9th Study notes SS2

 

  • സോഷ്യൽ സയൻസ് II
    അധ്യായം 1: ലോകത്തിന്റെ മേൽക്കൂരയിൽ

  • ഇന്ത്യയുടെ വൈവിധ്യത്തിലേക്കുള്ള ആമുഖം
    • സാംസ്കാരിക പരിണാമത്തിന്റെ ഒരു നീണ്ട ചരിത്രമുള്ള സമ്മിശ്ര സംസ്കാരത്തിന്റെയും ബഹുസ്വരതയുടെയും നാടാണ് ഇന്ത്യ.
    • ഭാഷ, വസ്ത്രധാരണം, പാരമ്പര്യങ്ങൾ, ഉത്സവങ്ങൾ, വിശ്വാസങ്ങൾ, കൃഷി എന്നിവയിൽ സാംസ്കാരിക വൈവിധ്യം പ്രകടമാണ്.
    • ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ വൈവിധ്യം സാംസ്കാരിക വൈവിധ്യത്തിൽ നിർണ്ണായക പങ്ക് വഹിക്കുന്നു.
    • ഇന്ത്യയുടെ ഭൂപ്രകൃതിയിൽ വടക്കൻ പർവതങ്ങൾ, വിശാലമായ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ സമതലങ്ങൾ, ഒരു പടിഞ്ഞാറൻ മരുഭൂമി, വിസ്തൃതമായ മധ്യ പീഠഭൂമി, നീണ്ട തീരപ്രദേശങ്ങൾ, ദ്വീപുകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.
    • ഈ ഭൂപ്രകൃതിപരമായ വൈവിധ്യവും പ്രത്യേക സ്ഥാനവും മൺസൂൺ കാലാവസ്ഥയ്ക്ക് കാരണമാകുന്നു.
    • മനുഷ്യജീവിതവും കൃഷിയും നൂറ്റാണ്ടുകളായി ഈ വൈവിധ്യങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെട്ടു.
    • വൈവിധ്യങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, ഭൂമിയെയും ജനങ്ങളെയും ഒരുമിപ്പിക്കുന്ന ഘടകങ്ങളുണ്ട്.
    • ഇന്ത്യയുടെ ഭൗമശാസ്ത്രപരമായ വിഭാഗങ്ങൾ:
      1. വടക്കൻ പർവത മേഖല.
      2. വടക്കേ ഇന്ത്യൻ സമതലം.
      3. ഉപദ്വീപീയ പീഠഭൂമി.
      4. ഇന്ത്യൻ മരുഭൂമി.
      5. തീരസമതലങ്ങളും ദ്വീപുകളും.
  • വടക്കൻ പർവത മേഖല
    • ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ വടക്കും വടക്ക് കിഴക്കും അതിർത്തി രൂപീകരിക്കുന്നു.
    • പമീർ കെട്ടിൽ നിന്ന് ('ലോകത്തിന്റെ മേൽക്കൂര' എന്നറിയപ്പെടുന്നു) ഉത്ഭവിച്ച് കിഴക്ക് പൂർവാചൽ വരെ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന നിരവധി പർവതനിരകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു.
    • ഇവ താരതമ്യേന പുതിയതും ഉയരമുള്ളതുമായ മടക്ക് പർവതങ്ങളാണ്, അവസാദ ശിലാപാളികളുടെ സമ്മർദ്ദം കാരണം രൂപപ്പെട്ടവ.
    • പടിഞ്ഞാറ് സിന്ധു നദി മുതൽ കിഴക്ക് ബ്രഹ്മപുത്ര നദി വരെ ഏകദേശം 2400 കിലോമീറ്റർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു.
    • വീതി 150 മുതൽ 400 കിലോമീറ്റർ വരെ.
    • ഉയർന്ന കൊടുമുടികൾ, ഹിമാനികൾ, താഴ്വരകൾ എന്നിവയുള്ള സവിശേഷമായ ഭൂപ്രകൃതി.
    • ഭൂപ്രകൃതിപരമായ സവിശേഷതകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള വർഗ്ഗീകരണം:
      1. ട്രാൻസ് ഹിമാലയം.
      2. ഹിമാലയം.
      3. കിഴക്കൻ കുന്നുകൾ.
  • ട്രാൻസ് ഹിമാലയം
    • ഏറ്റവും വടക്കൻ വിഭാഗം, ടിബറ്റൻ ഹിമാലയം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
    • ശരാശരി ഉയരം: 3000 മീറ്റർ.
    • ഏകദേശ വീതി: 40 കിലോമീറ്റർ, നീളം: 965 കിലോമീറ്റർ.
    • കാരക്കോറം പർവതനിര ഹിമാലയത്തെ പമീർ കെട്ടുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.
  • ഹിമാലയം
    • ട്രാൻസ് ഹിമാലയത്തിന്റെ തെക്ക് കിഴക്കോട്ടുള്ള മൂന്ന് സമാന്തര നിരകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു: ഹിമാദ്രി, ഹിമാചൽ, സിവാലിക്.
    • സിവാലിക് നിര:
      • ഹിമാലയത്തിന്റെ ഏറ്റവും തെക്കൻ നിര, ഗംഗാ സമതലങ്ങളോട് ചേർന്നുകിടക്കുന്നു.
      • ശരാശരി വീതി: 60 മുതൽ 150 കിലോമീറ്റർ വരെ.
      • പുറം ഹിമാലയം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
    • ഹിമാചൽ പർവതനിര:
      • സിവാലിക്കിന്റെ വടക്ക്.
      • സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 3500 മുതൽ 4500 മീറ്റർ വരെ ശരാശരി ഉയരം.
      • ചെറിയ ഹിമാലയം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
      • വീതി: 60 മുതൽ 80 കിലോമീറ്റർ വരെ.
    • ഹിമാദ്രി:
      • വലിയ ഹിമാലയം അല്ലെങ്കിൽ ആന്തരിക ഹിമാലയം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
      • സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 6100 മീറ്റർ ശരാശരി ഉയരം.
      • വീതി: ഏകദേശം 25 കിലോമീറ്റർ.
      • മഞ്ഞുമൂടിയ പർവതങ്ങൾ.
      • ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ കൊടുമുടികളിൽ മിക്കതും ഈ നിരയിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
  • ഹിമാലയത്തിന്റെ ഉത്ഭവം (പ്ലേറ്റ് ടെക്റ്റോണിക്സ്)
    • പ്ലേറ്റ് ടെക്റ്റോണിക്സ് കാരണം ഹിമാലയം ഇപ്പോഴും വളർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
    • ടെക്റ്റോണിക് പ്ലേറ്റുകൾ: ഭൂഖണ്ഡീയ, സമുദ്ര ഭാഗങ്ങളിലെ ക്രസ്റ്റൽ പാറ ബ്ലോക്കുകൾ.
    • അസ്തെനോസ്ഫിയർ: ലിത്തോസ്ഫിയറിന് താഴെയുള്ള ഉരുകിയ, അർദ്ധ പ്ലാസ്റ്റിക് പാറ മേഖല, അതിനുമുകളിലൂടെ ടെക്റ്റോണിക് പ്ലേറ്റുകൾ സാവധാനത്തിൽ നീങ്ങുന്നു.
    • ഓറോജെനിക് (പർവത നിർമ്മാണം) പോലുള്ള ഭൗമ പ്രക്രിയകൾ പ്ലേറ്റ് അതിർത്തികളിൽ സജീവമാണ്.
    • പ്ലേറ്റ് അതിർത്തികളുടെ തരങ്ങൾ:
      • സംയോജിത അതിർത്തി (Convergent Boundary): പ്ലേറ്റുകൾ പരസ്പരം അടുത്ത് വരുന്നു, ഇത് ശിലാപാളികൾക്ക് മടക്കങ്ങൾ ഉണ്ടാകാനും മടക്ക് പർവതങ്ങൾ രൂപപ്പെടാനും കാരണമാകുന്നു.
      • വിവിധ അതിർത്തി (Divergent Boundary): പ്ലേറ്റുകൾ പരസ്പരം അകന്നുപോകുന്നു.
      • ട്രാൻസ്ഫോം അതിർത്തി (Transform Boundary): പ്ലേറ്റുകൾ പരസ്പരം ഉരസി നീങ്ങുന്നു.
    • ഇന്ത്യൻ പ്ലേറ്റ് (ഉപദ്വീപീയ ഇന്ത്യ + ഓസ്ട്രേലിയൻ ഭൂഖണ്ഡം) 150-160 ദശലക്ഷം വർഷം മുമ്പ് വടക്കോട്ട് നീങ്ങി.
    • ഇത് യൂറേഷ്യൻ പ്ലേറ്റുമായി കൂട്ടിയിടിച്ചു, അവയ്ക്കിടയിലുള്ള ടെതിസ് കടൽത്തട്ട് ഉയർന്ന് ഹിമാലയം രൂപപ്പെട്ടു.
  • ഗീരികൾ (Gorges)
    • ചെങ്കുത്തായ വശങ്ങളുള്ള ആഴത്തിലുള്ള താഴ്വരകൾ.
    • സിന്ധു, ഗംഗ, ബ്രഹ്മപുത്ര നദികൾ ഹിമാലയൻ നിരകളിലൂടെ മണ്ണൊലിപ്പിലൂടെ ഗിരികൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
  • ഹിമാലയത്തിന്റെ പ്രാദേശിക വിഭാഗങ്ങൾ (നദികളുടെ മുറിച്ചു കടക്കലിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി)
    1. പടിഞ്ഞാറൻ ഹിമാലയം: സിന്ധു നദീതടം (ജമ്മു കാശ്മീർ) മുതൽ കാളി നദീതടം (ഉത്തരാഖണ്ഡ്) വരെ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു.
      • കാശ്മീർ ഹിമാലയം:
        • ജമ്മു കാശ്മീരിലും ലഡാക്കിലും ഏകദേശം 3.5 ലക്ഷം ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു, ഏകദേശം 700 കിലോമീറ്റർ നീളവും 500 കിലോമീറ്റർ വീതിയും.
        • പ്രധാന പർവതനിരകൾ: കാരക്കോറം, സസ്കർ, ലഡാക്ക്, പിർ പഞ്ചാൽ.
        • മൗണ്ട് K2 (ഗോഡ്വിൻ ഓസ്റ്റിൻ - 8611m): രണ്ടാമത്തെ ഉയരം കൂടിയ കൊടുമുടി, കാരക്കോറം നിരയിൽ.
        • പ്രധാന ഹിമാനികൾ: സിയാച്ചിൻ (ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന യുദ്ധക്കളം), ബോൾട്ടോറോ. ഈ ഹിമാനികൾ സിന്ധുവിനും അതിന്റെ പോഷകനദികളായ രവി, ഝലം, ചിനാബ് എന്നിവയ്ക്കും വർഷം മുഴുവൻ ജലലഭ്യത ഉറപ്പാക്കുന്നു.
        • ചുരങ്ങൾ: ബനിഹാൽ ചുരം (ജമ്മുവിനെ കാശ്മീർ താഴ്വരയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു).
        • ശുദ്ധജല തടാകങ്ങൾ: ദാൽ തടാകം (ശ്രീനഗർ അതിന്റെ തീരത്താണ്, പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാര/വാണിജ്യ കേന്ദ്രം).
        • 'മാർഗ്ഗ്സ്': വേനൽക്കാലത്ത് പർവത ചരിവുകളിലെ പുൽമേടുകൾ (ഉദാ: സോൻമാർഗ്, ഗുൽമാർഗ്), സ്കീയിംഗ് പോലുള്ള ശൈത്യകാല കായിക വിനോദങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നു.
      • ഹിമാചൽ ഹിമാലയം:
        • ഹിമാചൽ പ്രദേശിൽ പ്രധാന പങ്കുണ്ട്.
        • പ്രധാന നദികൾ: ചിനാബ്, രവി, ബിയാസ്.
        • പർവതനിരകൾ: ധൗളാധർ, പിർ പഞ്ചാൽ.
        • ശുദ്ധജല തടാകങ്ങൾ: ചന്ദ്രതാൽ, സൂരജ്താൽ.
        • ചുരങ്ങൾ: ബാരാലാച്ചാ ലാ ചുരം (ഹിമാചൽ പ്രദേശിനെ ലഡാക്കുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു), റോഹ്താങ് ചുരം (കുളു താഴ്വരയെ ലാഹുൾ, സ്പിതി താഴ്വരകളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു).
        • മനോഹരമായ താഴ്വരകൾ: കുളു, കാംഗ്ര, ലാഹുൾ.
        • വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങൾ: ഷിംല, മണാലി.
        • ചൂട് നീരുറവകൾ ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു (ഉദാ: മണികരൺ, ഭൗമ താപ വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദനത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്നു).
      • ഉത്തരാഖണ്ഡ് ഹിമാലയം:
        • സത്ലജ് നദി മുതൽ കാളി നദി വരെ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു.
        • പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗം: ഗഡ്‌വാൾ ഹിമാലയം; കിഴക്ക് ഭാഗം: കുമയോൺ ഹിമാലയം.
        • ഉയർന്ന കൊടുമുടികൾ: നന്ദാദേവി, കാമത്, ബദരീനാഥ്, കേദാർനാഥ്.
        • ഹിമാനികൾ: ഗംഗോത്രി (ഗംഗയുടെ ഉത്ഭവം), യമുനോത്രി (യമുനയുടെ ഉത്ഭവം).
        • ശുദ്ധജല തടാകങ്ങൾ: നൈനിറ്റാൾ, ഭീംതാൽ.
        • ബുഗ്യാൽസ്: ഗഡ്‌വാൾ മേഖലയിലെ ആൽപൈൻ വേനൽക്കാല പുൽമേടുകൾ (3000-4500m), വേനൽക്കാലത്ത് പച്ചപ്പ് നിറഞ്ഞതും ഇടയന്മാർ (ട്രാൻസ്‌ഹ്യൂമൻസ്) ഉപയോഗിക്കുന്നതും.
        • ഡൂൺസ്: ചെറിയ ഹിമാലയത്തിനും സിവാലിക് നിരകൾക്കും ഇടയിലുള്ള പരന്ന താഴ്വരകൾ (ഉദാ: ഡെറാഡൂൺ).
    2. മധ്യ ഹിമാലയം: കാളി നദി മുതൽ ടീസ്റ്റ നദി വരെ.
      • നേപ്പാൾ ഹിമാലയം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു (ഭൂരിഭാഗവും നേപ്പാളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു).
      • ഇന്ത്യയിൽ: പടിഞ്ഞാറൻ സിക്കിം, ഡാർജിലിംഗ് മേഖല.
      • മൗണ്ട് എവറസ്റ്റ്: ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ കൊടുമുടി (നേപ്പാളിൽ).
      • മൗണ്ട് കാഞ്ചൻജംഗയും നാഥുല ചുരവും (ഇന്ത്യ-ചൈന അതിർത്തി) ഈ മേഖലയിലാണ്.
      • സവിശേഷതകൾ: വേഗത്തിൽ ഒഴുകുന്ന ടീസ്റ്റ നദിയും അതിന്റെ അരുവി തട്ടുകളും.
      • ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഇവിടെ തേയില കൃഷിക്ക് തുടക്കമിട്ടു; ഡാർജിലിംഗ് തേയില അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ പ്രശസ്തമാണ്.
    3. കിഴക്കൻ ഹിമാലയം: ടീസ്റ്റ നദി മുതൽ ബ്രഹ്മപുത്ര നദി വരെ.
      • അസം ഹിമാലയം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
      • പടിഞ്ഞാറൻ ഹിമാലയത്തെക്കാൾ താഴ്ന്ന കുന്നുകൾ.
      • ഏറ്റവും ഉയർന്ന കൊടുമുടി: നംച ബർവ (7756m).
      • പ്രധാന നദികൾ: ബ്രഹ്മപുത്ര, കാമെങ്, ലോഹിത്, സുബൻസിരി.
      • ചുരങ്ങൾ: ബോംഡില (അരുണാചൽ പ്രദേശിനെ ടിബറ്റിലെ ലാസയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു), ദിഫു (മ്യാൻമറുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു).
  • പൂർവാചൽ കുന്നുകൾ
    • അരുണാചൽ പ്രദേശ് മുതൽ മിസോറാം വരെ വടക്ക്-തെക്ക് ദിശയിൽ താഴ്ന്ന ഉയരത്തിലുള്ള കുന്നുകളായി കാണപ്പെടുന്ന ഹിമാലയൻ പർവതങ്ങൾ.
    • ശരാശരി ഉയരം: 500 മുതൽ 3000 മീറ്റർ വരെ.
    • ഏറ്റവും പ്രധാനം: പാട്കൈബൂം, നാഗ കുന്നുകൾ, മിസോ കുന്നുകൾ, മണിപ്പൂർ കുന്നുകൾ.
    • ചിറാപുഞ്ചി, മൗസിൻറാം: ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ മഴ ലഭിക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ.
    • മേഘാലയയിലെ റൂട്ട് ബ്രിഡ്ജ്: നെയ്ത വൃക്ഷ വേരുകൾ ഉപയോഗിച്ച് പ്രാദേശിക ജനങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചത്, പ്രകൃതിയോടുള്ള സഹവർത്തിത്വത്തിന് തെളിവ്.
    • കെയ്ബുൾ ലാംജാവോ ഒഴുകുന്ന ദേശീയോദ്യാനം (മണിപ്പൂർ): ലോക്തക് തടാകത്തിൽ, 'ഫുംഡിസ്' (ഒഴുകുന്ന ജൈവ വസ്തുക്കളും മണ്ണും ചേർന്ന ചെറിയ ദ്വീപുകൾ) അടങ്ങിയ തനതായ ആവാസവ്യവസ്ഥ; രാംസാർ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
  • വടക്കൻ പർവത മേഖലയിലെ കാലാവസ്ഥ
    • ഹിമാലയം ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡവും മധ്യേഷ്യയും തമ്മിൽ ഒരു കാലാവസ്ഥാപരമായ വിഭജനം രൂപീകരിക്കുന്നു.
    • ഉയരവും ഭൂപ്രകൃതിയും അനുസരിച്ച് കാലാവസ്ഥ വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു.
    • താഴ്ന്ന പർവത ചരിവുകളിലും സിവാലിക് താഴ്വരകളിലും: മിതമായ കാലാവസ്ഥ.
    • ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ: കാര്യമായി കുറഞ്ഞ താപനില, ശൈത്യകാല സാഹചര്യങ്ങൾ.
    • ലഡാക്ക് മേഖല: ധ്രുവപ്രദേശം പോലുള്ള തീവ്രമായ ശൈത്യകാല കാലാവസ്ഥ.
    • തെക്ക് പടിഞ്ഞാറൻ മൺസൂൺ: സിവാലിക്കിന്റെ തെക്കൻ ചരിവുകളിലും വടക്ക് കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലും മഴ ലഭിക്കുന്നു.
    • ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ മഞ്ഞുവീഴ്ച സാധാരണമാണ്.
    • ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൽ നിന്നുള്ള മൺസൂൺ കാറ്റുകൾ അസം ഹിമാലയത്തിനും പൂർവാചൽ കുന്നുകൾക്കും ഇടയിൽ കുടുങ്ങുന്നു, ഇത് വടക്ക് കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിൽ (പ്രത്യേകിച്ച് മേഘാലയ പീഠഭൂമിയിൽ) കനത്ത മഴയ്ക്ക് കാരണമാകുന്നു.
  • ജലനിർഗ്ഗമന സംവിധാനം (ഹിമാലയൻ നദികൾ)
    • സിന്ധു, ഗംഗ, ബ്രഹ്മപുത്ര നദികളും അവയുടെ പോഷകനദികളും ചേർന്നാണ് രൂപപ്പെടുന്നത്.
    • നിത്യഹരിത: മഴവെള്ളവും മഞ്ഞുവെള്ളവും ലഭിക്കുന്നതിനാൽ വർഷം മുഴുവൻ ജലസമൃദ്ധം.
    • പർവതപാതയിൽ പ്രക്ഷുബ്ധമായ ഒഴുക്ക്.
    • സാധാരണയായി രൂപപ്പെടുന്ന ഭൂപ്രകൃതികൾ: V-ആകൃതിയിലുള്ള താഴ്വരകൾ, ഗിരികൾ, വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങൾ.
    • സമതലങ്ങളിൽ വെള്ളപ്പൊക്കവും നദിഗതി മാറ്റവും സാധാരണമാണ്.
    • സിന്ധു നദി: മാനസരോവർ തടാകത്തിനടുത്തുള്ള ബോഖാർച്ചു ഹിമാനിയിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്നു; പോഷകനദികൾ വടക്ക് പടിഞ്ഞാറൻ ഹിമാലയത്തിന്റെ പ്രധാന ജലനിർഗ്ഗമനം രൂപീകരിക്കുന്നു.
    • ഗംഗാ നദി: ഗോമുഖിലെ ഗംഗോത്രി ഹിമാനികളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്നു; യമുന, ഘാഗ്ര, ഗണ്ഡക്, കോസി തുടങ്ങിയ പോഷകനദികൾ ഉത്തരാഖണ്ഡിലും നേപ്പാളിലും പ്രധാനമാണ്.
    • ബ്രഹ്മപുത്ര നദി: മാനസരോവർ തടാകത്തിനടുത്തുള്ള ചെമായുങ്ഡുങ് ഹിമാനിയിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്നു; ദിബാംഗ്, ലോഹിത്, മാനസ് തുടങ്ങിയ പോഷകനദികൾ കിഴക്കൻ ഹിമാലയത്തിന്റെ ജലനിർഗ്ഗമനം രൂപീകരിക്കുന്നു.
  • മണ്ണ്
    • സാധാരണ തരം: പർവത മണ്ണും വന മണ്ണും.
    • പർവത പരിസ്ഥിതിക്കനുസരിച്ച് മണ്ണിന്റെ ഘടനയും കണികാ വലുപ്പവും വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു.
    • താഴ്വരകളിൽ: ഉയർന്ന ഹ്യൂമസ് ഉള്ള സൂക്ഷ്മ ധാന്യ മണ്ണ്.
    • ഉയർന്ന ചരിവുകളിൽ: കുറഞ്ഞ ഹ്യൂമസ് ഉള്ള പരുക്കൻ ധാന്യ മണ്ണ്.
    • പ്രധാനമായും താഴ്വരകളിൽ എക്കൽ നിക്ഷേപം.
    • കരീവാസ്: കാശ്മീർ താഴ്വരയിൽ നിക്ഷേപിക്കപ്പെട്ട ഹിമാനികളിൽ നിന്നുള്ള അവസാദം, കുങ്കുമപ്പൂ കൃഷിക്ക് അനുയോജ്യമായ ഹ്യൂമസ് സമ്പുഷ്ടമായ നേർത്ത മണ്ണ്.
  • സ്വാഭാവിക സസ്യങ്ങൾ
    • ഉയരം, ഭൂപ്രകൃതി, മണ്ണിന്റെ തരം, കാലാവസ്ഥ എന്നിവ കാരണം പ്രാദേശിക വ്യതിയാനങ്ങൾ.
    • കിഴക്കൻ ഹിമാലയവും വടക്ക് കിഴക്കൻ കുന്നുകളും: പ്രതിവർഷം 200 cm-ൽ കൂടുതൽ മഴ ലഭിക്കുന്നതിനാൽ കൂടുതൽ ഉഷ്ണമേഖലാ നിത്യഹരിത സസ്യങ്ങൾ.
    • ഉയർന്ന ഉയരങ്ങളിൽ താപനില കുറയുന്നതിനനുസരിച്ച് സസ്യങ്ങൾ നിത്യഹരിത വനങ്ങളിൽ നിന്ന് തുന്ദ്രയിലേക്ക് മാറുന്നു.
    • താഴ്വരകളിലും താഴ്ന്ന ചരിവുകളിലും: അർദ്ധ നിത്യഹരിതവും ഇലപൊഴിയും വനങ്ങളും.
    • 1000-2000m ഉയരം: ഈർപ്പമുള്ള ഇലപൊഴിയും കാടുകൾ.
    • പർവത ചരിവുകളിൽ: കോണിഫറസ് മരങ്ങൾ (പൈൻ, ദേവദാരു).
    • ഉയർന്ന ഉയരങ്ങളിൽ: കുറ്റിച്ചെടികൾ (ജുനിപേഴ്സ്, റോഡോഡെൻഡ്രോൺസ്), ആൽപൈൻ പുൽമേടുകൾ.
    • പ്രധാന ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ: ഡച്ചിഗാം, ഹെമിസ് (പടിഞ്ഞാറൻ ഹിമാലയം); കാഞ്ചൻജംഗ, ദിബ്രു-സായിഖോവ, കാസിരംഗ, മാനസ്, കെയ്ബുൾ ലാംജാവോ (കിഴക്കൻ ഹിമാലയം).
  • വന്യജീവി
    • യാക്ക്, കസ്തൂരിമാൻ, ഒറ്റക്കൊമ്പൻ കാണ്ടാമൃഗം, മഞ്ഞുമരപ്പുള്ളി എന്നിവ പോലുള്ള മൃഗങ്ങളുടെ സ്വാഭാവിക ആവാസവ്യവസ്ഥ.
    • സംരക്ഷണത്തിനായി ബയോസ്ഫിയർ റിസർവുകൾ, ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ, വന്യജീവി സങ്കേതങ്ങൾ എന്നിവ സ്ഥാപിച്ചു.
  • കൃഷി
    • ഉയരം, ചെങ്കുത്തായ ചരിവുകൾ, അപൂർണ്ണമായ മണ്ണ്, കുറഞ്ഞ താപനില എന്നിവ പോലുള്ള പരിമിതികൾ കാരണം കൃഷി കുറവാണ്.
    • ഇവിടുത്തെ സമൂഹങ്ങൾ ഉപജീവന കൃഷിയിൽ ഏർപ്പെടുന്നു.
    • നെല്ല്, പയറുവർഗ്ഗങ്ങൾ, ഉരുളക്കിഴങ്ങ് (മഴക്കാലം), ഗോതമ്പ്, മിതശീതോഷ്ണ പഴവർഗ്ഗങ്ങൾ (വസന്തം) എന്നിവ പോലുള്ള വിളകൾക്കായി പർവത ചരിവുകളിൽ ടെറസ് കൃഷി.
    • കിഴക്കൻ ഹിമാലയം (അസം, ഡാർജിലിംഗ്): പർവത ചരിവുകളിലും താഴ്വരകളിലും തേയില ഒരു പ്രധാന വിളയാണ്.
    • വടക്ക് കിഴക്കൻ കുന്നുകളിലെ ഗോത്രവർഗ്ഗ ജനത: സ്ഥലം മാറ്റിക്കൊണ്ടുള്ള കൃഷിരീതി (shifting cultivation) പിന്തുടരുന്നു.
  • മൃഗസംരക്ഷണം
    • ഹിമാലയൻ പർവതങ്ങളിലെ ജനങ്ങളുടെ പ്രധാന തൊഴിൽ.
    • ഉയരം അനുസരിച്ച് വളർത്തുന്ന മൃഗങ്ങളുടെ തരം വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു: താഴ്വരകളിൽ ആടും കന്നുകാലികളും, പർവത ചരിവുകളിൽ ചെമ്മരിയാടും കുതിരയും.
    • അതിശക്തമായ തണുപ്പുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ (ഹിമാചൽ, ലഡാക്ക്): യാക്കിനെ വളർത്തുന്നു (കടുത്ത തണുപ്പിനെ ചെറുക്കാൻ കഴിയും).
    • ഗുജ്ജാർസ്: പടിഞ്ഞാറൻ ഹിമാലയൻ പർവത പുൽമേടുകളിൽ താമസിക്കുന്ന ഇടയ ഗോത്രങ്ങൾ.
  • വിനോദസഞ്ചാരം
    • അനുയോജ്യമായ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സാഹചര്യങ്ങൾ കാരണം ഉയർന്ന സാമ്പത്തിക സാധ്യത.
    • ഘട്ടം 1 (തീർത്ഥാടനം): വിനോദസഞ്ചാര വികസനത്തിന് തുടക്കമിട്ടു; കൈലാസ്, മാനസരോവർ, അമർനാഥ്, ഹേമ കുണ്ട് സാഹിബ് പോലുള്ള തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങൾ നൂറ്റാണ്ടുകളായി സഞ്ചാരികളെ ആകർഷിച്ചു.
    • ഘട്ടം 2 (ബ്രിട്ടീഷ് കാലഘട്ടം): പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർ അനുകൂലമായ കാലാവസ്ഥ തിരിച്ചറിഞ്ഞപ്പോൾ വികസിപ്പിച്ചു; ഷിംല, ഡാർജിലിംഗ്, ഷില്ലോംഗ്, അൽമോറ, റാണിക്കേറ്റ്, മസൂരി, നൈനിറ്റാൾ പോലുള്ള റിസോർട്ട് നഗരങ്ങൾ.
    • ഘട്ടം 3 (ആധുനിക സാഹസികം): ടെൻസിങ് നോർഗെയും എഡ്മണ്ട് ഹിലാരിയും മൗണ്ട് എവറസ്റ്റ് കീഴടക്കിയതിന് ശേഷം (1953) ആരംഭിച്ചു; സാഹസിക വിനോദസഞ്ചാരം (പർവതാരോഹണം, പാരാഗ്ലൈഡിംഗ്, സ്കീയിംഗ്) കാര്യമായി വികസിച്ചു.
    • ടെൻസിങ് നോർഗെയുടെ ഉദ്ധരണി: "പർവതങ്ങൾ തടസ്സങ്ങളല്ല; അവ പുറം ലോകത്തേക്കുള്ള വാതിലുകളാണ്".

അധ്യായം 2: വിശാലമായ സമതലത്തിൽ

  • ഭൂമിയുടെ ഭൂരൂപങ്ങൾ
    • ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിൽ വൈവിധ്യമാർന്ന ഭൂരൂപങ്ങളുണ്ട്: പർവതങ്ങൾ, സമതലങ്ങൾ, പീഠഭൂമികൾ, മരുഭൂമികൾ, താഴ്വരകൾ.
    • ദശലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി ബാഹ്യ ശക്തികളുടെ (ഒഴുകുന്ന വെള്ളം, കാറ്റ്, ഹിമാനികൾ, തിരമാലകൾ പോലുള്ള ഭൂരൂപിക ഏജന്റുകൾ) തുടർച്ചയായ പ്രക്രിയകളിലൂടെയാണ് ഇവ രൂപപ്പെടുന്നത്.
    • ഭൂരൂപിക പ്രക്രിയകൾ (Geomorphic processes): ഭൂരൂപങ്ങളുടെ രൂപീകരണം.
    • അവശിഷ്ട നിക്ഷേപം (Deposition): അവസാദങ്ങളും ശിലാപദാർത്ഥങ്ങളും (പാറകളുടെ ശിഥിലീകരണത്തിൽ നിന്ന്) ഭൂരൂപിക ഏജന്റുകളാൽ കൊണ്ടുപോയി താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ നിക്ഷേപിക്കപ്പെടുന്നു.
    • ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്ന നദികൾ അവസാദങ്ങളെ താഴോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നു, ഇത് വിശാലമായ എക്കൽ സമതലങ്ങൾ പോലുള്ള അവസാദ ഭൂരൂപങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
    • എക്കൽമണ്ണ് (Alluvium): സിൽറ്റ്, മണൽ, ചരൽ എന്നിവയുൾപ്പെടെ നദികൾ കൊണ്ടുവരുന്ന അവശിഷ്ടങ്ങൾ.
  • ഇൻഡോ-ഗംഗാ-ബ്രഹ്മപുത്ര സമതലം (വടക്കേ ഇന്ത്യൻ സമതലം)
    • വടക്കൻ പർവതങ്ങളുടെ തെക്കും ഉപദ്വീപീയ പീഠഭൂമിയുടെ വടക്കുമുള്ള വിശാലമായ ഭൗതിക വിഭാഗം.
    • നദികൾ വഹിച്ച അവസാദങ്ങളുടെ നിക്ഷേപം വഴി രൂപപ്പെട്ട വിസ്തൃതമായ എക്കൽ സമതലം.
    • ഹിമാലയത്തിന്റെ തെക്ക് ഭാഗത്തുള്ള ഒരു വലിയ താഴ്വരയിൽ (ഹിമാലയൻ രൂപീകരണം വഴി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടത്) രൂപപ്പെട്ടത്.
    • ഹിമാലയൻ നദികളിൽ നിന്നും ഉപദ്വീപീയ നദികളിൽ നിന്നും ദശലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി അവസാദങ്ങൾ നിക്ഷേപിക്കപ്പെട്ടു.
    • എക്കൽ നിക്ഷേപങ്ങളുടെ ശരാശരി ആഴം: 1000 മുതൽ 2000 മീറ്റർ വരെ.
    • വ്യാപ്തി:
      • സിന്ധു മുതൽ ഗംഗാമുഖം വരെ ഏകദേശം 3200 കിലോമീറ്റർ, ആഗോളതലത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ എക്കൽ സമതലങ്ങളിൽ ഒന്ന്.
      • ഇന്ത്യയിൽ ഏകദേശം 2400 കിലോമീറ്റർ.
      • വീതി: കിഴക്ക് നിന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ട് കൂടുന്നു, 150 കിലോമീറ്റർ മുതൽ 300 കിലോമീറ്റർ വരെ.
      • അതിരുകൾ: വടക്ക് സിവാലിക് നിരകൾ, തെക്ക് ഉപദ്വീപീയ പീഠഭൂമിയുടെ ക്രമരഹിതമായ അരികുകൾ.
      • ഏകദേശം 7 ലക്ഷം ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണം.
    • കൃഷിക്ക് അനുയോജ്യത: ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ മണ്ണ്, ആവശ്യത്തിന് ജലലഭ്യത, അനുകൂലമായ കാലാവസ്ഥ, പരന്ന ഭൂപ്രകൃതി.
    • പ്രാദേശിക വിഭാഗങ്ങൾ (നദീവ്യവസ്ഥ, ഒഴുക്ക് ദിശ, ഭൂപ്രകൃതി എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി):
      1. രാജസ്ഥാൻ സമതലം.
      2. പഞ്ചാബ്-ഹരിയാന സമതലം.
      3. ഗംഗാ സമതലം.
      4. ബ്രഹ്മപുത്ര സമതലം.
  • രാജസ്ഥാൻ സമതലം
    • വടക്കേ ഇന്ത്യൻ സമതലത്തിന്റെ ഏറ്റവും പടിഞ്ഞാറൻ അറ്റം.
    • താർ മരുഭൂമി ഉൾപ്പെടുന്നു (മൂന്നിൽ രണ്ട് ഭാഗവും രാജസ്ഥാനിൽ, ബാക്കി ഹരിയാന, പഞ്ചാബ്, ഗുജറാത്ത് എന്നിവിടങ്ങളിൽ).
    • മരുസ്തലി: യഥാർത്ഥ മരുഭൂമി പ്രദേശം.
    • രാജസ്ഥാൻ ബഗർ: അർദ്ധ വരണ്ട സമതലം (അർദ്ധ മരുഭൂമി പ്രദേശം).
    • അറാവലി പർവതനിരയുടെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
    • പ്രധാന നദി: ലൂണി (നിത്യഹരിതമല്ലാത്തത്).
    • നിരവധി ഉപ്പു തടാകങ്ങൾ: സാംഭാർ, ദിഡ്വാന, സർഗോൾ.
  • പഞ്ചാബ്-ഹരിയാന സമതലം
    • രാജസ്ഥാൻ സമതലത്തിന്റെ കിഴക്കും വടക്ക് കിഴക്കും.
    • വടക്കേ ഇന്ത്യൻ സമതലത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗം, യമുനാ നദി വരെ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു.
    • കിഴക്കൻ അതിർത്തി യമുനാ നദി നിർവചിക്കുന്നു.
    • ഇന്ത്യയിൽ, പഞ്ചാബ്, ഹരിയാന, ഹിമാചൽ പ്രദേശ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു (ഏകദേശം 1.75 ലക്ഷം ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ).
    • പടിഞ്ഞാറോട്ട് സാവധാനം ചരിഞ്ഞുകിടക്കുന്നു.
    • പ്രധാനമായും സത്ലജ്, ഝലം, ചിനാബ്, രവി, ബിയാസ് നദികളിൽ നിന്നുള്ള അവസാദ നിക്ഷേപം വഴി രൂപപ്പെട്ടത്.
    • പഞ്ചാബ്: അർത്ഥമനുസരിച്ച് "അഞ്ച് നദികളുടെ നാട്".
    • അഞ്ച് പ്രധാന ദോബുകളായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു (പിന്നീട് ചേരുന്ന രണ്ട് നദികൾക്കിടയിലുള്ള പ്രദേശം).
      • ബിസ്റ്റ്-ജലന്ധർ ദോബ് (ബിയാസ്, സത്ലജ്).
      • ബാരി ദോബ് (ബിയാസ്, രവി).
      • രച്നാ ദോബ് (രവി, ചിനാബ്).
      • ചജ് ദോബ് (ചിനാബ്, ഝലം).
      • സിന്ധ്-സാഗർ ദോബ് (സിന്ധു, ഝലം-ചിനാബ്).
  • ഗംഗാ സമതലം
    • പഞ്ചാബ്-ഹരിയാന സമതലത്തിന്റെ കിഴക്ക്.
    • കിഴക്ക് ബംഗ്ലാദേശ് മുതൽ പടിഞ്ഞാറ് യമുനാ നദി വരെ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു.
    • ഉത്തരാഖണ്ഡ്, ഉത്തർപ്രദേശ്, ഹരിയാന, ഡൽഹി, ഝാർഖണ്ഡിന്റെയും പശ്ചിമ ബംഗാളിന്റെയും ചില ഭാഗങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു (ഏകദേശം 3.75 ലക്ഷം ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ).
    • ഗംഗാ നദിയുടെയും അതിന്റെ പോഷകനദികളുടെയും അവസാദ നിക്ഷേപ പ്രക്രിയകളാൽ രൂപപ്പെട്ടത്.
    • ശരാശരി ഉയരം: സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 200 മീറ്റർ.
    • പൊതുവായ ചരിവ്: കിഴക്കോട്ടും തെക്ക് കിഴക്കോട്ടും.
    • ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സവിശേഷതകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഉപവിഭാഗങ്ങൾ: അപ്പർ ഗംഗാ സമതലം, മധ്യ ഗംഗാ സമതലം, ലോവർ ഗംഗാ സമതലം.
  • ബ്രഹ്മപുത്ര സമതലം
    • വടക്കേ ഇന്ത്യൻ സമതലത്തിന്റെ ഏറ്റവും കിഴക്കൻ ഭാഗം.
    • ബ്രഹ്മപുത്ര താഴ്വര, അസം താഴ്വര, അസം സമതലം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
    • കിഴക്കൻ അസം മുതൽ ദുബ്രിക്ക് പടിഞ്ഞാറ് (ബംഗ്ലാദേശ് അതിർത്തിക്കടുത്ത്) വരെ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു.
    • നീളം: ഏകദേശം 720 കിലോമീറ്റർ; വീതി: 60-70 കിലോമീറ്റർ.
    • പ്രധാന ഭാഗം അസമിലാണ്.
    • വടക്കേ ഇന്ത്യൻ സമതലത്തിന്റെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി വ്യക്തവും വേറിട്ടതുമാണ്.
    • പ്രകൃതിദത്ത അതിരുകൾ: കിഴക്കൻ ഹിമാലയം (വടക്ക്), പട്കായി-നാഗ കുന്നുകൾ (കിഴക്ക്), ഗാരോ-ഖാസി-ജയന്തിയാ കുന്നുകൾ, മികിർ കുന്നുകൾ (തെക്ക്).
    • ലോവർ ഗംഗാ സമതലം അതിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
    • ഏകദേശം 56,275 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണം.
    • ബ്രഹ്മപുത്ര നദിയുടെയും അതിന്റെ പോഷകനദികളുടെയും (ടീസ്റ്റ, മാനസ്, ലോഹിത്, ദിബാംഗ്) അവസാദ നിക്ഷേപ പ്രക്രിയകളാൽ രൂപപ്പെട്ടത്.
    • എക്കൽ ഫാനുകളിൽ സമ്പന്നം: നദികൾ പർവതങ്ങളിൽ നിന്ന് സമതലങ്ങളിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ അവയുടെ വേഗത കുറയുകയും അവസാദങ്ങൾ ഫാൻ രൂപത്തിൽ നിക്ഷേപിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.
    • ബ്രെയ്ഡഡ് നദികൾ (Braided Rivers): ഒന്നിലധികം ചാനലുകളുള്ള നദികൾ.
    • മിയാന്ററുകളും ഓക്സ്-ബോ തടാകങ്ങളും (Meanders and Ox-Bow Lakes):
      • മിയാന്ററുകൾ: നദി അതിന്റെ ഗതിയിൽ വളഞ്ഞ് പുളഞ്ഞൊഴുകുന്നത്, നദികൾ നേരിയ ചരിവുകളിലൂടെ ഒഴുകുകയും എക്കൽ നിക്ഷേപങ്ങൾ ഒഴുക്കിനെ തടസ്സപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ രൂപപ്പെടുന്നു.
      • ഓക്സ്-ബോ തടാകങ്ങൾ: നദി നേരെ ഒഴുകുമ്പോൾ പ്രധാന നദിയിൽ നിന്ന് വേർപെടുന്ന വളഞ്ഞ ഭാഗങ്ങൾ, ഒറ്റപ്പെട്ട ജലാശയങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നു.
    • റിവർ ലൈൻ ദ്വീപുകൾ (Riverine Islands): അവസാദ നിക്ഷേപം കാരണം നദീ ചാനലുകളിൽ രൂപപ്പെടുന്ന ദ്വീപുകൾ.
    • ലെവീസ് (Levees): വെള്ളപ്പൊക്ക സമയത്ത് എക്കൽ നിക്ഷേപം കാരണം നദീതീരങ്ങളിൽ രൂപപ്പെടുന്ന വരമ്പുകൾ.
    • സാന്റ് ബാറുകൾ (Sandbars): നദീതീരങ്ങളിൽ മണൽ, സിൽറ്റ്, ചരൽ എന്നിവയുടെ രേഖീയ ഭൂരൂപങ്ങൾ.
    • ഡെൽറ്റകൾ (Deltas): നദീമുഖത്തിനടുത്ത് വിതരണ നദികൾക്കിടയിൽ അവസാദങ്ങൾ നിക്ഷേപിക്കപ്പെട്ട് രൂപപ്പെടുന്ന ഏകദേശം ത്രികോണാകൃതിയിലുള്ള ഭൂരൂപങ്ങൾ, ഇവിടെ വേഗത കുറയുന്നു. ഗ്രീക്ക് അക്ഷരമായ Δ-യിൽ നിന്ന് പേര് ലഭിച്ചു.
  • വടക്കേ ഇന്ത്യൻ സമതലത്തിന്റെ ഭൂരൂപിക മേഖലകൾ (വടക്ക് നിന്ന് തെക്കോട്ട്)
    1. ഭാബർ (Bhabar):
      • സുവാലിക് നിരയ്ക്ക് സമാന്തരമായി ചരിവ് അവസാനിക്കുന്നിടത്ത് കാണുന്ന നേർത്ത മേഖല (8-10 കിലോമീറ്റർ വീതി).
      • സുവാലിക് താഴ്വരയുടെ തെക്ക്.
      • പർവത നദികളിൽ നിന്നുള്ള പാറകളുടെയും ഉരുളൻ കല്ലുകളുടെയും നിക്ഷേപം വഴി രൂപപ്പെട്ടത്.
      • നദികൾ പാറകൾക്കും ഉരുളൻ കല്ലുകൾക്കും താഴെകൂടി ഒഴുകുന്നു, ദൃശ്യമല്ല.
    2. തെരായി (Tarai):
      • ചതുപ്പും ഈർപ്പവുമുള്ള പ്രദേശം (10-20 കിലോമീറ്റർ വീതി), ഭാബർ മേഖലയ്ക്ക് സമാന്തരം.
      • ഭാബറിൽ അപ്രത്യക്ഷമാകുന്ന നദികൾ ഇവിടെ വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.
      • സമൃദ്ധമായ പ്രകൃതിദത്ത സസ്യങ്ങൾ, വൈവിധ്യമാർന്ന വന്യജീവികളുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥ.
    3. എക്കൽ സമതലങ്ങൾ (Alluvial Plains):
      • തെരായിക്ക് തെക്ക്, പഴയതും പുതിയതുമായ എക്കൽ നിക്ഷേപങ്ങൾ അടങ്ങിയത്.
      • ബാംഗർ (Bhangar): പഴയ എക്കൽ നിക്ഷേപങ്ങൾ.
      • ഖാദർ (Khadar): പുതിയ എക്കൽ നിക്ഷേപങ്ങൾ.
      • പ്രധാന സവിശേഷതകൾ: റിവർലൈൻ ദ്വീപുകൾ, സാന്റ് ബാറുകൾ, ഡെൽറ്റകൾ, ബ്രെയ്ഡഡ് അരുവികൾ, മിയാന്ററുകൾ, ഓക്സ്-ബോ തടാകങ്ങൾ.
  • വടക്കേ ഇന്ത്യൻ സമതലത്തിലെ കാലാവസ്ഥ
    • ശീതകാലം (നവംബർ പകുതി മുതൽ ഫെബ്രുവരി വരെ):
      • നവംബർ പകുതിയോടെ ആരംഭിക്കുന്നു. ഡിസംബറും ജനുവരിയും ഏറ്റവും തണുപ്പുള്ള മാസങ്ങൾ.
      • അമിത തണുപ്പിനുള്ള കാരണങ്ങൾ:
        • സമുദ്രങ്ങളുടെ മിതമായ സ്വാധീനത്തിൽ നിന്ന് വളരെ ദൂരെ (ഭൂഖണ്ഡീയ കാലാവസ്ഥ).
        • അടുത്തുള്ള ഹിമാലയത്തിലെ മഞ്ഞുവീഴ്ച ശക്തമായ ശീതതരംഗങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നു.
        • പശ്ചിമേഷ്യയിൽ നിന്നുള്ള തണുത്ത കാറ്റുകൾ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗങ്ങളിൽ മഞ്ഞുവീഴ്ച, മൂടൽമഞ്ഞ്, ശീതതരംഗങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് കാരണമാകുന്നു.
        • സൂര്യന്റെ ദക്ഷിണാർദ്ധഗോളത്തിലേക്കുള്ള അയനം.
      • നേരിയ മഴ ലഭിക്കുന്നു.
    • ചൂടുകാലം (മാർച്ച് മുതൽ ജൂൺ വരെ):
      • മാർച്ചോടെ താപനില വർദ്ധിക്കുന്നു, ഏപ്രിൽ-ജൂൺ മാസങ്ങളിൽ തീവ്രമായ ചൂട്.
      • മേയിൽ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗങ്ങളിൽ താപനില 48°C വരെ എത്താം.
      • 'ലൂ': മെയ്-ജൂൺ മാസങ്ങളിൽ രാജസ്ഥാൻ മരുഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഗംഗാ സമതലത്തിലേക്ക് വീശുന്ന ചൂടുള്ള, വരണ്ട, ശ്വാസംമുട്ടിക്കുന്ന കാറ്റ്, താപനില വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
      • വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ പൊടിക്കാറ്റുകൾ സാധാരണമാണ് (പഞ്ചാബ്, ഹരിയാന, കിഴക്കൻ രാജസ്ഥാൻ, ഉത്തർപ്രദേശ്), ഇത് നേരിയ മഴയും ആശ്വാസവും നൽകുന്നു.
    • തെക്ക് പടിഞ്ഞാറൻ മൺസൂൺ കാലഘട്ടം (ജൂൺ മുതൽ സെപ്റ്റംബർ വരെ):
      • താപനിലയിലെ ദ്രുതഗതിയിലുള്ള വർദ്ധനവ് വടക്കേ ഇന്ത്യൻ സമതലത്തിന് മുകളിൽ ഒരു ന്യൂനമർദ്ദ മേഖല സൃഷ്ടിക്കുന്നു, ഇത് തെക്ക് പടിഞ്ഞാറൻ മൺസൂൺ കാറ്റുകളെ ആകർഷിക്കുന്നു.
      • കാറ്റുകൾ രണ്ട് ശാഖകളായി പ്രവേശിക്കുന്നു:
        • അറബിക്കടൽ ശാഖ.
        • ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ ശാഖ: സുന്ദർബൻസ് ഡെൽറ്റയിലൂടെ പ്രവേശിക്കുന്നു, രണ്ട് ഉപശാഖകളായി പിരിയുന്നു. ഒരു ഉപശാഖ കിഴക്കോട്ട് ബ്രഹ്മപുത്ര സമതലത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നു (വ്യാപകമായ മഴ); മറ്റേത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഗംഗാ സമതലത്തിലൂടെ നീങ്ങുന്നു (പശ്ചിമ ബംഗാൾ, ബീഹാർ, ഉത്തർപ്രദേശ്, ഡൽഹി എന്നിവിടങ്ങളിൽ മഴ, പഞ്ചാബ് സമതലത്തിൽ അറബിക്കടൽ ശാഖയോട് ചേർന്ന് പടിഞ്ഞാറൻ ഹിമാലയൻ താഴ്വരകളിൽ മഴ).
      • രാജസ്ഥാനിൽ മഴ വളരെ കുറവാണ് (കാറ്റിന്റെ ദിശയ്ക്ക് സമാന്തരമായി അറാവലി പർവതനിരകൾ ഉള്ളതുകൊണ്ട്).
      • പ്രധാന മഴക്കാലം.
    • വടക്ക് കിഴക്കൻ മൺസൂൺ കാലഘട്ടം (പിൻവാങ്ങുന്ന മൺസൂൺ - ഒക്ടോബർ-നവംബർ):
      • ന്യൂനമർദ്ദ മേഖല സൂര്യന്റെ അയനത്തിനനുസരിച്ച് തെക്കോട്ട് നീങ്ങുന്നു.
      • വടക്കേ ഇന്ത്യൻ സമതലത്തിന് മുകളിൽ ഒരു ഉച്ചമർദ്ദ മേഖല വികസിക്കുന്നു, ഇവിടെ നിന്ന് കാറ്റുകൾ ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലേക്ക് വീശുന്നു.
      • കാറ്റുകൾ ഈർപ്പമില്ലാത്തതും വടക്ക് കിഴക്ക് ദിശയിൽ നിന്ന് വീശുന്നതുമാണ്.
      • വടക്കേ ഇന്ത്യൻ സമതലത്തിൽ പൊതുവെ വരണ്ട കാലാവസ്ഥ.
      • 'ഒക്ടോബർ ചൂട്': ഉയർന്ന താപനിലയും അന്തരീക്ഷത്തിലെ ഈർപ്പവും കാരണം ശ്വാസംമുട്ടിക്കുന്ന കാലാവസ്ഥ.
      • ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിലെ ന്യൂനമർദ്ദ ചുഴലിക്കാറ്റുകൾ കിഴക്കൻ തീരത്ത് (പ്രത്യേകിച്ച് തമിഴ്നാട്, ആന്ധ്രാപ്രദേശ്) കനത്ത മഴയ്ക്ക് കാരണമാകുന്നു.
  • വടക്കേ ഇന്ത്യൻ സമതലത്തിലെ സ്വാഭാവിക സസ്യങ്ങൾ
    • ഭൂപ്രകൃതി, കാലാവസ്ഥ, മണ്ണ് എന്നിവയാൽ വൈവിധ്യം സ്വാധീനിക്കപ്പെടുന്നു.
    • പ്രമുഖ തരങ്ങൾ:
      1. ഉഷ്ണമേഖലാ ഇലപൊഴിയും കാടുകൾ:
        • ഏറ്റവും സാധാരണമായവ. രണ്ടായി തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നു:
        • വരണ്ട ഇലപൊഴിയും കാടുകൾ: വാർഷിക മഴ 70-100 cm. വരണ്ട കാലത്ത് മരങ്ങൾ 6-8 ആഴ്ചത്തേക്ക് ഇല പൊഴിക്കുന്നു. ഉത്തർപ്രദേശ്, ബീഹാർ എന്നിവിടങ്ങളിലെ സമതലങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു.
        • ഈർപ്പമുള്ള ഇലപൊഴിയും കാടുകൾ: മിതമായ മഴ 100-200 cm/വർഷം. സിവാലിക് മേഖലയിൽ (തെരായി, ഭാബർ ഉൾപ്പെടെ) ഒഡീഷയുടെയും പശ്ചിമ ബംഗാളിന്റെയും ഭാഗങ്ങളിലും കാണപ്പെടുന്നു. മരങ്ങൾ: തേക്ക്, സാൽ, ശിശാം, മഹുവ, നെല്ലിക്ക, ചന്ദനം.
        • കൂടുതൽ മഴ ലഭിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ മരങ്ങളും പുല്ലും ഇടകലർന്ന 'പാർക്ക്ലാൻഡ് ലാൻഡ്സ്കേപ്പ്' കാണപ്പെടുന്നു. വരണ്ട കാലത്ത് പുല്ലുകൾ നിറഞ്ഞതും ഇലയില്ലാത്ത മരങ്ങളുമുള്ള പുൽമേടുകളായി മാറുന്നു.
      2. ഉഷ്ണമേഖലാ മുള്ളുള്ള കാടുകൾ (Tropical Thorn Forests):
        • കുറഞ്ഞ മഴ ലഭിക്കുന്ന തെക്ക് പടിഞ്ഞാറൻ പഞ്ചാബ്, ഹരിയാന, രാജസ്ഥാൻ, ഉത്തർപ്രദേശ് എന്നിവിടങ്ങളിലെ അർദ്ധ വരണ്ട പ്രദേശങ്ങളിൽ വ്യാപകം.
        • പുല്ലുകളും കുറ്റിച്ചെടികളും അടങ്ങിയതാണ്. മരങ്ങൾ: ബാബൂൾ, ബെർ, കാട്ടുപന, കൈർ, വേപ്പ്, ഖേജ്രി, പലാസ്.
        • 2 മീറ്റർ വരെ ഉയരത്തിൽ കുറ്റിക്കാടുകൾ വളരുന്നു.
      3. ചതുപ്പ് വനങ്ങൾ (Swamp Forests):
        • രാജസ്ഥാനിലെ വിശാലമായ ഉപ്പുവെള്ള പ്രദേശങ്ങൾ, ശുദ്ധജല തടാകങ്ങൾ, ഗംഗാ സമതലത്തിലെ ശുദ്ധജല ചതുപ്പുകൾ, ബ്രഹ്മപുത്ര വെള്ളപ്പൊക്ക സമതലങ്ങൾ, സുന്ദർബൻസ് ഡെൽറ്റാ മേഖല എന്നിവിടങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു.
        • സുന്ദർബൻസ്: പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ ചതുപ്പുനിലവും വിസ്തൃതവുമായ ഡെൽറ്റാ പ്രദേശം.
        • കണ്ടൽക്കാടുകൾ (Mangroves): ഇവിടെയുള്ള സമൃദ്ധമായ സ്വാഭാവിക സസ്യങ്ങൾ.
        • റോയൽ ബംഗാൾ കടുവയുടെ സ്വാഭാവിക ആവാസവ്യവസ്ഥ.
        • കണ്ടൽ വേരുകൾ ജലജീവികൾക്ക് ആവാസവ്യവസ്ഥ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. സുന്ദരി ഒരു പ്രത്യേകതരം കണ്ടൽച്ചെടിയാണ്.
  • വടക്കേ ഇന്ത്യൻ സമതലത്തിലെ പ്രധാന മണ്ണിനങ്ങൾ
    • എക്കൽ മണ്ണ് (Alluvial Soil): ഏറ്റവും വ്യാപകമായത്.
      • മണൽ കലർന്ന മണ്ണിൽ നിന്ന് കളിമണ്ണിലേക്ക് വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു.
      • രാജസ്ഥാനിൽ പരിമിതം, ഗുജറാത്തിൽ വിപുലം.
      • ഗംഗാ സമതലത്തിൽ: ഖാദർ (പുതിയത്, കൂടുതൽ ഫലഭൂയിഷ്ഠം) ബാംഗർ (പഴയത്, കുറഞ്ഞ ഫലഭൂയിഷ്ഠം).
      • താഴ്ന്ന/മധ്യ ഗംഗാ സമതലങ്ങളിലും ബ്രഹ്മപുത്ര താഴ്വരയിലും: കൂടുതൽ ലോമിയും കളിമണ്ണും കലർന്ന എക്കൽ മണ്ണ്.
      • കൃഷിക്ക് വളരെ അനുയോജ്യം.
      • തീവ്രമായ കൃഷിയും അമിതമായ ജലസേചനവും കാരണം ഉപ്പുരസമുള്ളതായി മാറാം.
    • ചുവന്ന മണ്ണ് (Red Soil): മധ്യ ഗംഗാ സമതലത്തിന്റെ തെക്കൻ ഭാഗത്ത് കാണപ്പെടുന്നു.
      • ഇരുമ്പിന്റെ സാന്നിധ്യം കാരണം ചുവപ്പ് നിറം.
    • ഉപ്പുരസമുള്ള മണ്ണ് (Saline Soil): സുന്ദർബൻസ് ഡെൽറ്റാ മേഖലയിൽ കാണപ്പെടുന്നു.
      • ഉപ്പിന്റെ അംശം കൂടുതൽ, മണലും ലോമും അടങ്ങിയത്.
      • ഡെൽറ്റകളിലേക്ക് കടൽ വെള്ളം കയറുന്നത് കാരണം രൂപപ്പെട്ടത്.
    • പീറ്റ് മണ്ണ് (Peat Soil): പശ്ചിമ ബംഗാളിന്റെ തീരപ്രദേശങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു.
    • വരണ്ട മണ്ണ് (Arid Soil): പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗങ്ങളിൽ (രാജസ്ഥാൻ) വ്യാപകമായി കാണപ്പെടുന്നു.
      • പൊതുവെ മണൽ കലർന്നതും ഉപ്പുരസമുള്ളതും.
      • ഹ്യൂമസിന്റെയും ഈർപ്പത്തിന്റെയും അഭാവം, സസ്യങ്ങൾക്ക് ജലസേചനം ആവശ്യമാണ്.
  • വടക്കേ ഇന്ത്യൻ സമതലത്തിലെ മനുഷ്യജീവിതം
    • പ്രധാന സവിശേഷതകൾ: ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ എക്കൽ മണ്ണ്, പരന്ന ഭൂപ്രകൃതി, നിത്യഹരിത നദികൾ, അനുകൂലമായ കാലാവസ്ഥ.
    • ജനസംഖ്യ: രാജ്യത്തിന്റെ മൊത്തം വിസ്തീർണ്ണത്തിന്റെ നാലിലൊന്ന് മാത്രം, എന്നാൽ ഇന്ത്യയുടെ മൊത്തം ജനസംഖ്യയുടെ പകുതിയിലധികം ഇവിടെ വസിക്കുന്നു.
    • സാമ്പത്തിക പങ്ക്: ഇന്ത്യയുടെ കാർഷികാധിഷ്ഠിത സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് പ്രാധാന്യമുള്ളത്.
    • വിളകൾ: ഗോതമ്പ്, നെല്ല്, ചണം, കരിമ്പ് വ്യാപകമായി കൃഷി ചെയ്യുന്നു.
    • വ്യാപകമായ കൃഷിയും ജലസേചനവും ഇത് ഇന്ത്യയുടെ ധാന്യപ്പുരയാക്കുന്നു.
    • അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ: നന്നായി വികസിപ്പിച്ച റോഡ്, റെയിൽവേ ശൃംഖല (താർ മരുഭൂമി ഒഴികെ), വ്യാവസായികവൽക്കരണത്തിനും നഗരവൽക്കരണത്തിനും ഇത് സഹായിക്കുന്നു.
    • കൃഷി സീസണുകൾ:
      • ഖാരിഫ് (ജൂൺ-സെപ്റ്റംബർ): ഉഷ്ണമേഖലാ വിളകൾ - നെല്ല്, പരുത്തി, ചണം, ബജ്റ, തുവര. തെക്ക് പടിഞ്ഞാറൻ മൺസൂണുമായി ബന്ധപ്പെട്ടത്.
      • റാബി (ഒക്ടോബർ-മാർച്ച്): മിതശീതോഷ്ണ-ഉപോഷ്ണമേഖലാ വിളകൾ - ഗോതമ്പ്, കടല, കടുക്, ബാർലി. ശൈത്യകാലത്ത് ആരംഭിക്കുന്നു.
      • സായിദ് (ഏപ്രിൽ-ജൂൺ): പച്ചക്കറികൾ, പഴങ്ങൾ, കാലിത്തീറ്റ. ഹ്രസ്വകാല വിളകൾ, റാബി വിളകൾക്ക് ശേഷം.
    • വിള വിതരണത്തിലും പാറ്റേണുകളിലും പ്രാദേശിക വൈവിധ്യങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നു.
    • ഇന്ത്യയുടെ സാംസ്കാരിക വൈവിധ്യം, ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ എന്നിവ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിൽ ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു.
    • ഗതാഗത, ആശയവിനിമയ സൗകര്യങ്ങൾ ജനങ്ങളുടെ വ്യാപനത്തിനും സാംസ്കാരിക വിനിമയത്തിനും സഹായിക്കുന്നു, ഇത് ബഹുസ്വരവും സമ്മിശ്രവുമായ ഒരു സമൂഹത്തിന് കാരണമാകുന്നു.

അധ്യായം 3: ഭൂമിയുടെ ചരിത്രം ഉറങ്ങുന്ന പീഠഭൂമി

  • ഉപദ്വീപീയ പീഠഭൂമി
    • ഏകദേശം ത്രികോണാകൃതിയിലുള്ള ഭൗമശാസ്ത്രപരമായ യൂണിറ്റ്, ഉപദ്വീപീയ ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാന ഭാഗം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
    • ശരാശരി ഉയരം: സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 600 മുതൽ 900 മീറ്റർ വരെ.
    • ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള ഭൂരൂപങ്ങളിൽ ഒന്ന്.
    • ഭൗതിക വൈവിധ്യങ്ങൾ: അതിരുകളായി പർവതനിരകളും കുന്നുകളും ഉള്ള വിശാലമായ സമതലങ്ങൾ, താരതമ്യേന ആഴം കുറഞ്ഞ നദീതടങ്ങൾ, വൈവിധ്യമാർന്ന സസ്യജന്തുജാലങ്ങൾ.
    • വടക്കേ ഇന്ത്യൻ സമതലത്തിന്റെ തെക്ക് ഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
    • അതിരുകൾ: പടിഞ്ഞാറ് പശ്ചിമഘട്ടം, കിഴക്ക് പൂർവഘട്ടം.
    • വ്യാപ്തി: 16 ലക്ഷം ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററിൽ കൂടുതൽ.
    • പൊതുവായ വർഗ്ഗീകരണം:
      1. ഡെക്കാൻ പീഠഭൂമി.
      2. മധ്യ ഹൈലാൻഡ്സ്.
    • ജയ്സാൽമീർ (രാജസ്ഥാൻ), മേഘാലയ പീഠഭൂമി, കച്ച്, കത്തിയവാർ (ഗുജറാത്ത്) പോലുള്ള ഒറ്റപ്പെട്ട പ്രദേശങ്ങളും ഉപദ്വീപീയ പീഠഭൂമിയുടെ ഭാഗമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
  • എന്താണ് ഒരു പീഠഭൂമി?
    • ചുറ്റുപാടുകളെക്കാൾ താരതമ്യേന ഉയർന്നതും പരന്നതുമായ വിസ്തൃതമായ ഭൂരൂപങ്ങൾ.
    • സ്ഥാനം അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള തരങ്ങൾ: അന്തർപർവത, പീഡ്‌മോണ്ട്, ഭൂഖണ്ഡം.
  • ഡെക്കാൻ പീഠഭൂമി
    • സത്പുര നിരകളുടെ തെക്ക്, പശ്ചിമഘട്ടത്തിനും പൂർവഘട്ടത്തിനും ഇടയിലുള്ള വിശാലമായ പീഠഭൂമി.
    • വടക്കൻ അതിർത്തി: സത്പുര നിരകൾ, മൈകാലാ നിരകൾ, മഹാദേവ കുന്നുകൾ.
    • 'ഡെക്കാൻ' എന്ന വാക്ക് സംസ്കൃതത്തിലെ 'ദക്ഷിൺ' (തെക്ക്) എന്ന വാക്കിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞതാണ്.
    • ഭൂമിശാസ്ത്രം: ബസാൾട്ട്, ഗ്രാനൈറ്റ്, നൈസ് പോലുള്ള സ്ഫടിക ശിലകളാൽ നിർമ്മിതം, ദശലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ലാവ പ്രവാഹങ്ങളാൽ രൂപപ്പെട്ടത്.
    • ഡെക്കാൻ ട്രാപ്പ്: വടക്ക്-പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗം ബസാൾട്ട് ലാവ പാറകളാൽ നിർമ്മിതം.
    • കറുത്ത മണ്ണ് (റെഗുർ മണ്ണ്): ബസാൾട്ട് പാറകളുടെ അപരദനത്താൽ രൂപപ്പെട്ടത്.
      • ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ പ്രത്യേകത.
      • വളരെ ഫലഭൂയിഷ്ഠം, ഉയർന്ന ജലാംശം നിലനിർത്താനുള്ള കഴിവ്, വേനൽക്കാലത്തും വിളകളെ സംരക്ഷിക്കുന്നു.
      • കറുത്ത പരുത്തി മണ്ണ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു, പരുത്തി കൃഷിക്ക് ഉപയോഗപ്രദം.
      • ചുണ്ണാമ്പു, ഇരുമ്പ്, മഗ്നീഷ്യം, അലുമിനിയം തുടങ്ങിയ ധാതുക്കളാൽ സമ്പന്നം.
      • പ്രധാനമായും മഹാരാഷ്ട്ര, മധ്യപ്രദേശ് എന്നിവിടങ്ങളിലും കർണാടക, തെലങ്കാന, ആന്ധ്രാപ്രദേശ്, ഗുജറാത്ത്, തമിഴ്നാട് എന്നിവിടങ്ങളിലും ഭാഗികമായും കാണപ്പെടുന്നു.
  • പശ്ചിമഘട്ടം
    • സാധാരണയായി സഹ്യാദ്രിസ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു (പ്രത്യേകിച്ച് മഹാരാഷ്ട്രയിൽ).
    • കന്യാകുമാരി (തെക്ക്) മുതൽ ഗുജറാത്ത് (വടക്ക്) വരെ ഏകദേശം 1600 കിലോമീറ്റർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു.
    • ഡെക്കാൻ പീഠഭൂമിയുടെ പടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി രൂപീകരിക്കുന്നു.
    • വടക്ക് നിന്ന് തെക്കോട്ട് ഉയരം ക്രമേണ വർദ്ധിക്കുന്നു.
    • അനമുടി (2695 മീറ്റർ): ഉപദ്വീപീയ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന കൊടുമുടി, പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ ആനമലയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
    • കേരളത്തിൽ ആനമല, ഏലമല എന്നും കർണാടകയിലും തമിഴ്നാട്ടിലും നീലഗിരി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
    • ദോഡബേട്ട (2637 മീറ്റർ): നീലഗിരിയിലെ (തമിഴ്നാട്) പ്രധാന കൊടുമുടി.
    • മിക്ക ഉപദ്വീപീയ നദികളുടെയും ഉത്ഭവം, സംസ്കാരത്തെയും മനുഷ്യജീവിതത്തെയും സ്വാധീനിക്കുന്നു.
  • പൂർവഘട്ടം
    • ജാവടി കുന്നുകൾ, പാൽക്കൊണ്ടമലൈ, നല്ലമലൈ, മഹേന്ദ്രഗിരി പോലുള്ള കുന്നിൻനിരകൾ.
    • പശ്ചിമഘട്ടത്തെക്കാൾ താരതമ്യേന താഴ്ന്ന ഉയരം.
    • മഹാനദി തീരം (ഒഡീഷ) മുതൽ നീലഗിരി നിരകൾ (തമിഴ്നാട്) വരെ ഏകദേശം 800 കിലോമീറ്റർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു.
    • കിഴക്കോട്ടൊഴുകുന്ന ഉപദ്വീപീയ നദികൾ ഇവയെ മുറിച്ചുകടന്ന് അവയുടെ തുടർച്ച തകർക്കുന്നു, കിഴക്കൻ തീരസമതലങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകുന്നു.
    • നീലഗിരി കുന്നുകളിൽ പശ്ചിമഘട്ടവുമായി ചേരുന്നു.
  • മധ്യ ഹൈലാൻഡ്സ്
    • സത്പുര നിരകളുടെ വടക്കുള്ള വിശാലമായ പീഠഭൂമി പ്രദേശം.
    • മാൾവ പീഠഭൂമി: അതിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ അതിരിലുള്ള അറാവലി പർവതങ്ങളുള്ള ഒരു സമതല പ്രദേശം.
    • അറാവലി പർവതങ്ങൾ: പഴയ മടക്ക് പർവതങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ ദീർഘകാല അപരദനം കാരണം തേഞ്ഞുപോയ അവശിഷ്ട പർവതങ്ങൾക്ക് ഉദാഹരണം.
      • മൗണ്ട് അബു: പ്രധാന ഹിൽ സ്റ്റേഷൻ, മാൾവ പീഠഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന കൊടുമുടി.
    • ചോട്ടാ നാഗ്പൂർ പീഠഭൂമി: മധ്യ ഹൈലാൻഡ്സിന്റെ കിഴക്കൻ ഭാഗത്തുള്ള പീഠഭൂമി പ്രദേശം.
      • രാജ്മഹൽ കുന്നുകളുടെ തെക്ക്.
      • ധാതുക്കളുടെ ഏറ്റവും സമ്പന്നമായ കലവറ.
      • ധാതുക്കൾ: ലോഹം (ഇരുമ്പയിര്, ബോക്സൈറ്റ്, മാംഗനീസ്, ചെമ്പ്), അലോഹം (ചുണ്ണാമ്പുകല്ല്, കൽക്കരി).
      • പ്രധാന സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ: ഖനനം, ധാതു അധിഷ്ഠിത വ്യവസായങ്ങൾ.
  • നീലഗിരി
    • തമിഴ്നാട്, കർണാടക, കേരളം എന്നിവ കൂടിച്ചേരുന്നിടത്തുള്ള പർവതനിരകൾ.
    • ഹിൽ സ്റ്റേഷനുകൾ: ഊട്ടി (ഉദഗമണ്ഡലം - 'കുന്നുകളുടെ രാജ്ഞി'), കോട്ടഗിരി, കൂനൂർ.
    • സവിശേഷതകൾ: മനോഹരമായ പുൽമേടുകൾ, മിതശീതോഷ്ണ സസ്യങ്ങൾ, തണുത്തതും സുഖകരവുമായ കാലാവസ്ഥ, തേയിലത്തോട്ടങ്ങൾ, വാണിജ്യപരമായ പച്ചക്കറി കൃഷി, മലിനീകരണമില്ലാത്ത പരിസ്ഥിതി.
    • ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ ബയോസ്ഫിയർ റിസർവ്, സമ്പന്നമായ ജൈവവൈവിധ്യം.
  • ഉപദ്വീപീയ പീഠഭൂമിയിലെ കാലാവസ്ഥാ വൈവിധ്യം
    • പൊതുവെ ഉഷ്ണമേഖലാ മൺസൂൺ കാലാവസ്ഥ അനുഭവപ്പെടുന്നു.
    • താപനിലയിലും മഴയിലും കാര്യമായ പ്രാദേശിക-കാലിക വ്യതിയാനങ്ങൾ.
    • കാലാവസ്ഥയെ സ്വാധീനിക്കുന്ന പ്രധാന ഘടകങ്ങൾ: ഉഷ്ണമേഖലാ സ്ഥാനം, ഉപദ്വീപിന്റെ പ്രത്യേക ആകൃതി, സമുദ്രത്തിൽ നിന്നുള്ള ദൂരം, പർവതനിരകളുടെ ദിശ, മൺസൂൺ കാറ്റുകളുടെ ദിശ.
    • താപനില:
      • ശരാശരി വേനൽക്കാല താപനില (പർവതങ്ങൾ ഒഴികെ): >30°C.
      • ഡെക്കാൻ പീഠഭൂമി: മാർച്ചിൽ സാധാരണയായി 38°C എത്തുന്നു.
      • പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ: സാധാരണയായി താപനില കുറവാണ്.
      • താപനിലയുടെ ദൈനംദിന പരിധി: പീഠഭൂമിയുടെ ഉൾഭാഗങ്ങളിൽ വളരെ കൂടുതലാണ് (രാത്രി താപനിലയിൽ കാര്യമായ കുറവ് കാരണം).
      • ഊട്ടി, കൊടൈക്കനാൽ, വയനാട് എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഉയർന്ന ഉയരം കാരണം തണുത്ത കാലാവസ്ഥ നിലനിൽക്കുന്നു.
    • മഴ: പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ചരിവുകൾ ഒഴികെ, എല്ലായിടത്തും മിതമായതോ കുറഞ്ഞതോ ആയ മഴ.
      • തെക്ക് പടിഞ്ഞാറൻ മൺസൂൺ കാലഘട്ടം:
        • ഈർപ്പം നിറഞ്ഞ കാറ്റുകൾ പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ചരിവുകളിൽ ഘനീഭവിച്ച് കാറ്റിന്റെ ദിശയിലുള്ള ഭാഗത്ത് (പടിഞ്ഞാറൻ തീരം, പടിഞ്ഞാറൻ ചരിവുകൾക്ക് 250-400 cm) കനത്ത മഴയ്ക്ക് കാരണമാകുന്നു.
        • കിഴക്കൻ ചരിവുകളിലേക്ക് ഇറങ്ങുന്ന കാറ്റുകൾ വരണ്ടതാണ്, അതിനാൽ കിഴക്കൻ ചരിവുകൾക്ക് സമീപമുള്ള പീഠഭൂമി പ്രദേശങ്ങൾക്ക് വളരെ കുറഞ്ഞ മഴയേ ലഭിക്കൂ (<50cm), ഇവ മഴനിഴൽ പ്രദേശങ്ങൾ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇത് ഉൾനാടൻ തമിഴ്നാട്ടിലും കർണാടകയിലും കുറഞ്ഞ മഴ ലഭിക്കുന്നതിനെ വിശദീകരിക്കുന്നു.
        • മഹാരാഷ്ട്ര തീരത്ത് എത്തുന്ന കാറ്റുകൾ നർമ്മദ/താപ്തി തടങ്ങളിലൂടെ ഉപദ്വീപിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു, ഇത് മധ്യ ഇന്ത്യയിൽ മിതമായ മഴയ്ക്ക് കാരണമാകുന്നു. ചോട്ടാ നാഗ്പൂർ പീഠഭൂമിക്കും കുറഞ്ഞ അളവിൽ മഴ ലഭിക്കുന്നു.
      • വടക്ക് കിഴക്കൻ മൺസൂൺ കാലഘട്ടം (പിൻവാങ്ങുന്ന മൺസൂൺ):
        • പൊതുവെ വരണ്ട കാലാവസ്ഥ അനുഭവപ്പെടുന്നു.
        • ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിലെ ന്യൂനമർദ്ദ ചുഴലിക്കാറ്റുകൾ കിഴക്കൻ തീരത്ത് (പ്രത്യേകിച്ച് തമിഴ്നാട്, ആന്ധ്രാപ്രദേശ്) കനത്ത മഴയ്ക്ക് കാരണമാകുന്നു, എന്നാൽ പീഠഭൂമിക്ക് ഇത് ബാധകമല്ല.
  • ഉപദ്വീപീയ നദികൾ
    • ഉപദ്വീപീയ പീഠഭൂമിയുടെ പൊതുവായ ചരിവ്: പടിഞ്ഞാറ് നിന്ന് കിഴക്കോട്ടാണ്.
    • ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഭാഗം: പശ്ചിമഘട്ടം, ഇത് ഉപദ്വീപീയ ഇന്ത്യയിലെ പ്രധാന ജല വിഭജനമാണ്.
    • പശ്ചിമഘട്ടം, മധ്യ ഹൈലാൻഡ്സ്, അറാവലി നിരകൾ എന്നിവയാൽ ഉപദ്വീപീയ ജലനിർഗ്ഗമനത്തെ മൂന്നായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു:
      1. കിഴക്കോട്ടൊഴുകി ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൽ ചേരുന്ന നദികൾ.
      2. പടിഞ്ഞാറോട്ടൊഴുകി അറബിക്കടലിൽ ചേരുന്ന നദികൾ.
      3. വടക്കോട്ടൊഴുകി യമുനയിലും ഗംഗയിലും ചേരുന്ന നദികൾ.
    • വൃഷ്ടിപ്രദേശം (Catchment Area): വെള്ളം നദിയിലേക്ക് ഒഴുകിയെത്തുന്ന പ്രദേശം.
    • നദീതടം (Drainage Basin): ഒരു നദിയും അതിന്റെ പോഷകനദികളും ചേർന്ന് രൂപീകരിക്കുന്ന പ്രദേശം.
    • ജലവിഭജനം (Water Divide): രണ്ട് നദീതടങ്ങളെ വേർതിരിക്കുന്ന അതിർത്തിരേഖ.
    • പൊതുവെ നൗകായോഗ്യമല്ല. ഒഴുക്ക് കൂടുതൽ കാലാനുസൃതമാണ്, വേനൽക്കാലത്ത് കുറയുന്നു, മൺസൂൺ കാലത്ത് കവിഞ്ഞൊഴുകുന്നു.
    • ബഹുമുഖ നദീതട പദ്ധതികൾ (Multipurpose River Valley Projects): വെള്ളപ്പൊക്ക നിയന്ത്രണം, ജലസേചനം, ജലവൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദനം, ഉൾനാടൻ ജലഗതാഗതം, മീൻപിടുത്തം, വിനോദസഞ്ചാരം എന്നിവയ്ക്കായി അണക്കെട്ടുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നു.
      • ഉദാഹരണങ്ങൾ: ഹിരാക്കുഡ് (മഹാനദി, ഒഡീഷ), തുംഗഭദ്ര (തുംഗഭദ്ര, കർണാടക), സർദാർ സരോവർ (നർമ്മദ, ഗുജറാത്ത്), കൃഷ്ണ രാജ സാഗർ (കാവേരി, കർണാടക), നിസാം സാഗർ (ഗോദാവരി, ആന്ധ്രാപ്രദേശ്).
  • കിഴക്കോട്ടൊഴുകുന്ന ഉപദ്വീപീയ നദികൾ
    • മിക്കവയും പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്നു.
    • മഹാനദി, ഗോദാവരി, കൃഷ്ണ, കാവേരി: പീഠഭൂമി മുറിച്ചുകടന്ന് തീരസമതലത്തിലൂടെ കിഴക്കോട്ടൊഴുകി ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൽ ചേരുന്നു.
    • ഗോദാവരി: ഏറ്റവും വലിയ ഉപദ്വീപീയ നദി (1465 കി.മീ., 3.13 ലക്ഷം ചതുരശ്ര കി.മീ. വൃഷ്ടിപ്രദേശം), ദക്ഷിണ ഗംഗ എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
      • ഉത്ഭവം: നാസിക് (മഹാരാഷ്ട്ര); പോഷകനദികൾ: പ്രാണഹിത, ഇന്ദ്രാവതി, ശബരി.
      • നദീതട സംസ്ഥാനങ്ങൾ: മഹാരാഷ്ട്ര, മധ്യപ്രദേശ്, ആന്ധ്രാപ്രദേശ്.
    • കൃഷ്ണ: രണ്ടാമത്തെ വലിയ നദി.
      • ഉത്ഭവം: മഹാബലേശ്വർ (മഹാരാഷ്ട്ര); പോഷകനദികൾ: തുംഗഭദ്ര, ഭീമ, കൊയ്ന.
      • നദീതട സംസ്ഥാനങ്ങൾ: മഹാരാഷ്ട്ര, കർണാടക, ആന്ധ്രാപ്രദേശ്.
    • കാവേരി: മൂന്നാമത്തെ വലിയ നദി.
      • ഉത്ഭവം: ബ്രഹ്മഗിരി കുന്നുകൾ (കർണാടക); പോഷകനദികൾ: കബനി, ഭവാനി, അമരാവതി.
      • നദീതട സംസ്ഥാനങ്ങൾ: കർണാടക, തമിഴ്നാട്, കേരളം.
      • നിത്യഹരിത കാവേരി: തെക്ക് പടിഞ്ഞാറൻ, വടക്ക് കിഴക്കൻ മൺസൂൺ മഴ ലഭിക്കുന്നതിനാൽ വർഷം മുഴുവൻ ജലലഭ്യത കാര്യമായി കുറയുന്നില്ല.
      • കാവേരി തർക്കം: കർണാടകയും തമിഴ്നാടും തമ്മിൽ ജല പങ്കാളിത്തത്തെ ചൊല്ലിയുള്ള ദീർഘകാല തർക്കം, ഒരു ട്രിബ്യൂണൽ (1990) വിധിയും (2007) ഉൾപ്പെടുന്നു.
  • പടിഞ്ഞാറോട്ടൊഴുകുന്ന ഉപദ്വീപീയ നദികൾ
    • മിക്കവയും (നർമ്മദ, താപ്തി ഒഴികെ) പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ചരിവുകളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച് വേഗത്തിൽ പടിഞ്ഞാറൻ തീരസമതലങ്ങളിലൂടെ അറബിക്കടലിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു.
    • നർമ്മദയും താപ്തിയും: മധ്യ ഹൈലാൻഡ്സിലെ ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്നു.
      • നർമ്മദ:
        • ഉത്ഭവം: അമർകണ്ടക് (മധ്യപ്രദേശ്); പോഷകനദികൾ: ഹിരൺ, ബൻജാർ.
        • നദീതട സംസ്ഥാനങ്ങൾ: മധ്യപ്രദേശ്, മഹാരാഷ്ട്ര, ഗുജറാത്ത്.
        • സവിശേഷതകൾ: മാർബിൾ പാറകളിലെ ചെങ്കുത്തായ താഴ്വരകൾ, ധുവാൻധർ വെള്ളച്ചാട്ടം (ജബൽപൂരിനടുത്ത്), സർദാർ സരോവർ ബഹുമുഖ നദീതട പദ്ധതി.
        • നർമ്മദാ ബചാവോ ആന്ദോളൻ: പാരിസ്ഥിതിക നാശവും കുടിയിറക്കലും കാരണം വലിയ ജലസംഭരണികൾക്കെതിരായ ജനകീയ ചെറുത്തുനിൽപ്പ്; പദ്ധതി നിർത്തിവെക്കാനും നിക്ഷേപകരെ പിൻവലിക്കാനും ഇത് കാരണമായി.
      • താപ്തി:
        • ഉത്ഭവം: മുൾട്ടായ് (മധ്യപ്രദേശ്); പോഷകനദികൾ: പൂർണ, ഗിർന.
        • നദീതട സംസ്ഥാനങ്ങൾ: മധ്യപ്രദേശ്, മഹാരാഷ്ട്ര, ഗുജറാത്ത്.
  • ഗംഗാ നദിയിൽ ചേരുന്ന ഉപദ്വീപീയ നദികൾ
    • മാൾവ പീഠഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച് വടക്കോട്ടൊഴുകി യമുനയിലോ ഗംഗയിലോ ചേരുന്നു.
    • ഉദാഹരണങ്ങൾ: ചമ്പൽ, ബെത്വ, സോൺ, കെൻ.
    • ചമ്പൽ റാവൈനുകൾ (Chambal Ravines): ചമ്പൽ നദിയുടെയും അതിന്റെ പോഷകനദികളുടെയും തുടർച്ചയായ അപരദനം വഴി രൂപപ്പെടുന്ന കൊടുംവളവുകൾ, മാൾവ പീഠഭൂമിയുടെ വടക്കൻ ചരിവുകളിലെ പ്രത്യേകതയുള്ള തരിശുഭൂമി ഭൂപ്രകൃതി.
  • ഉപദ്വീപീയ പീഠഭൂമിയിലെ സ്വാഭാവിക സസ്യങ്ങൾ
    • ഭൗമശാസ്ത്രവും കാലാവസ്ഥയും അനുസരിച്ച്.
    • ഉഷ്ണമേഖലാ ഇലപൊഴിയും കാടുകൾ (Tropical Deciduous Forests): ഏറ്റവും വ്യാപകമായത്.
      • പ്രതിവർഷം 70-200 cm മഴ ലഭിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ ഒതുങ്ങിനിൽക്കുന്നു.
      • ഈർപ്പമുള്ള ഇലപൊഴിയും കാടുകൾ: 100-200 cm മഴ. പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ കിഴക്കൻ ചരിവുകളിൽ, മധ്യപ്രദേശ്, ഛത്തീസ്ഗഡ്, ചോട്ടാ നാഗ്പൂർ എന്നിവിടങ്ങളിലെ കുന്നുകളിൽ. മരങ്ങൾ: തേക്ക്, സാൽ, ശിശാം, മൗവാ, ചന്ദനം.
      • വരണ്ട ഇലപൊഴിയും കാടുകൾ: 70-100 cm മഴ. പീഠഭൂമിയുടെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങളിൽ. കുറഞ്ഞ മഴ ലഭിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ മുള്ളുള്ള കാടുകളോ കുറ്റിച്ചെടികളോ ആയി മാറുന്നു. വരൾച്ചയിൽ മരങ്ങൾ ഇല പൊഴിക്കുന്നു, പുൽമേടുകളായി മാറുന്നു. മരങ്ങൾ: തേക്ക്, റോസ്വുഡ്, ആക്സിൽവുഡ്, മുളകൾ.
    • ഉഷ്ണമേഖലാ മുള്ളുള്ള കാടുകൾ (Tropical Thorn Forests):
      • ഉയർന്ന താപനിലയും പ്രതിവർഷം 75 cm-ൽ കുറവ് മഴയും ലഭിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ സാധാരണമാണ്.
      • ചെറിയ മരങ്ങൾ, മരങ്ങൾ: അക്കേഷ്യ, യൂഫോർബിയ, ഈന്തപ്പന, പുല്ല്.
      • അർദ്ധ വരണ്ട മഹാരാഷ്ട്ര, കർണാടക (പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ കിഴക്ക്), വരണ്ട ആന്ധ്രാപ്രദേശ്, തെലങ്കാന, തമിഴ്നാട് എന്നിവിടങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു.
    • തെക്കൻ പർവത വനങ്ങൾ (Southern Montane Forests):
      • പീഠഭൂമിയുടെ ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെ സസ്യങ്ങൾ (പശ്ചിമഘട്ടം, വിന്ധ്യ നിരകൾ, നീലഗിരി കുന്നുകൾ).
      • 1500m-ന് മുകളിൽ: മിതശീതോഷ്ണ സസ്യങ്ങൾ; 1500m-ന് താഴെ: ഉപ-ഉഷ്ണമേഖലാ സസ്യങ്ങൾ.
      • ഷോളാ വനങ്ങൾ: നീലഗിരി, പഴനി, ആനമല എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഉപ-ഉഷ്ണമേഖലാ സസ്യങ്ങൾ.
  • ഉപദ്വീപീയ പീഠഭൂമിയിലെ മണ്ണിനങ്ങൾ
    • മിക്കവയും തദ്ദേശീയ മണ്ണുകളാണ് (രൂപപ്പെട്ട സ്ഥലത്ത് തന്നെ നിലനിൽക്കുന്നു, ഉദാ: കറുത്ത മണ്ണ്).
    • മറ്റുള്ളവ കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെട്ട മണ്ണുകളാണ് (നദികളാൽ, കാറ്റാൽ കൊണ്ടുപോകുന്നത്, ഉദാ: എക്കൽ മണ്ണ്).
    • കറുത്ത മണ്ണ് (റെഗുർ മണ്ണ്): ബസാൾട്ട് ലാവ പാറകളുടെ അപരദനത്താൽ രൂപപ്പെട്ടത്.
      • പ്രധാനമായും മഹാരാഷ്ട്ര, മധ്യപ്രദേശ് എന്നിവിടങ്ങളിലും കർണാടക, തെലങ്കാന, ആന്ധ്രാപ്രദേശ്, ഗുജറാത്ത്, തമിഴ്നാട് എന്നിവിടങ്ങളിലും ഭാഗികമായും.
    • ചുവന്ന മണ്ണ് (Red Soil): വളരെ പഴയ സ്ഫടിക മെറ്റാമോർഫിക് പാറകളുടെ അപരദനത്താൽ രൂപപ്പെട്ടത്.
      • ഇരുമ്പിന്റെ അംശം കാരണം ചുവപ്പ് നിറം, എന്നാൽ തവിട്ടുനിറം, ചാരനിറം, മഞ്ഞനിറം എന്നിവയും ആകാം.
    • ലാറ്ററൈറ്റ് മണ്ണ് (Laterite Soil): കനത്ത മഴയും വരൾച്ചയും മാറിമാറി വരുന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ ധാതുക്കളുടെ (സിലിക്ക, ചുണ്ണാമ്പ്) ദ്രവീകരണം വഴി രൂപപ്പെട്ടത്.
      • പ്രധാനമായും പശ്ചിമഘട്ടം, പൂർവഘട്ടം, രാജ്മഹൽ കുന്നുകൾ, വിന്ധ്യ, സത്പുര പർവതങ്ങൾ, മാൾവ പീഠഭൂമി എന്നിവിടങ്ങളിൽ.
      • ഫലഭൂയിഷ്ഠി കുറവ്, സാധാരണയായി കൃഷി ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല, എന്നാൽ വളമിട്ട് തോട്ടവിളകൾക്ക് (തേയില, കാപ്പി, റബ്ബർ, അടക്കാ) ഉപയോഗിക്കുന്നു.
    • പർവത മണ്ണ് (Mountain Soil): ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ, പശ്ചിമഘട്ടത്തിലും പൂർവഘട്ടത്തിലും കാണപ്പെടുന്നു.
      • കർണാടക, തമിഴ്നാട്, കേരളം എന്നിവിടങ്ങളിൽ തോട്ടവിളകൾക്ക് (തേയില, കാപ്പി, സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾ, ഉഷ്ണമേഖലാ പഴങ്ങൾ) അനുയോജ്യം.
  • ഉപദ്വീപീയ പീഠഭൂമിയിലെ കൃഷി
    • പൊതുവെ സമതലങ്ങളെപ്പോലെ അനുയോജ്യമല്ല, കാരണം തിരശ്ചീനമായ ഭൂപ്രകൃതി, eroded ഉപരിതല മണ്ണ്, ചെങ്കുത്തായ ചരിവുകൾ, നേർത്ത മേൽമണ്ണ്, തുറന്ന പാറകൾ.
    • കൃഷി ചെയ്യുന്ന വിളകൾ: നെല്ല്, ഗോതമ്പ്, പരുത്തി, കരിമ്പ്, പുകയില, തോട്ടവിളകൾ.
    • തോട്ടവിളകൾ: പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ ആധിപത്യം പുലർത്തുന്നു. നെല്ലിന് ടെറസ് കൃഷി.
    • കാപ്പി: കർണാടക പ്രധാന ഉൽപ്പാദകൻ (59% തോട്ടങ്ങൾ, 71% ഉൽപ്പാദനം), കേരളം രണ്ടാമത് (22% ഉൽപ്പാദനം). തരങ്ങൾ: അറബിക്ക, റോബസ്റ്റ.
      • ചരിത്രം: ബാബാബുദാൻ 17-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ അറേബ്യയിൽ നിന്ന് 7 വിത്തുകൾ ചിക്കമംഗളൂരുവിൽ (ബാബാബുദാൻ കുന്നുകൾ) കൊണ്ടുവന്നു.
    • തേയില: പ്രധാനമായും നീലഗിരി കുന്നുകളിലും പശ്ചിമഘട്ടത്തിലും (തമിഴ്നാട്, കർണാടക, കേരളം) തേയിലത്തോട്ടങ്ങൾ.
      • 44% തോട്ടങ്ങൾ, ഇന്ത്യയിലെ മൊത്തം ഉൽപ്പാദനത്തിന്റെ 25%.
      • തൊഴിൽ സാന്ദ്രത കൂടിയത്, തൊഴിലവസരങ്ങൾ നൽകുന്നു.
    • കരിമ്പ്: വടക്കൻ സമതലങ്ങളിൽ കൃഷി ചെയ്യുന്ന പ്രദേശത്ത് ആധിപത്യം പുലർത്തുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഡെക്കാൻ പീഠഭൂമിയിൽ അനുകൂലമായ സാഹചര്യങ്ങളുണ്ട്.
      • അനുകൂല സാഹചര്യങ്ങൾ: കറുത്ത ലാവ മണ്ണ്, ഉഷ്ണമേഖലാ കാലാവസ്ഥയും ദീർഘമായ കരിമ്പ് ചെടിച്ച കാലയളവും, ഉഷ്ണമേഖലാ ഇനത്തിൽ ഉയർന്ന പഞ്ചസാരയുടെ അംശം.
    • പരുത്തി: ഖാരിഫ് വിള, ഉപദ്വീപീയ ഇന്ത്യയിൽ ഒക്ടോബർ-മെയ് മാസങ്ങളിൽ കൃഷി ചെയ്യുന്നു.
      • 7 മഞ്ഞ് രഹിത മാസങ്ങൾ, 21-30°C താപനില, 50-100 cm മഴ (അല്ലെങ്കിൽ ജലസേചനം) ആവശ്യമാണ്.
      • ഡെക്കാൻ-മാൾവ പീഠഭൂമിയിലെ കറുത്ത മണ്ണ് ഏറ്റവും അനുയോജ്യം.
      • ഗുജറാത്ത് പ്രധാന ഉൽപ്പാദകൻ, മഹാരാഷ്ട്ര തൊട്ടുപിന്നിൽ.
  • ധാതുക്കളുടെ കലവറ
    • സ്ഫടിക ശിലാപാളികളിലും താഴ്ന്ന കുന്നിൻ പ്രദേശങ്ങളിലും ധാതുവിഭവങ്ങൾ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.
    • ചോട്ടാ നാഗ്പൂർ പീഠഭൂമി: ധാതുക്കളുടെ ഹൃദയഭൂമി എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു, ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും സമ്പന്നമായ ധാതു മേഖല (ഝാർഖണ്ഡ്, പശ്ചിമ ബംഗാൾ, ഒഡീഷ എന്നിവിടങ്ങളിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു).
      • ലോഹ, അലോഹ ധാതുക്കളാൽ സമ്പന്നം: കൽക്കരി, ഇരുമ്പയിര്, മാംഗനീസ്, മൈക്ക, ബോക്സൈറ്റ്, ചെമ്പ്.
    • ധാതു മേഖലകൾ:
      1. വടക്ക് കിഴക്കൻ പീഠഭൂമി പ്രദേശം: ചോട്ടാ നാഗ്പൂർ-ഒഡീഷ പീഠഭൂമി (ഝാർഖണ്ഡ്, പശ്ചിമ ബംഗാൾ, ഒഡീഷ); ധാതുക്കൾ: കൽക്കരി, ഇരുമ്പയിര്, മാംഗനീസ്, മൈക്ക, ബോക്സൈറ്റ്, ചെമ്പ്.
      2. മധ്യ മേഖല: ഛത്തീസ്ഗഡ്, മധ്യപ്രദേശ്, തെലങ്കാന, ആന്ധ്രാപ്രദേശ്, മഹാരാഷ്ട്ര; ധാതുക്കൾ: മാംഗനീസ്, ബോക്സൈറ്റ്, ചുണ്ണാമ്പുകല്ല്, മാർബിൾ, കൽക്കരി, മൈക്ക, ഇരുമ്പയിര്, ഗ്രാഫൈറ്റ്.
      3. തെക്കൻ മേഖല: കർണാടക പീഠഭൂമി, സമീപമുള്ള തമിഴ്നാട്; ധാതുക്കൾ: ഇരുമ്പയിര്, ബോക്സൈറ്റ്, ലിഗ്നൈറ്റ്.
      4. തെക്ക് പടിഞ്ഞാറൻ മേഖല: പടിഞ്ഞാറൻ കർണാടക, ഗോവ; ധാതുക്കൾ: ഇരുമ്പയിര്, കളിമണ്ണ്.
      5. വടക്ക് പടിഞ്ഞാറൻ മേഖല: അറാവലി നിര (രാജസ്ഥാൻ), സമീപമുള്ള ഗുജറാത്ത്; ധാതുക്കൾ: ചെമ്പ്, ലെഡ്, സിങ്ക്, യുറേനിയം, മൈക്ക.
  • ഉപദ്വീപീയ പീഠഭൂമിയിലെ ജീവിതം
    • ജനസംഖ്യ: മിതമായ ജനസാന്ദ്രത.
    • ആദ്യകാല വാസസ്ഥലങ്ങൾ: കൃഷിക്ക് അനുയോജ്യമല്ലാത്ത ഭൂപ്രകൃതിയും ഭൂഖണ്ഡീയ കാലാവസ്ഥയും കാരണം പരിമിതമായിരുന്നു.
    • പിന്നീടുള്ള വളർച്ച: ഖനന പ്രവർത്തനങ്ങൾ, റോഡ്-റെയിൽ ശൃംഖലയുടെ വികസനം, ധാതു അധിഷ്ഠിത വ്യവസായങ്ങളുടെ ആവിർഭാവം, ജലസേചനവും സാങ്കേതികവിദ്യയുമുള്ള വാണിജ്യ കൃഷി എന്നിവ കാരണം ജനങ്ങളെ ആകർഷിച്ചു.
    • സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനങ്ങളും ഖനന, വ്യാവസായിക കേന്ദ്രങ്ങളും വലിയ നഗരങ്ങളായി വളർന്നു.
    • മനുഷ്യവിഭവ വികസനത്തിലൂടെ ശാരീരിക തടസ്സങ്ങളെ മറികടക്കുന്ന മനുഷ്യ പ്രയത്നത്തിന്റെ മികച്ച ഉദാഹരണം.

അധ്യായം 4: ദേശീയ വികസനത്തിനുള്ള മനുഷ്യവിഭവങ്ങൾ

  • ഉൽപ്പാദന ഘടകങ്ങൾ (സാമ്പത്തിക വിഭവങ്ങൾ)
    • ഏത് ഉൽപ്പന്നവും ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കാൻ ആവശ്യമായവ.
    • ഭൂമി (Land): മണ്ണും വെള്ളവും പോലുള്ള എല്ലാ പ്രകൃതി വിഭവങ്ങളും. പ്രതിഫലം: പാട്ടം.
    • തൊഴിൽ (Labour): പ്രതിഫലത്തിനായി ആളുകൾ ചെയ്യുന്ന എല്ലാ ബൗദ്ധികമോ ശാരീരികമോ ആയ പ്രയത്നങ്ങൾ. പ്രതിഫലം: കൂലി (വരുമാനത്തിന്റെ ഏറ്റവും സാധാരണമായ ഉറവിടം).
    • മൂലധനം (Capital): ഉൽപ്പാദനത്തെ സഹായിക്കുന്ന മനുഷ്യനിർമ്മിത വിഭവങ്ങൾ (യന്ത്രങ്ങൾ, ഉപകരണങ്ങൾ). പ്രതിഫലം: പലിശ.
    • സംരംഭകത്വം/സംഘാടനം (Entrepreneurship/Organisation): ഉൽപ്പാദനത്തിനായി ഭൂമി, മൂലധനം, തൊഴിൽ എന്നിവ സംയോജിപ്പിക്കുന്ന പ്രക്രിയ. പ്രതിഫലം: ലാഭം.
    • ഈ നാല് ഘടകങ്ങളും ഉൽപ്പാദനത്തിന് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.
  • ബാർട്ടർ സമ്പ്രദായവും പണത്തിന്റെ പരിണാമവും
    • ബാർട്ടർ സമ്പ്രദായം (Barter System): പണം നിലവിലില്ലാതിരുന്നപ്പോൾ സാധനങ്ങൾക്ക് പകരം സാധനങ്ങൾ കൈമാറ്റം ചെയ്യുന്നത്.
    • ബാർട്ടർ സമ്പ്രദായത്തിന്റെ പോരായ്മകൾ: സാധനങ്ങളുടെ വില നിർണ്ണയിക്കാനുള്ള ബുദ്ധിമുട്ട്.
    • പണത്തിന്റെ പരിണാമം:
      • ആദ്യകാല ഘട്ടങ്ങൾ: മൃഗങ്ങളുടെ തോലുകൾ, കാർഷിക ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ, കന്നുകാലികൾ എന്നിവ പണമായി ഉപയോഗിച്ചു.
      • ലോഹങ്ങൾ ലഭ്യമായപ്പോൾ: സ്വർണ്ണം, വിവിധതരം ലോഹങ്ങൾ, പിന്നീട് ലോഹ നാണയങ്ങൾ.
      • സൗകര്യത്തിനായി വ്യാപാരം കടലാസ് പണത്തിലേക്ക് മാറി.
      • ആധുനിക രൂപങ്ങൾ: കാർഡ് (പ്ലാസ്റ്റിക്) പണവും ഇലക്ട്രോണിക് പണവും.
    • പണം എല്ലാ സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനങ്ങളുടെയും അടിസ്ഥാന യൂണിറ്റായി മാറി, ഉൽപ്പാദന ഘടകങ്ങളുടെ വിലനിർണ്ണയവും പ്രതിഫലവും പണമായി സാധ്യമാക്കി.
  • മനുഷ്യവിഭവം
    • നിർവചനം: ജോലി ചെയ്യാനും ഉൽപ്പാദന പ്രക്രിയയിൽ ഉപയോഗിക്കാനും കഴിയുന്ന ആളുകൾ.
    • ഉൽപ്പാദനത്തിന്റെ ചലനാത്മക ഘടകം.
    • ശാരീരിക ശക്തിയും ബുദ്ധിയും ഉപയോഗിച്ച് പ്രകൃതി വിഭവങ്ങളെ ഉൽപ്പന്നങ്ങളാക്കി മാറ്റാൻ കഴിവുള്ളവരാണ്.
    • ഉൽപ്പാദനക്ഷമത (Productivity): ഓരോ ഉൽപ്പാദന ഘടകത്തിനും സാധനങ്ങളും സേവനങ്ങളും ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കാനുള്ള കഴിവ്.
    • എല്ലാ ആളുകളും ഒരുപോലെ ഉൽപ്പാദനക്ഷമരല്ല.
    • മനുഷ്യവിഭവങ്ങളെ സ്വാധീനിക്കുന്ന ഘടകങ്ങൾ: ജനസംഖ്യയുടെ വലുപ്പം, ഘടന, കഴിവുകൾ.
    • ലോക ജനസംഖ്യയിൽ ഇന്ത്യ ഒന്നാം സ്ഥാനത്താണ്.
    • ജനസംഖ്യാ പിരമിഡ് (Population Pyramid): പ്രായ വിഭാഗങ്ങളെയും ലിംഗാനുപാതത്തെയും അടിസ്ഥാനമാക്കി ജനസംഖ്യാ ഘടന കാണിക്കുന്നു.
    • തൊഴിൽ ശക്തി (Labour Force): പീരിയോഡിക് ലേബർ ഫോഴ്സ് സർവേ (PLFS) 2023 അനുസരിച്ച്, 15 വയസ്സും അതിൽ കൂടുതലുമുള്ള, ജോലി ചെയ്യാൻ മനസ്സുള്ളവരും കഴിവുള്ളവരുമായ ജനസംഖ്യ. ഉയർന്ന സംഖ്യ വരുമാനത്തെയും സാമ്പത്തിക വളർച്ചയെയും ക്രിയാത്മകമായി സ്വാധീനിക്കുന്നു.
  • മനുഷ്യ മൂലധന രൂപീകരണം (Human Capital Formation)
    • മനുഷ്യ മൂലധനം (Human Capital): മനുഷ്യവിഭവങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക മൂല്യം.
    • മനുഷ്യ മൂലധന രൂപീകരണം (Human Capital Formation): കാലക്രമേണ മനുഷ്യ മൂലധന ശേഖരത്തിൽ വരുത്തുന്ന കൂട്ടിച്ചേർക്കലുകൾ.
    • മനുഷ്യവിഭവ ഉൽപ്പാദനക്ഷമത വർദ്ധിപ്പിക്കൽ: ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം, ശരിയായ പരിശീലനം, ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം എന്നിവ ഉറപ്പാക്കുന്നത് മനുഷ്യവിഭവങ്ങളെ കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമാക്കുന്നു.
    • ഇന്ത്യയുടെ വളരുന്ന തൊഴിൽ ശക്തിക്ക് പ്രയോജനകരമാക്കാൻ ഇത് ആവശ്യമാണ്.
    • മനുഷ്യ മൂലധനം എങ്ങനെ ശക്തിപ്പെടുത്താം: മികച്ച ആരോഗ്യ സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുക, വിദ്യാഭ്യാസത്തിൽ വലിയ തോതിലുള്ള നിക്ഷേപം സാധ്യമാക്കുക, നൈപുണ്യ വികസനത്തിന് ഊന്നൽ നൽകുക, ജീവനക്കാർക്ക് സൗഹൃദപരമായ തൊഴിൽ അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കുക.
  • മനുഷ്യ മൂലധന രൂപീകരണത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്ന ഘടകങ്ങൾ
    1. വിദ്യാഭ്യാസം (Education):
      • ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിക്കാനും മികച്ച ജോലികൾ നേടാനും കൂടുതൽ വരുമാനം നേടാനും ദേശീയ വളർച്ചയ്ക്ക് മുതൽക്കൂട്ടാകാനും ആളുകളെ പ്രാപ്തരാക്കുന്നു.
      • ഉയർന്ന മൂല്യങ്ങളുള്ള ഒരു സമൂഹം സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
      • പൊതു, സഹകരണ, സ്വകാര്യ മേഖലകളിൽ വലിയ നിക്ഷേപം ആവശ്യമാണ്.
      • വിജ്ഞാന സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ (Knowledge Economy): ബൗദ്ധിക ശേഷി, നൂതന സാങ്കേതിക ആശയങ്ങൾ, വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ എന്നിവ സംയോജിപ്പിക്കുന്ന സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥ. ബൗദ്ധിക ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുകയും വ്യാപാരം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് ലക്ഷ്യം.
      • ഈ മേഖലയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്ന മനുഷ്യവിഭവങ്ങൾ: ശാസ്ത്രജ്ഞർ, ഗവേഷകർ, നയരൂപീകരണ വിദഗ്ധർ, ഓഹരി/നികുതി വിദഗ്ധർ, സോഫ്റ്റ്‌വെയർ ഡെവലപ്പർമാർ.
      • ടെക്നോപാർക്ക്, ഇൻഫോപാർക്ക് പോലുള്ള സ്ഥാപനങ്ങൾ അതിന്റെ വളർച്ചയെ ത്വരിതപ്പെടുത്തുന്നു.
    2. ആരോഗ്യം (Health):
      • WHO നിർവചനം: ശാരീരികവും മാനസികവും സാമൂഹികവുമായ ക്ഷേമത്തിന്റെ അവസ്ഥ.
      • ആരോഗ്യം മോശമായ ആളുകൾക്ക് ദേശീയ പുരോഗതിക്ക് ഫലപ്രദമായി സംഭാവന നൽകാൻ കഴിയില്ല. ആരോഗ്യം കുറയുന്നത് ഉൽപ്പാദനക്ഷമത കുറയ്ക്കുകയും ജോലിയിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ഉൽപ്പാദനം മന്ദഗതിയിലാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
      • ദേശീയ പുരോഗതിക്കും വ്യക്തിഗത ജീവിതനിലവാരത്തിനും അത്യന്താപേക്ഷിതം.
      • ആരോഗ്യ സംരക്ഷണ നടപടികൾ: പ്രതിരോധശേഷി ശക്തിപ്പെടുത്തുക, ശുചിത്വം, പോഷകസമൃദ്ധമായ ഭക്ഷണം, വൈദ്യസഹായം, വിനോദം/വിശ്രമം.
      • ആരോഗ്യ കേന്ദ്രങ്ങൾ: പൊതുമേഖല (ഉപകേന്ദ്രങ്ങൾ, പിഎച്ച്സികൾ, സിഎച്ച്സികൾ, താലൂക്ക്/ജില്ലാ ആശുപത്രികൾ, മെഡിക്കൽ കോളേജുകൾ), സ്വകാര്യ, സഹകരണ മേഖലകൾ.
      • പൊതുമേഖല ക്ഷേമത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു, പ്രതിരോധ മരുന്ന്, രോഗപ്രതിരോധ കുത്തിവെപ്പുകൾ, ചികിത്സാ മരുന്ന്, ആരോഗ്യ സാക്ഷരത, ശുദ്ധമായ വെള്ളം, ശുചിത്വം എന്നിവ നടപ്പിലാക്കുന്നു.
      • ആരോഗ്യ സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ കേരളം ഒരു മാതൃകയാണ്.
    3. കുടിയേറ്റം (Migration):
      • പ്രദേശങ്ങൾക്കിടയിൽ ആളുകളുടെ സ്ഥിരമായോ താൽക്കാലികമായോ ഉള്ള നീക്കം.
      • സാമൂഹിക, സാമ്പത്തിക, സാംസ്കാരിക മാറ്റങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നു.
      • മനുഷ്യ മൂലധന രൂപീകരണം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിന് പ്രാദേശിക മാറ്റങ്ങൾ നിരീക്ഷിക്കുകയും അടിസ്ഥാന ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുകയും ചെയ്യേണ്ടത് സർക്കാരിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തമാണ്.
    4. തൊഴിൽ പരിശീലനം (Job Training):
      • ദാരിദ്ര്യം (Poverty):
        • നിർവചനം: അടിസ്ഥാന ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റാൻ കഴിയാത്ത അവസ്ഥ.
        • മനുഷ്യ മൂലധന രൂപീകരണത്തിന് ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളി.
        • കുറഞ്ഞ വരുമാനം വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം എന്നിവ നേടുന്നതിനുള്ള കഴിവില്ലായ്മയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു, ഇത് ദാരിദ്ര്യം ഒരു ചക്രമായി നിലനിർത്തുന്നു.
        • മനുഷ്യവിഭവങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തി ഈ ചക്രം തകർക്കേണ്ടത് മനുഷ്യ മൂലധന രൂപീകരണത്തിന് ആവശ്യമാണ്.
        • ദാരിദ്ര്യ നിർമ്മാർജ്ജനത്തിനായി കേന്ദ്ര, സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾ പദ്ധതികൾ, നയങ്ങൾ, നിയമങ്ങൾ എന്നിവ നടപ്പിലാക്കുന്നു. ഇതിൽ കേരളം ഒരു മാതൃകയാണ്.
    5. തൊഴിലില്ലായ്മ (Unemployment):
      • നിർവചനം: നിലവിലുള്ള കൂലിക്ക് ജോലി ചെയ്യാൻ തയ്യാറുള്ളതും കഴിവുള്ളതുമായ ഒരു ആരോഗ്യവാനായ വ്യക്തിക്ക് ജോലി കണ്ടെത്താൻ കഴിയാത്ത അവസ്ഥ.
      • മനുഷ്യവിഭവങ്ങളുടെ പരമാവധി ഉപയോഗം തടസ്സപ്പെടുത്തി ജീവിതങ്ങളെ ബാധിക്കുന്നു.
      • മനുഷ്യവിഭവങ്ങളുടെ പരമാവധി ഉപയോഗം മനുഷ്യ മൂലധന രൂപീകരണത്തിന് ആവശ്യമാണ്.
      • തരങ്ങൾ:
        • തുറന്ന തൊഴിലില്ലായ്മ (Open unemployment): ജോലി ചെയ്യാൻ തയ്യാറാണ്, പക്ഷേ തൊഴിലില്ല.
        • ഘടനാപരമായ തൊഴിലില്ലായ്മ (Structural unemployment): പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യ കാരണം തൊഴിൽ നഷ്ടം.
        • കാലാനുസൃത തൊഴിലില്ലായ്മ (Seasonal unemployment): ഒരു പ്രത്യേക സീസണിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നു, അല്ലാത്തപ്പോൾ തൊഴിലില്ല.
        • പ്രച്ഛന്ന തൊഴിലില്ലായ്മ (Disguised unemployment): മൊത്തം ഉൽപ്പാദനം മാറ്റമില്ലാതെ നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് ആവശ്യമായതിലും കൂടുതൽ തൊഴിലാളികളെ ജോലിക്ക് നിയമിക്കുന്നത്.
  • ദേശീയ വികസനത്തിന് മനുഷ്യ മൂലധന രൂപീകരണത്തിന്റെ പങ്ക്
    • ഒരു രാജ്യത്തെ സാമ്പത്തിക ശക്തിയാക്കുന്നതിൽ അതിരുകളില്ലാത്ത പങ്ക്.
    • വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം, കുടിയേറ്റം, തൊഴിൽ പരിശീലനം, വിവര ലഭ്യത എന്നിവയ്ക്ക് സർക്കാരുകൾ മതിയായ ശ്രദ്ധ നൽകണം.
    • ഉചിതമായ പരിപാടികൾ, പദ്ധതികൾ, കൃത്യമായ ആസൂത്രണം എന്നിവയിലൂടെ മനുഷ്യവിഭവങ്ങൾ ഫലപ്രദമായി ഉപയോഗിച്ചാണ് ഒരു രാഷ്ട്രം പുരോഗമിക്കുന്നത്.
    • നിലവിലുള്ളതും ഭാവിയിലെ തലമുറകൾക്കുമായി ജനസംഖ്യാ വളർച്ച, വിഭവങ്ങൾ, പാരിസ്ഥിതിക ശേഷി എന്നിവയെ സന്തുലിതമാക്കിക്കൊണ്ട് സുസ്ഥിര വികസനത്തിന് മനുഷ്യവിഭവ വികസനം നിർണ്ണായകമാണ്.

ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടന: പൗരന്മാരുടെ മൗലിക കടമകൾ (ഭാഗം IV A, അനുച്ഛേദം 51 A)

  • ഇന്ത്യയിലെ ഓരോ പൗരന്റെയും കടമകൾ:
    • ഭരണഘടനയെ അനുസരിക്കുകയും അതിന്റെ ആശയങ്ങളെയും സ്ഥാപനങ്ങളെയും ദേശീയ പതാകയെയും ദേശീയ ഗാനത്തെയും ആദരിക്കുകയും ചെയ്യുക.
    • നമ്മുടെ ദേശീയ സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന് പ്രചോദനമായ ഉന്നത ആശയങ്ങളെ വിലമതിക്കുകയും പിന്തുടരുകയും ചെയ്യുക.
    • ഇന്ത്യയുടെ പരമാധികാരം, ഐക്യം, അഖണ്ഡത എന്നിവ ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുകയും സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുക.
    • രാജ്യത്തെ പ്രതിരോധിക്കുകയും ആവശ്യപ്പെടുമ്പോൾ ദേശീയ സേവനം നൽകുകയും ചെയ്യുക.
    • മത, ഭാഷാ, പ്രാദേശിക വൈവിധ്യങ്ങൾക്കപ്പുറം ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ ജനങ്ങൾക്കിടയിലും സൗഹാർദ്ദവും പൊതുവായ സാഹോദര്യ മനോഭാവവും വളർത്തുക; സ്ത്രീകളുടെ അന്തസ്സിന് ഹാനികരമായ ആചാരങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കുക.
    • നമ്മുടെ കൂട്ടായ സംസ്കാരത്തിന്റെ സമ്പന്നമായ പൈതൃകത്തെ വിലമതിക്കുകയും സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുക.
    • വനങ്ങളും തടാകങ്ങളും നദികളും വന്യജീവികളും ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രകൃതി പരിസ്ഥിതിയെ സംരക്ഷിക്കുകയും മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ജീവികളോട് ദയ കാണിക്കുകയും ചെയ്യുക.
    • ശാസ്ത്രീയ മനോഭാവം, മാനവികത, അന്വേഷണത്തിന്റെയും പരിഷ്കരണത്തിന്റെയും മനോഭാവം എന്നിവ വികസിപ്പിക്കുക.
    • പൊതു സ്വത്ത് സംരക്ഷിക്കുകയും അക്രമം ഉപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുക.
    • രാഷ്ട്രം നിരന്തരം ഉയർന്ന തലങ്ങളിലേക്ക് ഉയരുന്നതിനായി വ്യക്തിഗതവും കൂട്ടായതുമായ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ എല്ലാ മേഖലകളിലും മികവ് പുലർത്താൻ പരിശ്രമിക്കുക.
    • ആറ് മുതൽ പതിനാല് വയസ്സുവരെയുള്ള തന്റെ കുട്ടിക്ക്/വാർഡിന് വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുള്ള അവസരങ്ങൾ നൽകേണ്ടത് മാതാപിതാവിന്റെയോ രക്ഷിതാവിന്റെയോ കടമയാണ്.

കുട്ടികളുടെ അവകാശങ്ങൾ

  • കേരള സംസ്ഥാന ബാലാവകാശ സംരക്ഷണ കമ്മീഷൻ (KESCPCR): കുട്ടികളുടെ സംരക്ഷണവും പങ്കാളിത്തവും ഉറപ്പാക്കുന്നതിനും സാമൂഹിക നീതി പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി കേരളത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
  • കുട്ടികളുടെ അവകാശങ്ങൾ:
    • സംസാര സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും അഭിപ്രായ പ്രകടനത്തിനുമുള്ള അവകാശം.
    • ജീവിതത്തിനും സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുമുള്ള അവകാശം.
    • പരമാവധി അതിജീവനത്തിനും വികാസത്തിനുമുള്ള അവകാശം.
    • ജാതി, മതം, നിറം എന്നിവ പരിഗണിക്കാതെ ബഹുമാനിക്കപ്പെടാനും അംഗീകരിക്കപ്പെടാനുമുള്ള അവകാശം.
    • ശാരീരിക, മാനസിക, ലൈംഗിക ദുരുപയോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണത്തിനും പരിചരണത്തിനുമുള്ള അവകാശം.
    • പങ്കാളിത്തത്തിനുള്ള അവകാശം.
    • ബാലവേലയിൽ നിന്നും അപകടകരമായ ജോലികളിൽ നിന്നും സംരക്ഷണം.
    • ശൈശവ വിവാഹത്തിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണം.
    • സ്വന്തം സംസ്കാരം അറിയാനും അതനുസരിച്ച് ജീവിക്കാനുമുള്ള അവകാശം.
    • അവഗണനയിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണം.
    • സൗജന്യവും നിർബന്ധിതവുമായ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുള്ള അവകാശം.
    • പഠിക്കാനും വിശ്രമിക്കാനും വിനോദത്തിനുമുള്ള അവകാശം.
    • മാതാപിതാക്കളുടെയും സമൂഹത്തിന്റെയും പരിചരണവും സംരക്ഷണവും ലഭിക്കാനുള്ള അവകാശം.
  • കുട്ടികളുടെ പ്രധാന ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ:
    • സ്കൂൾ, പൊതു സൗകര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുക.
    • പഠനത്തിലും സ്കൂൾ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും സമയനിഷ്ഠ പാലിക്കുക.
    • സ്കൂൾ അധികാരികളെയും അധ്യാപകരെയും മാതാപിതാക്കളെയും സഹപാഠികളെയും അംഗീകരിക്കുകയും ബഹുമാനിക്കുകയും ചെയ്യുക.
    • ജാതി, മതം, നിറം എന്നിവ പരിഗണിക്കാതെ മറ്റുള്ളവരെ അംഗീകരിക്കാനും ബഹുമാനിക്കാനും സന്നദ്ധരായിരിക്കുക.

  • Social Science II

    Chapter 1: On the Roof of the World

    • Introduction to India's Diversity

  • India is a land of mixed culture and pluralism with a long history of cultural evolution.
  • Cultural diversity is evident in language, costumes, traditions, festivals, beliefs, and agriculture.
  • Geographical diversity plays a decisive role in cultural diversity.
  • India's topography includes northern mountains, a vast fertile plain, a western desert, an extensive central plateau, lengthy coastal stretches, and islands.
  • This topographical diversity and special location contribute to the monsoon climate.
  • Human life and agriculture have adapted to this diversity over centuries.
  • Despite diversities, factors unite the land and people.
  • Physiographic Divisions of India:
    1. The Northern Mountain Region.
    2. The North Indian Plain.
    3. The Peninsular Plateau.
    4. The Indian Desert.
    5. The Coastal Plains and Islands.

• The Northern Mountain Region

  • Forms the north and north-eastern boundary of the Indian subcontinent.
  • Includes several mountain ranges originating from the Pamir Knot (known as 'the Roof of the World') and extending to Purvachal in the east.
  • These are relatively young and lofty fold mountains, formed by the compression of sedimentary rock strata.
  • Extends from River Indus in the west to River Brahmaputra in the east for nearly 2400 km.
  • Width ranges from 150 to 400 km.
  • Peculiar landscape with high peaks, glaciers, and valleys.
  • Classification based on Topographical Characteristics:
    1. Trans Himalayas.
    2. The Himalayas.
    3. The Eastern Hills.

• Trans Himalayas

  • Northernmost division, also known as the Tibetan Himalayas.
  • Average elevation: 3000 metres.
  • Approximate width: 40 km, length: 965 km.
  • The Karakoram range connects the Himalayas with the Pamir Knot.

• The Himalayas

  • Comprises three parallel ranges extending south of the Trans Himalayas towards the east: Himadri, Himachal, and Shiwaliks.
  • Shiwalik Range:
    • Southernmost Himalayan range, bordering the Ganga Plains.
    • Average width: 60 to 150 km.
    • Also known as the Outer Himalayas.
  • Himachal Mountain Range:
    • North of the Shiwaliks.
    • Average elevation: 3500 to 4500 metres above mean sea level.
    • Also known as the Lesser Himalayas.
    • Width: 60 to 80 km.
  • Himadri:
    • Also known as the Greater Himalayas or Inner Himalayas.
    • Average elevation: about 6100 metres above mean sea level.
    • Width: nearly 25 km.
    • Snow-clad mountains.
    • Most of the world's highest peaks are situated in this range.

• Origin of the Himalayas (Plate Tectonics)

  • Himalayas are still growing due to plate tectonics.
  • Tectonic Plates: Crustal rock blocks of continental and oceanic parts.
  • Asthenosphere: Molten, semi-plastic rock zone beneath the lithosphere, over which tectonic plates slowly move.
  • Earth processes like orogenic (mountain building) are active along plate boundaries.
  • Types of Plate Boundaries:
    • Convergent Boundary: Plates move towards each other, causing rock layers to fold and form fold mountains.
    • Divergent Boundary: Plates move away from each other.
    • Transform Boundary: Plates slide past each other.
  • The Indian Plate (Peninsular India + Australian continent) moved northwards 150-160 million years ago.
  • It collided with the Eurasian Plate, causing the Tethys seabed between them to uplift, forming the Himalayas.

• Gorges

  • Deep valleys with steep sides.
  • Rivers Indus, Ganga, and Brahmaputra create gorges across the Himalayan ranges through erosion.

• Regional Divisions of the Himalayas (based on cross-cutting rivers)

    1. Western Himalayas: Stretches from Indus river valley (J&K) to Kali river valley (Uttarakhand).
    • Kashmir Himalaya:
      • Extends over ~3.5 lakh sq.km in J&K and Ladakh, ~700 km long, ~500 km wide.
      • Important mountain ranges: Karakoram, Zaskar, Ladakh, Pir Panjal.
      • Mount K2 (Godwin Austin - 8611m): Second highest peak, in Karakoram range.
      • Important glaciers: Siachen (world's highest battlefield), Boltoro. These glaciers ensure perennial water flow in Indus and its tributaries (Ravi, Jhelum, Chenab).
      • Passes: Banihal Pass (connects Jammu with Kashmir Valley).
      • Freshwater lakes: Dal Lake (Srinagar is on its banks, important tourist/commercial centre).
      • 'Margs': Meadows along mountain slopes during summer (e.g., Sonmarg, Gulmarg), used for winter games like skiing.
    • Himachal Himalaya:
      • Major share in Himachal Pradesh.
      • Important rivers: Chenab, Ravi, Beas.
      • Mountain ranges: Dhowladhar, Pir Panjal.
      • Freshwater lakes: Chandratal, Surajtal.
      • Passes: Baralacha La Pass (connects HP with Ladakh), Rohtang Pass (connects Kulu Valley with Lahul and Spiti Valleys).
      • Beautiful valleys: Kulu, Kangra, Lahul.
      • Tourist centres: Shimla, Manali.
      • Hot springs are found in some places (e.g., Manikaran, used for geothermal power generation).
    • Uttarakhand Himalaya:
      • Extends from River Satluj to River Kali.
      • Western side: Gadwal Himalaya; Eastern side: Kumaon Himalayas.
      • High peaks: Nandadevi, Kamet, Badrinath, Kedarnath.
      • Glaciers: Gangotri (Ganga origin), Yamunotri (Yamuna origin).
      • Freshwater lakes: Nainital, Bhimtal.
      • Bugyals: Alpine summer meadows (3000-4500m) in Gadwal region, green in summer, used by shepherds (transhumance).
      • Duns: Flat valleys between Lesser Himalayas and Shiwalik ranges (e.g., Dehradun).
    1. Central Himalayas: From River Kali to River Teesta.
    • Also known as Nepal Himalaya (majority falls in Nepal).
    • In India: Western Sikkim and Darjeeling region.
    • Mount Everest: World's highest peak (in Nepal).
    • Mount Kanchenjunga and Nathula Pass (India-China border) are in this region.
    • Features: Swift flowing Teesta River and its stream terraces.
    • British introduced tea cultivation here; Darjeeling tea is internationally famous.
    1. Eastern Himalayas: From River Teesta to River Brahmaputra.
    • Also known as Assam Himalayas.
    • Lower hills compared to Western Himalayas.
    • Highest peak: Namcha Barwa (7756m).
    • Important rivers: Brahmaputra, Kameng, Lohit, Subansiri.
    • Passes: Bomdila (connects Arunachal Pradesh with Lhasa, Tibet), Diphu (connects with Myanmar).

• Purvachal Hills

  • Himalayan mountains seen as lower elevation hills in north-south direction from Arunachal Pradesh to Mizoram.
  • Average elevation: 500 to 3000 metres.
  • Most important: Patkaibum, Naga Hills, Mizo Hills, Manipur Hills.
  • Cherrapunji and Mawsynram: Located here, receive highest rainfall in the world.
  • Root Bridge in Meghalaya: Constructed by local folk using braided tree roots, evidence of co-existence with nature.
  • Keibul Lamjao Floating National Park (Manipur): In Loktak Lake, consists of 'Phumdis' (small islands of floating organic matter + soil) with unique ecosystems; included in Ramsar List.

• Climate of the Northern Mountain Region

  • The Himalayas form a climatic divide between Indian Subcontinent and Central Asia.
  • Climate varies with elevation and topography.
  • Lower mountain slopes and Shiwalik foothills: Mild climate.
  • Higher elevations: Considerably low temperature, winter conditions.
  • Ladakh region: Pole-like extreme winter climate.
  • Southwest Monsoon: Rains received along southern slopes of Shiwalik and North Eastern India.
  • Snowfall is common in higher regions.
  • Monsoon winds from Bay of Bengal get trapped between Assam Himalayas and Purvachal Hills, causing heavy rainfall in North Eastern India (especially Meghalaya Plateau).

• Drainage System (Himalayan Rivers)

  • Formed by Indus, Ganga, and Brahmaputra rivers and their tributaries.
  • Perennial: Rainfed and snow-fed, thus water-rich throughout the year.
  • Turbulent flow in mountainous course.
  • Common landforms created: V-shaped valleys, gorges, waterfalls.
  • Flooding and channel deviation common in plains.
  • River Indus: Originates from Bokharchu glacier near Manasarovar Lake; tributaries form important drainage of North Western Himalaya.
  • River Ganga: Originates from Gangotri glaciers in Gomukh; tributaries like Yamuna, Ghaghara, Gandak, Kosi are important in Uttarakhand and Nepal.
  • River Brahmaputra: Originates from Chemayungdung glacier near Manasarovar Lake; tributaries like Dibang, Lohit, Manas form drainage of Eastern Himalaya.

• Soil

  • Common types: Mountain soil and forest soil.
  • Soil texture and particle size vary with mountain environment.
  • Valleys: Fine-grained soil with high humus content.
  • High slopes: Coarse-grained soil with low humus content.
  • Alluvial deposition mainly in valleys.
  • Karewas: Glacial sediment deposited in Kashmir Valley, humus-rich fine soil ideal for saffron cultivation.

• Natural Vegetation

  • Regional variations due to elevation, topography, soil type, and climate.
  • Eastern Himalayas and North Eastern Hills: More tropical evergreen vegetation due to >200 cm annual rainfall.
  • Vegetation changes with decreasing temperature at higher altitudes, from evergreen forests to Tundra.
  • Valleys and lower slopes: Semi-evergreen and deciduous forests.
  • 1000-2000m altitude: Moist deciduous forests.
  • Mountain slopes: Coniferous trees (pine, deodar).
  • Higher altitudes: Shrubs (junipers, rhododendrons), alpine meadows.
  • Major National Parks: Dachigam, Hemis (Western Himalaya); Kanchenjunga, DibruSaikhowa, Kaziranga, Manas, Keibul Lamjao (Eastern Himalaya).

• Wild Life

  • Natural habitat for animals like yak, musk deer, single-horned rhinoceros, and snow leopard.
  • Biosphere Reserves, National Parks, and Wildlife sanctuaries established for protection.

• Agriculture

  • Sparse due to limitations like elevation, steep slopes, immature soil, low temperature.
  • Resident communities engage in subsistence agriculture.
  • Terrace farming on mountain slopes for crops like paddy, legumes, potatoes (rainy season), wheat, temperate fruit crops (spring).
  • Eastern Himalayas (Assam, Darjeeling): Tea is a major crop on mountain slopes and valleys.
  • Tribal population in North Eastern Hills: Practice shifting cultivation.

• Animal Rearing

  • Main occupation of people in Himalayan Mountains.
  • Type of animals reared varies with elevation: Goat and cattle in valleys, sheep and horse on mountain slopes.
  • Extremely cold regions (Himachal, Ladakh): Yak reared (can resist severe cold).
  • Gujjars: Shepherd tribes living in Western Himalayan mountain meadows.

• Tourism

  • High economic potential due to favorable geographical conditions.
  • Phase 1 (Pilgrimage): Initiated tourism development; pilgrim centres like Kailas, Manasarovar, Amarnath, Hema Kund Sahib attracted travellers for centuries.
  • Phase 2 (British era): Developed in 19th century as British identified favorable climate; resort towns like Shimla, Darjeeling, Shillong, Almora, Ranikhet, Mussoorie, Nainital.
  • Phase 3 (Modern adventure): Began after Tenzing Norgay and Edmond Hillary conquered Mount Everest (1953); adventure tourism (Mountaineering, Paragliding, skiing) developed significantly.
  • Tenzing Norgay quote: "Mountains are not hindrances; they are doors to the outer world".

Chapter 2: In the Expansive Plain

• Earth's Landforms

  • Earth's surface has diverse landforms: mountains, plains, plateaus, deserts, valleys.
  • Formed over millions of years by continuous processes of external forces (geomorphic agents like running water, wind, glaciers, waves).
  • Geomorphic processes: Formation of landforms.
  • Deposition: Sediments/rock materials (from rock disintegration) are transported by geomorphic agents and deposited in low-lying regions.
  • Rivers originating from high altitudes transport sediments downstream, creating depositional landforms like expansive alluvial plains.
  • Alluvium: Debris including silt, sand, gravel, brought by rivers.

• Indo-Gangetic-Brahmaputra Plain (North Indian Plain)

  • Vast physical division south of Northern Mountains and north of Peninsular Plateau.
  • Extensive alluvial plain formed by deposition of sediments carried by rivers.
  • Formed in a vast depression south of the Himalayas (created by Himalayan formation).
  • Sediments from both Himalayan and Peninsular rivers deposited over millions of years.
  • Average depth of alluvial deposits: 1000 to 2000 metres.
  • Extent:
    • Approximately 3200 km from Indus to Ganga mouth, one of the largest alluvial plains globally.
    • Around 2400 km within India.
    • Width: Widens from east to west, 150 km to 300 km.
    • Borders: Shiwalik ranges in the north, irregular edges of Peninsular Plateau in the south.
    • Covers ~7 lakh sq.km.
  • Suitability for Agriculture: Fertile soil, adequate water supply, favourable climate, flat topography.
  • Regional Divisions (based on river system, flow direction, topography):
    1. Rajasthan Plain.
    2. Punjab-Haryana Plain.
    3. Ganga Plain.
    4. Brahmaputra Plain.

• Rajasthan Plain

  • Westernmost end of the North Indian Plain.
  • Includes the Thar Desert (two-thirds in Rajasthan, rest in Haryana, Punjab, Gujarat).
  • Marusthali: The actual desert area.
  • Rajasthan Bagar: Semi-arid plain (semi desert region).
  • Located west of the Aravali Mountain range.
  • Significant river: Luni (non-perennial).
  • Numerous salt lakes: Sambhar, Didwana, Sargol.

• Punjab-Haryana Plain

  • East and northeast of Rajasthan Plain.
  • Western part of the North Indian Plain, extends up to the Yamuna River.
  • Eastern border defined by River Yamuna.
  • In India, covers Punjab, Haryana, and Himachal Pradesh (~1.75 lakh sq.km).
  • Gently slopes towards the west.
  • Primarily formed by deposition of sediments from Satluj, Jhelum, Chenab, Ravi, and Beas rivers.
  • Punjab: Etymologically "Land of Five Rivers".
  • Divided into five major Doabs (land between two rivers that join later).
    • Bist-Jalandhar Doab (Beas & Satluj).
    • Bari Doab (Beas & Ravi).
    • Rachna Doab (Ravi & Chenab).
    • Chaj Doab (Chenab & Jhelum).
    • Sindh-Sagar Doab (Indus & Jhelum-Chenab).

• The Ganga Plain

  • East of the Punjab-Haryana Plain.
  • Stretches from Bangladesh in the east to the Yamuna River in the west.
  • Covers Uttarakhand, Uttar Pradesh, Haryana, Delhi, parts of Jharkhand and West Bengal (~3.75 lakh sq.km).
  • Formed by depositional processes of River Ganga and its tributaries.
  • Average elevation: ~200 metres above mean sea level.
  • General slope: Towards the east and southeast.
  • Subdivisions based on geographical features: Upper Ganga Plain, Middle Ganga Plain, Lower Ganga Plain.

• Brahmaputra Plain

  • Easternmost part of the North Indian Plain.
  • Also known as Brahmaputra Valley, Assam Valley, Assam Plain.
  • Stretches from eastern Assam to west of Dubri (near Bangladesh border).
  • Length: ~720 km; Width: 60-70 km.
  • Major portion in Assam.
  • Distinct and separate geographically from the rest of the North Indian Plain.
  • Natural boundaries: Eastern Himalaya (north), Patkai-Naga Hills (east), Garo-Khasi-Jaintia Hills and Mikir Hills (south).
  • Lower Ganga Plain lies to its west.
  • Covers ~56,275 sq.km.
  • Formed by depositional processes of Brahmaputra River and its tributaries (Teesta, Manas, Lohit, Dibang).
  • Rich in alluvial fans: Sediments deposited in fan shape when rivers enter plains from mountains and velocity decreases.
  • Braided Rivers: Rivers with multiple channels.
  • Meanders and Ox-Bow Lakes:
    • Meanders: Sinuous curves along a river course, formed when rivers flow on gentle slopes and alluvial deposits obstruct flow.
    • Ox-Bow Lakes: Curved sections detached from the main river when it takes a straighter course, forming isolated water bodies.
  • Riverine Islands: Islands formed in river channels due to sediment deposition.
  • Levees: Ridges formed along river banks during floods due to alluvium deposition.
  • Sandbars: Linear landforms of sand, silt, gravel along river beds.
  • Deltas: Almost triangular-shaped landforms formed by sediments deposited between distributaries near the river mouth, where velocity decreases. Named after Greek letter Δ.

• Geomorphic Zones of the North Indian Plain (north to south)

    1. Bhabar:
    • Narrow belt (8-10 km wide), parallel to Shiwalik range at slope break-up.
    • South of Shiwalik foothills.
    • Formed by deposition of rocks and boulders from mountain rivers.
    • Rivers flow beneath rocks and boulders, not visible.
    1. Tarai:
    • Marshy and swampy tract (10-20 km wide), parallel to Bhabar belt.
    • Rivers disappearing in Bhabar re-emerge here.
    • Luxurious natural vegetation, habitat for varied wildlife.
    1. Alluvial Plains:
    • South of Tarai, consists of older and newer alluvial deposits.
    • Bhangar: Older alluvium deposits.
    • Khadar: Newer alluvium deposits.
    • Prominent features: Riverine islands, sandbars, deltas, braided streams, meanders, ox-bow lakes.

• Climate of the North Indian Plain

  • The Cold Weather Season (Mid-November to February):
    • Sets in by mid-November. December and January are coldest.
    • Reasons for excessive cold:
      • Far from moderating influence of oceans (continental climate).
      • Snowfall in nearby Himalayas causes strong cold waves.
      • Cold winds from West Asia cause frost, fog, cold waves in western parts.
      • Apparent movement of sun towards Southern Hemisphere.
    • Receives slight rainfall.
  • The Hot Weather Season (March to June):
    • Temperature increases by March, extreme heat in April-June.
    • May temperatures can reach 48°C in western parts.
    • 'Loo': Hot, dry, oppressive wind blowing from Rajasthan desert to Ganga Plain in May-June, increasing temperature.
    • Dust storms common in evenings (Punjab, Haryana, Eastern Rajasthan, UP), bringing light rain and relief.
  • The Southwest Monsoon Season (June to September):
    • Rapid temperature increase creates a low-pressure area over North Indian Plain, attracting southwest monsoon winds.
    • Winds enter as two branches:
      • Arabian Sea branch.
      • Bay of Bengal branch: Enters through Sundarbans delta, bifurcates. One sub-branch moves eastward into Brahmaputra Plain (widespread rains); other moves westward along Ganga Plain (rainfall in West Bengal, Bihar, UP, Delhi, joins Arabian branch in Punjab Plain to rain at Western Himalayas foothills).
    • Rainfall in Rajasthan is very scanty (due to Aravali Mountains parallel to wind direction).
    • Main rainy season.
  • The Northeast Monsoon Season (Retreating Monsoon - October-November):
    • Low-pressure area moves southward with sun's apparent movement.
    • High-pressure area develops over North Indian Plain, winds blow from here to Indian Ocean.
    • Winds are moisture-less and blow from northeast.
    • Generally dry climate in North Indian Plain.
    • 'October heat': Oppressive weather due to high temperature and atmospheric humidity.
    • Bay of Bengal low-pressure whirls cause heavy showers along east coast (Tamil Nadu, Andhra Pradesh).

• Natural Vegetation of the North Indian Plain

  • Diversity influenced by topography, climate, soil.
  • Prominent types:
    1. Tropical Deciduous Forests:
      • Most common. Divided into:
      • Dry Deciduous Forests: Annual rainfall 70-100 cm. Trees shed leaves for 6-8 weeks in dry season. Found in plains of Uttar Pradesh and Bihar.
      • Moist Deciduous Forests: Moderate rainfall 100-200 cm/annum. Found along Shiwalik strip (including Tarai and Bhabar) and parts of Odisha and West Bengal. Species: Teak, sal, shisham, mahua, amla, sandalwood.
      • Higher rainfall regions show 'parkland landscape' with open stretches of trees and grass. Turn into grasslands with bare trees in dry season.
    2. Tropical Thorn Forests:
      • Prevalent in semi-arid areas of southwest Punjab, Haryana, Rajasthan, Uttar Pradesh, where rainfall is low.
      • Consist of grasses and shrubs. Species: Babool, ber, wild date palm, khair, neem, khejri, palas.
      • Tussocky grass grows as undergrowth (up to 2m).
    3. Swamp Forests:
      • Found in vast saline expanses of Rajasthan, freshwater lakes, Ganga Plain freshwater marshes, Brahmaputra flood plains, and Sundarbans delta region.
      • Sundarbans: Marshy, expansive deltaic region in West Bengal.
      • Mangroves: Luxuriant natural vegetation here.
      • Natural habitat for Royal Bengal Tiger.
      • Mangrove roots create habitat for aquatic species. Sundri is a distinctive mangrove type.

• Major Soil Types of the North Indian Plain

  • Alluvial Soil: Most widespread.
    • Varies from sandy loam to clay.
    • Limited in Rajasthan, extensive in Gujarat.
    • In Ganga Plain: Khadar (newer, more fertile) and Bhangar (older, less fertile).
    • Lower/middle Ganga plains and Brahmaputra Valley: More loamy and clayey alluvial soil.
    • Well-suited for agriculture.
    • Can turn saline with intensive cultivation and excessive irrigation.
  • Red Soil: Found in southern part of Middle Ganga Plain.
    • Red colour due to presence of iron.
  • Saline Soil: Found in Sundarbans delta region.
    • Higher salt presence, consists of sand and loam.
    • Formed by seawater intrusions into deltas.
  • Peat Soil: Found along coastal regions of West Bengal.
  • Arid Soil: Extensively found in western parts (Rajasthan).
    • Generally sandy and saline.
    • Lacks humus and moisture, requires irrigation for plants.

• Human Life in the North Indian Plain

  • Key Features: Fertile alluvial soil, flat topography, perennial rivers, favourable climate.
  • Population: Accounts for <1/4th of country's total area, but home to >half of India's total population.
  • Economic Role: Significant for India's agriculture-based economy.
  • Crops: Wheat, rice, jute, sugarcane widely cultivated.
  • Extensive cultivation with irrigation makes it the granary of India.
  • Infrastructure: Well-developed road and railway network (except Thar Desert), facilitating industrialisation and urbanisation.
  • Cropping Seasons:
    • Kharif (June-September): Tropical Crops - Rice, Cotton, Jute, Bajra, Tur. Associated with southwest monsoon.
    • Rabi (October-March): Temperate-Subtropical Crops - Wheat, Gram, Mustard, Barley. Begins with cold season.
    • Zaid (April-June): Vegetables, Fruits, Fodder. Short duration, after Rabi crops.
  • Regional diversities exist in crop distribution and patterns.
  • Plays a significant role in shaping India's cultural diversity and food security.
  • Transportation and communication facilities facilitate spread and cultural diffusion of people, leading to a plural and mixed society.

Chapter 3: Plateau where the Earth’s History Slumbers

• The Peninsular Plateau

  • Almost triangular-shaped physiographic unit, occupying major share of Peninsular India.
  • Average altitude: 600 to 900 metres above mean sea level.
  • One of the oldest landforms in the world.
  • Physical diversities: Extensive table lands with bordering mountain ranges and hills, comparatively shallow river valleys, diverse flora and fauna.
  • Lies south of the North Indian Plain.
  • Borders: Western Ghats in the west, Eastern Ghats in the east.
  • Extent: Over 16 lakh sq.km.
  • General Classification:
    1. The Deccan Plateau.
    2. The Central Highlands.
  • Isolated regions like Jaisalmer (Rajasthan), Meghalaya Plateau, Kachchh, and Kathiawar (Gujarat) are also considered part of the Peninsular Plateau.

• What is a Plateau?

  • Relatively flat and very extensive landforms at comparatively higher elevation from surroundings.
  • Types based on location: Intermontane, Piedmont, Continental.

• Deccan Plateau

  • Extensive plateau south of the Satpura ranges, between Western and Eastern Ghats.
  • Northern boundary: Satpura ranges, Maikala ranges, Mahadeo Hills.
  • 'Deccan' derived from Sanskrit 'Dakshin' (meaning 'the South').
  • Geology: Made of crystalline rocks like basalt, granite, gneiss, formed by lava flows millions of years ago.
  • Deccan Trap: North-western part composed of basalt lava rocks.
  • Black Soil (Regur soil): Formed by weathering of basalt rocks.
    • Peculiarity of this region.
    • Highly fertile, high water-retaining capacity, protects crops even in summer.
    • Also called black cotton soil, useful for cotton cultivation.
    • Rich in minerals like lime, iron, magnesium, and aluminium.
    • Found mainly in Maharashtra, Madhya Pradesh, and partly in Karnataka, Telangana, Andhra Pradesh, Gujarat, and Tamil Nadu.

• Western Ghats

  • Commonly known as Sahyadris (especially in Maharashtra).
  • Extends ~1600 km from Kanyakumari (south) to Gujarat (north).
  • Forms the western edge of the Deccan Plateau.
  • Height gradually increases from north to south.
  • Anamudi (2695 metres): Highest peak in Peninsular India, located in Anamalai of the Western Ghats.
  • In Kerala, known as Anamalai and Elamalai; in Karnataka and Tamil Nadu, as Nilgiris.
  • Dodabetta (2637 metres): Major peak in Nilgiris (Tamil Nadu).
  • Origin of most peninsular rivers, influencing culture and human life.

• Eastern Ghats

  • Hill ranges like Javadi Hills, Palkondamalai, Nallamalai, and Mahendragiri.
  • Comparatively lower in height than Western Ghats.
  • Total extent: ~800 km from Mahanadi banks (Odisha) to Nilgiri ranges (Tamil Nadu).
  • East-flowing peninsular rivers cut across them, breaking their continuity, and flow over eastern coastal plains.
  • Join Western Ghats at the Nilgiri Hills.

• Central Highlands

  • Extensive plateau region north of Satpura ranges.
  • Malwa Plateau: Table land with Aravali mountains on its western margin.
  • Aravali Mountains: Example of old fold mountains or residual mountains worn down by long-term erosion.
    • Mount Abu: Major hill station, highest peak in Malwa Plateau.
  • Chota Nagpur Plateau: Plateau region in eastern part of Central Highlands.
    • South of Rajmahal Hills.
    • Richest storehouse of minerals.
    • Minerals: Metallic (iron ore, bauxite, manganese, copper), non-metallic (limestone, coal).
    • Major economic activities: Mining and mineral-based industries.

• The Nilgiris

  • Mountain ranges at the meeting place of Tamil Nadu, Karnataka, and Kerala.
  • Hill stations: Ooty (Udhagamandalam - 'Queen of Hills'), Kotagiri, Coonor.
  • Features: Beautiful meadows, temperate vegetation, cool/pleasant climate, tea plantations, commercial vegetable farming, pollution-free environment.
  • First Biosphere Reserve in India, rich biodiversity.

• Climatic Diversity in Peninsular Plateau

  • Generally experiences tropical monsoon climate.
  • Considerable spatio-temporal variation in temperature and rainfall.
  • Major factors influencing climate: Tropical location, peculiar shape of Peninsula, distance from ocean, orientation of mountain ranges, direction of Monsoon winds.
  • Temperature:
    • Average summer temperature (excluding mountains): >30°C.
    • Deccan Plateau: Generally touches 38°C in March.
    • Higher elevations in Western Ghats: Generally low temperature.
    • Diurnal range of temperature: Very high in plateau interiors (due to significant fall in night temperature).
    • Cool climate prevails at places like Ooty, Kodaikanal, Wayanad due to high elevation.
  • Rainfall: Moderate or scanty throughout, except western slopes of Western Ghats.
    • Southwest Monsoon Season:
      • Moisture-laden winds condense along western slopes of Western Ghats, causing heavy rainfall along windward side (west coast and western slopes receive 250-400 cm).
      • Winds descending eastern slopes are dry, so plateau regions close to eastern slopes receive very little rainfall (<50cm), called rain shadow regions. This explains scanty rainfall in interior Tamil Nadu/Karnataka.
      • Winds reaching Maharashtra coast enter peninsula through Narmada/Tapti basins, causing moderate rainfall in Central India. Chota Nagpur Plateau also receives small amount.
    • Northeast Monsoon Season (Retreating Monsoon):
      • Generally experiences dry climate.
      • Low-pressure whirls over Bay of Bengal cause heavy showers along east coast (especially Tamil Nadu and Andhra Pradesh), but plateau remains unaffected.

• Peninsular Rivers

  • General slope of Peninsular Plateau: From west to east.
  • Highest part: Western Ghats, which is the major water divide in Peninsular India.
  • Peninsular drainage divided into three by Western Ghats, Central Highlands, and Aravali ranges:
    1. East-flowing rivers into the Bay of Bengal.
    2. West-flowing rivers into the Arabian Sea.
    3. Rivers flowing northwards to join Yamuna and Ganga.
  • Catchment Area: Area from where water flows into a river.
  • Drainage Basin: Area formed by a river and its tributaries.
  • Water Divide: Boundary line separating two watersheds/drainage basins.
  • Generally not navigable. More seasonal in flow, decreasing in summer, overflowing during monsoons.
  • Multipurpose River Valley Projects: Construct dams for flood control, irrigation, hydel-power generation, inland water transport, fishing, tourism.
    • Examples: Hirakud (Mahanadi, Odisha), Thungabhadra (Tungabhadra, Karnataka), Sardar Sarovar (Narmada, Gujarat), Krishna Raja Sagar (Kaveri, Karnataka), Nizam Sagar (Godavari, Andhra Pradesh).

• East-flowing Peninsular Rivers

  • Most originate from Western Ghats.
  • Mahanadi, Godavari, Krishna, and Kaveri: Cut across plateau and flow eastwards through coastal plain to Bay of Bengal.
  • Godavari: Largest peninsular river (1465 km, 3.13 lakh sq. km catchment), called Dakshin Ganga.
    • Source: Nashik (Maharashtra); Tributaries: Pranhita, Indravati, Sabari.
    • Basin states: Maharashtra, MP, Andhra Pradesh.
  • Krishna: Second largest.
    • Source: Mahabaleshwar (Maharashtra); Tributaries: Tungabhadra, Bhima, Koyna.
    • Basin states: Maharashtra, Karnataka, Andhra Pradesh.
  • Kaveri: Third largest.
    • Source: Brahmagiri Hills (Karnataka); Tributaries: Kabani, Bhavani, Amaravati.
    • Basin states: Karnataka, Tamil Nadu, Kerala.
    • Perennial Kaveri: Water flow does not decrease significantly year-round due to receiving both southwest and northeast monsoon rains.
    • Kaveri Dispute: Long-standing dispute between Karnataka and Tamil Nadu over water sharing, involving a tribunal (1990) and verdict (2007).

• West-flowing Peninsular Rivers

  • Most (except Narmada, Tapti) originate from western slopes of Western Ghats and flow swiftly into Arabian Sea through western coastal plains.
  • Narmada and Tapti: Originate from uplands in Central Highlands.
    • Narmada:
      • Source: Amarkantak (MP); Tributaries: Hiran, Banjar.
      • Basin states: MP, Maharashtra, Gujarat.
      • Features: Steep valleys in marble rocks, Duandar Waterfalls (near Jabalpur), Sardar Sarovar Multipurpose River Valley Project.
      • Narmada Bachao Andolan: Public resistance against large reservoirs due to environmental harm and displacement; led to project abeyance and investor withdrawal.
    • Tapti:
      • Source: Multai (MP); Tributaries: Purna, Girna.
      • Basin states: MP, Maharashtra, Gujarat.

• Peninsular Rivers joining River Ganga

  • Originate from Malwa Plateau and flow northward to join Yamuna or Ganga.
  • Examples: Chambal, Betwa, Son, Ken.
  • Chambal Ravines: Gullies formed by continuous erosion by Chambal River and its tributaries, distinctive badland topography along northern slopes of Malwa Plateau.

• Natural Vegetation in the Peninsular Plateau

  • In accordance with physiography and climate.
  • Tropical Deciduous Forests: Most widespread.
    • Confined to regions receiving 70-200 cm annual rainfall.
    • Moist Deciduous Forests: 100-200 cm rainfall. Along eastern slopes of Western Ghats, hills of MP, Chhattisgarh, Chota Nagpur. Species: Teak, Sal, Shisham, Mouva, Sandalwood.
    • Dry Deciduous Forests: 70-100 cm rainfall. Other parts of plateau. Gives way to thorn forests/shrubs in scanty rainfall. Trees shed leaves in droughts, turning into grasslands. Species: Teak, rosewood, axle wood, bamboos.
  • Tropical Thorn Forests:
    • Common in regions with high temperature and <75 cm annual rainfall.
    • Short trees, species: Acacia, euphorbia, date palms, grass.
    • Found in semi-arid Maharashtra, Karnataka (east of Western Ghats), dry Andhra Pradesh, Telangana, Tamil Nadu.
  • Southern Montane Forests:
    • Vegetation along higher reaches of plateau (Western Ghats, Vindhya ranges, Nilgiri Hills).
    • Above 1500m: Temperate vegetation; Below 1500m: Sub-tropical vegetation.
    • Shola forests: Sub-tropical vegetation along Nilgiris, Palani, Anamalai.

• Soil Types in Peninsular Plateau

  • Most are in-situ soils (rest over place formed, e.g., Black soil).
  • Others are transported soils (carried by rivers, wind, e.g., Alluvial soil).
  • Black Soil (Regur soil): Formed by weathering of basalt lava rocks.
    • Mainly in Maharashtra, Madhya Pradesh; partly in Karnataka, Telangana, Andhra Pradesh, Gujarat, Tamil Nadu.
  • Red Soil: Formed by weathering of very old crystalline metamorphic rocks.
    • Appears red due to iron content, but can also be brown, grey, yellow.
  • Laterite Soil: Formed by leaching of minerals (silica, lime) in areas with alternating heavy rain and drought.
    • Mainly along Western Ghats, Eastern Ghats, Rajmahal Hills, Vindhya, Satpura mountains, Malwa Plateau.
    • Less fertile, generally not arable, but used for plantation crops (tea, coffee, rubber, arecanut) through fertilisation.
  • Mountain Soil: In South India, seen along Western and Eastern Ghats.
    • Suitable for plantation crops (tea, coffee, spices, tropical fruits) in Karnataka, Tamil Nadu, Kerala.

• Agriculture in Peninsular Plateau

  • Generally not as suitable as plains due to undulating topography, eroded surface soil, steep slopes, thin topsoil, exposed rocks.
  • Crops cultivated: Rice, wheat, cotton, sugarcane, tobacco, plantation crops.
  • Plantation crops: Dominate in Western Ghats. Terrace farming for paddy.
  • Coffee: Karnataka is leading producer (59% plantations, 71% production), Kerala second (22% production). Varieties: Arabica, Robusta.
    • History: Bababudan brought 7 seeds from Arabia in 17th century to Chikamagaluru (Bababudan Hills).
  • Tea: Plantations mainly in Nilgiri Hills and Western Ghats (Tamil Nadu, Karnataka, Kerala).
    • 44% of plantations, 25% of total production in India.
    • Labour-intensive, provides employment.
  • Sugarcane: Deccan Plateau has favorable conditions despite Northern Plains dominating cultivation area.
    • Favorable conditions: Black lava soil, tropical climate and long crushing season, high sucrose content in tropical variety.
  • Cotton: Kharif crop, cultivated Oct-May in Peninsular India.
    • Requires 7 frost-free months, 21-30°C temperature, 50-100 cm rainfall (or irrigation).
    • Black soil in Deccan-Malwa Plateau regions is most suited.
    • Gujarat is leading producer, followed by Maharashtra.

• Storehouse of Minerals

  • Mineral resources concentrated in crystalline rock layers and lower hilly tracts.
  • Chota Nagpur Plateau: Termed the heartland of minerals, richest mineral belt in India (spreads over Jharkhand, West Bengal, Odisha).
    • Rich in metallic and non-metallic minerals: coal, iron ore, manganese, mica, bauxite, copper.
  • Mineral Zones:
    1. Northeastern Plateau Region: Chotanagpur-Odisha plateau (Jharkhand, WB, Odisha); minerals: coal, iron ore, manganese, mica, bauxite, copper.
    2. Central Region: Chhattisgarh, Madhya Pradesh, Telangana, Andhra Pradesh, Maharashtra; minerals: manganese, bauxite, limestone, marble, coal, mica, iron ore, graphite.
    3. Southern Region: Karnataka Plateau, adjoining Tamil Nadu; minerals: iron ore, bauxite, lignite.
    4. Southwestern Region: Western Karnataka, Goa; minerals: iron ore, clay.
    5. Northwestern Region: Aravali range (Rajasthan), adjoining Gujarat; minerals: copper, lead, zinc, uranium, mica.

• Life in Peninsular Plateau

  • Population: Moderately populated.
  • Early Settlements: Limited due to non-arable topography and continental climate.
  • Later Growth: Attracted population due to mining activities, road-rail network development, emergence of mineral-based industries, commercial agriculture with irrigation and technology.
  • State capitals, mining, and industrial centres grew into larger urban centres.
  • Perfect example of human effort overcoming physical obstacles through human resource development.

Chapter 4: Human Resources for National Development

• Factors of Production (Economic Resources)

  • Required to produce any product.
  • Land: All natural resources like soil and water. Reward: Rent.
  • Labour: All intellectual or physical efforts by people for reward. Reward: Wages (most common source of income).
  • Capital: All man-made resources aiding production (machines, equipment). Reward: Interest.
  • Entrepreneurship/Organisation: Process of combining land, capital, and labour for production. Reward: Profit.
  • These four factors are essential for production.

• Barter System and Evolution of Money

  • Barter System: Exchange of goods for goods, prevalent when money didn't exist.
  • Drawbacks of Barter System: Difficulty in determining price of goods.
  • Evolution of Money:
    • Early stages: Animal skins, agricultural products, cattle used as money.
    • As metals became available: Gold, various types of metals, then metal coins.
    • Trade shifted to paper money for convenience.
    • Modern forms: Card (plastic) money and electronic money.
  • Money became the basic unit of all economic activities, allowing pricing and remuneration of factors of production in cash.

• Human Resource

  • Definition: People who can work and be used in the production process.
  • Dynamic factor of production.
  • Able to convert natural resources into products using physical powers and intelligence, with other factors.
  • Productivity: The ability of each factor of production to produce goods and services.
  • Not all people are equally productive.
  • Factors influencing human resources: Size, composition, and skills of the population.
  • India ranks first in world population.
  • Population Pyramid: Shows population structure by age groups and sex ratio.
  • Labour Force: According to Periodic Labour Force Survey (PLFS) 2023, it's the population of 15 years and above who are willing and able to work. A high number positively influences income and economic growth.

• Human Capital Formation

  • Human Capital: The economic value of human resources.
  • Human Capital Formation: Additions made over time to the stock of human capital.
  • Increasing Human Resource Productivity: Ensuring higher education, proper training, and healthcare makes human resources more efficient.
  • Required for India's growing labour force to be beneficial.
  • How to strengthen human capital: Provide better health facilities, enable large-scale investment in education, emphasize skill development, create employee-friendly work environment.

• Factors Influencing Human Capital Formation

    1. Education:
    • Enables people to use modern technology, acquire better jobs, earn more income, become assets for national growth.
    • Creates a society with high values.
    • Requires massive investment in public, cooperative, and private sectors.
    • Knowledge Economy: Economic system integrating intellectual capacity, innovative technological ideas, and information technology. Aims at producing/trading intellectual products.
    • Human resources strengthening this sector: Scientists, researchers, policymakers, experts in shares/taxation, software developers.
    • Institutions like Technopark and Infopark accelerate its growth.
    1. Health:
    • WHO Definition: State of physical, mental, and social well-being.
    • People with poor health cannot contribute effectively to national progress. Declining health decreases productivity, refrains from work, slows production.
    • Essential for national progress and individual living standards.
    • Healthcare measures: Strengthen immune systems, hygiene, nutritious food, medical facilities, recreation/relaxation.
    • Healthcare centres: Public (sub-centres, PHCs, CHCs, taluk/district hospitals, medical colleges), private, cooperative sectors.
    • Public sector focuses on welfare, implementing preventive medicine, immunization, curative medicine, health literacy, clean water, sanitation.
    • Kerala is a model for healthcare activities.
    1. Migration:
    • Permanent or temporary movement of people between regions.
    • Causes social, economic, cultural changes.
    • Government responsibility to observe regional changes and meet basic needs to foster human capital formation.
    1. Poverty:
    • Definition: State of not being able to meet basic needs.
    • Biggest challenge to human capital formation.
    • Low income leads to inability to afford education and health, perpetuating poverty in a cycle.
    • Human capital formation requires breaking this cycle by improving human resources.
    • Central and state governments implement schemes, policies, laws for poverty alleviation. Kerala is a model in this.
    1. Unemployment:
    • Definition: A healthy, capable person willing to work at prevailing wage cannot find work.
    • Affects lives by hindering maximum utilisation of human resources.
    • Human capital formation requires maximum utilisation of human resources.
    • Types:
      • Open unemployment: Willing to work but unemployed.
      • Structural unemployment: Job loss due to new technology.
      • Seasonal unemployment: Employed during specific season, unemployed otherwise.
      • Disguised unemployment: More labourers employed than required without changing total output.

• Role of Human Capital Formation for National Development

  • Boundless role in making a country an economic power.
  • Governments must give due attention to education, health, migration, job training, access to information.
  • A nation progresses by effectively utilising human resources through suitable programmes, schemes, and precise planning.
  • Human resource development is crucial for sustainable development, balancing population growth, resources, and environmental capacity for present and future generations.

Constitution of India: Fundamental Duties of Citizens (Part IV A, Article 51 A)
• Duties of Every Citizen of India:

  • To abide by the Constitution and respect its ideals and institutions, the National Flag, and the National Anthem.
  • To cherish and follow the noble ideals which inspired the national struggle for freedom.
  • To uphold and protect the sovereignty, unity, and integrity of India.
  • To defend the country and render national service when called upon to do so.
  • To promote harmony and the spirit of common brotherhood amongst all the people of India transcending religious, linguistic, and regional or sectional diversities; to renounce practices derogatory to the dignity of women.
  • To value and preserve the rich heritage of our composite culture.
  • To protect and improve the natural environment including forests, lakes, rivers, and wildlife, and to have compassion for living creatures.
  • To develop the scientific temper, humanism and the spirit of inquiry and reform.
  • To safeguard public property and to abjure violence.
  • To strive towards excellence in all spheres of individual and collective activity so that the nation constantly rises to higher levels of endeavour and achievement.
  • To provide opportunities for education to his/her child or ward between the age of six and fourteen years (for a parent or guardian).


  •  

Subscribe to: Posts (Atom)

SSLC

IX

VIII


പുതിയ പാറ്റേൺ മൾട്ടിപ്പിൾ ചോദ്യോത്തരങ്ങൾ ഇവിടെ നൽകിയിരിക്കുന്നു

SSLC

IX

VIII

STD V Social Science Notes

Today's Significance

Checking the calendar...