അദ്ധ്യായം 1: മാനവികത

1. നവോത്ഥാനവും അതിന്റെ ഉത്ഭവവും

• "പുനർജന്മം" എന്ന് അർത്ഥം വരുന്ന നവോത്ഥാനം, പുരാതന ഗ്രീക്കോ-റോമൻ സംസ്കാരത്തിന്റെ പുനരുജ്ജീവനത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, ഇത് ഏകദേശം 14-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ആരംഭിച്ചു.
• മധ്യകാല ഫ്യൂഡലിസത്തിൽ നിന്ന് ആധുനിക യുഗത്തിലേക്കുള്ള പരിവർത്തനത്തിന്റെ കാലഘട്ടമായി ഇത് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
• പ്രധാന മാറ്റങ്ങൾ/സവിശേഷതകൾ: മാനവികതാപരമായ കാഴ്ചപ്പാട്, നഗരജീവിതത്തിന്റെ വളർച്ച, വ്യാപാര പുരോഗതി, ദേശീയ രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ ഉദയം, വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യം, യുക്തിചിന്ത, മതേതര മൂല്യങ്ങളുടെ വ്യാപനം, കലയിലും ശാസ്ത്രത്തിലുമുള്ള മാറ്റങ്ങൾ.
• എന്തുകൊണ്ട് ഇറ്റലിയിൽ: ഇറ്റാലിയൻ നഗരങ്ങൾ സമ്പന്നവും സ്വതന്ത്രവും സജീവവുമായിരുന്നു. കുരിശുയുദ്ധങ്ങൾ സാംസ്കാരിക വിനിമയത്തിനും വ്യാപാരത്തിനും വഴിയൊരുക്കി, ഇത് ഇറ്റാലിയൻ നഗരങ്ങളിലേക്ക് സമ്പത്ത് കൊണ്ടുവന്നു. കറുത്ത മരണം (14-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തിലെ ബ്യൂബോണിക് പ്ലേഗ്) ഫ്യൂഡലിസത്തിന്റെ തകർച്ചയ്ക്കും മാനവികതാപരമായ ചിന്തയ്ക്കും കാരണമായി. ഓട്ടോമൻ തുർക്കികൾ കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിൾ (1453) കീഴടക്കിയതിനുശേഷം പുരാതന കൈയെഴുത്തുപ്രതികളുമായി പണ്ഡിതന്മാർ കുടിയേറിയത് ക്ലാസിക്കൽ പഠനങ്ങളിലുള്ള താൽപ്പര്യം വർദ്ധിപ്പിച്ചു.

2. മാനവികത

• മാനവികത, ദൈവശാസ്ത്രപരമായ കാഴ്ചപ്പാടിൽ നിന്ന് മനുഷ്യകേന്ദ്രീകൃതമായ ഒന്നിലേക്ക് മാറിക്കൊണ്ട്, മനുഷ്യന്റെ അനുഭവങ്ങൾ, ഭൗതിക ജീവിതം, യുക്തിപരമായ അന്വേഷണം എന്നിവയുടെ പ്രാധാന്യത്തിന് ഊന്നൽ നൽകി.
• മനുഷ്യന്റെ അതുല്യത, വികാരങ്ങൾ, കഴിവുകൾ, സാഹിത്യപരമായ ആവിഷ്കാരങ്ങൾ എന്നിവ ഇത് എടുത്തു കാണിച്ചു.
• ചിത്രകല, വാസ്തുവിദ്യ, സാഹിത്യം, രാഷ്ട്രീയം, ചരിത്രം, ശാസ്ത്രം, മതം എന്നിവയിലുടനീളം പരിവർത്തനാത്മകമായ മാറ്റങ്ങൾക്ക് മാനവികത പ്രചോദനമായി.

3. നവോത്ഥാന കലയും വാസ്തുവിദ്യയും

• ചിത്രകലയുടെ സവിശേഷതകൾ: മനുഷ്യരൂപത്തിന്റെ സൗന്ദര്യത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുക, മൗലികത, നിറങ്ങളുടെ സ്വാഭാവിക ഉപയോഗം, പ്രകൃതിദൃശ്യങ്ങൾ, ഛായാചിത്രങ്ങൾ, മനുഷ്യശരീരത്തിന്റെ യാഥാർത്ഥ്യബോധത്തോടെയുള്ള ചിത്രീകരണം....
• പ്രധാന കലാകാരന്മാരും സൃഷ്ടികളും:
  • ലിയനാർഡോ ഡാവിഞ്ചി: അന്ത്യഅത്താഴം, മൊണാലിസ.
  • മൈക്കലാഞ്ചലോ: അന്ത്യവിധി, സിസ്റ്റൈൻ ചാപ്പലിലെ മേൽക്കൂരയിലെ ചിത്രങ്ങൾ.
  • ശില്പകല: ഡൊണാറ്റെല്ലോ (ഡേവിഡ്, ഗട്ടാമെലാറ്റ), മൈക്കലാഞ്ചലോ (പിയാത്ത, ഡേവിഡ്)....
  • വാസ്തുവിദ്യ: ഫിലിപ്പോ ബ്രൂണല്ലെസ്കി ഗോഥിക് ശൈലിയിലുള്ള ഉയർന്ന ഗോപുരങ്ങൾക്ക് പകരം താഴികക്കുടങ്ങൾ (ഡ്യൂമോ) ഉപയോഗിച്ച് ഗ്രീക്കോ-റോമൻ (ക്ലാസിക്കൽ) ശൈലി അവതരിപ്പിച്ചു.

4. നവോത്ഥാന സാഹിത്യവും ചരിത്രരചനയും

• സാഹിത്യം: പാണ്ഡിത്യപരമായ ചിന്തകളിൽ (സ്കൊളാസ്റ്റിസിസം) നിന്ന് മാറി, വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും മതേതര മൂല്യങ്ങൾക്കും ഊന്നൽ നൽകി. എഴുത്തുകാർ പ്രാദേശിക ഭാഷകൾ ഉപയോഗിക്കുകയും ഗദ്യം പ്രാധാന്യം നേടുകയും ചെയ്തു.
• പ്രധാന എഴുത്തുകാർ: ഡാന്റെ (ദിവൈൻ കോമഡി), പെട്രാർക്ക് (സോണറ്റുകൾ), ബൊക്കാച്ചിയോ (ദ ഡെക്കാമറോൺ), നിക്കോളോ മാക്യവെല്ലി (ദ പ്രിൻസ്), ഭരണാധികാരി രാഷ്ട്രത്തിന്റെ അധികാരവും സുരക്ഷയും നിലനിർത്തണമെന്ന് വാദിച്ചു.
• അച്ചടിയന്ത്രം: ജോഹന്നാസ് ഗുട്ടൻബർഗ് യൂറോപ്പിൽ ആദ്യത്തെ ചലിക്കുന്ന ടൈപ്പുകളുള്ള അച്ചടിയന്ത്രം (15-ാം നൂറ്റാണ്ട്) സ്ഥാപിച്ചു. ഇത് അറിവിന്റെയും സാക്ഷരതയുടെയും വ്യാപകമായ പ്രചാരണത്തിലേക്ക് നയിച്ചു.
• ചരിത്രരചന: ദൈവികമായ വിശദീകരണങ്ങളിൽ നിന്ന് മനുഷ്യകേന്ദ്രീകൃതമായ ആഖ്യാനങ്ങളിലേക്ക് മാറി. ചരിത്രകാരന്മാർ മതപരമായ ചരിത്രരേഖകളെക്കാൾ പുരാവസ്തുശാസ്ത്രപരമായ തെളിവുകൾക്ക് (ശാസനങ്ങൾ, നാണയങ്ങൾ) മുൻഗണന നൽകാൻ തുടങ്ങി.

5. ശാസ്ത്രവും മതനവീകരണവും

• ശാസ്ത്രീയ മുന്നേറ്റം: ആധുനിക ശാസ്ത്രത്തിന് അടിത്തറയിട്ടു.
  • ജ്യോതിശാസ്ത്രം: നിക്കോളാസ് കോപ്പർനിക്കസ് പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ കേന്ദ്രം സൂര്യനാണെന്ന് (സൗരയൂഥ സിദ്ധാന്തം) വാദിച്ചു. ഗലീലിയോ ഗലീലിയും ജോഹന്നാസ് കെപ്ലറും ഈ കണ്ടെത്തലുകൾ വികസിപ്പിച്ചു; ഗലീലിയോ താൻ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ദൂരദർശിനി ഉപയോഗിച്ച് കോപ്പർനിക്കസിന്റെ തത്വങ്ങൾ സ്ഥിരീകരിച്ചു.
  • വൈദ്യശാസ്ത്രം: ആൻഡ്രിയാസ് വെസാലിയസ് ശവച്ഛേദനത്തിലൂടെ മനുഷ്യന്റെ ശരീരഘടനയെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനത്തിന് തുടക്കമിട്ടു.
• മതനവീകരണം: കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ പാപമോചനച്ചിട്ടുകളുടെ വിൽപ്പന പോലുള്ള നടപടികൾക്കെതിരായ ഒരു പ്രതിഷേധ പ്രസ്ഥാനം.
  • തുടക്കമിട്ടത്: മാർട്ടിൻ ലൂഥർ (ഒരു പുരോഹിതൻ) 1517-ൽ വിറ്റൻബർഗ് കത്തീഡ്രലിന്റെ വാതിലുകളിൽ തന്റെ 'തൊണ്ണൂറ്റിയഞ്ച് പ്രമേയങ്ങൾ' പതിച്ചു, ഇത് പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് മതനവീകരണത്തിന്റെ തുടക്കം കുറിച്ചു.
  • വ്യാപനം: സ്വിറ്റ്സർലൻഡിൽ ഉൾറിച്ച് സ്വിംഗ്ലിയും ജോൺ കാൽവിനും നേതാക്കളായിരുന്നു. ഇംഗ്ലണ്ടിൽ ഹെൻറി എട്ടാമൻ രാജാവ് മതനവീകരണത്തിന് നേതൃത്വം നൽകുകയും ആംഗ്ലിക്കൻ ചർച്ച് സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു.
• പ്രതി-മതനവീകരണം: കത്തോലിക്കാ സഭ സ്വയം നവീകരിക്കാൻ നടത്തിയ ശ്രമം.
  • നടപടികൾ: ട്രെന്റ് കൗൺസിൽ പാപമോചനച്ചിട്ടുകളുടെ വിൽപ്പന നിരോധിക്കുകയും ഇൻക്വിസിഷൻ കോടതി പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു.
  • ഇഗ്നേഷ്യസ് ലയോള സ്ഥാപിച്ച ഈശോസഭ (സൊസൈറ്റി ഓഫ് ജീസസ്) വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെയും മിഷനറി പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെയും കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ അധികാരം പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ പ്രവർത്തിച്ചു.

---

അദ്ധ്യായം 2: സ്വാതന്ത്ര്യം, സമത്വം, സാഹോദര്യം

1. ഏകാധിപത്യ ഭരണവും സാമൂഹിക ഘടനയും

• ഏകാധിപത്യം: ഫ്രാൻസ് ഭരിച്ചിരുന്നത് ഏകാധിപതികളായ ബൂർബൻ രാജവംശമായിരുന്നു, അവർ ദൈവദത്ത അധികാര സിദ്ധാന്തത്തിൽ (രാജാവ് ദൈവത്തോട് മാത്രം ഉത്തരവാദി) വിശ്വസിച്ചു. ലൂയി പതിനാലാമൻ "ഞാനാണ് രാഷ്ട്രം" എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചത് പ്രസിദ്ധമാണ്.
• ജനവിരുദ്ധരായ ഭരണാധികാരികൾ: ലൂയി പതിനഞ്ചാമനും ലൂയി പതിനാറാമനും അഴിമതിയും ധൂർത്തും കാരണം നികുതികൾ ചുമത്തി, രാജ്ഞി മേരി അന്റോനെറ്റ് ഭരണത്തിൽ നിരന്തരം ഇടപെട്ടു.
• സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥ ("പ്രഭുക്കന്മാർ യുദ്ധം ചെയ്യുന്നു, പുരോഹിതന്മാർ പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു, സാധാരണക്കാർ പണം നൽകുന്നു"):
  • ഒന്നാം എസ്റ്റേറ്റ് (പുരോഹിതന്മാർ): വലിയ ഭൂപ്രദേശങ്ങൾ കൈവശം വെച്ചു, എല്ലാ നികുതികളിൽ നിന്നും ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു, കർഷകരിൽ നിന്ന് 'തിഥെ' എന്ന നികുതി ചുമത്തി.
  • രണ്ടാം എസ്റ്റേറ്റ് (പ്രഭുക്കന്മാർ): ഉയർന്ന സർക്കാർ/സൈനിക സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചു, ഭൂവുടമകളായിരുന്നു, കോർവി (വേതനമില്ലാത്ത തൊഴിൽ), ബനാലിറ്റെ (സൗകര്യങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനുള്ള നികുതി/വാടക) പോലുള്ള ചൂഷണ രീതികളിലൂടെ നികുതി പിരിച്ചു....
  • മൂന്നാം എസ്റ്റേറ്റ് (സാധാരണക്കാർ): ഭൂരിപക്ഷം ജനസംഖ്യ (മധ്യവർഗം, തൊഴിലാളികൾ, കർഷകർ). ദാരിദ്ര്യത്തിൽ ജീവിച്ചു, എല്ലാ പ്രധാന നികുതികളും (വിങ്റ്റിയെം, ഗബല്ലെ ഉൾപ്പെടെ) അടച്ചു, വേതനമില്ലാത്ത നിർബന്ധിത സേവനങ്ങൾ ചെയ്തു....

2. മധ്യവർഗ്ഗത്തിന്റെ ഉദയവും സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയും

• മധ്യവർഗ്ഗം (ബൂർഷ്വാസി) കൃഷി, വ്യവസായം, കോളനിവ്യാപാരം എന്നിവയിലെ പുരോഗതിയിൽ നിന്ന് സമ്പന്നരായി, ഡോക്ടർമാർ, അഭിഭാഷകർ, ബാങ്കർമാർ എന്നിവരുൾപ്പെടെ.
• സമ്പത്തും വിദ്യാഭ്യാസവുമുണ്ടായിട്ടും നികുതി അടയ്‌ക്കേണ്ടി വന്നതിനാലും ഭരണത്തിൽ പദവിയോ അധികാരമോ ഇല്ലാത്തതിനാലും അവർ അസംതൃപ്തരായിരുന്നു.
• സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി: കടുത്ത കാർഷിക പ്രതിസന്ധി ധാന്യങ്ങളുടെ വില 60% വർദ്ധിപ്പിച്ചു, അതേസമയം വേതനം 22% മാത്രം വർദ്ധിച്ചു. വ്യാപാര കരാറുകൾ ബ്രിട്ടീഷ് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ വിപണിയിൽ നിറയ്ക്കുകയും തദ്ദേശീയ തൊഴിലില്ലായ്മയ്ക്ക് കാരണമാവുകയും ചെയ്തു.

3. ഫ്രഞ്ച് ചിന്തകരുടെ സ്വാധീനം

• വോൾട്ടയർ: പുരോഹിതന്മാരെ വിമർശിച്ചു.
• റൂസ്സോ: രാജാവ് സാമൂഹിക ഉടമ്പടി ലംഘിച്ചെന്നും ഭരിക്കാനുള്ള അവകാശം നഷ്ടപ്പെട്ടുവെന്നും വാദിച്ചു; ജനകീയ പരമാധികാരം എന്ന ആശയം പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു. പ്രശസ്തമായ ഉദ്ധരണി: "മനുഷ്യൻ സ്വതന്ത്രനായി ജനിക്കുന്നു, പക്ഷേ എല്ലായിടത്തും അവൻ ചങ്ങലകളിലാണ്".
• മൊണ്ടെസ്ക്യൂ: പരിമിതമായ രാജവാഴ്ചയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ഗവൺമെന്റ് അധികാരങ്ങളെ നിയമനിർമ്മാണം, കാര്യനിർവഹണം, നീതിന്യായം എന്നിങ്ങനെ മൂന്ന് ശാഖകളായി വിഭജിക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കുകയും ചെയ്തു (നിയമങ്ങളുടെ ആത്മാവ്).

4. ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവത്തിലെ പ്രധാന സംഭവങ്ങൾ

• എസ്റ്റേറ്റ്സ് ജനറൽ (1789): ലൂയി പതിനാറാമൻ പുതിയ നികുതികൾ ചുമത്താൻ പാർലമെന്റ് വിളിച്ചുകൂട്ടി. ഓരോ എസ്റ്റേറ്റിനും ഒരു വോട്ട് എന്ന വോട്ടിംഗ് സമ്പ്രദായം കാരണം ആദ്യത്തെ രണ്ട് എസ്റ്റേറ്റുകൾ പരിഷ്കാരങ്ങൾ തടഞ്ഞു.
• ടെന്നീസ് കോർട്ട് പ്രതിജ്ഞ (ജൂൺ 20, 1789): മൂന്നാം എസ്റ്റേറ്റിലെ പ്രതിനിധികൾ തങ്ങളെ ഫ്രഞ്ച് ദേശീയ അസംബ്ലിയായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ജനങ്ങൾക്ക് പരമാധികാരം നൽകുന്ന ഒരു ഭരണഘടന തയ്യാറാക്കാൻ പ്രതിജ്ഞയെടുക്കുകയും ചെയ്തു.
• ബാസ്റ്റീൽ ജയിലിന്റെ പതനം (ജൂലൈ 14, 1789): പ്രകോപിതരായ ജനക്കൂട്ടം ബൂർബൻ ഏകാധിപത്യത്തിന്റെ പ്രതീകമായ ബാസ്റ്റീൽ ജയിൽ തകർത്തു, ഇത് വിപ്ലവത്തിന്റെ തുടക്കം കുറിച്ചു.
• ദേശീയ അസംബ്ലിയുടെ പരിഷ്കാരങ്ങൾ: അടിമത്തം നിർത്തലാക്കി; പ്രഭുക്കന്മാരുടെയും സഭയുടെയും പ്രത്യേക അധികാരങ്ങളും നികുതികളും റദ്ദാക്കി; ഏകീകൃത ഭരണഘടന നടപ്പിലാക്കി.
• മനുഷ്യന്റെയും പൗരന്റെയും അവകാശ പ്രഖ്യാപനം (1789): മനുഷ്യർ സ്വതന്ത്രരായും അവകാശങ്ങളിൽ തുല്യരായും ജനിക്കുന്നുവെന്നും എല്ലാ പരമാധികാരത്തിന്റെയും തത്വം അടിസ്ഥാനപരമായി രാഷ്ട്രത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നുവെന്നും പ്രസ്താവിച്ചു.
• ഭീകരവാഴ്ച (1793-1794): ദേശീയ കൺവെൻഷൻ ഫ്രാൻസിനെ ഒരു റിപ്പബ്ലിക്കായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ലൂയി പതിനാറാമനെ വധിക്കുകയും ചെയ്തു. ജാക്കോബിനുകൾ (റോബസ്പിയറിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ) അധികാരം പിടിച്ചെടുക്കുകയും ഭീകരവാഴ്ച ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു, ഇത് ആയിരക്കണക്കിന് മരണങ്ങൾക്ക് കാരണമായി (ഉദാ. സെപ്റ്റംബർ കൂട്ടക്കൊല).
• ഡയറക്ടറി (1795): ഭീകരവാഴ്ചയ്ക്ക് ശേഷം രൂപീകരിച്ച അഞ്ചംഗ സമിതി, എന്നാൽ അഴിമതിയും കെടുകാര്യസ്ഥതയും കാരണം തകർന്നു.

5. അനന്തരഫലങ്ങളും നെപ്പോളിയനും

• വിപ്ലവത്തിന്റെ അനന്തരഫലങ്ങൾ: ഫ്യൂഡലിസത്തിന്റെയും പഴയ നിയമങ്ങളുടെയും തകർച്ച. ജനങ്ങളുടെ പരമാധികാരത്തിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ആധുനിക ദേശീയതയുടെയും ജനാധിപത്യ ഭരണത്തിന്റെയും ആശയം സ്ഥാപിച്ചു.
• നെപ്പോളിയൻ ബോണപ്പാർട്ട്: ഡയറക്ടറിയെ അട്ടിമറിച്ച് അധികാരം പിടിച്ചെടുത്തു, ഒടുവിൽ സ്വയം ചക്രവർത്തിയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.
• നെപ്പോളിയന്റെ പരിഷ്കാരങ്ങൾ:
  • ഫ്യൂഡൽ നിയമങ്ങൾ റദ്ദാക്കുകയും സമത്വവും മതസ്വാതന്ത്ര്യവും അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് നെപ്പോളിയന്റെ നിയമസംഹിത നടപ്പിലാക്കി.
  • ബാങ്ക് ഓഫ് ഫ്രാൻസും ഏകീകൃത നാണയ വ്യവസ്ഥയും സ്ഥാപിച്ചു.
  • വിദ്യാഭ്യാസം സാർവത്രികമാക്കുകയും സർക്കാർ നടത്തുന്ന സ്കൂളുകൾ (ലൈസികൾ) സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു.
• പരാജയം: ബ്രിട്ടനെ സാമ്പത്തികമായി നശിപ്പിക്കാനുള്ള നെപ്പോളിയന്റെ ശ്രമങ്ങൾ (കോണ്ടിനെന്റൽ സിസ്റ്റം) 1815-ലെ വാട്ടർലൂ യുദ്ധത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പരാജയത്തിലേക്ക് നയിച്ചു.
• വിയന്ന കോൺഗ്രസ് (1815): മെറ്റേർണിക്ക് നേതൃത്വം നൽകി, ഫ്രാൻസിലെ ബൂർബൻ രാജവാഴ്ച ഉൾപ്പെടെ യൂറോപ്പിൽ രാജവാഴ്ചകൾ പുനഃസ്ഥാപിച്ചു, ബ്രിട്ടൻ, റഷ്യ, ഓസ്ട്രിയ തുടങ്ങിയ ശക്തികളുടെ ആധിപത്യം അംഗീകരിച്ചു.

---

അദ്ധ്യായം 3: സാമൂഹിക വിശകലനം: സാമൂഹ്യശാസ്ത്ര സങ്കൽപ്പത്തിലൂടെ

1. സാമാന്യബോധവും അതിന്റെ പരിമിതികളും

• നിർവചനം: വ്യക്തിപരമായ അനുഭവങ്ങളിലൂടെയും സാമൂഹിക ഇടപെടലുകളിലൂടെയും സാംസ്കാരിക പരിജ്ഞാനത്തിലൂടെയും നേടിയെടുക്കുന്ന നേരിട്ടുള്ള ധാരണ; ഇത് അനൗപചാരികവും പലപ്പോഴും അനുമാനങ്ങളെയോ ഊഹാപോഹങ്ങളെയോ ദൈനംദിന രീതികളെയോ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്.
• പരിമിതികൾ:
  • ഭാഗികമായ അറിവ് മാത്രം നൽകുന്നു.
  • ഊഹാപോഹങ്ങളെയോ രീതികളെയോ ആശ്രയിക്കുന്നു.
  • ശാസ്ത്രീയ നിരീക്ഷണങ്ങളിലോ പഠനങ്ങളിലോ അധിഷ്ഠിതമല്ല.
  • പലപ്പോഴും വാർപ്പുമാതൃകകളെ (പൊതുവായ പ്രസ്താവനകൾ, വിശ്വാസങ്ങൾ, അല്ലെങ്കിൽ ആശയങ്ങൾ) ആശ്രയിക്കുന്നു.
  • സങ്കീർണ്ണമായ വ്യക്തിപരമോ സാമൂഹികമോ ആയ പ്രശ്നങ്ങൾ ശരിയായി മനസ്സിലാക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെടുന്നു.

2. സാമൂഹിക വിശകലനവും സാമൂഹ്യശാസ്ത്ര സങ്കൽപ്പവും

• സാമൂഹിക പ്രശ്നം: സമൂഹത്തിലെ വലിയൊരു വിഭാഗം ആളുകളെ ബാധിക്കുന്നതും അഭികാമ്യമല്ലാത്തതുമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ഒരു അവസ്ഥ (ഉദാഹരണത്തിന്, ദാരിദ്ര്യം, അസമത്വം, പാരിസ്ഥിതിക മലിനീകരണം).
• സാമൂഹിക ഘടകങ്ങൾ: വ്യക്തികളുടെ പെരുമാറ്റം, മനോഭാവം, അവസരങ്ങൾ, തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ എന്നിവയെ സ്വാധീനിക്കുന്ന സമൂഹത്തിലെ ഘടകങ്ങൾ (കുടുംബം, സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, ഭരണം, ജാതി, സംസ്കാരം, മാധ്യമങ്ങൾ).
• സാമൂഹ്യശാസ്ത്ര സങ്കൽപ്പം (ചാൾസ് റൈറ്റ് മിൽസ്): വ്യക്തിപരമായ പ്രശ്നങ്ങൾ (സ്വകാര്യ പ്രശ്നങ്ങൾ) വിശാലമായ സാമൂഹിക ഘടനകളുമായി (പൊതുവായ വിഷയങ്ങൾ) എങ്ങനെ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നുവെന്ന് തിരിച്ചറിയാനും വിശകലനം ചെയ്യാനുമുള്ള കഴിവ്. വ്യക്തിപരമായ അനുഭവങ്ങൾക്കപ്പുറത്തേക്ക് നീങ്ങാനും വിശാലമായ സാമൂഹിക പശ്ചാത്തലത്തിൽ അവരുടെ ജീവിതം വിശകലനം ചെയ്യാനും ഇത് വ്യക്തികളെ പ്രാപ്തരാക്കുന്നു.
• സാമൂഹ്യശാസ്ത്രം: സമൂഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ശാസ്ത്രീയ പഠനം, സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങൾ, സ്ഥാപനങ്ങൾ, ഘടനകൾ എന്നിവ നിരീക്ഷിക്കുകയും വ്യാഖ്യാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
• പ്രധാന സാമൂഹ്യശാസ്ത്ര ആശയങ്ങൾ:
  • സാമൂഹിക സ്ഥാപനങ്ങൾ: സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങളെ സ്ഥിരപ്പെടുത്തുന്നതിനും നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനും സമൂഹം സ്ഥാപിച്ച നിയമങ്ങളുടെ ചട്ടക്കൂടുകൾ (ഉദാ. കുടുംബം, വിദ്യാഭ്യാസം, മതം).
  • സാമൂഹിക ഘടന: സമൂഹത്തിലെ വ്യക്തികളുടെ പദവി, റോളുകൾ, ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ എന്നിവ വിശദീകരിക്കുകയും നടപ്പിലാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു (ഉദാ. മാനദണ്ഡങ്ങളും നിയമങ്ങളും).

3. സാമൂഹ്യശാസ്ത്ര സങ്കൽപ്പത്തിന്റെ സവിശേഷതകൾ

• വ്യക്തിപരമായ കാഴ്ചപ്പാട് വിശാലമാക്കുന്നു: സാമൂഹിക ഘടകങ്ങൾ വ്യക്തിപരമായ പ്രശ്നങ്ങളെ എങ്ങനെ സ്വാധീനിക്കുന്നു എന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കുന്നു (ഉദാ. റോഡപകടങ്ങൾ അശ്രദ്ധ കൊണ്ട് മാത്രമല്ല, നയപരമായ പരാജയം കൊണ്ടും ഉണ്ടാകുന്നു).
• സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങൾ ആഴത്തിൽ മനസ്സിലാക്കുക: തൊഴിൽ പങ്കാളിത്ത നിരക്കിലെ ലിംഗപരമായ പദവിയിലെ വിടവ് പോലുള്ള വ്യക്തിപരമായ പ്രശ്നങ്ങളും വലിയ സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കുന്നു.
• ആത്മപരിശോധന സാധ്യമാക്കുന്നു: സ്വന്തം ചിന്തകളെയും പ്രവൃത്തികളെയും വിമർശനാത്മകമായി വിലയിരുത്താനുള്ള കഴിവ്, വ്യക്തിപരമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ ബാഹ്യ സാമൂഹിക സ്വാധീനങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുന്നു.
• സഹാനുഭൂതിയും സഹിഷ്ണുതയും വികസിപ്പിക്കുന്നു: മറ്റുള്ളവരുടെ അനുഭവങ്ങൾക്ക് പിന്നിലെ സാമൂഹിക പശ്ചാത്തലം മനസ്സിലാക്കുന്നതിലൂടെ, വ്യക്തികൾ സഹാനുഭൂതി വികസിപ്പിക്കുകയും വൈവിധ്യമാർന്ന കാഴ്ചപ്പാടുകളോടെ അവരെ സമീപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
• വിമർശനാത്മക ചിന്ത വികസിപ്പിക്കുന്നു: വിവിധ സാമൂഹിക ഘടകങ്ങൾ അവരുടെ ജീവിതത്തെ എങ്ങനെ സ്വാധീനിക്കുന്നുവെന്ന് വിമർശനാത്മകമായി മനസ്സിലാക്കാനും ഇടപെടൽ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടാനും വ്യക്തികളെ സഹായിക്കുന്നു.
• നെഗറ്റീവ് സാമൂഹിക മാനദണ്ഡങ്ങളെ ചോദ്യംചെയ്യുന്നു: മാനസികാരോഗ്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ളതുപോലുള്ള നെഗറ്റീവ് സാമൂഹിക മാനദണ്ഡങ്ങളെയും വാർപ്പുമാതൃകകളെയും തിരിച്ചറിയാനും വെല്ലുവിളിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു.
• ഫലം: വ്യക്തിപരമായ പ്രശ്നങ്ങളെ കേവലം വ്യക്തിപരമായ പരാജയങ്ങളായി കാണാതെ സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങളായി തിരിച്ചറിഞ്ഞ് സാമൂഹിക നയങ്ങൾ രൂപീകരിക്കാനും സാമൂഹിക മാറ്റത്തിനായി പരിശ്രമിക്കാനും ഇത് സഹായിക്കുന്നു.

---

അദ്ധ്യായം 4: ലോകവും സമ്പത്തും

1. ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പര്യവേക്ഷണങ്ങൾ

• പ്രചോദക ഘടകങ്ങൾ: തുർക്കികൾ കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിൾ കീഴടക്കിയത് (വ്യാപാര മാർഗ്ഗങ്ങൾ തടസ്സപ്പെടുത്തി) మరియు പോർച്ചുഗീസുകാർ ഗിനി തീരത്ത് എത്തിയത്. കുരുമുളക് പോലുള്ള വിലയേറിയ സാധനങ്ങൾക്കായി യൂറോപ്യന്മാർ ഏഷ്യയിലേക്ക് കടൽമാർഗ്ഗങ്ങൾ തേടി.
• സഹായക ഘടകങ്ങൾ: നൂതന കപ്പലുകൾ, വടക്കുനോക്കിയന്ത്രത്തിന്റെ കണ്ടുപിടുത്തം, ഭരണാധികാരികളുടെ രക്ഷാകർതൃത്വം (ഉദാ. പോർച്ചുഗലിലെ ഹെൻറി രാജകുമാരൻ), ശക്തമായ സൈനിക ശക്തി, ഭൂപടശാസ്ത്രത്തിലും ജ്യോതിശാസ്ത്രത്തിലുമുള്ള മുന്നേറ്റങ്ങൾ.
• പ്രധാന പര്യവേക്ഷണങ്ങൾ:
  • പോർച്ചുഗീസ്: സ്യൂട്ട പിടിച്ചെടുത്തു (1415). ബർത്തലോമിയോ ഡയസ് ശുഭപ്രതീക്ഷാ മുനമ്പിൽ (Cape of Good Hope) എത്തി (1488). വാസ്കോഡ ഗാമ ഇന്ത്യയിലെ കോഴിക്കോടിനടുത്തുള്ള കാപ്പാട് എത്തി (1498), ഇത് ഇന്ത്യയിൽ യൂറോപ്യൻ ആധിപത്യത്തിന്റെ തുടക്കം കുറിച്ചു.
  • സ്പാനിഷ്: ക്രിസ്റ്റഫർ കൊളംബസ് ബഹാമാസ് ദ്വീപുകളിൽ എത്തി (1492), "പുതിയ ലോകം" (അമേരിക്ക) കണ്ടെത്തി. ഫെർഡിനാൻഡ് മഗല്ലൻ ആദ്യമായി ലോകം ചുറ്റിസഞ്ചരിച്ചു.

2. സാമ്പത്തിക നയങ്ങളും പര്യവേക്ഷണങ്ങളുടെ അനന്തരഫലങ്ങളും

• പര്യവേക്ഷണങ്ങളുടെ അനന്തരഫലങ്ങൾ: അറ്റ്ലാന്റിക് തീരം മെഡിറ്ററേനിയനെ മാറ്റി പ്രധാന വ്യാപാര മാർഗ്ഗമായി. അമേരിക്ക, ആഫ്രിക്ക, ഏഷ്യ എന്നിവിടങ്ങളിലെ വലിയ ഭാഗങ്ങൾ കോളനികളാക്കപ്പെട്ടു. തെക്കേ അമേരിക്കയിൽ നിന്ന് സ്വർണ്ണവും വെള്ളിയും യൂറോപ്പിലേക്ക് ഒഴുകി.
• ത്രികോണ വ്യാപാരം: യൂറോപ്പ് (ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ), ആഫ്രിക്ക (അടിമകളാക്കപ്പെട്ട ആളുകൾ), അമേരിക്കകൾ (പഞ്ചസാര, പരുത്തി) എന്നിവയെ ബന്ധിപ്പിച്ച് യൂറോപ്യന്മാർ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഒരു സംവിധാനം.
• മെർക്കന്റിലിസം: ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ സമ്പത്ത് സ്വർണ്ണത്തിന്റെയും വെള്ളിയുടെയും (ബുള്ളിയൻ) ശേഖരണത്തിലൂടെ അളക്കുന്ന സാമ്പത്തിക നയം. കയറ്റുമതി വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ഇറക്കുമതി കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതായിരുന്നു ലക്ഷ്യം.
• കോളനിവൽക്കരണ നയങ്ങൾ: പോർച്ചുഗീസ്/സ്പാനിഷ് രാജാക്കന്മാർ നേരിട്ട് കോളനി വ്യാപാരം നിയന്ത്രിച്ചു. ഡച്ചുകാരും ഇംഗ്ലീഷുകാരും ജോയിന്റ്-സ്റ്റോക്ക് കമ്പനികൾ ഉപയോഗിച്ചു, ഇത് ലാഭം പുനർനിക്ഷേപിക്കുകയും ഇംഗ്ലണ്ടിന്റെ വ്യാവസായിക വളർച്ചയെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
• തദ്ദേശീയർക്കുള്ള ആഘാതം: വൻതോതിലുള്ള അടിമത്തവും അടിമക്കച്ചവടവും; സാമ്പത്തിക/രാഷ്ട്രീയ അവകാശങ്ങളുടെ നഷ്ടം; തദ്ദേശീയ സംസ്കാരങ്ങളുടെ നാശം; പാശ്ചാത്യ രീതികളുടെയും ക്രിസ്തുമതത്തിന്റെയും വ്യാപനം.

3. വ്യാവസായിക വിപ്ലവവും സാമ്രാജ്യത്വവും

• വ്യാപാരി മുതലാളിത്തം (Merchant Capitalism): വ്യാപാരികൾ ഗ്രാമീണ കൈത്തൊഴിലുകാർക്ക് അസംസ്കൃത വസ്തുക്കൾ നൽകുകയും അവർ കുടിലുകളിൽ ജോലി ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്ന ആദ്യകാല സംവിധാനം; വ്യാപാരികൾ ഇടനിലക്കാരായി പ്രവർത്തിച്ചു.
• വ്യാവസായിക മുതലാളിത്തം (Industrial Capitalism): കോളനിവൽക്കരണത്തിലൂടെ നേടിയ സമ്പത്ത് വ്യവസായങ്ങളിൽ നിക്ഷേപിച്ചപ്പോൾ ഉയർന്നുവന്നു.
• വ്യാവസായിക വിപ്ലവം (1780-1850): യന്ത്രങ്ങളുടെ ഉപയോഗം കാരണം ഉൽപ്പാദനത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾ (തുണി വ്യവസായത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ചു).
  • മാറ്റങ്ങൾ: യന്ത്രവൽകൃത ഉൽപ്പാദനം, ആവിയന്ത്രത്തിന്റെ ഉപയോഗം, കുടിലുകളിൽ നിന്ന് ഫാക്ടറികളിലേക്കുള്ള മാറ്റം.
  • ദോഷങ്ങൾ: തൊഴിലാളികളുടെ ചൂഷണം, ദാരിദ്ര്യം, ദീർഘനേരത്തെ ജോലി, കുറഞ്ഞ വേതനം, ചേരികളുടെ ഉദയം.
• സോഷ്യലിസം: മുതലാളിത്ത ചൂഷണത്തിനെതിരെ ഉയർന്നുവന്ന പ്രത്യയശാസ്ത്രം, തുല്യമായ വിതരണവും ഉൽപ്പാദനോപാധികളുടെ പൊതു ഉടമസ്ഥതയും വാദിച്ചു.
• സാമ്രാജ്യത്വം: ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ അതിരുകൾക്കപ്പുറമുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ രാഷ്ട്രീയ, സാമ്പത്തിക, സാമൂഹിക നിയന്ത്രണം സ്ഥാപിക്കുന്ന രീതി. വ്യാവസായിക രാജ്യങ്ങൾ അസംസ്കൃത വസ്തുക്കളും അവരുടെ വൻതോതിലുള്ള ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്ക് വിപണികളും തേടിയാണ് ഇത് നയിച്ചത്.

4. ലോക മഹായുദ്ധങ്ങളും യുദ്ധാനന്തര ലോകവും

• ഒന്നാം ലോക മഹായുദ്ധം (1914-1918) കാരണങ്ങൾ: സാമ്രാജ്യത്വ മത്സരം (ഉദാ. ജർമ്മനി vs. ഇംഗ്ലണ്ട്/ഫ്രാൻസ്); തീവ്ര ദേശീയത (ഉദാ. പാൻ-സ്ലാവിസം, പാൻ-ജർമ്മനിസം); സൈനിക സഖ്യങ്ങളുടെ രൂപീകരണം (ത്രികക്ഷി സഖ്യം vs. ത്രികക്ഷി സൗഹാർദ്ദം). സരയാവോയിൽ (1914) ആർച്ച്ഡ്യൂക്ക് ഫ്രാൻസ് ഫെർഡിനാൻഡിന്റെ വധത്തോടെയാണ് ഇത് ആരംഭിച്ചത്.
• ഒന്നാം ലോക മഹായുദ്ധത്തിന്റെ അനന്തരഫലങ്ങൾ: യൂറോപ്യൻ ആധിപത്യത്തിന്റെ തകർച്ച, ഏഷ്യ/ആഫ്രിക്കയിലെ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് ആക്കം, സർവ്വരാജ്യ സഖ്യത്തിന്റെ (League of Nations) രൂപീകരണം.
• സർവ്വാധിപത്യം (Totalitarianism): രാഷ്ട്രം പൂർണ്ണ നിയന്ത്രണം ചെലുത്തുന്ന, ജനാധിപത്യത്തെ നിരാകരിക്കുകയും യുദ്ധത്തെ മഹത്വവൽക്കരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു സംവിധാനം. ഉദാഹരണങ്ങൾ: ഫാസിസം (ഇറ്റലി, ബെനിറ്റോ മുസ്സോളിനി, കരിങ്കുപ്പായക്കാർ), നാസിസം (ജർമ്മനി, അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്ലർ, തവിട്ടു കുപ്പായക്കാർ/ഗസ്റ്റപ്പോ).
• രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധം (1939-1945) കാരണങ്ങൾ: കഠിനമായ വേഴ്സായ് ഉടമ്പടിയോടുള്ള ജർമ്മനിയുടെ എതിർപ്പ്; സർവ്വരാജ്യ സഖ്യത്തിന്റെ പരാജയം; പ്രീണന നയം (പാശ്ചാത്യ ശക്തികൾ സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ/സോഷ്യലിസത്തെ നേരിടാൻ ഹിറ്റ്ലറെ സഹിച്ചു, ഉദാ. മ്യൂണിക്ക് ഉടമ്പടി 1938).
• രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധാനന്തര ഫലങ്ങൾ: യൂറോപ്യൻ മേധാവിത്വത്തിന്റെ അവസാനം, കോളനികൾക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചു, ഐക്യരാഷ്ട്ര സംഘടനയുടെ (UNO) രൂപീകരണം. യുഎസ്സും സോവിയറ്റ് യൂണിയനും ആഗോള ശക്തികളായി ഉയർന്നുവന്നു, ഇത് ശീതയുദ്ധത്തിലേക്ക് (പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമായ ഏറ്റുമുട്ടൽ) നയിച്ചു.
• നവ-കോളനിവാദം (Neo Colonialism): പുതുതായി സ്വാതന്ത്ര്യം നേടിയ രാജ്യങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കാൻ സാമ്പത്തിക സഹായം ഉപയോഗിക്കുന്ന പുതിയ ചൂഷണ രീതി, ധനകാര്യ മുതലാളിത്തത്തിലൂടെ (ബാങ്കിംഗ്/ഇൻഷുറൻസ് പോലുള്ള ധനകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ ആധിപത്യം പുലർത്തുന്ന സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ) നടപ്പിലാക്കി.

---

അദ്ധ്യായം 5: ജനാധിപത്യത്തിലെ പൊതുജനാഭിപ്രായം

1. പൊതുജനാഭിപ്രായത്തിന്റെ സ്വഭാവവും സവിശേഷതകളും

• നിർവചനം: പൊതുവായ താല്പര്യമുള്ള ഒരു വിഷയത്തിൽ (സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക, സാംസ്കാരിക, അല്ലെങ്കിൽ രാഷ്ട്രീയ) സമൂഹത്തിലെ ഒരു വിഭാഗം പുലർത്തുന്ന പൊതുവായ അഭിപ്രായം അല്ലെങ്കിൽ സമവായം.
• പ്രാധാന്യം: ഇത് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന മാനദണ്ഡമാണ്, ഗവൺമെന്റിന്റെ മേൽ ഫലപ്രദമായ സാമൂഹിക നിയന്ത്രണമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു, ജനാധിപത്യപരമായ ആശയവിനിമയം ഉറപ്പാക്കുന്നു.
• സവിശേഷതകൾ: വൈവിധ്യമാർന്ന അഭിപ്രായങ്ങളെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു; ഭൂരിപക്ഷത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാട് ആകണമെന്നില്ല, മറിച്ച് ഒരു സമവായമാണ്; കാലത്തിനനുസരിച്ച് മാറാം; ജനാധിപത്യപരമായ ആശയവിനിമയം ഉറപ്പാക്കുന്നു.

2. പൊതുജനാഭിപ്രായം രൂപപ്പെടുത്തുന്ന ഏജൻസികൾ

• കുടുംബം: ഒരു കുട്ടിയുടെ സാമൂഹികവൽക്കരണം ആരംഭിക്കുന്ന പ്രാഥമിക ഏജൻസി, പരമ്പരാഗത വിശ്വാസങ്ങളും ധാരണകളും ആദ്യമായി അഭിപ്രായങ്ങളെ സ്വാധീനിക്കുന്നു.
• വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ: അറിവ്, അവകാശങ്ങൾ, വിമർശനാത്മക ചിന്താശേഷി എന്നിവ പഠിപ്പിച്ച് യുക്തിസഹവും സ്വതന്ത്രവുമായ അഭിപ്രായങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുന്നു. സ്കൂൾ പ്രവർത്തനങ്ങൾ (പാർലമെന്റ്/ക്ലബ്ബുകൾ പോലുള്ളവ) ആവിഷ്കാരത്തിനുള്ള വേദികൾ നൽകുന്നു.
• സമപ്രായക്കാരുടെ സംഘം: പൊതുവായ താല്പര്യങ്ങളും അനുഭവങ്ങളും പങ്കുവെക്കുകയും പരസ്പരം മനോഭാവങ്ങളെ സ്വാധീനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു, ഇത് പൊതുവായ അഭിപ്രായങ്ങളുടെ രൂപീകരണത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.
• മാധ്യമങ്ങൾ (പരമ്പരാഗതവും പുതിയതും): വിഷയങ്ങളെ പൊതുജന ശ്രദ്ധയിൽ കൊണ്ടുവരുന്നു.
  • പത്രങ്ങൾ പൊതുജനങ്ങളെ അറിയിക്കുകയും സർക്കാരിലേക്ക് അഭിപ്രായങ്ങൾ എത്തിക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് ജനാധിപത്യത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു.
  • റേഡിയോയും ടെലിവിഷനും സാക്ഷരരെയും നിരക്ഷരരെയും ഒരുപോലെ സ്വാധീനിക്കുന്നു.
  • സോഷ്യൽ മീഡിയ ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു, എന്നാൽ വ്യാജ വാർത്തകളെ ചെറുക്കാൻ ഡിജിറ്റൽ സാക്ഷരതയും മാധ്യമ സാക്ഷരതയും (സന്ദേശങ്ങളെ വിമർശനാത്മകമായി വിലയിരുത്താനും ആശയവിനിമയം നടത്താനുമുള്ള കഴിവ്) ആവശ്യമാണ്.
• രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾ: വിഷയങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയവൽക്കരിക്കുന്നതിനായി പൊതുജനാഭിപ്രായം രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിലും സമാഹരിക്കുന്നതിലും മുൻപന്തിയിൽ. ഭരണകക്ഷികൾ നയങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നു; പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടികൾ പരാജയങ്ങൾ എടുത്തു കാണിക്കുന്നു.
• കലയും സാഹിത്യവും: സാമൂഹിക തിന്മകൾക്കും ആചാരങ്ങൾക്കുമെതിരെ പൊതുജനാഭിപ്രായം സ്വാധീനിക്കുന്നു (ഉദാഹരണത്തിന്, തൊട്ടുകൂടായ്മയ്‌ക്കെതിരെ ചണ്ഡാലഭിക്ഷുകി, അടുക്കളയിൽ നിന്ന് അരങ്ങത്തേക്ക് പോലുള്ള നാടകങ്ങൾ).

3. പൊതുജനാഭിപ്രായത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്ന ഘടകങ്ങൾ

• നിരക്ഷരത (യുക്തിസഹമായ അഭിപ്രായങ്ങളെ പരിമിതപ്പെടുത്തുന്നു).
• ഡിജിറ്റൽ വിഭജനം (ആധുനിക ഐടിയിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നതിലെ വിടവ്).
• ദാരിദ്ര്യം (വിഭാഗങ്ങളെ പൊതു കാര്യങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒറ്റപ്പെടുത്തുന്നു).
• അനാരോഗ്യകരമായ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനം (കക്ഷിത്വം, ധ്രുവീകരണം), രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾക്കുള്ളിലെ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അഭാവം.
• തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണങ്ങളിലെ അനാരോഗ്യകരമായ പ്രവണതകൾ, അഴിമതി, പ്രാദേശികവാദം, വ്യക്തിപൂജ.

4. ജനാധിപത്യത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിലുള്ള പങ്ക്

• ജനാധിപത്യ സർക്കാരുകൾ പൊതുജനാഭിപ്രായം പരിഗണിച്ച് നയങ്ങൾ രൂപീകരിക്കുന്നു.
• സിവിൽ സമൂഹം (പൊതുജനാഭിപ്രായത്തിലൂടെ) നിരന്തരമായ വിമർശനത്തിലൂടെ ഭരണാധികാരികളെ ഉത്തരവാദികളാക്കുന്നു.
• ഇത് അധികാര പ്രയോഗത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യുകയും നിയമവാഴ്ചയെ നിയന്ത്രിക്കുകയും സ്വേച്ഛാധിപത്യപരമായ പ്രവണതകളെ തടയുകയും അതുവഴി പൗരന്മാരുടെ അവകാശങ്ങളും സ്വാതന്ത്ര്യവും സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

---

അദ്ധ്യായം 6: സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായുള്ള ബഹുജന മുന്നേറ്റം

1. ഗാന്ധിയുടെ വരവും ആദ്യകാല സമരങ്ങളും

• മഹാത്മാഗാന്ധി സത്യാഗ്രഹം (അഹിംസ) ഉപയോഗിച്ച് സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തെ ഒരു ബഹുജന പ്രസ്ഥാനമാക്കി മാറ്റി.
• വർണ്ണവിവേചനത്തിനെതിരെ പോരാടുന്നതിനിടയിൽ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിൽ 20 വർഷത്തെ രാഷ്ട്രീയ പരിശീലനം അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു.
• ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യകാല പ്രാദേശിക പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ:
  • ചമ്പാരൻ (ബീഹാർ, 1917): ചൂഷണം ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്ന നീലം കർഷകർക്ക് വേണ്ടിയുള്ള ഇടപെടൽ.
  • അഹമ്മദാബാദ് (ഗുജറാത്ത്, 1918): വേതന വർദ്ധനവ് ആവശ്യപ്പെട്ട് തുണിമിൽ തൊഴിലാളികൾക്കായി നിരാഹാരം അനുഷ്ഠിച്ചു.
  • ഖേദ (ഗുജറാത്ത്, 1918): വിളനാശം കാരണം നികുതി ഇളവ് ആവശ്യപ്പെട്ട കർഷകർക്കായി പോരാടി.

2. ബഹുജന പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഉദയം (1919-1922)

• റൗലറ്റ് നിയമം (1919): വാറന്റില്ലാതെ അറസ്റ്റും വിചാരണയില്ലാതെ തടങ്കലും അനുവദിക്കുന്ന അടിച്ചമർത്തൽ നിയമം. ഗാന്ധിജി പ്രതിഷേധിക്കാൻ ദേശീയ ഹർത്താൽ (പണിമുടക്ക്) ആഹ്വാനം ചെയ്തു.
• ജാലിയൻവാലാബാഗ് കൂട്ടക്കൊല (അമൃത്സർ, ഏപ്രിൽ 13, 1919): ജനറൽ റെജിനാൾഡ് ഡയർ സമാധാനപരമായ പൊതുയോഗത്തിന് നേരെ വെടിയുതിർക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടു, ഇത് നൂറുകണക്കിന് ആളുകളുടെ മരണത്തിന് കാരണമായി.
• ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനം: തുർക്കിയിലെ ഖലീഫയുടെ അധികാരങ്ങൾ പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയായിരുന്നു ലക്ഷ്യം. ഇന്ത്യയിൽ മുഹമ്മദ് അലിയും ഷൗക്കത്ത് അലിയും നേതൃത്വം നൽകി. ഹിന്ദു-മുസ്ലിം ഐക്യം വളർത്താൻ ഗാന്ധിജി ഇതിനെ പിന്തുണച്ചു.
• നിസ്സഹകരണ പ്രസ്ഥാനം (NCM, 1920-1922): ഖിലാഫത്ത് കമ്മിറ്റിയും INC-യും സംയുക്തമായി നയിച്ച ഒരു അഹിംസാത്മക പ്രസ്ഥാനം.
  • രീതികൾ: ബ്രിട്ടീഷ് ബഹുമതികൾ, കോടതികൾ, സർക്കാർ സ്കൂളുകൾ, വിദേശ വസ്തുക്കൾ, നിയമനിർമ്മാണ സഭകൾ എന്നിവയുടെ ബഹിഷ്കരണം. ഖാദിയും ദേശീയ വിദ്യാലയങ്ങളും (ഉദാ. ജാമിയ മില്ലിയ ഇസ്ലാമിയ) പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു.
  • പങ്കാളിത്തം: തൊഴിലാളികൾ പണിമുടക്കി; കർഷകർ അവധ് കിസാൻ സഭ രൂപീകരിച്ചു; സ്ത്രീകൾ വിദേശ വസ്തുക്കൾ ബഹിഷ്കരിച്ചു; ഗോത്രവർഗക്കാർ വനനിയമങ്ങളെ ധിക്കരിച്ചു.
  • പിൻവലിക്കൽ: ചൗരി ചൗരാ സംഭവത്തിന് (ഫെബ്രുവരി 5, 1922) ശേഷം ഗാന്ധിജി പ്രസ്ഥാനം നിർത്തിവച്ചു, രോഷാകുലരായ ഒരു ജനക്കൂട്ടം ഒരു പോലീസ് സ്റ്റേഷന് തീയിടുകയും 22 പോലീസുകാരെ കൊല്ലുകയും ചെയ്തത് അഹിംസയെ ലംഘിച്ചു.

3. പ്രക്ഷോഭങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ മാറ്റങ്ങളും (1923-1929)

• സ്വരാജ് പാർട്ടി (1923): നിയമസഭകൾ ബഹിഷ്കരിക്കുന്നതിനെ എതിർത്ത സി.ആർ. ദാസും മോത്തിലാൽ നെഹ്‌റുവും രൂപീകരിച്ചു; ബ്രിട്ടീഷ് ജനവിരുദ്ധ നയങ്ങൾ തുറന്നുകാട്ടാൻ അസംബ്ലികളിൽ പ്രവേശിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ടു.
• റമ്പാ പ്രക്ഷോഭം (ആന്ധ്രാപ്രദേശ്): നിയന്ത്രിത വനനിയമങ്ങൾക്കെതിരെ അല്ലൂരി സീതാരാമ രാജുവിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന ഗോത്ര പ്രസ്ഥാനം.
• സൈമൺ കമ്മീഷൻ വിരുദ്ധ സമരം (1928): ഭരണഘടനാ പരിഷ്കാരങ്ങൾക്കായി നിയോഗിച്ച മുഴുവൻ ബ്രിട്ടീഷ് കമ്മീഷനെയും കോൺഗ്രസ് ബഹിഷ്കരിച്ചു. പ്രതിഷേധങ്ങൾ ലാലാ ലജ്പത് റായിയുടെ മരണത്തിലേക്ക് നയിച്ചു.
• ബാർദോളി കർഷക സമരം (1928): വർദ്ധിച്ച നികുതിക്കെതിരെ സർദാർ വല്ലഭായ് പട്ടേൽ നയിച്ചു; വർദ്ധനവ് പിൻവലിക്കാൻ സർക്കാരിനെ നിർബന്ധിക്കുന്നതിൽ വിജയിച്ചു.
• ലാഹോർ കോൺഗ്രസ് (ഡിസംബർ 1929):
  • ആദ്യമായി പൂർണ്ണ സ്വരാജ് ആവശ്യപ്പെട്ടു.
  • ഒരു ബഹുജന പ്രസ്ഥാനം ആരംഭിക്കാൻ ഗാന്ധിജിയെ ചുമതലപ്പെടുത്തി.
  • ത്രിവർണ്ണ പതാക ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിച്ചു.

4. നിയമലംഘന പ്രസ്ഥാനം (CDM)

• തുടക്കം: ഗാന്ധിജി 1930 ഏപ്രിൽ 6 ന് ദണ്ഡി കടപ്പുറത്തേക്ക് മാർച്ച് ചെയ്ത് ഉപ്പുനിയമം (സർക്കാർ കുത്തക) ലംഘിച്ചുകൊണ്ട് നിയമലംഘന പ്രസ്ഥാനം ആരംഭിച്ചു.
• ധരാസന സമരം: ഉപ്പുശാലകൾക്കെതിരെ സരോജിനി നായിഡുവിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന അഹിംസാത്മക പ്രതിഷേധം, ക്രൂരമായ ലാത്തിച്ചാർജ്ജിനെ നേരിട്ടു.
• പ്രാദേശിക നേതാക്കൾ: ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗാഫർ ഖാൻ ('അതിർത്തി ഗാന്ധി' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു) വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഇന്ത്യയിൽ ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗാർ പ്രസ്ഥാനത്തിന് നേതൃത്വം നൽകി.
• പങ്കാളിത്തം: നിസ്സഹകരണ പ്രസ്ഥാനത്തെ മറികടന്നു. കർഷകർ നികുതി/വാടക നൽകാൻ വിസമ്മതിച്ചു; സ്ത്രീകൾ ഉപ്പുണ്ടാക്കുന്നതിൽ പങ്കെടുത്തു (ഉദാ. വടക്കുകിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ റാണി ഗൈഡിൻലിയു); വ്യാപാരികൾ വിദേശ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ ബഹിഷ്കരിച്ചു.
• ഗാന്ധി-ഇർവിൻ ഉടമ്പടി (മാർച്ച് 5, 1931): നിയമലംഘന പ്രസ്ഥാനം താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചു, ഗാന്ധിജി രണ്ടാം വട്ടമേശ സമ്മേളനത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ സമ്മതിച്ചു.

5. വിപ്ലവ-സോഷ്യലിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ

• സായുധ സമരം: റഷ്യൻ വിപ്ലവവും നിസ്സഹകരണ പ്രസ്ഥാനം പിൻവലിച്ചതും സ്വാധീനിച്ചു.
  • എച്ച്.ആർ.എ (1924): കക്കോരി സംഭവം (1925) നയിച്ചു.
  • എച്ച്.എസ്.ആർ.എ (1928): ഭഗത് സിംഗ് സ്ഥാപിച്ചു. പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ സോണ്ടേഴ്സിനെ (പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ) വെടിവെച്ചതും സെൻട്രൽ ലെജിസ്ലേറ്റീവ് അസംബ്ലി ഹാളിൽ ബോംബെറിഞ്ഞതും ഉൾപ്പെടുന്നു. ഭഗത് സിംഗ്, രാജ്ഗുരു, സുഖ്ദേവ് എന്നിവരെ തൂക്കിലേറ്റി (1931).
  • സൂര്യ സെൻ ചിറ്റഗോങ് ആയുധപ്പുര റെയ്ഡിന് നേതൃത്വം നൽകി.
• കോൺഗ്രസ് സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (CSP, 1934): മുതലാളിത്തത്തെയും ഭൂവുടമസ്ഥതയെയും ചെറുത്ത് ഒരു സോഷ്യലിസ്റ്റ് സമൂഹം സ്ഥാപിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ട് കോൺഗ്രസിനുള്ളിൽ രൂപീകരിച്ചു. ജയപ്രകാശ് നാരായണൻ ആദ്യ സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു.
• കർഷക/തൊഴിലാളി പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ: കർഷക പ്രസ്ഥാനങ്ങളിൽ തേഭാഗ സമരം (ബംഗാൾ) ഉൾപ്പെടുന്നു. ഓൾ ഇന്ത്യ ട്രേഡ് യൂണിയൻ കോൺഗ്രസ് (AITUC) പോലുള്ള തൊഴിലാളി സംഘടനകൾ കുറഞ്ഞ വേതനവും ചൂഷണവും പരിഹരിച്ചു. റോയൽ ഇന്ത്യൻ നേവി (RIN) കലാപം (1946) ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരെ പ്രതിഷേധിച്ചു.

6. സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ അന്തിമഘട്ടം

• ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യാ പ്രസ്ഥാനം (1942): ക്രിപ്‌സ് മിഷന്റെ പരാജയത്തിന് ശേഷം ആരംഭിച്ചു.
  • മന്ത്രം: ഗാന്ധിജി ജനങ്ങളോട് "പ്രവർത്തിക്കുക അല്ലെങ്കിൽ മരിക്കുക" എന്ന് ആഹ്വാനം ചെയ്തു.
  • പ്രവർത്തനങ്ങൾ: തപാൽ ഓഫീസുകൾ, റെയിൽവേ, ടെലിഗ്രാഫുകൾ എന്നിവ ലക്ഷ്യമിട്ടു. ജയപ്രകാശ് നാരായണൻ, അരുണ ആസഫ് അലി തുടങ്ങിയ നേതാക്കൾ ഒളിവിൽ നിന്ന് നേതൃത്വം നൽകി. സത്താറ (നാനാ പാട്ടീലിന്റെ കീഴിൽ), ബല്ലിയ തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ സമാന്തര സർക്കാരുകൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.
• സുഭാഷ് ചന്ദ്രബോസും INA-യും: ഫോർവേഡ് ബ്ലോക്ക് രൂപീകരിച്ചു. ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ആർമിയുടെ (INA) നേതൃത്വം ഏറ്റെടുക്കുകയും റാണി ത്സാൻസി റെജിമെന്റ് (ക്യാപ്റ്റൻ ലക്ഷ്മി സെഹ്ഗാൾ നയിച്ചത്) ഉൾപ്പെടെ സേനയെ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹം "ഡൽഹി ചലോ" എന്ന മുദ്രാവാക്യം പ്രഖ്യാപിച്ചു.
• അധികാര കൈമാറ്റം:
  • ക്യാബിനറ്റ് മിഷൻ (1946): ഒരു ഇടക്കാല സർക്കാരും ഭരണഘടനാ നിർമ്മാണ സഭയും നിർദ്ദേശിച്ചു.
  • മൗണ്ട് ബാറ്റൺ പദ്ധതി (1947): രാജ്യത്തെ ഇന്ത്യ, പാകിസ്ഥാൻ എന്നിങ്ങനെ വിഭജിക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ചു.
  • സ്വാതന്ത്ര്യം: ഇന്ത്യക്ക് 1947 ഓഗസ്റ്റ് 15-ന് സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചു. ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു ആദ്യ പ്രധാനമന്ത്രിയായി.

---

അദ്ധ്യായം 7: സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയുടെ നേർക്കാഴ്ചകൾ

1. വിഭജനവും അനന്തരഫലങ്ങളും

• വിഭജനം: മൗണ്ട് ബാറ്റൺ പദ്ധതിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഇന്ത്യയെ ഇന്ത്യയും പാകിസ്ഥാനുമായി വിഭജിച്ചു. സിറിൽ റാഡ്ക്ലിഫ് അതിർത്തി (റാഡ്ക്ലിഫ് രേഖ) വരച്ചു. ബംഗാളും പഞ്ചാബും വിഭജിക്കപ്പെട്ടു.
• വിഭജനത്തിന്റെ പ്രശ്നങ്ങൾ: അഭയാർത്ഥികളുടെ വൻതോതിലുള്ള കുടിയേറ്റം (ഹിന്ദുക്കളും സിഖുകാരും ഇന്ത്യയിലേക്കും, മുസ്ലീങ്ങൾ പാകിസ്ഥാനിലേക്കും); വ്യാപകമായ വർഗീയ കലാപങ്ങൾ, ലഹളകൾ, കൊലപാതകങ്ങൾ, സ്ത്രീകളുടെയും കുട്ടികളുടെയും തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകൽ....
• ഗാന്ധിയുടെ രക്തസാക്ഷിത്വം: 1948 ജനുവരി 30-ന് നാഥുറാം വിനായക് ഗോഡ്സെ മഹാത്മാഗാന്ധിയെ വെടിവെച്ച് കൊന്നു.
• സ്വാതന്ത്രാനന്തര വെല്ലുവിളികൾ: അഭയാർത്ഥികളുടെ പുനരധിവാസം; 565 നാട്ടുരാജ്യങ്ങളുടെ സംയോജനം; വിദേശ പ്രദേശങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കൽ; സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ ഭാഷാപരമായ പുനഃസംഘടന; സാമ്പത്തിക ശാക്തീകരണം; വിദേശനയം രൂപീകരിക്കൽ.

2. രാഷ്ട്രത്തിന്റെ സംയോജനം

• അഭയാർത്ഥി പുനരധിവാസം: പടിഞ്ഞാറൻ പാകിസ്ഥാനിൽ നിന്നുള്ള പ്രതിസന്ധി 1951-ഓടെ പരിഹരിക്കപ്പെട്ടു. കിഴക്കൻ പാകിസ്ഥാനിൽ നിന്നുള്ള തുടർച്ചയായ ഒഴുക്ക് ബംഗ്ലാദേശിന്റെ രൂപീകരണത്തോടെ (1971) താൽക്കാലികമായി പരിഹരിക്കപ്പെട്ടു.
• നാട്ടുരാജ്യങ്ങളുടെ സംയോജനം: സർദാർ വല്ലഭായ് പട്ടേലും വി.പി. മേനോനും നേതൃത്വം നൽകി. ലയനക്കരാറിലും പിന്നീട് ലയന ഉടമ്പടിയിലും ഒപ്പുവെച്ച് സംസ്ഥാനങ്ങൾ സംയോജിപ്പിച്ചു.... ചെറുത്തുനിന്ന സംസ്ഥാനങ്ങളെ (ജുനഗഡ്, കാശ്മീർ, തിരുവിതാംകൂർ, ഹൈദരാബാദ്) ചർച്ചകളിലൂടെയോ സൈനിക നടപടിയിലൂടെയോ സംയോജിപ്പിച്ചു.
• പ്രൈവി പഴ്സ്: നാട്ടുരാജ്യങ്ങളിലെ ഭരണകുടുംബങ്ങൾക്ക് നൽകിയിരുന്ന സാമ്പത്തിക സഹായം; 1971-ൽ നിർത്തലാക്കി.
• വിദേശ ആധിപത്യപ്രദേശങ്ങളുടെ വിമോചനം: ഫ്രഞ്ച് പ്രദേശങ്ങൾ (പോണ്ടിച്ചേരി, മാഹി മുതലായവ) 1954-ൽ ഇന്ത്യയിൽ ചേർന്നു. പോർച്ചുഗീസ് പ്രദേശങ്ങൾ (ഗോവ, ദാമൻ, ദിയു) 1961-ൽ സൈനിക നടപടിയിലൂടെ വിമോചിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
• സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ ഭാഷാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള പുനഃസംഘടന:
  • പോറ്റി ശ്രീരാമുലുവിന്റെ മരണശേഷം (1952) ആവശ്യം ശക്തമായി, ഇത് ആന്ധ്ര സംസ്ഥാനത്തിന്റെ രൂപീകരണത്തിലേക്ക് നയിച്ചു (ഒക്ടോബർ 1, 1953).
  • കേന്ദ്രസർക്കാർ ജസ്റ്റിസ് ഫസൽ അലിയുടെ കീഴിൽ സംസ്ഥാന പുനഃസംഘടനാ കമ്മീഷൻ (1953) നിയമിച്ചു.
  • 1956-ലെ സംസ്ഥാന പുനഃസംഘടനാ നിയമപ്രകാരം 14 ഭാഷാ സംസ്ഥാനങ്ങളും 6 കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളും രൂപീകരിച്ചു (നവംബർ 1, 1956).

3. സാമ്പത്തികവും സാമൂഹികവുമായ പുരോഗതി

• സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥ: ഇന്ത്യ പൊതുമേഖലയ്ക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകി ഒരു മിശ്രസമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ സ്വീകരിച്ചു.
• ആസൂത്രണം: ആസൂത്രണ കമ്മീഷൻ നിയമിക്കപ്പെട്ടു (1950, നെഹ്‌റു ചെയർമാനായി).
  • ഒന്നാം പഞ്ചവത്സര പദ്ധതി: ദാരിദ്ര്യവും ഭക്ഷ്യക്ഷാമവും നേരിടാൻ കാർഷിക വികസനത്തിന് ഊന്നൽ നൽകി. പ്രധാന പദ്ധതികളിൽ ഭക്രാ നംഗൽ, ഹിരാക്കുഡ് എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.
  • രണ്ടാം പഞ്ചവത്സര പദ്ധതി: വ്യാവസായിക വികസനത്തിന് ഊന്നൽ നൽകി. വിദേശ സഹായത്തോടെ ഇരുമ്പുരുക്ക് വ്യവസായങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു (ഉദാ. ഭിലായ് സോവിയറ്റ് യൂണിയനോടൊപ്പം, റൂർക്കേല ജർമ്മനിയോടൊപ്പം).
• ഭൂപരിഷ്കരണം: ഭൂപരിധി നിശ്ചയിക്കുന്നതിനും ജന്മി സമ്പ്രദായം നിർത്തലാക്കുന്നതിനും ലക്ഷ്യമിട്ടു. ഭൂദാൻ പ്രസ്ഥാനം (വിനോബ ഭാവെ) സ്വമേധയാ ഭൂമി ദാനം ചെയ്യാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു.
• ഭക്ഷ്യോത്പാദന വിപ്ലവങ്ങൾ:
  • ഹരിത വിപ്ലവം: ഉയർന്ന വിളവ് നൽകുന്ന വിത്തുകളും യന്ത്രങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് ഭക്ഷ്യ സ്വയംപര്യാപ്തത കൈവരിച്ചു. ഡോ. എം.എസ്. സ്വാമിനാഥൻ ഇന്ത്യയിലെ ഹരിത വിപ്ലവത്തിന്റെ പിതാവാണ്.
  • ധവള വിപ്ലവം: പാൽ ഉത്പാദനം വർദ്ധിപ്പിച്ചു (ഡോ. വർഗീസ് കുര്യൻ, അമുലിന്റെ സ്ഥാപകൻ നേതൃത്വം നൽകി).
  • നീല വിപ്ലവം: മത്സ്യ ഉത്പാദനം മെച്ചപ്പെടുത്തി.
• ബാങ്കുകളുടെ ദേശസാൽക്കരണം (1969): സാധാരണക്കാർക്കും കർഷകർക്കും ബാങ്കിംഗ് സേവനങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കാൻ ഇന്ദിരാഗാന്ധി 14 പ്രധാന ബാങ്കുകളെ ദേശസാൽക്കരിച്ചു.
• വിദ്യാഭ്യാസം: വിവിധ കമ്മീഷനുകൾ സംവിധാനത്തെ നയിച്ചു (ഉദാ. രാധാകൃഷ്ണൻ, കോത്താരി). ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം (2020) പ്രീ-പ്രൈമറി മുതൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വരെയുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.

4. ശാസ്ത്രം, സാങ്കേതികവിദ്യ, വിദേശനയം

• ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതികവിദ്യ: ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു ശാസ്ത്രീയ വികസനം പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു (ഉപദേഷ്ടാക്കൾ: ഹോമി ജെ. ഭാഭ, മേഘനാദ് സാഹ). IIT, BARC, AIIMS, DRDO തുടങ്ങിയ സ്ഥാപനങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു.
• ബഹിരാകാശ ഗവേഷണം: ISRO (1969-ൽ ബംഗളൂരുവിൽ സ്ഥാപിച്ചു) പ്രധാന സ്ഥാപനമാണ്. നേട്ടങ്ങളിൽ ആര്യഭട്ട (1975), ചന്ദ്രയാൻ ദൗത്യങ്ങൾ, മംഗൾയാൻ (2013) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഡോ. എ.പി.ജെ. അബ്ദുൾ കലാം ഇന്ത്യയുടെ 'മിസൈൽ മാൻ' ആണ്.
• വിദേശനയം: ശില്പി ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു ആയിരുന്നു.
  • തത്വങ്ങൾ: സമാധാനപരമായ സഹവർത്തിത്വം, കോളനിവൽക്കരണ/വർണ്ണവിവേചന വിരുദ്ധത, ചേരിചേരാ നയം, പഞ്ചശീല തത്വങ്ങൾ.
  • പഞ്ചശീല തത്വങ്ങൾ (1954): പരസ്പര ബഹുമാനം, ആക്രമണമില്ലായ്മ, ഇടപെടാതിരിക്കൽ, സമത്വം, സമാധാനപരമായ സഹവർത്തിത്വം എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.
  • ചേരിചേരാ പ്രസ്ഥാനം (NAM): ശീതയുദ്ധകാലത്ത് ഏതെങ്കിലും ഒരു സൂപ്പർ പവർ ബ്ലോക്കിൽ (യുഎസ് അല്ലെങ്കിൽ സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ) ചേരാതെ സ്വതന്ത്രമായ നിലപാട് നിലനിർത്താൻ ഇന്ത്യയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ രൂപീകരിച്ചു.

5. കേരള വികസന മാതൃക

• കേരളം 1956 നവംബർ 1-ന് രൂപീകൃതമായി. ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട് 1957-ൽ ആദ്യത്തെ സർക്കാർ രൂപീകരിച്ചു.
• ഭൂപരിഷ്കരണം: കേരള ഭൂപരിഷ്കരണ (ഭേദഗതി) നിയമം (1970) ജന്മി സമ്പ്രദായം നിർത്തലാക്കുകയും കുടിയാന്മാർക്ക് സ്ഥിരം അവകാശം നൽകുകയും ചെയ്തു.
• വിദ്യാഭ്യാസം: പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം സൗജന്യവും സാർവത്രികവുമായി (കേരള വിദ്യാഭ്യാസ നിയമം 1958). കേരളം ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ സമ്പൂർണ്ണ സാക്ഷരത നേടിയ സംസ്ഥാനമായി (1991).
• ആരോഗ്യം: പരിമിതമായ വിഭവങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് കേരളം പൊതുജനാരോഗ്യത്തിൽ ആഗോള നിലവാരം കൈവരിച്ചു, ഇത് കുറഞ്ഞ ശിശുമരണ നിരക്ക്, കുറഞ്ഞ മാതൃമരണ നിരക്ക്, ഉയർന്ന ആയുർദൈർഘ്യം എന്നിവയ്ക്ക് കാരണമായി.
• ദാരിദ്ര്യ നിർമ്മാർജ്ജനവും സ്ത്രീ ശാക്തീകരണവും: ദാരിദ്ര്യ നിർമ്മാർജ്ജനത്തിലും (സാർവത്രിക പൊതുവിതരണ സമ്പ്രദായം 1965), സ്ത്രീ ശാക്തീകരണത്തിലും (കുടുംബശ്രീ) വിജയം പ്രകടമാക്കി.

---

അദ്ധ്യായം 8: ജനാധിപത്യം ഒരു ഇന്ത്യൻ അനുഭവം

1. രാഷ്ട്ര നിർമ്മാണവും ആദ്യകാല ജനാധിപത്യവും

• നാട്ടുരാജ്യങ്ങളുടെ സംയോജനം: യഥാസ്ഥിതി കരാർ (Stand Still Agreement), ലയനക്കരാർ (Instrument of Accession - സ്വയംഭരണം നിലനിർത്തി), പൂർണ്ണ ലയനത്തിനുള്ള ലയന ഉടമ്പടി (Merger Agreement) എന്നിവയിലൂടെയാണ് ഇത് സാധ്യമായത്.
• ഒന്നാം പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ് (1951-1952): തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ രൂപീകരിച്ചതിനുശേഷം (1950) നടന്നു. മണ്ഡലങ്ങൾ നിർണ്ണയിക്കുക, പ്രായപൂർത്തി വോട്ടവകാശത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വോട്ടർ പട്ടിക തയ്യാറാക്കുക, നിരക്ഷരരായ വോട്ടർമാരെ ബോധവൽക്കരിക്കുക എന്നിവയായിരുന്നു വെല്ലുവിളികൾ.
• രാഷ്ട്രീയ സംവിധാനം: ഒരു പാർട്ടിയുടെ ആധിപത്യത്തിന്റെ (ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്) തുടക്കം കുറിച്ചു. 1989 ന് ശേഷം ഈ സംവിധാനം ക്രമേണ ഒരു ബഹുകക്ഷി സംവിധാനത്തിലേക്കും മുന്നണി സംവിധാനത്തിലേക്കും മാറി.

2. അടിയന്തരാവസ്ഥ (1975-1977)

• പശ്ചാത്തലം: വ്യാപകമായ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ (ഉദാ. മൊറാർജി ദേശായിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഗുജറാത്ത്, ജയപ്രകാശ് നാരായണന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ബീഹാർ), സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധികൾ, അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതി പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് റദ്ദാക്കിയത്.
• പ്രഖ്യാപനം: ആഭ്യന്തര സുരക്ഷയ്ക്ക് ഭീഷണിയുണ്ടെന്ന് ആരോപിച്ച് 1975 ജൂൺ 25-ന് ആർട്ടിക്കിൾ 352 പ്രകാരം ദേശീയ അടിയന്തരാവസ്ഥ പ്രഖ്യാപിച്ചു.
• ആഘാതം: മൗലികാവകാശങ്ങൾ മരവിപ്പിക്കൽ; ജുഡീഷ്യൽ പുനഃപരിശോധന റദ്ദാക്കൽ; പത്രസ്വാതന്ത്ര്യം നിഷേധിക്കൽ; പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളുടെ തടവ്; കേന്ദ്രസർക്കാരിൽ അധികാരം കേന്ദ്രീകരിക്കൽ.
• പിൻവലിക്കൽ: 1977 മാർച്ചിൽ പിൻവലിച്ചു; മൊറാർജി ദേശായിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ജനതാ പാർട്ടി സർക്കാർ അധികാരത്തിൽ വന്നു.

3. ജനകീയ പ്രസ്ഥാനങ്ങളും സാമൂഹ്യനീതിയും

• മണ്ഡൽ കമ്മീഷൻ (1979): ഒബിസി സമുദായങ്ങളുടെ പിന്നോക്കാവസ്ഥ പഠിക്കാൻ ബി.പി. മണ്ഡലിന്റെ കീഴിൽ നിയോഗിച്ചു. ജോലിയിലും വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും 27% സംവരണം ശുപാർശ ചെയ്തു; 1990-ൽ നടപ്പിലാക്കി.
• ദളിത് പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ: ഡോ. ബി.ആർ. അംബേദ്കറിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട്, അവകാശങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കാനും പാർശ്വവൽക്കരണം അവസാനിപ്പിക്കാനും ഉയർന്നു.
  • ദളിത് പാന്തേഴ്സ് പ്രസ്ഥാനം (1972): ജാതി വിവേചനത്തിനെതിരെ സംഘടിത പ്രതിരോധം.
  • ബാംസെഫ് (BAMCEF, 1978): രാഷ്ട്രീയ ശാക്തീകരണത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു; കാൻഷി റാമിന്റെ കീഴിൽ ബഹുജൻ സമാജ് പാർട്ടിയുടെ (BSP) രൂപീകരണത്തിലേക്ക് നയിച്ചു.
• വനിതാ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ:
  • ചാരായ വിരുദ്ധ പ്രസ്ഥാനം (1990-കൾ, ആന്ധ്രാപ്രദേശ്): ഗാർഹിക പീഡനത്തിന് കാരണമായ വ്യാപകമായ മദ്യപാനത്തിനെതിരെ പ്രതിഷേധിച്ചു; സ്ത്രീകളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്ന ഒരു പ്രസ്ഥാനമായി വികസിച്ചു.
  • നിർഭയ പ്രസ്ഥാനം (2012): ലൈംഗികാതിക്രമത്തിനെതിരായ ബഹുജന പ്രതിഷേധം, നിർഭയ നിയമത്തിലേക്കും (2013) അതിവേഗ കോടതികളിലേക്കും നയിച്ചു.
• പരിസ്ഥിതി പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ:
  • ചിപ്കോ പ്രസ്ഥാനം: ഹിമാലയൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ വനസംരക്ഷണത്തിനായി മരങ്ങളെ ആലിംഗനം ചെയ്യാൻ വാദിച്ചു.
  • സൈലന്റ് വാലി പ്രസ്ഥാനം: ഒരു ജലവൈദ്യുത പദ്ധതിക്കെതിരെ, മഴക്കാടുകളുടെ ജൈവവൈവിധ്യം വിജയകരമായി സംരക്ഷിച്ചു.
  • നർമ്മദാ ബച്ചാവോ ആന്ദോളൻ: മേധാ പട്കറുടെ നേതൃത്വത്തിൽ, സർദാർ സരോവർ പദ്ധതി കാരണം ആദിവാസികളെ കുടിയൊഴിപ്പിക്കുന്നതിനെതിരെ പ്രവർത്തിച്ചു.
• വിവരാവകാശ (RTI) പ്രസ്ഥാനം: മസ്ദൂർ കിസാൻ ശക്തി സംഗതൻ (MKSS) (1990) ആരംഭിച്ചു. ഇത് വിവരാവകാശ നിയമത്തിലേക്ക് (2005) നയിച്ചു, പൗരന്മാർക്ക് പൊതു വിവരങ്ങളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം ഉറപ്പാക്കി.

4. പ്രാദേശിക, വിഘടനവാദ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ

• ദ്രാവിഡ പ്രസ്ഥാനം (തമിഴ്‌നാട്): ബ്രാഹ്മണ സാംസ്കാരിക ആധിപത്യത്തെ ചെറുക്കാനും ദ്രാവിഡരുടെ രാഷ്ട്രീയ ശാക്തീകരണം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനും ഉയർന്നു (ഇ.വി. രാമസ്വാമി നായ്ക്കർ); ഡിഎംകെയുടെ രൂപീകരണത്തിലേക്ക് നയിച്ചു.
• കുടിയേറ്റ വിരുദ്ധ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ: ഉദാ. ബംഗ്ലാദേശി കുടിയേറ്റത്തിനെതിരായ അസം പ്രസ്ഥാനം (1979-1985).
• സ്വയംഭരണത്തിനായുള്ള പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ (പ്രത്യേക സംസ്ഥാന പദവി): ഉദാ. ഗൂർഖാലാൻഡ് പ്രസ്ഥാനം (പശ്ചിമ ബംഗാൾ), ജാർഖണ്ഡ് പ്രസ്ഥാനം (ബീഹാർ), തെലങ്കാന പ്രസ്ഥാനം (ആന്ധ്രാപ്രദേശ്).
• വിഘടനവാദ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ:
  • ഖാലിസ്ഥാൻ പ്രസ്ഥാനം (പഞ്ചാബ്): ഒരു പ്രത്യേക സിഖ് രാഷ്ട്രത്തിനായുള്ള ആവശ്യം; 'ഓപ്പറേഷൻ ബ്ലൂ സ്റ്റാർ' (1984) വഴി അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ടു.
  • ജമ്മു-കശ്മീർ: സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനോ പാകിസ്ഥാനിൽ ചേരുന്നതിനോ ഉള്ള പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ; പ്രത്യേക അവകാശങ്ങൾ (ആർട്ടിക്കിൾ 370) 2019-ൽ റദ്ദാക്കി.
  • വടക്ക്-കിഴക്ക്: മിസോ നാഷണൽ ഫ്രണ്ട് (MNF), നാഗാ നാഷണൽ കൗൺസിൽ (NNC).

5. ജനാധിപത്യത്തിനുള്ള വെല്ലുവിളികൾ

• വർഗീയത: മതത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ആളുകളെ വിഭജിക്കുന്നത്, മതേതരത്വത്തിനും ദേശീയ ഐക്യത്തിനും ഭീഷണിയാകുന്നു.
• കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന ബന്ധങ്ങളിലെ സംഘർഷങ്ങൾ: കേന്ദ്ര സർക്കാർ പലപ്പോഴും സംസ്ഥാന സ്വയംഭരണത്തിൽ ഇടപെടുന്നു (ഭരണഘടന കൂടുതൽ അധികാരം നൽകിയിരിക്കുന്നു).
  • ഗവർണറുടെ പങ്ക്: ഗവർണറെ രാഷ്ട്രപതി നിയമിക്കുന്നു (കേന്ദ്ര ശുപാർശ പ്രകാരം), പലപ്പോഴും വിവാദങ്ങൾ നേരിടുന്നു, പ്രത്യേകിച്ചും രാഷ്ട്രപതി ഭരണം (ആർട്ടിക്കിൾ 356) ഏർപ്പെടുത്തുമ്പോൾ....
  • സർക്കാരിയ കമ്മീഷൻ (1983) കേന്ദ്രത്തിന്റെ അധികാരങ്ങൾ വർദ്ധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണെന്ന് കണ്ടെത്തി.
• അഴിമതി: അധികാര ദുർവിനിയോഗം (കൈക്കൂലി, സ്വജനപക്ഷപാതം); പൊതുവിശ്വാസത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നു. സുതാര്യതയില്ലായ്മ കാരണം സുപ്രീം കോടതി ഇലക്ടറൽ ബോണ്ട് പദ്ധതി (2024) റദ്ദാക്കി.
• രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ക്രിമിനൽവൽക്കരണം: ക്രിമിനൽ പശ്ചാത്തലമുള്ള വ്യക്തികൾ രാഷ്ട്രീയ നേതൃത്വത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നത്.
• കൂറുമാറ്റം: തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഒരു പ്രതിനിധി തങ്ങളുടെ പാർട്ടി ഉപേക്ഷിക്കുന്നത്. കൂറുമാറ്റ നിരോധന നിയമം (1985, 52-ാം ഭേദഗതി) വഴി ഇത് തടയുന്നു.

---

അദ്ധ്യായം 9: ഇന്ത്യൻ സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥയെ അറിയുക

1. സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥ

• നിർവചനം: സമൂഹത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങൾ (കുടുംബം, വിദ്യാഭ്യാസം, സർക്കാർ മുതലായവ) സ്ഥിരത, വളർച്ച, ക്രമം എന്നിവ ഉറപ്പാക്കാൻ പരസ്പരാശ്രിതമായി പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ രൂപം കൊള്ളുന്നു.
• സാമൂഹിക ജീവി (Social Organism): സാമൂഹ്യശാസ്ത്രജ്ഞനായ ഹെർബർട്ട് സ്പെൻസർ സമൂഹത്തെ സ്ഥാപനങ്ങൾ പരസ്പരബന്ധിതമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ജീവനുള്ള ജീവിയുമായി താരതമ്യം ചെയ്തു.
• ഇന്ത്യൻ സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥ: വൈവിധ്യം, തുടർച്ച, പ്രാദേശിക, ഭാഷാ, മതപരമായ ബഹുസ്വരത എന്നിവയുടെ സങ്കീർണ്ണമായ ഒരു മിശ്രിതമാണ് ഇതിന്റെ സവിശേഷത.

2. ഇന്ത്യൻ സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥയുടെ സവിശേഷതകൾ

• I. ജാതി വ്യവസ്ഥ: ജനങ്ങളെ ജനനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തട്ടുകളായി വിഭജിക്കുന്നു.
  • സവിശേഷതകൾ: സാമൂഹിക ശ്രേണി (റോളും പദവിയും നിർണ്ണയിച്ചു); തൊഴിൽ വിഭജനം (പാരമ്പര്യ തൊഴിലുകൾ, സാമൂഹിക ചലനാത്മകതയില്ലായ്മ); സാമൂഹിക നിയന്ത്രണം (ശുദ്ധി/അശുദ്ധിയിലൂടെ മാനദണ്ഡങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കി, ഇത് തൊട്ടുകൂടായ്മയിലേക്ക് നയിച്ചു). പൗരാവകാശ സംരക്ഷണ നിയമം, 1955 തൊട്ടുകൂടായ്മ നിരോധിക്കുന്നു. വിവാഹത്തിലെ നിയന്ത്രണങ്ങൾ (എൻഡോഗമി പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു). അസമത്വത്തിനും പാർശ്വവൽക്കരണത്തിനും ഇത് കാരണമായി.
• II. മതം: ഇന്ത്യ ഒരു മതേതര രാഷ്ട്രമാണ് (ആമുഖം). ആർട്ടിക്കിൾ 15 മതം/ജാതി അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള വിവേചനം നിരോധിക്കുന്നു.
  • പങ്ക്: സാമൂഹിക നിയന്ത്രണത്തിനുള്ള ഒരു ഉപകരണമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു (സത്യസന്ധത, നീതി പോലുള്ള മാനുഷിക മൂല്യങ്ങൾ പഠിപ്പിക്കുന്നു). സാംസ്കാരിക വൈവിധ്യത്തെ സമ്പന്നമാക്കുന്നു (വിശ്വാസങ്ങളിലൂടെ, കലകളിലൂടെ, ഉത്സവങ്ങളിലൂടെ). സാമൂഹിക മാറ്റത്തെ ത്വരിതപ്പെടുത്തുന്നു (ഉദാ. ബ്രഹ്മസമാജം ജാതി വിവേചനത്തെ വെല്ലുവിളിച്ചു).
• III. ഭാഷ: ഇന്ത്യക്ക് 22 ഔദ്യോഗിക ഭാഷകളുണ്ട്. സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം ഭാഷാടിസ്ഥാനത്തിൽ സംസ്ഥാനങ്ങൾ പുനഃസംഘടിപ്പിച്ചു.
  • പങ്ക്: സാംസ്കാരിക പാരമ്പര്യങ്ങളെ ജൈവികമാക്കുന്നു (വാമൊഴി, രേഖാമൂലമുള്ള കൈമാറ്റത്തിലൂടെ). ഒരു സ്വത്വബോധം നൽകുന്നു (ഉദാ. തമിഴർ, മലയാളികൾ). സാംസ്കാരിക വൈവിധ്യത്തോടെയുള്ള ബഹുമാനവും സഹവർത്തിത്വവും വളർത്തുന്നു.
• IV. ഗോത്ര സമൂഹം: തദ്ദേശീയ സമൂഹങ്ങൾ, ലോകത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ ഗോത്ര ജനസംഖ്യ.
  • പങ്ക്: വൈദ്യത്തിലും കൃഷിയിലും പരമ്പരാഗത അറിവ് കൈവശം വയ്ക്കുന്നു. ഇന്ത്യൻ കലകളെയും സംസ്കാരത്തെയും പരിപോഷിപ്പിക്കുന്നു (ഉദാ. വാർളി പെയിന്റിംഗ്). സുസ്ഥിര ജീവിതം ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്നു (പ്രകൃതിയുമായി ഇണങ്ങി ജീവിക്കുന്നു). ചൂഷണത്തിനെതിരായ സംഘടിത പ്രതിരോധം (ഉദാ. സാന്താൾ കലാപം, മുണ്ട കലാപം).
• V. ഗ്രാമ-നഗര സമൂഹങ്ങൾ:
  • ഗ്രാമ സമൂഹം: കൃഷിയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളത്; അടുത്ത ബന്ധങ്ങളും പരമ്പരാഗത ജീവിതശൈലിയുമാണ് സവിശേഷത.
  • നഗര സമൂഹം: വ്യവസായങ്ങൾ, ആധുനിക സൗകര്യങ്ങൾ, വൈവിധ്യമാർന്ന ജനസംഖ്യ, വേഗതയേറിയ ജീവിതശൈലി എന്നിവയാണ് സവിശേഷത.
  • ഗ്രാമ-നഗര തുടർച്ച: രണ്ട് സമൂഹങ്ങളും പരസ്പരാശ്രിതത്വത്തിലൂടെ സന്തുലിതാവസ്ഥ നിലനിർത്തുന്നു (ഗ്രാമങ്ങൾ അസംസ്കൃത വസ്തുക്കൾ/ഭക്ഷണം നൽകുന്നു; നഗരങ്ങൾ സാങ്കേതികവിദ്യ/വിപണികൾ നൽകുന്നു).

3. വൈവിധ്യവും ദേശീയോദ്ഗ്രഥനവും

• വൈവിധ്യവും ബഹുസ്വരതയും: വൈവിധ്യം എന്നത് സ്വാഭാവിക വ്യത്യാസങ്ങളെ (സംസ്കാരം, മതം, ഭാഷ) സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ബഹുസ്വരത എന്നത് വൈവിധ്യമാർന്ന ഘടകങ്ങൾക്കിടയിൽ ആശയവിനിമയം, പരസ്പര ബഹുമാനം, സഹവർത്തിത്വം എന്നിവയുടെ ബോധപൂർവമായ വളർത്തലാണ്, വൈവിധ്യം വിഭജനത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നില്ലെന്ന് ഉറപ്പാക്കുന്നു.
• ദേശീയോദ്ഗ്രഥനം: സാംസ്കാരിക, ഭാഷാ, മതപരമായ വൈവിധ്യത്തെ മാനിച്ചുകൊണ്ട് ഇന്ത്യൻ സമൂഹത്തെ ഒരു ദേശീയ സ്വത്വത്തിലേക്ക് ഏകീകരിക്കുന്ന പ്രക്രിയ.
• ദേശീയോദ്ഗ്രഥനത്തിന്റെ സവിശേഷതകൾ: നാനാത്വത്തിൽ ഏകത്വം വളർത്തുന്നു; സാമൂഹിക ഐക്യം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു; ദേശീയ സ്വത്വം വികസിപ്പിക്കുന്നു; ജനാധിപത്യ ഭരണം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു.