചര്യങ്ങൾ: കറുത്ത ലാവ മണ്ണ്, ഉഷ്ണമേഖലാ കാലാവസ്ഥയും ദീർഘമായ കരിമ്പ് ചെടിച്ച കാലയളവും, ഉഷ്ണമേഖലാ ഇനത്തിൽ ഉയർന്ന പഞ്ചസാരയുടെ അംശം.
    • പരുത്തി: ഖാരിഫ് വിള, ഉപദ്വീപീയ ഇന്ത്യയിൽ ഒക്ടോബർ-മെയ് മാസങ്ങളിൽ കൃഷി ചെയ്യുന്നു.
      • 7 മഞ്ഞ് രഹിത മാസങ്ങൾ, 21-30°C താപനില, 50-100 cm മഴ (അല്ലെങ്കിൽ ജലസേചനം) ആവശ്യമാണ്.
      • ഡെക്കാൻ-മാൾവ പീഠഭൂമിയിലെ കറുത്ത മണ്ണ് ഏറ്റവും അനുയോജ്യം.
      • ഗുജറാത്ത് പ്രധാന ഉൽപ്പാദകൻ, മഹാരാഷ്ട്ര തൊട്ടുപിന്നിൽ.
  • ധാതുക്കളുടെ കലവറ
    • സ്ഫടിക ശിലാപാളികളിലും താഴ്ന്ന കുന്നിൻ പ്രദേശങ്ങളിലും ധാതുവിഭവങ്ങൾ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.
    • ചോട്ടാ നാഗ്പൂർ പീഠഭൂമി: ധാതുക്കളുടെ ഹൃദയഭൂമി എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു, ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും സമ്പന്നമായ ധാതു മേഖല (ഝാർഖണ്ഡ്, പശ്ചിമ ബംഗാൾ, ഒഡീഷ എന്നിവിടങ്ങളിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു).
      • ലോഹ, അലോഹ ധാതുക്കളാൽ സമ്പന്നം: കൽക്കരി, ഇരുമ്പയിര്, മാംഗനീസ്, മൈക്ക, ബോക്സൈറ്റ്, ചെമ്പ്.
    • ധാതു മേഖലകൾ:
      1. വടക്ക് കിഴക്കൻ പീഠഭൂമി പ്രദേശം: ചോട്ടാ നാഗ്പൂർ-ഒഡീഷ പീഠഭൂമി (ഝാർഖണ്ഡ്, പശ്ചിമ ബംഗാൾ, ഒഡീഷ); ധാതുക്കൾ: കൽക്കരി, ഇരുമ്പയിര്, മാംഗനീസ്, മൈക്ക, ബോക്സൈറ്റ്, ചെമ്പ്.
      2. മധ്യ മേഖല: ഛത്തീസ്ഗഡ്, മധ്യപ്രദേശ്, തെലങ്കാന, ആന്ധ്രാപ്രദേശ്, മഹാരാഷ്ട്ര; ധാതുക്കൾ: മാംഗനീസ്, ബോക്സൈറ്റ്, ചുണ്ണാമ്പുകല്ല്, മാർബിൾ, കൽക്കരി, മൈക്ക, ഇരുമ്പയിര്, ഗ്രാഫൈറ്റ്.
      3. തെക്കൻ മേഖല: കർണാടക പീഠഭൂമി, സമീപമുള്ള തമിഴ്നാട്; ധാതുക്കൾ: ഇരുമ്പയിര്, ബോക്സൈറ്റ്, ലിഗ്നൈറ്റ്.
      4. തെക്ക് പടിഞ്ഞാറൻ മേഖല: പടിഞ്ഞാറൻ കർണാടക, ഗോവ; ധാതുക്കൾ: ഇരുമ്പയിര്, കളിമണ്ണ്.
      5. വടക്ക് പടിഞ്ഞാറൻ മേഖല: അറാവലി നിര (രാജസ്ഥാൻ), സമീപമുള്ള ഗുജറാത്ത്; ധാതുക്കൾ: ചെമ്പ്, ലെഡ്, സിങ്ക്, യുറേനിയം, മൈക്ക.
  • ഉപദ്വീപീയ പീഠഭൂമിയിലെ ജീവിതം
    • ജനസംഖ്യ: മിതമായ ജനസാന്ദ്രത.
    • ആദ്യകാല വാസസ്ഥലങ്ങൾ: കൃഷിക്ക് അനുയോജ്യമല്ലാത്ത ഭൂപ്രകൃതിയും ഭൂഖണ്ഡീയ കാലാവസ്ഥയും കാരണം പരിമിതമായിരുന്നു.
    • പിന്നീടുള്ള വളർച്ച: ഖനന പ്രവർത്തനങ്ങൾ, റോഡ്-റെയിൽ ശൃംഖലയുടെ വികസനം, ധാതു അധിഷ്ഠിത വ്യവസായങ്ങളുടെ ആവിർഭാവം, ജലസേചനവും സാങ്കേതികവിദ്യയുമുള്ള വാണിജ്യ കൃഷി എന്നിവ കാരണം ജനങ്ങളെ ആകർഷിച്ചു.
    • സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനങ്ങളും ഖനന, വ്യാവസായിക കേന്ദ്രങ്ങളും വലിയ നഗരങ്ങളായി വളർന്നു.
    • മനുഷ്യവിഭവ വികസനത്തിലൂടെ ശാരീരിക തടസ്സങ്ങളെ മറികടക്കുന്ന മനുഷ്യ പ്രയത്നത്തിന്റെ മികച്ച ഉദാഹരണം.

അധ്യായം 4: ദേശീയ വികസനത്തിനുള്ള മനുഷ്യവിഭവങ്ങൾ

  • ഉൽപ്പാദന ഘടകങ്ങൾ (സാമ്പത്തിക വിഭവങ്ങൾ)
    • ഏത് ഉൽപ്പന്നവും ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കാൻ ആവശ്യമായവ.
    • ഭൂമി (Land): മണ്ണും വെള്ളവും പോലുള്ള എല്ലാ പ്രകൃതി വിഭവങ്ങളും. പ്രതിഫലം: പാട്ടം.
    • തൊഴിൽ (Labour): പ്രതിഫലത്തിനായി ആളുകൾ ചെയ്യുന്ന എല്ലാ ബൗദ്ധികമോ ശാരീരികമോ ആയ പ്രയത്നങ്ങൾ. പ്രതിഫലം: കൂലി (വരുമാനത്തിന്റെ ഏറ്റവും സാധാരണമായ ഉറവിടം).
    • മൂലധനം (Capital): ഉൽപ്പാദനത്തെ സഹായിക്കുന്ന മനുഷ്യനിർമ്മിത വിഭവങ്ങൾ (യന്ത്രങ്ങൾ, ഉപകരണങ്ങൾ). പ്രതിഫലം: പലിശ.
    • സംരംഭകത്വം/സംഘാടനം (Entrepreneurship/Organisation): ഉൽപ്പാദനത്തിനായി ഭൂമി, മൂലധനം, തൊഴിൽ എന്നിവ സംയോജിപ്പിക്കുന്ന പ്രക്രിയ. പ്രതിഫലം: ലാഭം.
    • ഈ നാല് ഘടകങ്ങളും ഉൽപ്പാദനത്തിന് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.
  • ബാർട്ടർ സമ്പ്രദായവും പണത്തിന്റെ പരിണാമവും
    • ബാർട്ടർ സമ്പ്രദായം (Barter System): പണം നിലവിലില്ലാതിരുന്നപ്പോൾ സാധനങ്ങൾക്ക് പകരം സാധനങ്ങൾ കൈമാറ്റം ചെയ്യുന്നത്.
    • ബാർട്ടർ സമ്പ്രദായത്തിന്റെ പോരായ്മകൾ: സാധനങ്ങളുടെ വില നിർണ്ണയിക്കാനുള്ള ബുദ്ധിമുട്ട്.
    • പണത്തിന്റെ പരിണാമം:
      • ആദ്യകാല ഘട്ടങ്ങൾ: മൃഗങ്ങളുടെ തോലുകൾ, കാർഷിക ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ, കന്നുകാലികൾ എന്നിവ പണമായി ഉപയോഗിച്ചു.
      • ലോഹങ്ങൾ ലഭ്യമായപ്പോൾ: സ്വർണ്ണം, വിവിധതരം ലോഹങ്ങൾ, പിന്നീട് ലോഹ നാണയങ്ങൾ.
      • സൗകര്യത്തിനായി വ്യാപാരം കടലാസ് പണത്തിലേക്ക് മാറി.
      • ആധുനിക രൂപങ്ങൾ: കാർഡ് (പ്ലാസ്റ്റിക്) പണവും ഇലക്ട്രോണിക് പണവും.
    • പണം എല്ലാ സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനങ്ങളുടെയും അടിസ്ഥാന യൂണിറ്റായി മാറി, ഉൽപ്പാദന ഘടകങ്ങളുടെ വിലനിർണ്ണയവും പ്രതിഫലവും പണമായി സാധ്യമാക്കി.
  • മനുഷ്യവിഭവം
    • നിർവചനം: ജോലി ചെയ്യാനും ഉൽപ്പാദന പ്രക്രിയയിൽ ഉപയോഗിക്കാനും കഴിയുന്ന ആളുകൾ.
    • ഉൽപ്പാദനത്തിന്റെ ചലനാത്മക ഘടകം.
    • ശാരീരിക ശക്തിയും ബുദ്ധിയും ഉപയോഗിച്ച് പ്രകൃതി വിഭവങ്ങളെ ഉൽപ്പന്നങ്ങളാക്കി മാറ്റാൻ കഴിവുള്ളവരാണ്.
    • ഉൽപ്പാദനക്ഷമത (Productivity): ഓരോ ഉൽപ്പാദന ഘടകത്തിനും സാധനങ്ങളും സേവനങ്ങളും ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കാനുള്ള കഴിവ്.
    • എല്ലാ ആളുകളും ഒരുപോലെ ഉൽപ്പാദനക്ഷമരല്ല.
    • മനുഷ്യവിഭവങ്ങളെ സ്വാധീനിക്കുന്ന ഘടകങ്ങൾ: ജനസംഖ്യയുടെ വലുപ്പം, ഘടന, കഴിവുകൾ.
    • ലോക ജനസംഖ്യയിൽ ഇന്ത്യ ഒന്നാം സ്ഥാനത്താണ്.
    • ജനസംഖ്യാ പിരമിഡ് (Population Pyramid): പ്രായ വിഭാഗങ്ങളെയും ലിംഗാനുപാതത്തെയും അടിസ്ഥാനമാക്കി ജനസംഖ്യാ ഘടന കാണിക്കുന്നു.
    • തൊഴിൽ ശക്തി (Labour Force): പീരിയോഡിക് ലേബർ ഫോഴ്സ് സർവേ (PLFS) 2023 അനുസരിച്ച്, 15 വയസ്സും അതിൽ കൂടുതലുമുള്ള, ജോലി ചെയ്യാൻ മനസ്സുള്ളവരും കഴിവുള്ളവരുമായ ജനസംഖ്യ. ഉയർന്ന സംഖ്യ വരുമാനത്തെയും സാമ്പത്തിക വളർച്ചയെയും ക്രിയാത്മകമായി സ്വാധീനിക്കുന്നു.
  • മനുഷ്യ മൂലധന രൂപീകരണം (Human Capital Formation)
    • മനുഷ്യ മൂലധനം (Human Capital): മനുഷ്യവിഭവങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക മൂല്യം.
    • മനുഷ്യ മൂലധന രൂപീകരണം (Human Capital Formation): കാലക്രമേണ മനുഷ്യ മൂലധന ശേഖരത്തിൽ വരുത്തുന്ന കൂട്ടിച്ചേർക്കലുകൾ.
    • മനുഷ്യവിഭവ ഉൽപ്പാദനക്ഷമത വർദ്ധിപ്പിക്കൽ: ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം, ശരിയായ പരിശീലനം, ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം എന്നിവ ഉറപ്പാക്കുന്നത് മനുഷ്യവിഭവങ്ങളെ കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമാക്കുന്നു.
    • ഇന്ത്യയുടെ വളരുന്ന തൊഴിൽ ശക്തിക്ക് പ്രയോജനകരമാക്കാൻ ഇത് ആവശ്യമാണ്.
    • മനുഷ്യ മൂലധനം എങ്ങനെ ശക്തിപ്പെടുത്താം: മികച്ച ആരോഗ്യ സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുക, വിദ്യാഭ്യാസത്തിൽ വലിയ തോതിലുള്ള നിക്ഷേപം സാധ്യമാക്കുക, നൈപുണ്യ വികസനത്തിന് ഊന്നൽ നൽകുക, ജീവനക്കാർക്ക് സൗഹൃദപരമായ തൊഴിൽ അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കുക.
  • മനുഷ്യ മൂലധന രൂപീകരണത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്ന ഘടകങ്ങൾ
    1. വിദ്യാഭ്യാസം (Education):
      • ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിക്കാനും മികച്ച ജോലികൾ നേടാനും കൂടുതൽ വരുമാനം നേടാനും ദേശീയ വളർച്ചയ്ക്ക് മുതൽക്കൂട്ടാകാനും ആളുകളെ പ്രാപ്തരാക്കുന്നു.
      • ഉയർന്ന മൂല്യങ്ങളുള്ള ഒരു സമൂഹം സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
      • പൊതു, സഹകരണ, സ്വകാര്യ മേഖലകളിൽ വലിയ നിക്ഷേപം ആവശ്യമാണ്.
      • വിജ്ഞാന സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ (Knowledge Economy): ബൗദ്ധിക ശേഷി, നൂതന സാങ്കേതിക ആശയങ്ങൾ, വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ എന്നിവ സംയോജിപ്പിക്കുന്ന സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥ. ബൗദ്ധിക ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുകയും വ്യാപാരം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് ലക്ഷ്യം.
      • ഈ മേഖലയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്ന മനുഷ്യവിഭവങ്ങൾ: ശാസ്ത്രജ്ഞർ, ഗവേഷകർ, നയരൂപീകരണ വിദഗ്ധർ, ഓഹരി/നികുതി വിദഗ്ധർ, സോഫ്റ്റ്‌വെയർ ഡെവലപ്പർമാർ.
      • ടെക്നോപാർക്ക്, ഇൻഫോപാർക്ക് പോലുള്ള സ്ഥാപനങ്ങൾ അതിന്റെ വളർച്ചയെ ത്വരിതപ്പെടുത്തുന്നു.
    2. ആരോഗ്യം (Health):
      • WHO നിർവചനം: ശാരീരികവും മാനസികവും സാമൂഹികവുമായ ക്ഷേമത്തിന്റെ അവസ്ഥ.
      • ആരോഗ്യം മോശമായ ആളുകൾക്ക് ദേശീയ പുരോഗതിക്ക് ഫലപ്രദമായി സംഭാവന നൽകാൻ കഴിയില്ല. ആരോഗ്യം കുറയുന്നത് ഉൽപ്പാദനക്ഷമത കുറയ്ക്കുകയും ജോലിയിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ഉൽപ്പാദനം മന്ദഗതിയിലാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
      • ദേശീയ പുരോഗതിക്കും വ്യക്തിഗത ജീവിതനിലവാരത്തിനും അത്യന്താപേക്ഷിതം.
      • ആരോഗ്യ സംരക്ഷണ നടപടികൾ: പ്രതിരോധശേഷി ശക്തിപ്പെടുത്തുക, ശുചിത്വം, പോഷകസമൃദ്ധമായ ഭക്ഷണം, വൈദ്യസഹായം, വിനോദം/വിശ്രമം.
      • ആരോഗ്യ കേന്ദ്രങ്ങൾ: പൊതുമേഖല (ഉപകേന്ദ്രങ്ങൾ, പിഎച്ച്സികൾ, സിഎച്ച്സികൾ, താലൂക്ക്/ജില്ലാ ആശുപത്രികൾ, മെഡിക്കൽ കോളേജുകൾ), സ്വകാര്യ, സഹകരണ മേഖലകൾ.
      • പൊതുമേഖല ക്ഷേമത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു, പ്രതിരോധ മരുന്ന്, രോഗപ്രതിരോധ കുത്തിവെപ്പുകൾ, ചികിത്സാ മരുന്ന്, ആരോഗ്യ സാക്ഷരത, ശുദ്ധമായ വെള്ളം, ശുചിത്വം എന്നിവ നടപ്പിലാക്കുന്നു.
      • ആരോഗ്യ സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ കേരളം ഒരു മാതൃകയാണ്.
    3. കുടിയേറ്റം (Migration):
      • പ്രദേശങ്ങൾക്കിടയിൽ ആളുകളുടെ സ്ഥിരമായോ താൽക്കാലികമായോ ഉള്ള നീക്കം.
      • സാമൂഹിക, സാമ്പത്തിക, സാംസ്കാരിക മാറ്റങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നു.
      • മനുഷ്യ മൂലധന രൂപീകരണം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിന് പ്രാദേശിക മാറ്റങ്ങൾ നിരീക്ഷിക്കുകയും അടിസ്ഥാന ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുകയും ചെയ്യേണ്ടത് സർക്കാരിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തമാണ്.
    4. തൊഴിൽ പരിശീലനം (Job Training):
      • ദാരിദ്ര്യം (Poverty):
        • നിർവചനം: അടിസ്ഥാന ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റാൻ കഴിയാത്ത അവസ്ഥ.
        • മനുഷ്യ മൂലധന രൂപീകരണത്തിന് ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളി.
        • കുറഞ്ഞ വരുമാനം വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം എന്നിവ നേടുന്നതിനുള്ള കഴിവില്ലായ്മയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു, ഇത് ദാരിദ്ര്യം ഒരു ചക്രമായി നിലനിർത്തുന്നു.
        • മനുഷ്യവിഭവങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തി ഈ ചക്രം തകർക്കേണ്ടത് മനുഷ്യ മൂലധന രൂപീകരണത്തിന് ആവശ്യമാണ്.
        • ദാരിദ്ര്യ നിർമ്മാർജ്ജനത്തിനായി കേന്ദ്ര, സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾ പദ്ധതികൾ, നയങ്ങൾ, നിയമങ്ങൾ എന്നിവ നടപ്പിലാക്കുന്നു. ഇതിൽ കേരളം ഒരു മാതൃകയാണ്.
    5. തൊഴിലില്ലായ്മ (Unemployment):
      • നിർവചനം: നിലവിലുള്ള കൂലിക്ക് ജോലി ചെയ്യാൻ തയ്യാറുള്ളതും കഴിവുള്ളതുമായ ഒരു ആരോഗ്യവാനായ വ്യക്തിക്ക് ജോലി കണ്ടെത്താൻ കഴിയാത്ത അവസ്ഥ.
      • മനുഷ്യവിഭവങ്ങളുടെ പരമാവധി ഉപയോഗം തടസ്സപ്പെടുത്തി ജീവിതങ്ങളെ ബാധിക്കുന്നു.
      • മനുഷ്യവിഭവങ്ങളുടെ പരമാവധി ഉപയോഗം മനുഷ്യ മൂലധന രൂപീകരണത്തിന് ആവശ്യമാണ്.
      • തരങ്ങൾ:
        • തുറന്ന തൊഴിലില്ലായ്മ (Open unemployment): ജോലി ചെയ്യാൻ തയ്യാറാണ്, പക്ഷേ തൊഴിലില്ല.
        • ഘടനാപരമായ തൊഴിലില്ലായ്മ (Structural unemployment): പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യ കാരണം തൊഴിൽ നഷ്ടം.
        • കാലാനുസൃത തൊഴിലില്ലായ്മ (Seasonal unemployment): ഒരു പ്രത്യേക സീസണിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നു, അല്ലാത്തപ്പോൾ തൊഴിലില്ല.
        • പ്രച്ഛന്ന തൊഴിലില്ലായ്മ (Disguised unemployment): മൊത്തം ഉൽപ്പാദനം മാറ്റമില്ലാതെ നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് ആവശ്യമായതിലും കൂടുതൽ തൊഴിലാളികളെ ജോലിക്ക് നിയമിക്കുന്നത്.
  • ദേശീയ വികസനത്തിന് മനുഷ്യ മൂലധന രൂപീകരണത്തിന്റെ പങ്ക്
    • ഒരു രാജ്യത്തെ സാമ്പത്തിക ശക്തിയാക്കുന്നതിൽ അതിരുകളില്ലാത്ത പങ്ക്.
    • വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം, കുടിയേറ്റം, തൊഴിൽ പരിശീലനം, വിവര ലഭ്യത എന്നിവയ്ക്ക് സർക്കാരുകൾ മതിയായ ശ്രദ്ധ നൽകണം.
    • ഉചിതമായ പരിപാടികൾ, പദ്ധതികൾ, കൃത്യമായ ആസൂത്രണം എന്നിവയിലൂടെ മനുഷ്യവിഭവങ്ങൾ ഫലപ്രദമായി ഉപയോഗിച്ചാണ് ഒരു രാഷ്ട്രം പുരോഗമിക്കുന്നത്.
    • നിലവിലുള്ളതും ഭാവിയിലെ തലമുറകൾക്കുമായി ജനസംഖ്യാ വളർച്ച, വിഭവങ്ങൾ, പാരിസ്ഥിതിക ശേഷി എന്നിവയെ സന്തുലിതമാക്കിക്കൊണ്ട് സുസ്ഥിര വികസനത്തിന് മനുഷ്യവിഭവ വികസനം നിർണ്ണായകമാണ്.

ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടന: പൗരന്മാരുടെ മൗലിക കടമകൾ (ഭാഗം IV A, അനുച്ഛേദം 51 A)

  • ഇന്ത്യയിലെ ഓരോ പൗരന്റെയും കടമകൾ:
    • ഭരണഘടനയെ അനുസരിക്കുകയും അതിന്റെ ആശയങ്ങളെയും സ്ഥാപനങ്ങളെയും ദേശീയ പതാകയെയും ദേശീയ ഗാനത്തെയും ആദരിക്കുകയും ചെയ്യുക.
    • നമ്മുടെ ദേശീയ സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന് പ്രചോദനമായ ഉന്നത ആശയങ്ങളെ വിലമതിക്കുകയും പിന്തുടരുകയും ചെയ്യുക.
    • ഇന്ത്യയുടെ പരമാധികാരം, ഐക്യം, അഖണ്ഡത എന്നിവ ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുകയും സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുക.
    • രാജ്യത്തെ പ്രതിരോധിക്കുകയും ആവശ്യപ്പെടുമ്പോൾ ദേശീയ സേവനം നൽകുകയും ചെയ്യുക.
    • മത, ഭാഷാ, പ്രാദേശിക വൈവിധ്യങ്ങൾക്കപ്പുറം ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ ജനങ്ങൾക്കിടയിലും സൗഹാർദ്ദവും പൊതുവായ സാഹോദര്യ മനോഭാവവും വളർത്തുക; സ്ത്രീകളുടെ അന്തസ്സിന് ഹാനികരമായ ആചാരങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കുക.
    • നമ്മുടെ കൂട്ടായ സംസ്കാരത്തിന്റെ സമ്പന്നമായ പൈതൃകത്തെ വിലമതിക്കുകയും സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുക.
    • വനങ്ങളും തടാകങ്ങളും നദികളും വന്യജീവികളും ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രകൃതി പരിസ്ഥിതിയെ സംരക്ഷിക്കുകയും മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ജീവികളോട് ദയ കാണിക്കുകയും ചെയ്യുക.
    • ശാസ്ത്രീയ മനോഭാവം, മാനവികത, അന്വേഷണത്തിന്റെയും പരിഷ്കരണത്തിന്റെയും മനോഭാവം എന്നിവ വികസിപ്പിക്കുക.
    • പൊതു സ്വത്ത് സംരക്ഷിക്കുകയും അക്രമം ഉപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുക.
    • രാഷ്ട്രം നിരന്തരം ഉയർന്ന തലങ്ങളിലേക്ക് ഉയരുന്നതിനായി വ്യക്തിഗതവും കൂട്ടായതുമായ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ എല്ലാ മേഖലകളിലും മികവ് പുലർത്താൻ പരിശ്രമിക്കുക.
    • ആറ് മുതൽ പതിനാല് വയസ്സുവരെയുള്ള തന്റെ കുട്ടിക്ക്/വാർഡിന് വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുള്ള അവസരങ്ങൾ നൽകേണ്ടത് മാതാപിതാവിന്റെയോ രക്ഷിതാവിന്റെയോ കടമയാണ്.

കുട്ടികളുടെ അവകാശങ്ങൾ

  • കേരള സംസ്ഥാന ബാലാവകാശ സംരക്ഷണ കമ്മീഷൻ (KESCPCR): കുട്ടികളുടെ സംരക്ഷണവും പങ്കാളിത്തവും ഉറപ്പാക്കുന്നതിനും സാമൂഹിക നീതി പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി കേരളത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
  • കുട്ടികളുടെ അവകാശങ്ങൾ:
    • സംസാര സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും അഭിപ്രായ പ്രകടനത്തിനുമുള്ള അവകാശം.
    • ജീവിതത്തിനും സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുമുള്ള അവകാശം.
    • പരമാവധി അതിജീവനത്തിനും വികാസത്തിനുമുള്ള അവകാശം.
    • ജാതി, മതം, നിറം എന്നിവ പരിഗണിക്കാതെ ബഹുമാനിക്കപ്പെടാനും അംഗീകരിക്കപ്പെടാനുമുള്ള അവകാശം.
    • ശാരീരിക, മാനസിക, ലൈംഗിക ദുരുപയോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണത്തിനും പരിചരണത്തിനുമുള്ള അവകാശം.
    • പങ്കാളിത്തത്തിനുള്ള അവകാശം.
    • ബാലവേലയിൽ നിന്നും അപകടകരമായ ജോലികളിൽ നിന്നും സംരക്ഷണം.
    • ശൈശവ വിവാഹത്തിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണം.
    • സ്വന്തം സംസ്കാരം അറിയാനും അതനുസരിച്ച് ജീവിക്കാനുമുള്ള അവകാശം.
    • അവഗണനയിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണം.
    • സൗജന്യവും നിർബന്ധിതവുമായ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുള്ള അവകാശം.
    • പഠിക്കാനും വിശ്രമിക്കാനും വിനോദത്തിനുമുള്ള അവകാശം.
    • മാതാപിതാക്കളുടെയും സമൂഹത്തിന്റെയും പരിചരണവും സംരക്ഷണവും ലഭിക്കാനുള്ള അവകാശം.
  • കുട്ടികളുടെ പ്രധാന ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ:
    • സ്കൂൾ, പൊതു സൗകര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുക.
    • പഠനത്തിലും സ്കൂൾ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും സമയനിഷ്ഠ പാലിക്കുക.
    • സ്കൂൾ അധികാരികളെയും അധ്യാപകരെയും മാതാപിതാക്കളെയും സഹപാഠികളെയും അംഗീകരിക്കുകയും ബഹുമാനിക്കുകയും ചെയ്യുക.
    • ജാതി, മതം, നിറം എന്നിവ പരിഗണിക്കാതെ മറ്റുള്ളവരെ അംഗീകരിക്കാനും ബഹുമാനിക്കാനും സന്നദ്ധരായിരിക്കുക.

  • Social Science II

    Chapter 1: On the Roof of the World

    • Introduction to India's Diversity

  • India is a land of mixed culture and pluralism with a long history of cultural evolution.
  • Cultural diversity is evident in language, costumes, traditions, festivals, beliefs, and agriculture.
  • Geographical diversity plays a decisive role in cultural diversity.
  • India's topography includes northern mountains, a vast fertile plain, a western desert, an extensive central plateau, lengthy coastal stretches, and islands.
  • This topographical diversity and special location contribute to the monsoon climate.
  • Human life and agriculture have adapted to this diversity over centuries.
  • Despite diversities, factors unite the land and people.
  • Physiographic Divisions of India:
    1. The Northern Mountain Region.
    2. The North Indian Plain.
    3. The Peninsular Plateau.
    4. The Indian Desert.
    5. The Coastal Plains and Islands.

• The Northern Mountain Region

  • Forms the north and north-eastern boundary of the Indian subcontinent.
  • Includes several mountain ranges originating from the Pamir Knot (known as 'the Roof of the World') and extending to Purvachal in the east.
  • These are relatively young and lofty fold mountains, formed by the compression of sedimentary rock strata.
  • Extends from River Indus in the west to River Brahmaputra in the east for nearly 2400 km.
  • Width ranges from 150 to 400 km.
  • Peculiar landscape with high peaks, glaciers, and valleys.
  • Classification based on Topographical Characteristics:
    1. Trans Himalayas.
    2. The Himalayas.
    3. The Eastern Hills.

• Trans Himalayas

  • Northernmost division, also known as the Tibetan Himalayas.
  • Average elevation: 3000 metres.
  • Approximate width: 40 km, length: 965 km.
  • The Karakoram range connects the Himalayas with the Pamir Knot.

• The Himalayas

  • Comprises three parallel ranges extending south of the Trans Himalayas towards the east: Himadri, Himachal, and Shiwaliks.
  • Shiwalik Range:
    • Southernmost Himalayan range, bordering the Ganga Plains.
    • Average width: 60 to 150 km.
    • Also known as the Outer Himalayas.
  • Himachal Mountain Range:
    • North of the Shiwaliks.
    • Average elevation: 3500 to 4500 metres above mean sea level.
    • Also known as the Lesser Himalayas.
    • Width: 60 to 80 km.
  • Himadri:
    • Also known as the Greater Himalayas or Inner Himalayas.
    • Average elevation: about 6100 metres above mean sea level.
    • Width: nearly 25 km.
    • Snow-clad mountains.
    • Most of the world's highest peaks are situated in this range.

• Origin of the Himalayas (Plate Tectonics)

  • Himalayas are still growing due to plate tectonics.
  • Tectonic Plates: Crustal rock blocks of continental and oceanic parts.
  • Asthenosphere: Molten, semi-plastic rock zone beneath the lithosphere, over which tectonic plates slowly move.
  • Earth processes like orogenic (mountain building) are active along plate boundaries.
  • Types of Plate Boundaries:
    • Convergent Boundary: Plates move towards each other, causing rock layers to fold and form fold mountains.
    • Divergent Boundary: Plates move away from each other.
    • Transform Boundary: Plates slide past each other.
  • The Indian Plate (Peninsular India + Australian continent) moved northwards 150-160 million years ago.
  • It collided with the Eurasian Plate, causing the Tethys seabed between them to uplift, forming the Himalayas.

• Gorges

  • Deep valleys with steep sides.
  • Rivers Indus, Ganga, and Brahmaputra create gorges across the Himalayan ranges through erosion.

• Regional Divisions of the Himalayas (based on cross-cutting rivers)

    1. Western Himalayas: Stretches from Indus river valley (J&K) to Kali river valley (Uttarakhand).
    • Kashmir Himalaya:
      • Extends over ~3.5 lakh sq.km in J&K and Ladakh, ~700 km long, ~500 km wide.
      • Important mountain ranges: Karakoram, Zaskar, Ladakh, Pir Panjal.
      • Mount K2 (Godwin Austin - 8611m): Second highest peak, in Karakoram range.
      • Important glaciers: Siachen (world's highest battlefield), Boltoro. These glaciers ensure perennial water flow in Indus and its tributaries (Ravi, Jhelum, Chenab).
      • Passes: Banihal Pass (connects Jammu with Kashmir Valley).
      • Freshwater lakes: Dal Lake (Srinagar is on its banks, important tourist/commercial centre).
      • 'Margs': Meadows along mountain slopes during summer (e.g., Sonmarg, Gulmarg), used for winter games like skiing.
    • Himachal Himalaya:
      • Major share in Himachal Pradesh.
      • Important rivers: Chenab, Ravi, Beas.
      • Mountain ranges: Dhowladhar, Pir Panjal.
      • Freshwater lakes: Chandratal, Surajtal.
      • Passes: Baralacha La Pass (connects HP with Ladakh), Rohtang Pass (connects Kulu Valley with Lahul and Spiti Valleys).
      • Beautiful valleys: Kulu, Kangra, Lahul.
      • Tourist centres: Shimla, Manali.
      • Hot springs are found in some places (e.g., Manikaran, used for geothermal power generation).
    • Uttarakhand Himalaya:
      • Extends from River Satluj to River Kali.
      • Western side: Gadwal Himalaya; Eastern side: Kumaon Himalayas.
      • High peaks: Nandadevi, Kamet, Badrinath, Kedarnath.
      • Glaciers: Gangotri (Ganga origin), Yamunotri (Yamuna origin).
      • Freshwater lakes: Nainital, Bhimtal.
      • Bugyals: Alpine summer meadows (3000-4500m) in Gadwal region, green in summer, used by shepherds (transhumance).
      • Duns: Flat valleys between Lesser Himalayas and Shiwalik ranges (e.g., Dehradun).
    1. Central Himalayas: From River Kali to River Teesta.
    • Also known as Nepal Himalaya (majority falls in Nepal).
    • In India: Western Sikkim and Darjeeling region.
    • Mount Everest: World's highest peak (in Nepal).
    • Mount Kanchenjunga and Nathula Pass (India-China border) are in this region.
    • Features: Swift flowing Teesta River and its stream terraces.
    • British introduced tea cultivation here; Darjeeling tea is internationally famous.
    1. Eastern Himalayas: From River Teesta to River Brahmaputra.
    • Also known as Assam Himalayas.
    • Lower hills compared to Western Himalayas.
    • Highest peak: Namcha Barwa (7756m).
    • Important rivers: Brahmaputra, Kameng, Lohit, Subansiri.
    • Passes: Bomdila (connects Arunachal Pradesh with Lhasa, Tibet), Diphu (connects with Myanmar).

• Purvachal Hills

  • Himalayan mountains seen as lower elevation hills in north-south direction from Arunachal Pradesh to Mizoram.
  • Average elevation: 500 to 3000 metres.
  • Most important: Patkaibum, Naga Hills, Mizo Hills, Manipur Hills.
  • Cherrapunji and Mawsynram: Located here, receive highest rainfall in the world.
  • Root Bridge in Meghalaya: Constructed by local folk using braided tree roots, evidence of co-existence with nature.
  • Keibul Lamjao Floating National Park (Manipur): In Loktak Lake, consists of 'Phumdis' (small islands of floating organic matter + soil) with unique ecosystems; included in Ramsar List.

• Climate of the Northern Mountain Region

  • The Himalayas form a climatic divide between Indian Subcontinent and Central Asia.
  • Climate varies with elevation and topography.
  • Lower mountain slopes and Shiwalik foothills: Mild climate.
  • Higher elevations: Considerably low temperature, winter conditions.
  • Ladakh region: Pole-like extreme winter climate.
  • Southwest Monsoon: Rains received along southern slopes of Shiwalik and North Eastern India.
  • Snowfall is common in higher regions.
  • Monsoon winds from Bay of Bengal get trapped between Assam Himalayas and Purvachal Hills, causing heavy rainfall in North Eastern India (especially Meghalaya Plateau).

• Drainage System (Himalayan Rivers)

  • Formed by Indus, Ganga, and Brahmaputra rivers and their tributaries.
  • Perennial: Rainfed and snow-fed, thus water-rich throughout the year.
  • Turbulent flow in mountainous course.
  • Common landforms created: V-shaped valleys, gorges, waterfalls.
  • Flooding and channel deviation common in plains.
  • River Indus: Originates from Bokharchu glacier near Manasarovar Lake; tributaries form important drainage of North Western Himalaya.
  • River Ganga: Originates from Gangotri glaciers in Gomukh; tributaries like Yamuna, Ghaghara, Gandak, Kosi are important in Uttarakhand and Nepal.
  • River Brahmaputra: Originates from Chemayungdung glacier near Manasarovar Lake; tributaries like Dibang, Lohit, Manas form drainage of Eastern Himalaya.

• Soil

  • Common types: Mountain soil and forest soil.
  • Soil texture and particle size vary with mountain environment.
  • Valleys: Fine-grained soil with high humus content.
  • High slopes: Coarse-grained soil with low humus content.
  • Alluvial deposition mainly in valleys.
  • Karewas: Glacial sediment deposited in Kashmir Valley, humus-rich fine soil ideal for saffron cultivation.

• Natural Vegetation

  • Regional variations due to elevation, topography, soil type, and climate.
  • Eastern Himalayas and North Eastern Hills: More tropical evergreen vegetation due to >200 cm annual rainfall.
  • Vegetation changes with decreasing temperature at higher altitudes, from evergreen forests to Tundra.
  • Valleys and lower slopes: Semi-evergreen and deciduous forests.
  • 1000-2000m altitude: Moist deciduous forests.
  • Mountain slopes: Coniferous trees (pine, deodar).
  • Higher altitudes: Shrubs (junipers, rhododendrons), alpine meadows.
  • Major National Parks: Dachigam, Hemis (Western Himalaya); Kanchenjunga, DibruSaikhowa, Kaziranga, Manas, Keibul Lamjao (Eastern Himalaya).

• Wild Life

  • Natural habitat for animals like yak, musk deer, single-horned rhinoceros, and snow leopard.
  • Biosphere Reserves, National Parks, and Wildlife sanctuaries established for protection.

• Agriculture

  • Sparse due to limitations like elevation, steep slopes, immature soil, low temperature.
  • Resident communities engage in subsistence agriculture.
  • Terrace farming on mountain slopes for crops like paddy, legumes, potatoes (rainy season), wheat, temperate fruit crops (spring).
  • Eastern Himalayas (Assam, Darjeeling): Tea is a major crop on mountain slopes and valleys.
  • Tribal population in North Eastern Hills: Practice shifting cultivation.

• Animal Rearing

  • Main occupation of people in Himalayan Mountains.
  • Type of animals reared varies with elevation: Goat and cattle in valleys, sheep and horse on mountain slopes.
  • Extremely cold regions (Himachal, Ladakh): Yak reared (can resist severe cold).
  • Gujjars: Shepherd tribes living in Western Himalayan mountain meadows.

• Tourism

  • High economic potential due to favorable geographical conditions.
  • Phase 1 (Pilgrimage): Initiated tourism development; pilgrim centres like Kailas, Manasarovar, Amarnath, Hema Kund Sahib attracted travellers for centuries.
  • Phase 2 (British era): Developed in 19th century as British identified favorable climate; resort towns like Shimla, Darjeeling, Shillong, Almora, Ranikhet, Mussoorie, Nainital.
  • Phase 3 (Modern adventure): Began after Tenzing Norgay and Edmond Hillary conquered Mount Everest (1953); adventure tourism (Mountaineering, Paragliding, skiing) developed significantly.
  • Tenzing Norgay quote: "Mountains are not hindrances; they are doors to the outer world".

Chapter 2: In the Expansive Plain

• Earth's Landforms

  • Earth's surface has diverse landforms: mountains, plains, plateaus, deserts, valleys.
  • Formed over millions of years by continuous processes of external forces (geomorphic agents like running water, wind, glaciers, waves).
  • Geomorphic processes: Formation of landforms.
  • Deposition: Sediments/rock materials (from rock disintegration) are transported by geomorphic agents and deposited in low-lying regions.
  • Rivers originating from high altitudes transport sediments downstream, creating depositional landforms like expansive alluvial plains.
  • Alluvium: Debris including silt, sand, gravel, brought by rivers.

• Indo-Gangetic-Brahmaputra Plain (North Indian Plain)

  • Vast physical division south of Northern Mountains and north of Peninsular Plateau.
  • Extensive alluvial plain formed by deposition of sediments carried by rivers.
  • Formed in a vast depression south of the Himalayas (created by Himalayan formation).
  • Sediments from both Himalayan and Peninsular rivers deposited over millions of years.
  • Average depth of alluvial deposits: 1000 to 2000 metres.
  • Extent:
    • Approximately 3200 km from Indus to Ganga mouth, one of the largest alluvial plains globally.
    • Around 2400 km within India.
    • Width: Widens from east to west, 150 km to 300 km.
    • Borders: Shiwalik ranges in the north, irregular edges of Peninsular Plateau in the south.
    • Covers ~7 lakh sq.km.
  • Suitability for Agriculture: Fertile soil, adequate water supply, favourable climate, flat topography.
  • Regional Divisions (based on river system, flow direction, topography):
    1. Rajasthan Plain.
    2. Punjab-Haryana Plain.
    3. Ganga Plain.
    4. Brahmaputra Plain.

• Rajasthan Plain

  • Westernmost end of the North Indian Plain.
  • Includes the Thar Desert (two-thirds in Rajasthan, rest in Haryana, Punjab, Gujarat).
  • Marusthali: The actual desert area.
  • Rajasthan Bagar: Semi-arid plain (semi desert region).
  • Located west of the Aravali Mountain range.
  • Significant river: Luni (non-perennial).
  • Numerous salt lakes: Sambhar, Didwana, Sargol.

• Punjab-Haryana Plain

  • East and northeast of Rajasthan Plain.
  • Western part of the North Indian Plain, extends up to the Yamuna River.
  • Eastern border defined by River Yamuna.
  • In India, covers Punjab, Haryana, and Himachal Pradesh (~1.75 lakh sq.km).
  • Gently slopes towards the west.
  • Primarily formed by deposition of sediments from Satluj, Jhelum, Chenab, Ravi, and Beas rivers.
  • Punjab: Etymologically "Land of Five Rivers".
  • Divided into five major Doabs (land between two rivers that join later).
    • Bist-Jalandhar Doab (Beas & Satluj).
    • Bari Doab (Beas & Ravi).
    • Rachna Doab (Ravi & Chenab).
    • Chaj Doab (Chenab & Jhelum).
    • Sindh-Sagar Doab (Indus & Jhelum-Chenab).

• The Ganga Plain

  • East of the Punjab-Haryana Plain.
  • Stretches from Bangladesh in the east to the Yamuna River in the west.
  • Covers Uttarakhand, Uttar Pradesh, Haryana, Delhi, parts of Jharkhand and West Bengal (~3.75 lakh sq.km).
  • Formed by depositional processes of River Ganga and its tributaries.
  • Average elevation: ~200 metres above mean sea level.
  • General slope: Towards the east and southeast.
  • Subdivisions based on geographical features: Upper Ganga Plain, Middle Ganga Plain, Lower Ganga Plain.

• Brahmaputra Plain

  • Easternmost part of the North Indian Plain.
  • Also known as Brahmaputra Valley, Assam Valley, Assam Plain.
  • Stretches from eastern Assam to west of Dubri (near Bangladesh border).
  • Length: ~720 km; Width: 60-70 km.
  • Major portion in Assam.
  • Distinct and separate geographically from the rest of the North Indian Plain.
  • Natural boundaries: Eastern Himalaya (north), Patkai-Naga Hills (east), Garo-Khasi-Jaintia Hills and Mikir Hills (south).
  • Lower Ganga Plain lies to its west.
  • Covers ~56,275 sq.km.
  • Formed by depositional processes of Brahmaputra River and its tributaries (Teesta, Manas, Lohit, Dibang).
  • Rich in alluvial fans: Sediments deposited in fan shape when rivers enter plains from mountains and velocity decreases.
  • Braided Rivers: Rivers with multiple channels.
  • Meanders and Ox-Bow Lakes:
    • Meanders: Sinuous curves along a river course, formed when rivers flow on gentle slopes and alluvial deposits obstruct flow.
    • Ox-Bow Lakes: Curved sections detached from the main river when it takes a straighter course, forming isolated water bodies.
  • Riverine Islands: Islands formed in river channels due to sediment deposition.
  • Levees: Ridges formed along river banks during floods due to alluvium deposition.
  • Sandbars: Linear landforms of sand, silt, gravel along river beds.
  • Deltas: Almost triangular-shaped landforms formed by sediments deposited between distributaries near the river mouth, where velocity decreases. Named after Greek letter Δ.

• Geomorphic Zones of the North Indian Plain (north to south)

    1. Bhabar:
    • Narrow belt (8-10 km wide), parallel to Shiwalik range at slope break-up.
    • South of Shiwalik foothills.
    • Formed by deposition of rocks and boulders from mountain rivers.
    • Rivers flow beneath rocks and boulders, not visible.
    1. Tarai:
    • Marshy and swampy tract (10-20 km wide), parallel to Bhabar belt.
    • Rivers disappearing in Bhabar re-emerge here.
    • Luxurious natural vegetation, habitat for varied wildlife.
    1. Alluvial Plains:
    • South of Tarai, consists of older and newer alluvial deposits.
    • Bhangar: Older alluvium deposits.
    • Khadar: Newer alluvium deposits.
    • Prominent features: Riverine islands, sandbars, deltas, braided streams, meanders, ox-bow lakes.

• Climate of the North Indian Plain

  • The Cold Weather Season (Mid-November to February):
    • Sets in by mid-November. December and January are coldest.
    • Reasons for excessive cold:
      • Far from moderating influence of oceans (continental climate).
      • Snowfall in nearby Himalayas causes strong cold waves.
      • Cold winds from West Asia cause frost, fog, cold waves in western parts.
      • Apparent movement of sun towards Southern Hemisphere.
    • Receives slight rainfall.
  • The Hot Weather Season (March to June):
    • Temperature increases by March, extreme heat in April-June.
    • May temperatures can reach 48°C in western parts.
    • 'Loo': Hot, dry, oppressive wind blowing from Rajasthan desert to Ganga Plain in May-June, increasing temperature.
    • Dust storms common in evenings (Punjab, Haryana, Eastern Rajasthan, UP), bringing light rain and relief.
  • The Southwest Monsoon Season (June to September):
    • Rapid temperature increase creates a low-pressure area over North Indian Plain, attracting southwest monsoon winds.
    • Winds enter as two branches:
      • Arabian Sea branch.
      • Bay of Bengal branch: Enters through Sundarbans delta, bifurcates. One sub-branch moves eastward into Brahmaputra Plain (widespread rains); other moves westward along Ganga Plain (rainfall in West Bengal, Bihar, UP, Delhi, joins Arabian branch in Punjab Plain to rain at Western Himalayas foothills).
    • Rainfall in Rajasthan is very scanty (due to Aravali Mountains parallel to wind direction).
    • Main rainy season.
  • The Northeast Monsoon Season (Retreating Monsoon - October-November):
    • Low-pressure area moves southward with sun's apparent movement.
    • High-pressure area develops over North Indian Plain, winds blow from here to Indian Ocean.
    • Winds are moisture-less and blow from northeast.
    • Generally dry climate in North Indian Plain.
    • 'October heat': Oppressive weather due to high temperature and atmospheric humidity.
    • Bay of Bengal low-pressure whirls cause heavy showers along east coast (Tamil Nadu, Andhra Pradesh).

• Natural Vegetation of the North Indian Plain

  • Diversity influenced by topography, climate, soil.
  • Prominent types:
    1. Tropical Deciduous Forests:
      • Most common. Divided into:
      • Dry Deciduous Forests: Annual rainfall 70-100 cm. Trees shed leaves for 6-8 weeks in dry season. Found in plains of Uttar Pradesh and Bihar.
      • Moist Deciduous Forests: Moderate rainfall 100-200 cm/annum. Found along Shiwalik strip (including Tarai and Bhabar) and parts of Odisha and West Bengal. Species: Teak, sal, shisham, mahua, amla, sandalwood.
      • Higher rainfall regions show 'parkland landscape' with open stretches of trees and grass. Turn into grasslands with bare trees in dry season.
    2. Tropical Thorn Forests:
      • Prevalent in semi-arid areas of southwest Punjab, Haryana, Rajasthan, Uttar Pradesh, where rainfall is low.
      • Consist of grasses and shrubs. Species: Babool, ber, wild date palm, khair, neem, khejri, palas.
      • Tussocky grass grows as undergrowth (up to 2m).
    3. Swamp Forests:
      • Found in vast saline expanses of Rajasthan, freshwater lakes, Ganga Plain freshwater marshes, Brahmaputra flood plains, and Sundarbans delta region.
      • Sundarbans: Marshy, expansive deltaic region in West Bengal.
      • Mangroves: Luxuriant natural vegetation here.
      • Natural habitat for Royal Bengal Tiger.
      • Mangrove roots create habitat for aquatic species. Sundri is a distinctive mangrove type.

• Major Soil Types of the North Indian Plain

  • Alluvial Soil: Most widespread.
    • Varies from sandy loam to clay.
    • Limited in Rajasthan, extensive in Gujarat.
    • In Ganga Plain: Khadar (newer, more fertile) and Bhangar (older, less fertile).
    • Lower/middle Ganga plains and Brahmaputra Valley: More loamy and clayey alluvial soil.
    • Well-suited for agriculture.
    • Can turn saline with intensive cultivation and excessive irrigation.
  • Red Soil: Found in southern part of Middle Ganga Plain.
    • Red colour due to presence of iron.
  • Saline Soil: Found in Sundarbans delta region.
    • Higher salt presence, consists of sand and loam.
    • Formed by seawater intrusions into deltas.
  • Peat Soil: Found along coastal regions of West Bengal.
  • Arid Soil: Extensively found in western parts (Rajasthan).
    • Generally sandy and saline.
    • Lacks humus and moisture, requires irrigation for plants.

• Human Life in the North Indian Plain

  • Key Features: Fertile alluvial soil, flat topography, perennial rivers, favourable climate.
  • Population: Accounts for <1/4th of country's total area, but home to >half of India's total population.
  • Economic Role: Significant for India's agriculture-based economy.
  • Crops: Wheat, rice, jute, sugarcane widely cultivated.
  • Extensive cultivation with irrigation makes it the granary of India.
  • Infrastructure: Well-developed road and railway network (except Thar Desert), facilitating industrialisation and urbanisation.
  • Cropping Seasons:
    • Kharif (June-September): Tropical Crops - Rice, Cotton, Jute, Bajra, Tur. Associated with southwest monsoon.
    • Rabi (October-March): Temperate-Subtropical Crops - Wheat, Gram, Mustard, Barley. Begins with cold season.
    • Zaid (April-June): Vegetables, Fruits, Fodder. Short duration, after Rabi crops.
  • Regional diversities exist in crop distribution and patterns.
  • Plays a significant role in shaping India's cultural diversity and food security.
  • Transportation and communication facilities facilitate spread and cultural diffusion of people, leading to a plural and mixed society.

Chapter 3: Plateau where the Earth’s History Slumbers

• The Peninsular Plateau

  • Almost triangular-shaped physiographic unit, occupying major share of Peninsular India.
  • Average altitude: 600 to 900 metres above mean sea level.
  • One of the oldest landforms in the world.
  • Physical diversities: Extensive table lands with bordering mountain ranges and hills, comparatively shallow river valleys, diverse flora and fauna.
  • Lies south of the North Indian Plain.
  • Borders: Western Ghats in the west, Eastern Ghats in the east.
  • Extent: Over 16 lakh sq.km.
  • General Classification:
    1. The Deccan Plateau.
    2. The Central Highlands.
  • Isolated regions like Jaisalmer (Rajasthan), Meghalaya Plateau, Kachchh, and Kathiawar (Gujarat) are also considered part of the Peninsular Plateau.

• What is a Plateau?

  • Relatively flat and very extensive landforms at comparatively higher elevation from surroundings.
  • Types based on location: Intermontane, Piedmont, Continental.

• Deccan Plateau

  • Extensive plateau south of the Satpura ranges, between Western and Eastern Ghats.
  • Northern boundary: Satpura ranges, Maikala ranges, Mahadeo Hills.
  • 'Deccan' derived from Sanskrit 'Dakshin' (meaning 'the South').
  • Geology: Made of crystalline rocks like basalt, granite, gneiss, formed by lava flows millions of years ago.
  • Deccan Trap: North-western part composed of basalt lava rocks.
  • Black Soil (Regur soil): Formed by weathering of basalt rocks.
    • Peculiarity of this region.
    • Highly fertile, high water-retaining capacity, protects crops even in summer.
    • Also called black cotton soil, useful for cotton cultivation.
    • Rich in minerals like lime, iron, magnesium, and aluminium.
    • Found mainly in Maharashtra, Madhya Pradesh, and partly in Karnataka, Telangana, Andhra Pradesh, Gujarat, and Tamil Nadu.

• Western Ghats

  • Commonly known as Sahyadris (especially in Maharashtra).
  • Extends ~1600 km from Kanyakumari (south) to Gujarat (north).
  • Forms the western edge of the Deccan Plateau.
  • Height gradually increases from north to south.
  • Anamudi (2695 metres): Highest peak in Peninsular India, located in Anamalai of the Western Ghats.
  • In Kerala, known as Anamalai and Elamalai; in Karnataka and Tamil Nadu, as Nilgiris.
  • Dodabetta (2637 metres): Major peak in Nilgiris (Tamil Nadu).
  • Origin of most peninsular rivers, influencing culture and human life.

• Eastern Ghats

  • Hill ranges like Javadi Hills, Palkondamalai, Nallamalai, and Mahendragiri.
  • Comparatively lower in height than Western Ghats.
  • Total extent: ~800 km from Mahanadi banks (Odisha) to Nilgiri ranges (Tamil Nadu).
  • East-flowing peninsular rivers cut across them, breaking their continuity, and flow over eastern coastal plains.
  • Join Western Ghats at the Nilgiri Hills.

• Central Highlands

  • Extensive plateau region north of Satpura ranges.
  • Malwa Plateau: Table land with Aravali mountains on its western margin.
  • Aravali Mountains: Example of old fold mountains or residual mountains worn down by long-term erosion.
    • Mount Abu: Major hill station, highest peak in Malwa Plateau.
  • Chota Nagpur Plateau: Plateau region in eastern part of Central Highlands.
    • South of Rajmahal Hills.
    • Richest storehouse of minerals.
    • Minerals: Metallic (iron ore, bauxite, manganese, copper), non-metallic (limestone, coal).
    • Major economic activities: Mining and mineral-based industries.

• The Nilgiris

  • Mountain ranges at the meeting place of Tamil Nadu, Karnataka, and Kerala.
  • Hill stations: Ooty (Udhagamandalam - 'Queen of Hills'), Kotagiri, Coonor.
  • Features: Beautiful meadows, temperate vegetation, cool/pleasant climate, tea plantations, commercial vegetable farming, pollution-free environment.
  • First Biosphere Reserve in India, rich biodiversity.

• Climatic Diversity in Peninsular Plateau

  • Generally experiences tropical monsoon climate.
  • Considerable spatio-temporal variation in temperature and rainfall.
  • Major factors influencing climate: Tropical location, peculiar shape of Peninsula, distance from ocean, orientation of mountain ranges, direction of Monsoon winds.
  • Temperature:
    • Average summer temperature (excluding mountains): >30°C.
    • Deccan Plateau: Generally touches 38°C in March.
    • Higher elevations in Western Ghats: Generally low temperature.
    • Diurnal range of temperature: Very high in plateau interiors (due to significant fall in night temperature).
    • Cool climate prevails at places like Ooty, Kodaikanal, Wayanad due to high elevation.
  • Rainfall: Moderate or scanty throughout, except western slopes of Western Ghats.
    • Southwest Monsoon Season:
      • Moisture-laden winds condense along western slopes of Western Ghats, causing heavy rainfall along windward side (west coast and western slopes receive 250-400 cm).
      • Winds descending eastern slopes are dry, so plateau regions close to eastern slopes receive very little rainfall (<50cm), called rain shadow regions. This explains scanty rainfall in interior Tamil Nadu/Karnataka.
      • Winds reaching Maharashtra coast enter peninsula through Narmada/Tapti basins, causing moderate rainfall in Central India. Chota Nagpur Plateau also receives small amount.
    • Northeast Monsoon Season (Retreating Monsoon):
      • Generally experiences dry climate.
      • Low-pressure whirls over Bay of Bengal cause heavy showers along east coast (especially Tamil Nadu and Andhra Pradesh), but plateau remains unaffected.

• Peninsular Rivers

  • General slope of Peninsular Plateau: From west to east.
  • Highest part: Western Ghats, which is the major water divide in Peninsular India.
  • Peninsular drainage divided into three by Western Ghats, Central Highlands, and Aravali ranges:
    1. East-flowing rivers into the Bay of Bengal.
    2. West-flowing rivers into the Arabian Sea.
    3. Rivers flowing northwards to join Yamuna and Ganga.
  • Catchment Area: Area from where water flows into a river.
  • Drainage Basin: Area formed by a river and its tributaries.
  • Water Divide: Boundary line separating two watersheds/drainage basins.
  • Generally not navigable. More seasonal in flow, decreasing in summer, overflowing during monsoons.
  • Multipurpose River Valley Projects: Construct dams for flood control, irrigation, hydel-power generation, inland water transport, fishing, tourism.
    • Examples: Hirakud (Mahanadi, Odisha), Thungabhadra (Tungabhadra, Karnataka), Sardar Sarovar (Narmada, Gujarat), Krishna Raja Sagar (Kaveri, Karnataka), Nizam Sagar (Godavari, Andhra Pradesh).

• East-flowing Peninsular Rivers

  • Most originate from Western Ghats.
  • Mahanadi, Godavari, Krishna, and Kaveri: Cut across plateau and flow eastwards through coastal plain to Bay of Bengal.
  • Godavari: Largest peninsular river (1465 km, 3.13 lakh sq. km catchment), called Dakshin Ganga.
    • Source: Nashik (Maharashtra); Tributaries: Pranhita, Indravati, Sabari.
    • Basin states: Maharashtra, MP, Andhra Pradesh.
  • Krishna: Second largest.
    • Source: Mahabaleshwar (Maharashtra); Tributaries: Tungabhadra, Bhima, Koyna.
    • Basin states: Maharashtra, Karnataka, Andhra Pradesh.
  • Kaveri: Third largest.
    • Source: Brahmagiri Hills (Karnataka); Tributaries: Kabani, Bhavani, Amaravati.
    • Basin states: Karnataka, Tamil Nadu, Kerala.
    • Perennial Kaveri: Water flow does not decrease significantly year-round due to receiving both southwest and northeast monsoon rains.
    • Kaveri Dispute: Long-standing dispute between Karnataka and Tamil Nadu over water sharing, involving a tribunal (1990) and verdict (2007).

• West-flowing Peninsular Rivers

  • Most (except Narmada, Tapti) originate from western slopes of Western Ghats and flow swiftly into Arabian Sea through western coastal plains.
  • Narmada and Tapti: Originate from uplands in Central Highlands.
    • Narmada:
      • Source: Amarkantak (MP); Tributaries: Hiran, Banjar.
      • Basin states: MP, Maharashtra, Gujarat.
      • Features: Steep valleys in marble rocks, Duandar Waterfalls (near Jabalpur), Sardar Sarovar Multipurpose River Valley Project.
      • Narmada Bachao Andolan: Public resistance against large reservoirs due to environmental harm and displacement; led to project abeyance and investor withdrawal.
    • Tapti:
      • Source: Multai (MP); Tributaries: Purna, Girna.
      • Basin states: MP, Maharashtra, Gujarat.

• Peninsular Rivers joining River Ganga

  • Originate from Malwa Plateau and flow northward to join Yamuna or Ganga.
  • Examples: Chambal, Betwa, Son, Ken.
  • Chambal Ravines: Gullies formed by continuous erosion by Chambal River and its tributaries, distinctive badland topography along northern slopes of Malwa Plateau.

• Natural Vegetation in the Peninsular Plateau

  • In accordance with physiography and climate.
  • Tropical Deciduous Forests: Most widespread.
    • Confined to regions receiving 70-200 cm annual rainfall.
    • Moist Deciduous Forests: 100-200 cm rainfall. Along eastern slopes of Western Ghats, hills of MP, Chhattisgarh, Chota Nagpur. Species: Teak, Sal, Shisham, Mouva, Sandalwood.
    • Dry Deciduous Forests: 70-100 cm rainfall. Other parts of plateau. Gives way to thorn forests/shrubs in scanty rainfall. Trees shed leaves in droughts, turning into grasslands. Species: Teak, rosewood, axle wood, bamboos.
  • Tropical Thorn Forests:
    • Common in regions with high temperature and <75 cm annual rainfall.
    • Short trees, species: Acacia, euphorbia, date palms, grass.
    • Found in semi-arid Maharashtra, Karnataka (east of Western Ghats), dry Andhra Pradesh, Telangana, Tamil Nadu.
  • Southern Montane Forests:
    • Vegetation along higher reaches of plateau (Western Ghats, Vindhya ranges, Nilgiri Hills).
    • Above 1500m: Temperate vegetation; Below 1500m: Sub-tropical vegetation.
    • Shola forests: Sub-tropical vegetation along Nilgiris, Palani, Anamalai.

• Soil Types in Peninsular Plateau

  • Most are in-situ soils (rest over place formed, e.g., Black soil).
  • Others are transported soils (carried by rivers, wind, e.g., Alluvial soil).
  • Black Soil (Regur soil): Formed by weathering of basalt lava rocks.
    • Mainly in Maharashtra, Madhya Pradesh; partly in Karnataka, Telangana, Andhra Pradesh, Gujarat, Tamil Nadu.
  • Red Soil: Formed by weathering of very old crystalline metamorphic rocks.
    • Appears red due to iron content, but can also be brown, grey, yellow.
  • Laterite Soil: Formed by leaching of minerals (silica, lime) in areas with alternating heavy rain and drought.
    • Mainly along Western Ghats, Eastern Ghats, Rajmahal Hills, Vindhya, Satpura mountains, Malwa Plateau.
    • Less fertile, generally not arable, but used for plantation crops (tea, coffee, rubber, arecanut) through fertilisation.
  • Mountain Soil: In South India, seen along Western and Eastern Ghats.
    • Suitable for plantation crops (tea, coffee, spices, tropical fruits) in Karnataka, Tamil Nadu, Kerala.

• Agriculture in Peninsular Plateau

  • Generally not as suitable as plains due to undulating topography, eroded surface soil, steep slopes, thin topsoil, exposed rocks.
  • Crops cultivated: Rice, wheat, cotton, sugarcane, tobacco, plantation crops.
  • Plantation crops: Dominate in Western Ghats. Terrace farming for paddy.
  • Coffee: Karnataka is leading producer (59% plantations, 71% production), Kerala second (22% production). Varieties: Arabica, Robusta.
    • History: Bababudan brought 7 seeds from Arabia in 17th century to Chikamagaluru (Bababudan Hills).
  • Tea: Plantations mainly in Nilgiri Hills and Western Ghats (Tamil Nadu, Karnataka, Kerala).
    • 44% of plantations, 25% of total production in India.
    • Labour-intensive, provides employment.
  • Sugarcane: Deccan Plateau has favorable conditions despite Northern Plains dominating cultivation area.
    • Favorable conditions: Black lava soil, tropical climate and long crushing season, high sucrose content in tropical variety.
  • Cotton: Kharif crop, cultivated Oct-May in Peninsular India.
    • Requires 7 frost-free months, 21-30°C temperature, 50-100 cm rainfall (or irrigation).
    • Black soil in Deccan-Malwa Plateau regions is most suited.
    • Gujarat is leading producer, followed by Maharashtra.

• Storehouse of Minerals

  • Mineral resources concentrated in crystalline rock layers and lower hilly tracts.
  • Chota Nagpur Plateau: Termed the heartland of minerals, richest mineral belt in India (spreads over Jharkhand, West Bengal, Odisha).
    • Rich in metallic and non-metallic minerals: coal, iron ore, manganese, mica, bauxite, copper.
  • Mineral Zones:
    1. Northeastern Plateau Region: Chotanagpur-Odisha plateau (Jharkhand, WB, Odisha); minerals: coal, iron ore, manganese, mica, bauxite, copper.
    2. Central Region: Chhattisgarh, Madhya Pradesh, Telangana, Andhra Pradesh, Maharashtra; minerals: manganese, bauxite, limestone, marble, coal, mica, iron ore, graphite.
    3. Southern Region: Karnataka Plateau, adjoining Tamil Nadu; minerals: iron ore, bauxite, lignite.
    4. Southwestern Region: Western Karnataka, Goa; minerals: iron ore, clay.
    5. Northwestern Region: Aravali range (Rajasthan), adjoining Gujarat; minerals: copper, lead, zinc, uranium, mica.

• Life in Peninsular Plateau

  • Population: Moderately populated.
  • Early Settlements: Limited due to non-arable topography and continental climate.
  • Later Growth: Attracted population due to mining activities, road-rail network development, emergence of mineral-based industries, commercial agriculture with irrigation and technology.
  • State capitals, mining, and industrial centres grew into larger urban centres.
  • Perfect example of human effort overcoming physical obstacles through human resource development.

Chapter 4: Human Resources for National Development

• Factors of Production (Economic Resources)

  • Required to produce any product.
  • Land: All natural resources like soil and water. Reward: Rent.
  • Labour: All intellectual or physical efforts by people for reward. Reward: Wages (most common source of income).
  • Capital: All man-made resources aiding production (machines, equipment). Reward: Interest.
  • Entrepreneurship/Organisation: Process of combining land, capital, and labour for production. Reward: Profit.
  • These four factors are essential for production.

• Barter System and Evolution of Money

  • Barter System: Exchange of goods for goods, prevalent when money didn't exist.
  • Drawbacks of Barter System: Difficulty in determining price of goods.
  • Evolution of Money:
    • Early stages: Animal skins, agricultural products, cattle used as money.
    • As metals became available: Gold, various types of metals, then metal coins.
    • Trade shifted to paper money for convenience.
    • Modern forms: Card (plastic) money and electronic money.
  • Money became the basic unit of all economic activities, allowing pricing and remuneration of factors of production in cash.

• Human Resource

  • Definition: People who can work and be used in the production process.
  • Dynamic factor of production.
  • Able to convert natural resources into products using physical powers and intelligence, with other factors.
  • Productivity: The ability of each factor of production to produce goods and services.
  • Not all people are equally productive.
  • Factors influencing human resources: Size, composition, and skills of the population.
  • India ranks first in world population.
  • Population Pyramid: Shows population structure by age groups and sex ratio.
  • Labour Force: According to Periodic Labour Force Survey (PLFS) 2023, it's the population of 15 years and above who are willing and able to work. A high number positively influences income and economic growth.

• Human Capital Formation

  • Human Capital: The economic value of human resources.
  • Human Capital Formation: Additions made over time to the stock of human capital.
  • Increasing Human Resource Productivity: Ensuring higher education, proper training, and healthcare makes human resources more efficient.
  • Required for India's growing labour force to be beneficial.
  • How to strengthen human capital: Provide better health facilities, enable large-scale investment in education, emphasize skill development, create employee-friendly work environment.

• Factors Influencing Human Capital Formation

    1. Education:
    • Enables people to use modern technology, acquire better jobs, earn more income, become assets for national growth.
    • Creates a society with high values.
    • Requires massive investment in public, cooperative, and private sectors.
    • Knowledge Economy: Economic system integrating intellectual capacity, innovative technological ideas, and information technology. Aims at producing/trading intellectual products.
    • Human resources strengthening this sector: Scientists, researchers, policymakers, experts in shares/taxation, software developers.
    • Institutions like Technopark and Infopark accelerate its growth.
    1. Health:
    • WHO Definition: State of physical, mental, and social well-being.
    • People with poor health cannot contribute effectively to national progress. Declining health decreases productivity, refrains from work, slows production.
    • Essential for national progress and individual living standards.
    • Healthcare measures: Strengthen immune systems, hygiene, nutritious food, medical facilities, recreation/relaxation.
    • Healthcare centres: Public (sub-centres, PHCs, CHCs, taluk/district hospitals, medical colleges), private, cooperative sectors.
    • Public sector focuses on welfare, implementing preventive medicine, immunization, curative medicine, health literacy, clean water, sanitation.
    • Kerala is a model for healthcare activities.
    1. Migration:
    • Permanent or temporary movement of people between regions.
    • Causes social, economic, cultural changes.
    • Government responsibility to observe regional changes and meet basic needs to foster human capital formation.
    1. Poverty:
    • Definition: State of not being able to meet basic needs.
    • Biggest challenge to human capital formation.
    • Low income leads to inability to afford education and health, perpetuating poverty in a cycle.
    • Human capital formation requires breaking this cycle by improving human resources.
    • Central and state governments implement schemes, policies, laws for poverty alleviation. Kerala is a model in this.
    1. Unemployment:
    • Definition: A healthy, capable person willing to work at prevailing wage cannot find work.
    • Affects lives by hindering maximum utilisation of human resources.
    • Human capital formation requires maximum utilisation of human resources.
    • Types:
      • Open unemployment: Willing to work but unemployed.
      • Structural unemployment: Job loss due to new technology.
      • Seasonal unemployment: Employed during specific season, unemployed otherwise.
      • Disguised unemployment: More labourers employed than required without changing total output.

• Role of Human Capital Formation for National Development

  • Boundless role in making a country an economic power.
  • Governments must give due attention to education, health, migration, job training, access to information.
  • A nation progresses by effectively utilising human resources through suitable programmes, schemes, and precise planning.
  • Human resource development is crucial for sustainable development, balancing population growth, resources, and environmental capacity for present and future generations.

Constitution of India: Fundamental Duties of Citizens (Part IV A, Article 51 A)
• Duties of Every Citizen of India:

  • To abide by the Constitution and respect its ideals and institutions, the National Flag, and the National Anthem.
  • To cherish and follow the noble ideals which inspired the national struggle for freedom.
  • To uphold and protect the sovereignty, unity, and integrity of India.
  • To defend the country and render national service when called upon to do so.
  • To promote harmony and the spirit of common brotherhood amongst all the people of India transcending religious, linguistic, and regional or sectional diversities; to renounce practices derogatory to the dignity of women.
  • To value and preserve the rich heritage of our composite culture.
  • To protect and improve the natural environment including forests, lakes, rivers, and wildlife, and to have compassion for living creatures.
  • To develop the scientific temper, humanism and the spirit of inquiry and reform.
  • To safeguard public property and to abjure violence.
  • To strive towards excellence in all spheres of individual and collective activity so that the nation constantly rises to higher levels of endeavour and achievement.
  • To provide opportunities for education to his/her child or ward between the age of six and fourteen years (for a parent or guardian).


  •  

Subscribe to: Comments (Atom)
Map Related VIII MM
Map Related VIII EM
VIII SS II MM&EM
IX Social Science Second Term Answer Key EM
IX Social Science Second Term Answer Key MM
SSLC New Type Question Model SSI EM
SSLC New Type Question Model SSI MM
SSLC New Type Question Model SS II EM
SSLC New Type Question Model SS II EM
SSLC Map and Data Analysis MM
SSLC Map and Data Analysis EM
Map Related SSLC MM & EM

@ Objective & Short Answer Questions

SSLC-SS-All-Objective-Answer-Questions Malayalam
SSLC-SS-All-Objective-Answer-Questions English
SSLC-SS-All-Short-Answer-Questions Malayalam
SSLC-SS-All-Short-Answer-Questions English
VIII-SS-All-Short-Answer-Questions English
VIII-SS-All-Short-Answer-Questions Malayalam
IX-SS-All-Objective-Answer-Questions English
IX-SS-All-Objective-Answer-Questions Malayalam
ICT
SSLC Ict Notes SSLC Ict Notes SSLC Ict Notes
STD V Social Science Notes
SSLC Social Science
SSLC SS1 Notes SSLC SS2 Notes SSLC SS2 Complete Notes Eng SSLC SS2 Complete Notes Mal SSLC SS2 Complete Notes Eng SSLC SS2 Complete Notes Eng SSLC SS1 Part 2 SSLC SS2 Part 2 SSLC SS2 SCERT Q/A Mal SSLC SS2 SCERT Q/A Eng SSLC SS2 Complete Notes SSLC SS1 Complete Notes 10th Wealth and world
IX Social Science
IX SS1 Q/A Eng IX SS1 Q/A Mal 9th SS1 Notes 9th SS2 Notes 9th Learning help 9th Land grants
VIII Social Science
VIII SS Complete Notes Eng VIII SS Complete Notes Mal 8th SS Notes 8th SS Glossary
SSLC Biology
SSLC Biology Notes SSLC Biology Notes Mal SSLC Biology Notes Eng SSLC Biology Q/A Eng SSLC Biology Q/A Mal
SSLC Chemistry
SSLC Chemistry SCERT Q/A Eng SSLC Chemistry SCERT Q/A Eng
Archaeological Quiz

SSLC

IX

VIII


പുതിയ പാറ്റേൺ മൾട്ടിപ്പിൾ ചോദ്യോത്തരങ്ങൾ ഇവിടെ നൽകിയിരിക്കുന്നു

SSLC

IX

VIII

STD V Social Science Notes

Today's Significance

Checking the calendar...