സാമൂഹിക ശാസ്ത്രം I

യൂണിറ്റ് 1: ആക്രമണവും പ്രതിരോധവും

സാധ്യമായ 2-മാർക്ക് ചോദ്യങ്ങൾ

1. പതിനഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തോടെ യൂറോപ്യന്മാർക്ക് കിഴക്കോട്ടുള്ള കടൽ മാർഗ്ഗം കണ്ടെത്താൻ രണ്ട് പ്രധാന ഘടകങ്ങൾ എന്തായിരുന്നു?

   • യൂറോപ്യൻ കപ്പൽ നിർമ്മാണത്തിലും കപ്പൽ യാത്രയിലും ഉണ്ടായ സാങ്കേതിക മുന്നേറ്റങ്ങൾ.
   • ഭൂമിശാസ്ത്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവ് വർദ്ധിച്ചു.
   • ദിശാസൂചിയുടെയും മാപ്പ് നിർമ്മാണത്തിന്റെയും പുരോഗതി.
   • തുർക്കികൾ കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിൾ കീഴടക്കിയത് യൂറോപ്യന്മാർക്ക് ഒരു ബദൽ മാർഗ്ഗം കണ്ടെത്താൻ നിർബന്ധിതരാക്കി, കാരണം കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിൾ യൂറോപ്പും ഏഷ്യയും തമ്മിലുള്ള കര വ്യാപാരത്തിന്റെ പ്രധാന കേന്ദ്രമായിരുന്നു.

2. പോർച്ചുഗീസുകാരും കോഴിക്കോട് സാമൂതിരിയും തമ്മിലുള്ള പ്രാഥമിക വൈരുദ്ധ്യം എന്തായിരുന്നു?

   • അറബികളെ പുറത്താക്കാനും തങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക വ്യാപാര അവകാശം നൽകാനും പോർച്ചുഗീസുകാരുടെ ആവശ്യം സാമൂതിരി അംഗീകരിച്ചില്ല.
   • സാമൂതിരി പോർച്ചുഗീസുകാർക്ക് വ്യാപാരത്തിൽ കുത്തക നൽകിയില്ല.

3. ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ യൂറോപ്യൻ കോട്ടയുടെ പേരെന്താണ്, പോർച്ചുഗീസ് ഭരണത്തിൻ കീഴിലായിരുന്ന പ്രദേശങ്ങൾ ഏവ?

   • ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ യൂറോപ്യൻ കോട്ട ഫോർട്ട് മാനുവൽ ആണ്, ഇത് കൊച്ചിയിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.
   • കൊച്ചി, ഗോവ, ദാമൻ, ദിയു എന്നീ പ്രദേശങ്ങൾ പോർച്ചുഗീസുകാരുടെ ഭരണത്തിൻ കീഴിലായി.

4. കൊളച്ചൽ യുദ്ധത്തിന്റെ (1741) ഫലം എന്തായിരുന്നു?

   • മാർത്താണ്ഡവർമ്മ ഭരിച്ച തിരുവിതാംകൂർ കൊളച്ചലിൽ ഡച്ചുകാരെ പരാജയപ്പെടുത്തി.
   • ഈ പരാജയത്തെത്തുടർന്ന് ഡച്ചുകാർക്ക് ഇന്ത്യയിലെ മേൽക്കൈ നഷ്ടപ്പെട്ടു.
   • ഇതൊരു യൂറോപ്യൻ ശക്തിയെ ഒരു ഇന്ത്യൻ ഭരണാധികാരി പരാജയപ്പെടുത്തിയ ആദ്യത്തെ യുദ്ധമായിരുന്നു.

5. 1757-ലെ പ്ലാസി യുദ്ധത്തിനുശേഷം ഇംഗ്ലീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനിയുടെ ഭരണപരമായ സാന്നിധ്യം ശക്തിപ്പെടുത്താൻ സഹായിച്ച നയങ്ങൾ എന്തായിരുന്നു?

   • ബംഗാൾ കീഴടക്കിയത് ബ്രിട്ടീഷുകാർക്ക് അവരുടെ സൈനിക ശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കാനും രാജ്യത്തിന്റെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങൾ കീഴടക്കാൻ പണം സ്വരൂപിക്കാനും സഹായിച്ചു.
   • 1764-ലെ ബക്സർ യുദ്ധത്തിലൂടെ കമ്പനിക്ക് ബീഹാർ, ബംഗാൾ, ഒഡീഷ പ്രവിശ്യകളിലെ നികുതി പിരിക്കാനുള്ള അവകാശം ലഭിച്ചു.

6. സന്താൽ കലാപത്തിലെ പ്രധാന ഗോത്ര നേതാക്കൾ ആരായിരുന്നു, ഈ സമരത്തിന്റെ ഫലം എന്തായിരുന്നു?

   • സിദ്ധുവും കൻഹുവും സന്താൽ സമരങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകി.
   • കലാപം ബ്രിട്ടീഷുകാർ ക്രൂരമായി അടിച്ചമർത്തി (സിദ്ധുവിനെയും കൻഹുവിനെയും കൊലപ്പെടുത്തി), എന്നിരുന്നാലും സന്താൽ കലാപം ഗോത്ര പ്രതിരോധത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ ഒരു പ്രധാന അധ്യായമായി മാറി.

സാധ്യമായ 3-മാർക്ക് ചോദ്യങ്ങൾ

1. ഹോർട്ടസ് മലബാറിക്കസ് (Hortus Malabaricus) കേന്ദ്രീകരിച്ച് ഡച്ചുകാരും ഇന്ത്യയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിന്റെ ചരിത്രപരവും സാംസ്കാരികവുമായ സംഭാവനകൾ വിവരിക്കുക.

   • ഡച്ചുകാരുമായുള്ള ബന്ധത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സംഭാവന ഹോർട്ടസ് മലബാറിക്കസ് എന്ന കൃതിയാണ്.
   • ഈ പുസ്തകം കേരളത്തിലെ 742 ഔഷധ സസ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നു.
   • അന്നത്തെ ഡച്ച് ഗവർണറായിരുന്ന ഹെൻറിക്-വാൻ-റീഡ് ആണ് ഈ കൃതിയുടെ സമാഹർത്താവ്.
   • ഇ dalamnya ഒരു തദ്ദേശീയ വൈദ്യനായ ഇട്ടി അച്യുതൻ സഹകരിച്ചിരുന്നു.
   • ഹോർട്ടസ് മലബാറിക്കസ് മലയാളം വാക്കുകളോടെ അച്ചടിച്ച ആദ്യത്തെ പുസ്തകമായിരുന്നു.

2. ബ്രിട്ടീഷുകാർ നടപ്പാക്കിയ റയട്ട്‌വാരി സമ്പ്രദായത്തിന്റെ പ്രധാന സവിശേഷതകൾ വിശദീകരിക്കുക.

   • ഇത് ദക്ഷിണ ഇന്ത്യയിലും ദക്കാനിലും നടപ്പാക്കി.
   • തോമസ് മൺറോയും അലക്സാണ്ടർ റീഡുമാണ് ഇത് നടപ്പാക്കിയത്.
   • കർഷകരെ ഭൂവുടമകളായി കണക്കാക്കി.
   • ബ്രിട്ടീഷുകാർ കർഷകരിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് നികുതി പിരിച്ചു.
   • നികുതി അടയ്ക്കാൻ കഴിയാത്ത കർഷകരുടെ ഭൂമി ബ്രിട്ടീഷുകാർ പിടിച്ചെടുത്തു.

3. ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ സാമ്പത്തിക നയങ്ങൾ ഇന്ത്യൻ കർഷകരെയും കരകൗശല വിദഗ്ധരെയും എങ്ങനെ പ്രതികൂലമായി ബാധിച്ചു?

   • കർഷകർ: ഉയർന്ന നികുതി കാരണം കടക്കെണിയിലാകാനും ഭൂമി നഷ്ടപ്പെടാനും ഇടയാക്കി. ഭക്ഷ്യ വിളകൾക്ക് പകരം പണവിളകൾ (ഇൻഡിഗോ, പരുത്തി പോലെ) വളർത്താൻ നിർബന്ധിതരായി, ഇത് ഭക്ഷ്യ ദൗർലഭ്യത്തിലേക്ക് നയിച്ചു. വെള്ളപ്പൊക്കം അല്ലെങ്കിൽ വരൾച്ച കാരണം വിളകൾ നശിച്ചാലും അവർക്ക് നികുതി ഇളവ് ലഭിച്ചില്ല.
   • കരകൗശല വിദഗ്ധർ: ബ്രിട്ടനിൽ നിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്ത യന്ത്ര നിർമ്മിത ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ കാരണം ഇന്ത്യൻ കരകൗശല ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്കുള്ള (പരുത്തി-പട്ട്- കമ്പിളി വസ്ത്രങ്ങൾ, കളിമൺ പാത്രങ്ങൾ മുതലായവ) വിപണി നശിച്ചു. ഇത് കരകൗശല വിദഗ്ധർക്ക് തൊഴിൽ നഷ്ടപ്പെടാൻ കാരണമായി, പലരെയും അവരുടെ പരമ്പരാഗത തൊഴിലുകൾ ഉപേക്ഷിക്കാൻ നിർബന്ധിതരാക്കി.

4. ഇന്ത്യൻ നാട്ടുരാജ്യങ്ങൾക്കിടയിൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർ നടപ്പാക്കിയ പ്രധാന നയങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ്, ഇത് 1857-ലെ വിപ്ലവത്തിലേക്ക് നയിച്ചതിൽ എത്രത്തോളം പങ്കുവഹിച്ചു?

   • സഹായ സൈനിക വ്യവസ്ഥ (Subsidiary Alliance Policy): നാട്ടുരാജ്യങ്ങൾ കമ്പനി സൈന്യത്തിന്റെ ഒരു യൂണിറ്റ് അവരുടെ രാജ്യത്ത് രാജാവിന്റെ ചെലവിൽ സ്ഥിരമായി നിലനിർത്തേണ്ടി വന്നു. രാജാവിന് മറ്റ് യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളുമായി സഖ്യങ്ങളുണ്ടാക്കാനോ ബ്രിട്ടീഷ് ഗവർണർ ജനറലുമായി കൂടിയാലോചിക്കാതെ നടപടിയെടുക്കാനോ കഴിഞ്ഞില്ല. ഈ വ്യവസ്ഥകൾ ലംഘിക്കുന്നത് രാജ്യത്തെ കൂട്ടിച്ചേർക്കലിന് കാരണമായി.
   • അനന്തരാവകാശ നിഷേധനയം (Doctrine of Lapse): രാജാവിന് പുരുഷ അനന്തരാവകാശികൾ ഇല്ലെങ്കിൽ ദത്തെടുക്കാനുള്ള അധികാരം നിർത്തലാക്കി. പുരുഷ അനന്തരാവകാശികൾ ഇല്ലെങ്കിൽ, നാട്ടുരാജ്യം ഓട്ടോമാറ്റിക്കായി ഇംഗ്ലീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനിയുടെ നിയന്ത്രണത്തിലാകും.

യൂണിറ്റ് 2: ദേശീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഉദയത്തിലേക്ക്

സാധ്യമായ 2-മാർക്ക് ചോദ്യങ്ങൾ

1. ഇംഗ്ലീഷ് വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ ഇന്ത്യക്കാർക്ക് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യാൻ പ്രേരിപ്പിച്ച ആശയങ്ങൾ എന്തൊക്കെയായിരുന്നു?

   • ജനാധിപത്യത്തെക്കുറിച്ച് അവർ ബോധവാന്മാരായി.
   • സ്വാതന്ത്ര്യം, സമത്വം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് അവർ പഠിച്ചു.
   • തുല്യ നീതി, ശാസ്ത്രീയ ചിന്ത, പൗരാവകാശങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് അവർക്ക് അവബോധം ലഭിച്ചു.

2. ഇന്ത്യയിലെ പത്രപ്രവർത്തന രംഗത്ത് രാജാ രാം മോഹൻ റോയിക്ക് എന്തു പ്രധാന പങ്കാണ് വഹിക്കാൻ കഴിഞ്ഞത്?

   • അദ്ദേഹം ഇന്ത്യയിൽ പത്രപ്രവർത്തനത്തിന് തുടക്കമിട്ടു.
   • ബംഗാളിയിൽ 'സംവാദ് കൗമുദി', പേർഷ്യനിൽ 'മിറാത്-ഉൾ-അഖ്ബർ' എന്നീ പത്രങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു.
   • ഈ പത്രങ്ങൾ ബ്രിട്ടീഷ് നയങ്ങളെ വിമർശിക്കുകയും ചൂഷണത്തിനെതിരെ വിമർശനാത്മകമായ ചിന്താഗതി പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.

3. സ്വദേശി സമിതികളുടെ (സ്വമേധയാ ഉള്ള സംഘടനകൾ) പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ എന്തായിരുന്നു?

   • സ്വദേശി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സന്ദേശം പ്രചരിപ്പിക്കുക.
   • വോളണ്ടിയർമാർക്ക് ശാരീരിക പരിശീലനം നൽകുക.
   • പകർച്ചവ്യാധികളും മറ്റ് രോഗങ്ങളും ബാധിച്ചവരെ സഹായിക്കുക.
   • സ്വദേശി വിദ്യാലയങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുക.

4. ബംഗാൾ വിഭജനത്തിലൂടെ നടപ്പാക്കിയ ബ്രിട്ടീഷ് 'വിഭജിച്ച് ഭരിക്കുക' എന്ന നയം എന്തായിരുന്നു?

   • ബംഗാൾ വിഭജനം (1905) ദേശീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ശക്തി കേന്ദ്രമായ പ്രവിശ്യയെ വിഭജിക്കാനാണ് ലക്ഷ്യമിട്ടത്.
   • ബംഗാളിനെ കിഴക്കൻ ബംഗാൾ (മുസ്ലിം ഭൂരിപക്ഷം) എന്നും പടിഞ്ഞാറൻ ബംഗാൾ (ഹിന്ദു ഭൂരിപക്ഷം) എന്നും വിഭജിച്ചു, അതുവഴി "നമ്മുടെ ഭരണത്തിനെതിരായ ഒരു ശക്തമായ വിഭാഗത്തെ" വിഭജിച്ച് ദുർബലപ്പെടുത്തി.

5. ഹോം റൂൾ ലീഗ് നയിച്ചത് ആരാണ്, അതിന്റെ ലക്ഷ്യം എന്തായിരുന്നു?

   • ആനി ബസന്റും ബാലഗംഗാധര തിലകനും ചേർന്നാണ് ഹോം റൂൾ ലീഗ് നയിച്ചത്.
   • ഈ സംഘടനയുടെ ലക്ഷ്യം ഹോം റൂൾ അഥവാ സ്വയംഭരണമായിരുന്നു.

സാധ്യമായ 3-മാർക്ക് ചോദ്യങ്ങൾ

1. ഇന്ത്യയിൽ ദേശീയതയുടെ പ്രചാരണത്തിന് സാഹിത്യത്തിനും പത്രങ്ങൾക്കും എന്തു സംഭാവന നൽകി?

   • സാഹിത്യ കൃതികളും പത്രങ്ങളും ദേശീയത പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചു.
   • ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരായ പ്രതിഷേധവും ജനങ്ങൾ നേരിട്ട കഷ്ടപ്പാടുകളും ചൂഷണങ്ങളും സാഹിത്യ കൃതികളിൽ വിഷയങ്ങളായി.
   • ദിനബന്ധു മിത്ര, ബങ്കിം ചന്ദ്ര ചാറ്റർജി, രബീന്ദ്രനാഥ ടാഗോർ തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ എഴുത്തുകാരുടെ കൃതികൾ ദേശീയത വളർത്തി.
   • ഇംഗ്ലീഷിലും പ്രാദേശിക ഭാഷകളിലുമുള്ള പത്രങ്ങൾ ബ്രിട്ടീഷ് നയങ്ങളെ വിമർശിക്കുകയും ചൂഷണത്തിനെതിരെ വിമർശനാത്മകമായ ചിന്താഗതി വളർത്തുകയും ചെയ്തു.

2. പണ്ഡിത രമാഭായി നടത്തിയ മൂന്ന് പ്രധാന സാമൂഹിക പരിഷ്കരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ പട്ടികപ്പെടുത്തി വിശദീകരിക്കുക.

   • അവർ ബാലവിവാഹത്തിനെതിരെ പോരാടി.
   • വിധവകൾക്കും പെൺകുട്ടികൾക്കും വേണ്ടി നിരവധി വിദ്യാലയങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു.
   • അത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി 'ആര്യ മഹിളാ സമാജ്' എന്ന സംഘടന സ്ഥാപിച്ചു.
   • വിധവകളുടെ പുനരധിവാസത്തിനായി 'ശാരദാ സദൻ' എന്ന പേരിൽ ഒരു അഭയകേന്ദ്രം ആരംഭിച്ചു.
   • സ്ത്രീകൾക്ക് തൊഴിൽ പരിശീലനം നൽകുന്നതിനായി 'മുക്തി മിഷൻ' എന്ന പേരിൽ ഒരു പദ്ധതി ആരംഭിച്ചു.

3. ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഗതാഗത, ആശയവിനിമയ സൗകര്യങ്ങൾ വികസിപ്പിച്ചത് എങ്ങനെ യാദൃച്ഛികമായി ഇന്ത്യൻ ദേശീയതയുടെ വളർച്ചയെ സഹായിച്ചു?

   • ബ്രിട്ടീഷുകാർ വ്യാപാരം, വ്യവസായം, സൈനിക ആവശ്യങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കായി റെയിൽവേ, തപാൽ സംവിധാനം, ടെലിഗ്രാഫ് സേവനങ്ങൾ എന്നിവ വികസിപ്പിച്ചു.
   • ഈ സൗകര്യങ്ങൾ ആളുകൾക്ക് ഇന്ത്യയുടെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിലും യാത്ര ചെയ്യാനും ആശയവിനിമയം നടത്താനും പരസ്പരം മനസ്സിലാക്കാനും സഹായിച്ചു.
   • ഏകീകൃത ഭരണ സംവിധാനം, നിയമ സംവിധാനം, നാണയ സമ്പ്രദായം എന്നിവയുടെ നടപ്പാക്കലും ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ ഒരുമയുടെ ബോധം സൃഷ്ടിച്ചു.
   • ഈ രീതിയിൽ, ദേശീയത എന്ന ആശയം ഉയർന്നുവന്നു, ദേശീയ പ്രസ്ഥാനം ശക്തിപ്പെട്ടു.

4. സ്വദേശി പ്രസ്ഥാനം ഇന്ത്യൻ ജനങ്ങളെ എങ്ങനെ സ്വാധീനിക്കുകയും ദേശീയ പോരാട്ടത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു?

   • സമരത്തിന്റെ പ്രധാന രീതി ഇന്ത്യൻ ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ ഉപയോഗവും ബ്രിട്ടീഷ് ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ ബഹിഷ്കരണവുമായിരുന്നു.
   • 'സ്വയംപര്യാപ്തത' എന്ന ആശയം സ്വദേശി വ്യവസായങ്ങൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനും ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാരിന്റെ വ്യാപാര വരുമാനം ഇല്ലാതാക്കാനും ലക്ഷ്യമിട്ടു.
   • ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭാഗമായി നിരവധി ഇന്ത്യൻ സംരംഭങ്ങൾ (തുണി മില്ലുകൾ, സോപ്പ് ഫാക്ടറികൾ, ദേശീയ ബാങ്കുകൾ തുടങ്ങിയവ) ആരംഭിച്ചു.
   • ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിലൂടെ, ഇന്ത്യയിലെ സാധാരണ ജനങ്ങൾ, സ്ത്രീകൾ, വിദ്യാർത്ഥികൾ എന്നിവർ ആദ്യമായി ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ പങ്കാളികളായി.
   • ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന് ദേശീയ തലത്തിൽ ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനം പ്രചരിപ്പിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു, ദേശീയ പോരാട്ടത്തെ സാധാരണ ജനങ്ങളുമായി അടുപ്പിച്ചു.

യൂണിറ്റ് 3: ഭൂമിയുടെ ചലനങ്ങൾ: ഭ്രമണവും പരിക്രമണവും

സാധ്യമായ 2-മാർക്ക് ചോദ്യങ്ങൾ

1. പ്രകാശവൃത്തം (Circle of Illumination) എന്താണ്?

   • ഭൂമിക്ക് സൂര്യനിൽ നിന്ന് പ്രകാശം ലഭിക്കുന്നു.
   • ഭ്രമണ സമയത്ത്, ഭൂമിയിൽ പകലും രാത്രിയും വേർതിരിക്കുന്ന സാങ്കൽപ്പിക രേഖയാണ് പ്രകാശവൃത്തം.

2. കോറിയോളിസ് പ്രതിഭാസവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഫെറലിന്റെ നിയമം (Ferrel’s Law) പറയുക.

   • കോറിയോളിസ് പ്രതിഭാസം കാരണം സമുദ്ര പ്രവാഹങ്ങളും കാറ്റുകളും അവയുടെ ദിശ മാറ്റുന്നു.
   • ഉത്തരാർദ്ധഗോളത്തിൽ അവ വലത്തോട്ട് വ്യതിചലിക്കുന്നു.
   • ദക്ഷിണാർദ്ധഗോളത്തിൽ അവ ഇടത്തോട്ട് വ്യതിചലിക്കുന്നു.

3. സൂര്യന്റെ apparent movement (ഭാSിതമായ ചലനം) എന്താണ്?

   • ഭ്രമണ സമയത്ത് ഭൂമിയുടെ അക്ഷം 23½° കോണിൽ നിലനിർത്തുന്നതിനാൽ, സൂര്യന്റെ apparent position ಕರ್ക്കിട രാശിക്കും മകരം രാശിക്കും ഇടയിൽ വടക്കോട്ടും തെക്കോട്ടും മാറുന്നു.
   • സൂര്യന്റെ സ്ഥാനത്തെ ഈ apparent മാറ്റത്തെ സൂര്യന്റെ apparent movement എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

4. ശൈത്യ അയനാന്തം (Winter Solstice) നിർവചിക്കുക, ഈ സമയത്ത് ധ്രുവപ്രദേശങ്ങളിൽ അനുഭവപ്പെടുന്ന തുടർച്ചയായ ഇരുട്ടിന്റെ കാലയളവ് പറയുക.

   • ശൈത്യ അയനാന്തം ഡിസംബർ 22-ന് സംഭവിക്കുന്നു. ഈ ദിവസം, ദക്ഷിണാർദ്ധഗോളത്തിൽ ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയ പകലും ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ രാത്രിയും അനുഭവപ്പെടുന്നു.
   • സെപ്തംബർ മുതൽ മാർച്ച് വരെയുള്ള ആറ് മാസങ്ങളിൽ, ഉത്ത ധ്രുവപ്രദേശത്ത് തുടർച്ചയായ ഇരുട്ട് അനുഭവപ്പെടുന്നു.

5. ഗ്രീൻവിച്ച് സമയനില (Greenwich Mean Time - GMT) എന്താണ്?

   • അന്താരാഷ്ട്ര സമയ കണക്കുകൂട്ടലിനായി, ഇംഗ്ലണ്ടിലെ റോയൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഒബ്സർവേറ്ററിയിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന രേഖാംശം പൂജ്യം ഡിഗ്രി മെറിഡിയനായി (പ്രൈം മെറിഡിയൻ) കണക്കാക്കുന്നു.
   • ഈ പ്രൈം മെറിഡിയനിലെ പ്രാദേശിക സമയത്തെ ഗ്രീൻവിച്ച് സമയനില എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

സാധ്യമായ 3-മാർക്ക് ചോദ്യങ്ങൾ

1. വേനൽ അയനാന്ത സമയത്ത് (ജൂൺ 21) ഉത്തരാർദ്ധഗോളത്തിൽ പകൽ സമയത്തിന്റെ ദൈർഘ്യം എങ്ങനെ മാറുന്നു എന്ന് വിശദീകരിക്കുക.

   • വേനൽ അയനാന്തം ജൂൺ 21-ന് സംഭവിക്കുന്നു.
   • ഈ ദിവസം, ഉത്തരാർദ്ധഗോളത്തിൽ ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയ പകലും ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ രാത്രിയും അനുഭവപ്പെടുന്നു.
   • സൂര്യന്റെ apparent position ಕರ್ക്കിട രാശിയിൽ (23½° വടക്ക്) ലംബമായി അനുഭവപ്പെടുന്നു.
   • 90° വടക്ക്, 66½° വടക്ക് അക്ഷാംശങ്ങളിൽ, ദിവസത്തിന്റെ ദൈർഘ്യം 24 മണിക്കൂറാണ്.

2. ഉത്തരായണത്തിനും ദക്ഷിണായണത്തിനും (Uttarāyana and Dakshināyana) തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം വിശദീകരിക്കുക.

   • ഉത്തരായണം (വടക്കോട്ടുള്ള apparent ചലനം): ശൈത്യ അയനാന്തത്തിനു ശേഷം (ഡിസംബർ 22), സൂര്യന്റെ apparent ചലനം മകര രാശിയിൽ (23½° തെക്ക്) നിന്ന് ಕರ್ക്കിട രാശിയിലേക്ക് (23½° വടക്ക്) മാറുന്നു.
   • ദക്ഷിണായണം (തെക്കോട്ടുള്ള apparent ചലനം): വേനൽ അയനാന്തത്തിനു ശേഷം (ജൂൺ 21), സൂര്യന്റെ apparent സ്ഥാനം ಕರ್ക്കിട രാശിയിൽ (23½° വടക്ക്) നിന്ന് മകര രാശിയിലേക്ക് (23½° തെക്ക്) മാറുന്നു.

3. ഋതുക്കൾ എങ്ങനെ ഉണ്ടാകുന്നു? നാല് പ്രധാന ഋതുക്കളും ഓരോന്നിന്റെയും ഒരു പ്രത്യേകതയും പട്ടികപ്പെടുത്തുക.

   • ഭൂമിയുടെ പരിക്രമണവും സൂര്യന്റെ apparent സ്ഥാനത്തിലെ വ്യതിയാനങ്ങൾ കാരണം സൗര ഊർജ്ജ ലഭ്യതയിലെ വ്യത്യാസങ്ങളും കാരണം ഋതുക്കൾ ഉണ്ടാകുന്നു.
   • വസന്തം: ചെടികൾ പൂക്കുകയും കായ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
   • ഗ്രീഷ്മം: ഉയർന്ന അന്തരീക്ഷ താപനിലയും സാധാരണയായി ദൈർഘ്യമേറിയ പകലും.
   • ശരത്കാലം: ശൈത്യകാലം വരുന്നതിനുമുമ്പ് മരങ്ങൾ ഇലകൾ പൊഴിക്കുന്നു.
   • ശൈത്യകാലം: കുറഞ്ഞ അന്തരീക്ഷ താപനില, മഞ്ഞുവീഴ്ച, സാധാരണയായി ദൈർഘ്യമേറിയ രാത്രികൾ.

യൂണിറ്റ് 4: അടിസ്ഥാന സാമ്പത്തിക പ്രശ്നങ്ങളും സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയും

സാധ്യമായ 2-മാർക്ക് ചോദ്യങ്ങൾ

1. മനുഷ്യന്റെ ആവശ്യങ്ങളുടെ രണ്ട് പ്രത്യേകതകൾ പട്ടികപ്പെടുത്തുക.

   • മനുഷ്യന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ വൈവിധ്യമാർന്നതും അനന്തവുമാണ്.
   • ചില ആവശ്യങ്ങൾ ഒറ്റയ്ക്ക് നിറവേറ്റാം, മറ്റുള്ളവ കൂട്ടായ പ്രയത്നങ്ങളിലൂടെ നിറവേറ്റാം.
   • ഒരു ആവശ്യം നിറവേറ്റിയാൽ അത് ആവർത്തിച്ചേക്കാം.
   • ആവശ്യങ്ങൾ കാലം, സ്ഥലം, വ്യക്തികൾ എന്നിവ അനുസരിച്ച് വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു.

2. 'ആർക്കുവേണ്ടി ഉത്പാദിപ്പിക്കുക?' എന്ന ഉത്പാദന പ്രശ്നം ഉത്പാദന ഘടകങ്ങളുമായി എങ്ങനെ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു?

   • ഈ പ്രശ്നം എന്നാൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെട്ട ചരക്കുകളും സേവനങ്ങളും ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ എങ്ങനെ വിതരണം ചെയ്യണമെന്ന് തീരുമാനിക്കുക എന്നതാണ്.
   • ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെട്ട ചരക്കുകളുടെ മൂല്യം ഉത്പാദന ഘടകങ്ങളുടെ (ഭൂമി, തൊഴിൽ, മൂലധനം, സംഘാടനം) അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിതരണം ചെയ്യണം.
   • വരുമാനം വാടക, വേതനം, പലിശ, ലാഭം എന്നിവയായി വിതരണം ചെയ്യണം.

3. അറിവ് സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ (Knowledge Economy) എന്താണ്?

   • അറിവും വൈദഗ്ധ്യവുമാണ് വളർച്ചയുടെയും നൂതനത്വത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാന ഘടകങ്ങളായ ഒരു സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥയാണ് അറിവ് സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ.
   • ഈ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിൽ, അറിവ് ഒരു പ്രധാന വിഭവമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
   • അതിന്റെ സൃഷ്ടി, പ്രചരണം, പ്രയോഗം എന്നിവ സാമ്പത്തിക വികസനത്തിന് നിർണായകമാണ്.

4. കാൾ മാർക്സും ഡേവിഡ് റിക്കാർഡോയും വികസിപ്പിച്ച സാമ്പത്തിക സിദ്ധാന്തങ്ങൾ പറയുക.

   • കാൾ മാർക്സ് 'സർപ്ലസ് വാല്യു സിദ്ധാന്തം' വികസിപ്പിച്ചു. തൊഴിലിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന മൂല്യത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും മുതലാളിയാണ് കൈവശം വെക്കുന്നതെന്ന് അദ്ദേഹം വാദിച്ചു.
   • ഡേവിഡ് റിക്കാർഡോ രണ്ട് രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വ്യാപാരം ഇരു രാജ്യങ്ങളുടെയും ക്ഷേമം വർദ്ധിപ്പിക്കുമെന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ 'വാടക സിദ്ധാന്തം' പ്രശസ്തമാണെന്നും വാദിച്ചു.

സാധ്യമായ 3-മാർക്ക് ചോദ്യങ്ങൾ

1. തൊഴിൽ തീവ്രമായ ഉത്പാദന രീതിയുടെ (Labour Intensive Technique) സവിശേഷതകൾ വിശദീകരിക്കുക.

   • ഉത്പാദനത്തിൽ കൂടുതൽ തൊഴിലാളികളെ ഉൾപ്പെടുന്നു.
   • മൂലധന ഉപയോഗം കുറഞ്ഞ നിലയിലാണ്.
   • ഇത് കൂടുതൽ സമയമെടുക്കുന്ന ഒരു ഉത്പാദന രീതിയാണ്.
   • ഇത് പലപ്പോഴും പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദ ഉത്പാദന രീതിയാണ്.
   • സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ഉപയോഗം പരിമിതമാണ്.

2. ഒരു സോഷ്യലിസ്റ്റ് സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ (Socialist Economy) പ്രധാന സവിശേഷതകൾ പട്ടികപ്പെടുത്തുക.

   • ഉത്പാദന ഘടകങ്ങളുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശം സർക്കാരിൽ നിക്ഷിപ്തമാണ്.
   • സാമൂഹികക്ഷേമമാണ് പ്രധാന ലക്ഷ്യം.
   • വിപണിയിൽ സർക്കാർ നിയന്ത്രണമുണ്ട്.
   • കേന്ദ്ര ആസൂത്രണ കമ്മിറ്റി വിഭവങ്ങൾ വിനിയോഗിക്കുന്നത് വിഭവങ്ങളുടെ ലഭ്യതയും ദേശീയ ലക്ഷ്യങ്ങളും പരിഗണിച്ച് നടത്തുന്നു.
   • വരുമാനത്തിലും സമ്പത്തിലും അസമത്വം കുറയ്ക്കാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്നു.

3. നോബൽ സമ്മാനം നേടിയ അമർത്യാ സെൻ (Amartya Kumar Sen) എന്നിവരുടെ സാമ്പത്തിക ചിന്തകൾ സംഗ്രഹിക്കുക.

   • ക്ഷേമ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിലാണ് (Welfare Economics) അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഭാവന പ്രധാനമായും ഉള്ളത്.
   • വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം, സാമൂഹിക നീതി എന്നിവയ്ക്ക് ഊന്നൽ നൽകി സാമ്പത്തിക പുരോഗതി ഉണ്ടാകണമെന്ന് അദ്ദേഹം ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു.
   • രാജ്യത്തിന്റെ പുരോഗതിക്ക് ലിംഗ സമത്വവും സ്ത്രീ ശാക്തീകരണവും അനിവാര്യമാണെന്ന് അദ്ദേഹം വാദിച്ചു.
   • സാമ്പത്തിക വികസനം മനുഷ്യന്റെ അവകാശങ്ങളിലും സ്വാതന്ത്ര്യങ്ങളിലും ചെലുത്തുന്ന സ്വാധീനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിലയിരുത്തണമെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിച്ചു.

യൂണിറ്റ് 5: ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടന: അവകാശങ്ങളും കടമകളും

സാധ്യമായ 2-മാർക്ക് ചോദ്യങ്ങൾ

1. ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയിലെ സമത്വത്തിനുള്ള അവകാശം (Right to Equality) നൽകുന്ന ഉറപ്പുകൾ എന്തൊക്കെയാണ്?

   • ഇത് നിയമത്തിനു മുന്നിൽ എല്ലാവർക്കും സമത്വം ഉറപ്പ് നൽകുന്നു, കൂടാതെ എല്ലാവർക്കും നിയമത്തിന്റെ തുല്യ സംരക്ഷണം നൽകുന്നു.
   • മതം, വർഗ്ഗം, ജാതി, ലിംഗം, ജനനസ്ഥലം എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള വിവേചനം ഇത് നിരോധിക്കുന്നു.
   • ഹോട്ടലുകൾ, കടകൾ, കിണറുകൾ, പൊതു റോഡുകൾ തുടങ്ങിയ പൊതു സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് തുല്യ പ്രവേശനം ഇത് ഉറപ്പ് നൽകുന്നു.
   • പൊതുജോലികളിൽ തുല്യ അവസരം, അയിത്തം നിർത്തലാക്കൽ, സ്ഥാനങ്ങൾ ഇല്ലാതാക്കൽ എന്നിവ ഇത് ഉറപ്പ് നൽകുന്നു.

2. വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുള്ള അവകാശ നിയമം, 2009 (Right to Education Act, 2009) ന്റെ ലക്ഷ്യം എന്താണ്?

   • 86-ാം ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി നിയമം 2002 പ്രകാരം വിദ്യാഭ്യാസം ആർട്ടിക്കിൾ 21A പ്രകാരം ഒരു മൗലികാവകാശമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു.
   • ഈ നിയമം (2009, 2010 മുതൽ പ്രാബല്യത്തിൽ) ആറ് മുതൽ പതിനാല് വയസ്സ് വരെയുള്ള എല്ലാ കുട്ടികൾക്കും സൗജന്യവും നിർബന്ധിതവും ഗുണനിലവാരമുള്ളതുമായ വിദ്യാഭ്യാസം ഉറപ്പാക്കുന്നു.

3. സാംസ്കാരികവും വിദ്യാഭ്യാസപരവുമായ അവകാശങ്ങളുടെ (Cultural and Educational Rights) പശ്ചാത്തലത്തിൽ 'ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾ' (minorities) എന്ന് കണക്കാക്കുന്നത് ആരെയാണ്?

   • ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾ എന്നത് പൊതുവായ ഭാഷ, മതം, അല്ലെങ്കിൽ സംസ്കാരം പിന്തുടരുന്ന ജനവിഭാഗങ്ങളാണ്.
   • ഒരു പ്രത്യേക രാജ്യത്തിന്റെ ഭാഗത്തോ രാജ്യത്തിലോ മറ്റ് ഗ്രൂപ്പുകളേക്കാൾ അവർ സംഖ്യാപരമായി കുറവാണ്.

4. ഹേബിയസ് കോർപ്പസ് (Habeas Corpus) എന്ന റിട്ടിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം എന്താണ്?

   • നിയമവിരുദ്ധമായി തടവിലാക്കപ്പെട്ട ഒരാളെ കോടതിയുടെ മുന്നിൽ ഹാജരാക്കാൻ തടവുകാരനെ കൈവശം വെക്കുന്നയാളോട് ആവശ്യപ്പെടുന്ന കോടതി ഉത്തരവാണ് ഹേബിയസ് കോർപ്പസ്.

സാധ്യമായ 3-മാർക്ക് ചോദ്യങ്ങൾ

1. മൗലികാവകാശങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തിലെ മാഗ്നാ കാർട്ടയുടെ (Magna Carta) പ്രാധാന്യം വിവരിക്കുക.

   • മാഗ്നാ കാർട്ട ബ്രിട്ടനിലെ അവകാശങ്ങളുടെ ആദ്യത്തെ രേഖാമൂലമുള്ള രേഖയാണ്.
   • രാജാവും അവന്റെ ഭരണകൂടവും നിയമത്തിന് അതീതരല്ലെന്ന് ഈ രേഖ പ്രഖ്യാപിച്ചു.
   • 1215-ൽ ഇംഗ്ലണ്ടിലെ അന്നത്തെ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന ജോൺ രാജാവിനെ ജനങ്ങൾ ഈ രേഖയിൽ ഒപ്പിടാൻ നിർബന്ധിച്ചു.
   • ഇത് പിന്നീട് ബ്രിട്ടീഷ് പാർലമെന്റിന്റെ അധികാരങ്ങൾക്കും നിയമ തത്വങ്ങൾക്കും അടിസ്ഥാനമായി മാറി.

2. മൗലികാവകാശങ്ങളും നിർദ്ദേശക തത്വങ്ങളും (Directive Principles of State Policy) അവയുടെ വ്യത്യാസങ്ങൾക്കിടയിലും എങ്ങനെ പരസ്പരം പൂരകമാണ് എന്ന് വിശദീകരിക്കുക.

   • പൂരക സ്വഭാവം: മൗലികാവകാശങ്ങൾ സർക്കാരിന്റെ അധികാരങ്ങൾ പരിമിതപ്പെടുത്തുന്നു, അതേസമയം നിർദ്ദേശക തത്വങ്ങൾ സാമൂഹിക ക്ഷേമത്തിനായി ചില നടപടികൾ സ്വീകരിക്കാൻ സർക്കാരിനെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.
   • പങ്കിട്ട ലക്ഷ്യം: രണ്ടും നീതി, സ്വാതന്ത്ര്യം, സമത്വം, സാഹോദര്യം എന്നിവ ഉറപ്പാക്കാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്നു.
   • ജനാധിപത്യ നടപ്പാക്കൽ: മൗലികാവകാശങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ ജനാധിപത്യം നടപ്പിലാക്കുന്നു, അതേസമയം മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശക തത്വങ്ങൾ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക ജനാധിപത്യം യാഥാർത്ഥ്യമാക്കുന്നു.

3. ഇന്ത്യൻ പൗരന്മാരുടെ മൗലിക കടമകളിൽ (Fundamental Duties - Article 51A) ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള മൂന്ന് പൗര കടമകൾ പട്ടികപ്പെടുത്തുക.

   • ഭരണഘടന അനുസരിക്കുകയും അതിന്റെ ആശയങ്ങൾക്കും സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും ദേശീയ പതാകയ്ക്കും ദേശീയ ഗാനത്തിനും ആദരവ് നൽകുകയും ചെയ്യുക.
   • ഇന്ത്യയുടെ പരമാധികാരവും ഐക്യവും അഖണ്ഡതയും ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുകയും സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുക.
   • രാജ്യത്തെ പ്രതിരോധിക്കുകയും ആവശ്യപ്പെടുമ്പോൾ ദേശീയ സേവനം അനുഷ്ഠിക്കുകയും ചെയ്യുക.
   • പൊതു സ്വത്ത് സംരക്ഷിക്കുകയും അക്രമം ഉപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുക.
   • വന, തടാക, നദി, വന്യജീവികൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള പ്രകൃതിദത്തമായ പരിസ്ഥിതിയെ സംരക്ഷിക്കുകയും മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുക.

യൂണിറ്റ് 6: വിഭവ ഉപയോഗവും സുസ്ഥിരതയും

സാധ്യമായ 2-മാർക്ക് ചോദ്യങ്ങൾ

1. ഭൂമിയുടെ പുറംതോടിൽ കാണപ്പെടുന്ന ധാതുക്കൾ എങ്ങനെ ഉപയോഗയോഗ്യമാകുന്നു എന്ന പ്രക്രിയ വിശദീകരിക്കുക.

   • ധാതുക്കൾ ഭൂമിയുടെ പുറംതോടിൽ അയിരുകളുടെ രൂപത്തിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്.
   • ഈ അയിരുകളിൽ ലോഹം മാലിന്യങ്ങളുമായി കലർന്നിരിക്കുന്നു.
   • ഖനനം, ശുദ്ധീകരണം/സംസ്കരണം എന്നിവയ്ക്ക് ശേഷം മാത്രമേ അവ ഉപയോഗയോഗ്യമാകൂ.

2. ഇരുമ്പ് ധാതുക്കളും (Ferrous) ഇരുമ്പല്ലാത്ത ധാതുക്കളും (Non-ferrous metallic minerals) തമ്മിലുള്ള വ്യതിരിക്ത സവിശേഷതകൾ എന്തൊക്കെയാണ്?

   • ഇരുമ്പ് ധാതുക്കൾ: ചാര നിറമായി കാണപ്പെടുന്നു, കാന്തിക സ്വഭാവമുള്ളവയാണ്, ഭാരമുള്ളവയാണ്.
   • ഇരുമ്പല്ലാത്ത ധാതുക്കൾ: വിവിധ നിറങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു, കാന്തികമല്ലാത്തവയാണ്, താരതമ്യേന ഭാരം കുറഞ്ഞവയാണ്.

3. ഇന്ത്യൻ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ വളർച്ചയ്ക്ക് ഇരുമ്പ്, ഉരുക്ക് വ്യവസായം (Iron and Steel Industry) എന്തുകൊണ്ട് നിർണായകമാണ്?

   • ഇത് വ്യാവസായിക വികസനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമാണ്, മറ്റ് വ്യവസായങ്ങൾക്ക് അസംസ്കൃത വസ്തുക്കൾ നൽകുന്നു (അടിസ്ഥാന വ്യവസായം).
   • ഇത് മറ്റ് വ്യവസായങ്ങളെയും സേവന മേഖലകളെയും പിന്തുണയ്ക്കുന്നു, രാജ്യത്തിന്റെ വരുമാനം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
   • തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു, ജനങ്ങളുടെ ജീവിത നിലവാരം ഉയർത്തുന്നു.

4. ശബ്ദ മലിനീകരണം (Noise Pollution) എന്താണ്, അത് ആളുകളെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുന്നു?

   • ശബ്ദ മലിനീകരണം എന്നത് വ്യവസായങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറന്തള്ളുന്ന അമിതമായ ശബ്ദമാണ്.
   • ഇത് ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലെ ആളുകളുടെ ശാരീരികവും മാനസികവുമായ ആരോഗ്യത്തെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുന്നു.

5. സുസ്ഥിര വികസനം (sustainable development) നേടുന്നതിന് ശുപാർശ ചെയ്യപ്പെടുന്ന മൂന്ന് രീതികൾ എന്തൊക്കെയാണ്?

   • സുസ്ഥിര വികസനം ലക്ഷ്യമിടുന്നത് ഭാവി തലമുറകളുടെ ആവശ്യങ്ങളെ വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യാതെ ഇന്നത്തെ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുക എന്നതാണ്.
   • ഇത് നേടുന്നതിനുള്ള രീതികളിൽ പുനരുപയോഗം (recycling), ഉപയോഗം കുറയ്ക്കൽ (reducing usage), വിഭവങ്ങൾ വീണ്ടും ഉപയോഗിക്കൽ (reusing resources) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.

സാധ്യമായ 3-മാർക്ക് ചോദ്യങ്ങൾ

1. ജീർണ്ണിക്കാത്ത (Organic)തും ജീർണ്ണിക്കാത്തതല്ലാത്ത (Inorganic)തുമായ ലോഹങ്ങളല്ലാത്ത ധാതുക്കൾ (non-metallic minerals) തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസങ്ങൾ വിവരിക്കുക.

   • ലോഹങ്ങൾ അടങ്ങിയില്ലാത്ത ധാതുക്കളെ അലോഹ ധാതുക്കൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
   • അവയ്ക്ക് താരതമ്യേന കുറഞ്ഞ കാഠിന്യം, തിളക്കം, രൂപഭേദീയത എന്നിവയുണ്ട്.
   • അലോഹ ധാതുക്കൾ (Organic minerals - Biominerals): കൽക്കരി, പെട്രോളിയം എന്നിവ പോലെ ജൈവ ഘടകങ്ങൾ അടങ്ങിയവ.
   • അജൈവ ധാതുക്കൾ (Inorganic minerals): ഗ്രാഫൈറ്റ്, കളിമണ്ണ് എന്നിവ പോലെ അജൈവ ഘടകങ്ങൾ അടങ്ങിയവ.

2. നിർമ്മാണ വ്യവസായങ്ങളുടെ ചില പ്രദേശങ്ങളിലെ കേന്ദ്രീകരണം മൂലം ഉണ്ടാകുന്ന മൂന്ന് പ്രശ്നങ്ങൾ പട്ടികപ്പെടുത്തി വിശദീകരിക്കുക.

   • മേഖലകളിലെ അസമത്വം: പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളുടെയും അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുടെയും അസമമായ വിതരണം കാരണം വ്യവസായങ്ങൾ ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു, ഇത് വരുമാനത്തിലും ജീവിത നിലവാരത്തിലും പിന്നോക്കം നിൽക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ അന്തരത്തിന് കാരണമാകുന്നു.
   • കുടിയേറ്റം: വികസിതമല്ലാത്ത പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ആളുകൾ തൊഴിലിനും മെച്ചപ്പെട്ട ജീവിത സാഹചര്യങ്ങൾക്കുമായി വികസിത വ്യാവസായിക മേഖലകളിലേക്ക് മാറുന്നു. ഇത് വികസിത പ്രദേശങ്ങളിലെ ജനസാന്ദ്രത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
   • നഗരവൽക്കരണം: കുടിയേറ്റവും സ്വാഭാവിക ജനസംഖ്യാ വർദ്ധനവും നഗരങ്ങളുടെ വലുപ്പത്തെയും ജനസംഖ്യയെയും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് വലിയ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക, പാരിസ്ഥിതിക മാറ്റങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നു.

3. എന്തുകൊണ്ടാണ് ഒഡീഷ ഇന്ത്യയിലെ ഇരുമ്പ്, ഉരുക്ക് വ്യവസായത്തിന്റെ പ്രധാന കേന്ദ്രമായി മാറിയത്?

   • ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സ്ഥാനം: ഒഡീഷയുടെ സ്ഥാനം, ധാതുലവണങ്ങളുടെയും ജലലഭ്യതയുടെയും ലഭ്യതയോടൊപ്പം, വ്യാവസായിക വളർച്ചയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു.
   • അസംസ്കൃത വസ്തുക്കൾ: കിയോഞ്ചർ, സുന്ദർഗഡ്, മയൂർഭഞ്ച് തുടങ്ങിയ ജില്ലകളിൽ ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള ഇരുമ്പ് ധാതു നിക്ഷേപങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നു. കൽക്കരിയുടെ ലഭ്യത താൽച്ചർ മേഖലയിലാണ്.
   • ബന്ധിതത്വം: മികച്ച റെയിൽവേ ശൃംഖലയും ഹൈവേകളും ഫാക്ടറികളെ (റൂർക്കേല, കലിംഗനഗർ പോലുള്ളവ) ഇന്ത്യയിലെ പ്രധാന വിപണികളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.
   • വ്യാപാര സൗകര്യം: നീണ്ട തീരപ്രദേശവും തുറമുഖങ്ങളും ആഭ്യന്തര, അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാരം സുഗമമാക്കുന്നു, ഒഡീഷയെ ഒരു വ്യവസായ കേന്ദ്രമായി ഉറപ്പിക്കുന്നു.

യൂണിറ്റ് 7: മാധ്യമങ്ങളും സാമൂഹിക പ്രതിഫലനങ്ങളും

സാധ്യമായ 2-മാർക്ക് ചോദ്യങ്ങൾ

1. വ്യക്തികളിൽ വായന, എഴുത്ത് കഴിവുകൾ വികസിപ്പിക്കാൻ മാധ്യമങ്ങൾ എങ്ങനെ സഹായിക്കുന്നു?

   • പത്രങ്ങൾ, മാസികകൾ, ബ്ലോഗുകൾ, സോഷ്യൽ മീഡിയ എന്നിവയിലൂടെ വ്യക്തികൾക്ക് എഴുതിയ ഭാഷയുമായി സമ്പർക്കം പുലർത്താൻ കഴിയുന്നു. ഇത് വായന പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു.
   • സോഷ്യൽ മീഡിയ, ബ്ലോഗുകൾ, ഓൺലൈൻ ഫോറങ്ങൾ പോലുള്ള സംവേദനാത്മക പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ വ്യക്തികൾക്ക് അവരുടെ ചിന്തകൾ പ്രതിഫലിപ്പിക്കാനും പങ്കുവെക്കാനും അവസരം നൽകുന്നു.

2. പരമ്പരാഗത മാധ്യമങ്ങളും പുതിയ മാധ്യമങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ആശയവിനിമയ രീതിയിലെ പ്രധാന വ്യത്യാസം എന്താണ്?

   • പരമ്പരാഗത മാധ്യമങ്ങൾ (അച്ചടി/പ്രക്ഷേപണം): ആശയവിനിമയം ഏകദിശയാണ് (അയച്ചയാളിൽ നിന്ന് സ്വീകരിക്കുന്നയാൾക്ക് മാത്രം). സംവേദനം പരിമിതമാണ്.
   • പുതിയ മാധ്യമങ്ങൾ (ഡിജിറ്റൽ/സോഷ്യൽ): ആശയവിനിമയം ആശയവിനിമയക്കാർക്കും സ്വീകർത്താക്കൾക്കും ഇടയിൽ സുഗമമായ ദ്വിദിശ സംവേദനം സാധ്യമാക്കുന്നു. സംവേദനം ഉയർന്നതാണ്.

3. ഉപഭോക്തൃ സ്വഭാവത്തെ മാധ്യമങ്ങൾ സ്വാധീനിക്കുന്ന രണ്ട് വഴികൾ പറയുക.

   • മാധ്യമങ്ങൾ പരസ്യങ്ങളുടെയും പാചക പരിപാടികളുടെയും ഒരു കലവറയാണ്.
   • മാധ്യമങ്ങൾ പരസ്യം ചെയ്യുക, ജോലിക്കുള്ള അവസരങ്ങൾ അറിയിക്കുക, ഉപഭോക്തൃവാദം വർദ്ധിപ്പിക്കുക എന്നിവയിലൂടെ ആഗോള സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ വളർച്ചയെ നയിക്കുന്നു.
   • പരസ്യങ്ങൾ നമ്മുടെ ഭക്ഷണ രീതികളെയും ഉപഭോക്തൃ സ്വഭാവത്തെയും രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിൽ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നു.

4. കൃത്രിമ ബുദ്ധി (Artificial Intelligence - AI) എന്താണ്, അത് മാധ്യമങ്ങളെ എങ്ങനെ സ്വാധീനിച്ചിരിക്കുന്നു?

   • AI എന്നത് കമ്പ്യൂട്ടർ സിസ്റ്റങ്ങൾ മനുഷ്യന്റെ ബുദ്ധിയെ അനുകരിക്കുന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, യന്ത്രങ്ങൾക്ക് മനുഷ്യരെപ്പോലെ ചിന്തിക്കാനും തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കാനും കഴിവ് നൽകുന്നു.
   • AI മാധ്യമങ്ങളുടെ വളർച്ചയെ ഇന്ധനം നൽകുകയും വിവരങ്ങളുടെ ഉത്പാദനം, വിതരണം, ഉപഭോഗം എന്നിവയിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾക്ക് കാരണമാവുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

സാധ്യമായ 3-മാർക്ക് ചോദ്യങ്ങൾ

1. സാമൂഹികവൽക്കരണം (Socialisation) എന്താണ്? ഈ പ്രക്രിയയിൽ മാധ്യമങ്ങളുടെ പങ്ക് വിശദീകരിക്കുക.

   • സാമൂഹികവൽക്കരണം എന്നത് കുട്ടിക്കാലം മുതൽ സമൂഹത്തിൽ എങ്ങനെ ജീവിക്കണം, പെരുമാറണം എന്ന് നമ്മുടെ ചുറ്റുപാടിൽ നിന്ന് പഠിക്കുന്ന പ്രക്രിയയാണ്.
   • കുടുംബം, സ്കൂൾ, കൂട്ടുകാർ എന്നിവയോടൊപ്പം മാധ്യമങ്ങളും സാമൂഹികവൽക്കരണത്തിന് സഹായിക്കുന്നു.
   • സമൂഹത്തിൽ എങ്ങനെ ഇടപെടണം, എന്ത് ആഗ്രഹിക്കണം എന്നതിനെക്കുറിച്ച് മാധ്യമങ്ങൾ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നു.
   • ഒരു തലമുറയിൽ നിന്ന് മറ്റൊന്നിലേക്ക് കൈമാറുന്ന സാമൂഹിക മൂല്യങ്ങളും മനോഭാവങ്ങളും മാധ്യമങ്ങളിലൂടെയും കൈമാറപ്പെടുന്നു.

2. സമൂഹത്തിൽ സ്റ്റീരിയോടൈപ്പുകൾ രൂപീകരിക്കുന്നതിനും നിലനിർത്തുന്നതിനും മാധ്യമങ്ങൾ എങ്ങനെ സംഭാവന നൽകുന്നു?

   • സ്റ്റീരിയോടൈപ്പുകൾ എന്നത് വംശം, ലിംഗം, സംസ്കാരം, നിറം തുടങ്ങിയവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ലളിതമായ, പൊതുവായ വിശ്വാസങ്ങളാണ്.
   • സീരിയലുകൾ, പരസ്യങ്ങൾ, സിനിമകൾ തുടങ്ങിയ വിവിധ മാധ്യമ രൂപങ്ങളിൽ ഈ മുൻധാരണകൾ പ്രതിഫലിക്കുന്നു.
   • മാധ്യമങ്ങൾ ജനഹിതത്തെ സ്വാധീനിക്കുകയും സാമൂഹിക മാനദണ്ഡങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.
   • ഈ ശക്തിപ്പെടുത്തലിലൂടെ, മാധ്യമങ്ങൾ ഈ പൊതുവായ മുൻധാരണകളെ രൂപീകരിക്കുന്നതിലും നിലനിർത്തുന്നതിലും ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു.

3. ഡിജിറ്റൽ പെരുമാറ്റച്ചട്ടങ്ങളുമായി (Digital Etiquette) ബന്ധപ്പെട്ട ആശയവിനിമയത്തിനുള്ള മൂന്ന് മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ പട്ടികപ്പെടുത്തി അതിന്റെ ഒരു പ്രയോജനം വിശദീകരിക്കുക.

   • മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ: മറ്റുള്ളവരുടെ സ്വകാര്യതയെ മാനിക്കുക; ദുരുപയോഗമായ ഭാഷ ഒഴിവാക്കുക; ഡിജിറ്റൽ ഇടങ്ങളിലെ സന്ദേശങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധിക്കുക; പോസ്റ്റുകൾ പങ്കിടുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കുക. (ഏതെങ്കിലും മൂന്നെണ്ണം)
   • പ്രയോജനം: ഡിജിറ്റൽ പെരുമാറ്റച്ചട്ടം പാലിക്കുന്നത് നല്ലതും ഫലപ്രദവുമായ ഓൺലൈൻ സംവേദനം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് ബഹുമാനപൂർവമായ ആശയവിനിമയം ഉറപ്പാക്കുകയും മനസ്സിലാക്കുന്നതിൽ വ്യക്തത നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. സൈബർ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ കുറയ്ക്കാൻ ഇത് സഹായിക്കുകയും സമൂഹത്തെ സുരക്ഷിതമായ ഡിജിറ്റൽ ഇടങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

 

SOCIAL SCIENCE I

Unit 1: Invasion and Resistance

Possible 2-Mark Questions

1. List two key factors that led Europeans to discover an eastward sea route by the end of the fifteenth century.

   • Technological advancements in European shipbuilding and sailing.
   • Growth in geographical knowledge.
   • Improvements in compass and map-making techniques.
   • The conquest of Constantinople by the Turks necessitated finding alternative trade routes.

2. What was the primary conflict between the Portuguese and the Zamorin of Kozhikode?

   • The Zamorin refused to expel Arab traders and grant exclusive trading rights to the Portuguese.
   • The Zamorin did not grant the Portuguese a monopoly on trade.

3. Name the first European fort in India and state which regions came under Portuguese rule.

   • The first European fort in India was Fort Manuel, established in Kochi.
   • Kochi, Goa, Daman, and Diu came under Portuguese rule.

4. What was the result of the Battle of Colachel (1741)?

   • Travancore, under Marthandavarma, defeated the Dutch at Colachel.
   • This defeat marked the end of Dutch supremacy in India.
   • It was the first instance where a European power was defeated by an Indian ruler.

5. What policies contributed to the strengthening of the English East India Company’s administrative presence in India after the Battle of Plassey (1757)?

   • The conquest of Bengal enabled the British to build military power and raise funds for further conquests.
   • Following the Battle of Buxar (1764), the company gained the right to collect taxes in Bihar, Bengal, and Orissa.

6. Who were the main tribal leaders of the Santhal Rebellion and what was the outcome of the struggle?

   • Sidhu and Kanhu led the Santhal resistance.
   • Although brutally suppressed by the British (resulting in the deaths of Sidhu and Kanhu), the rebellion became a significant event in the history of tribal resistance.

Possible 3-Mark Questions

1. Describe the historical and cultural contributions of the relationship between the Dutch and India, focusing on Hortus Malabaricus.

   • The most significant contribution was the compilation of Hortus Malabaricus.
   • This book documented information on 742 medicinal plants found in Kerala.
   • Hendrik van Rheed, the Dutch governor at the time, compiled this work.
   • An indigenous medical practitioner, Itti Achuthan, assisted in its composition.
   • Hortus Malabaricus was the first book to include Malayalam words in its print.

2. Explain the key features of the Ryotwari System implemented by the British.

   • This system was primarily implemented in South India and the Deccan region.
   • Thomas Munro and Alexander Reed were instrumental in its execution.
   • Under this system, peasants were recognized as the proprietors or landlords of their land.
   • The British government collected taxes directly from these farmers.
   • Farmers who failed to pay their taxes faced the seizure of their land.

3. How did the economic policies of the British adversely affect Indian farmers and artisans?

   • Farmers: High taxes forced farmers to take loans from moneylenders, leading to debt traps and land loss. They were compelled to cultivate cash crops like indigo and cotton instead of food crops, resulting in food shortages. They received no tax relief even during crop damage due to natural calamities.
   • Artisans: The influx of machine-made goods from Britain destroyed the market for Indian handicrafts (textiles, pottery, etc.). This led to unemployment for artisans, forcing many to abandon their traditional crafts.

4. What were the key policies implemented by the British that caused immense dissatisfaction among Indian princely states, leading to the Revolt of 1857?

   • Subsidiary Alliance Policy: Princely states had to maintain a British army unit at their own expense and could not engage in alliances or military actions without the Governor-General's approval. Violations led to annexation.
   • Doctrine of Lapse: This policy denied Indian rulers the right to adopt an heir if they died without a natural male successor. If no male heir existed, the state was annexed by the Company.

Unit 2: Towards the Emergence of the National Movement

Possible 2-Mark Questions

1. What ideas did English-educated Indians become conscious of, which challenged British rule?

   • Awareness of democratic principles.
   • Understanding of concepts like freedom and egalitarianism.
   • Consciousness regarding equal justice, scientific temper, and civil rights.

2. What significant role did Raja Ram Mohan Roy play in the field of journalism in India?

   • He is considered a pioneer of Indian journalism.
   • He started newspapers like Sambad Kaumudi (Bengali) and Mirat ul-Akbar (Persian).
   • These publications criticized British policies and fostered a critical attitude towards exploitation.

3. What were the main objectives of the Swadeshi Samitis (voluntary organizations)?

   • To propagate the message of the Swadeshi Movement.
   • To provide physical training to volunteers.
   • To assist individuals affected by epidemics and other health issues.
   • To establish national educational institutions (Swadeshi Vidyalayas).

4. Identify the British policy of 'divide and rule' that was implemented through the Partition of Bengal.

   • The Partition of Bengal in 1905 aimed to divide the province, a center of nationalist activity.
   • Bengal was divided into Muslim-majority East Bengal and Hindu-majority West Bengal, strategically weakening the united opposition to British rule.

5. Who led the Home Rule League and what was its goal?

   • The Home Rule League was led by Annie Besant and Bal Gangadhara Tilak.
   • Its primary goal was to achieve Home Rule, meaning self-governance for India.

Possible 3-Mark Questions

1. How did literature and newspapers contribute to the spread of nationalism in India?

   • Literary works and newspapers played a crucial role in disseminating nationalist ideas.
   • Protests against the British and the suffering of the people became common themes in literature.
   • Writers like Dinabandhu Mitra, Bankim Chandra Chatterjee, and Rabindranath Tagore instilled nationalist sentiments through their works.
   • Newspapers, in both English and regional languages, criticized British policies and fostered a critical perspective against exploitation.

2. List and explain three key social reforming activities carried out by Pandita Ramabai.

   • She actively campaigned against the practice of child marriage.
   • She established several schools dedicated to the education of widows and girls.
   • She founded an organization called ‘Arya Mahila Samaj’ to support these reform activities.
   • She established ‘Sharada Sadan,’ a shelter for the rehabilitation of widows.
   • She initiated the Mukti Mission to provide vocational training to women.

3. How did the expansion of Transport and Communication facilities by the British inadvertently aid the growth of Indian nationalism?

   • The British expanded railways, postal services, and telegraph networks primarily for their trade, industrial, and military interests.
   • These improved facilities enabled people from different regions to travel, communicate, and interact, fostering a sense of shared identity.
   • The implementation of a unified administrative system, legal framework, and currency also contributed to a feeling of national unity.
   • Consequently, these developments inadvertently strengthened the emergence of nationalist ideas and the national movement.

4. How did the Swadeshi Movement influence the Indian people and strengthen the national struggle?

   • The movement's primary strategy involved promoting the use of Indian goods and boycotting British products.
   • The principle of 'Self-reliance' aimed to boost indigenous industries and reduce trade revenue for the British government.
   • This period saw the establishment of numerous Indian enterprises, including textile mills, soap factories, and national banks.
   • For the first time, common people, women, and students actively participated in a political movement.
   • The movement effectively spread the freedom struggle across India, bringing the national cause closer to the masses.

Unit 3: Movements of the Earth: Rotation and Revolution

Possible 2-Mark Questions

1. What is the Circle of Illumination?

   • The Earth receives light from the Sun.
   • During rotation, the imaginary line that separates the illuminated (day) and dark (night) sides of the Earth is called the Circle of Illumination.

2. State Ferrel’s Law in relation to the Coriolis Effect.

   • The Coriolis Effect causes ocean currents and winds to change their direction of movement.
   • In the Northern Hemisphere, these movements are deflected to the right.
   • In the Southern Hemisphere, they are deflected to the left.

3. What is the apparent movement of the Sun?

   • Due to the constant tilt of the Earth's axis (23.5°) during its revolution around the Sun, the Sun's apparent position shifts northwards and southwards between the Tropic of Cancer and the Tropic of Capricorn.
   • This observed shift in the Sun's position is termed the apparent movement of the Sun.

4. Define Winter Solstice and mention the duration of continuous darkness experienced in the polar region during this period.

   • The Winter Solstice occurs around December 22nd. On this day, the Southern Hemisphere experiences its longest day and shortest night.
   • During the period from September to March (six months), the North Polar region experiences continuous darkness.

5. What is Greenwich Mean Time (GMT)?

   • For the purpose of calculating international time, the longitude passing through the Royal British Observatory in Greenwich, England, is designated as the zero-degree meridian (Prime Meridian).
   • The local time observed at this Prime Meridian is known as Greenwich Mean Time (GMT).

Possible 3-Mark Questions

1. Explain how the duration of daylight changes in the Northern Hemisphere during Summer Solstice (June 21).

   • The Summer Solstice occurs annually on June 21st.
   • On this specific day, the Northern Hemisphere experiences its longest period of daylight and its shortest night.
   • The Sun's rays are directly overhead at the Tropic of Cancer (23.5° North latitude).
   • At latitudes north of the Arctic Circle (90° North and 66.5° North), daylight lasts for a continuous 24 hours.

2. Explain the difference between Uttarayanam and Dakshinayanam.

   • Uttarāyana (Apparent northward movement): After the Winter Solstice (December 22), the Sun's apparent position shifts from the Tropic of Capricorn (23.5° South) towards the Tropic of Cancer (23.5° North).
   • Dakshināyana (Apparent southward movement): Following the Summer Solstice (June 21), the Sun's apparent position shifts from the Tropic of Cancer (23.5° North) towards the Tropic of Capricorn (23.5° South).

3. How are seasons caused? List the four major seasons and one characteristic of each.

   • Seasons are caused by the Earth's revolution around the Sun and the variations in the amount of solar energy received due to the apparent shift in the Sun's position relative to the Earth's tilted axis.
   • Spring: Characterized by blooming plants and fruit production.
   • Summer: Marked by high atmospheric temperatures and generally longer daylight hours.
   • Autumn: Trees shed their leaves in preparation for winter.
   • Winter: Characterized by low atmospheric temperatures, snowfall, and generally longer nights.

Unit 4: Basic Economic Problems and the Economy

Possible 2-Mark Questions

1. List two characteristics of human needs.

   • Human needs are varied and unlimited.
   • Some needs can be satisfied individually, while others require collective effort.
   • A fulfilled need may recur.
   • Needs differ based on time, place, and individuals.

2. How does the production problem 'For Whom to Produce?' relate to the factors of production?

   • This problem involves deciding how the produced goods and services will be distributed among the population.
   • The value generated by production needs to be distributed based on the contribution of the factors of production (land, labor, capital, organization).
   • Income is distributed in the form of rent, wages, interest, and profit.

3. What is a knowledge economy?

   • A knowledge economy is an economic system where knowledge and skills are the primary drivers of growth and innovation.
   • In this system, knowledge is considered a crucial resource, and its creation, dissemination, and application are vital for economic development.

4. State the economic theories developed by Karl Marx and David Ricardo.

   • Karl Marx developed the ‘Theory of Surplus Value,’ arguing that capitalists retain a significant portion of the value generated by labor.
   • David Ricardo proposed the ‘Theory of Rent’ and argued that international trade can benefit all participating countries.

Possible 3-Mark Questions

1. Explain the characteristics of the Labour Intensive Technique of production.

   • This production method involves employing a larger number of laborers.
   • It utilizes a lower level of capital investment.
   • The production process typically takes a longer time.
   • It is often considered an environmentally friendly production method.
   • It involves limited use of advanced technology.

2. List the main features of a Socialist Economy.

   • The government owns and controls the factors of production.
   • The primary objective is social welfare and the common good.
   • The government exercises significant control over market activities.
   • A central planning committee allocates resources based on available resources and national goals.
   • It aims to reduce income and wealth inequality within society.

3. Summarize the economic thoughts of Nobel laureate Amartya Kumar Sen.

   • His primary contributions are in the field of Welfare Economics.
   • He emphasized that economic progress should focus on improving education, healthcare, and ensuring social justice.
   • He argued that gender equality and women's empowerment are essential for national development.
   • He believed that economic development should be evaluated based on its impact on human rights and freedoms.

Unit 5: Constitution of India: Rights and Duties

Possible 2-Mark Questions

1. What are the guarantees provided by the Right to Equality in the Indian Constitution?

   • It guarantees equality before the law and equal protection of the laws for all individuals.
   • It prohibits discrimination on grounds of religion, race, caste, sex, or place of birth.
   • It ensures equal access to public places like hotels, shops, wells, and roads.
   • It guarantees equality of opportunity in public employment, prohibits untouchability, and abolishes titles.

2. What is the objective of the Right to Education Act, 2009?

   • Education was declared a fundamental right under Article 21A through the 86th Constitutional Amendment Act in 2002.
   • The Act (effective from 2010) mandates free and compulsory education for all children between the ages of six and fourteen, ensuring quality education.

3. Who are considered 'minorities' in the context of Cultural and Educational Rights?

   • Minorities are defined as groups of people who share a common language, religion, or culture.
   • These groups are numerically smaller compared to the dominant population in a specific region or the country as a whole.

4. What is the purpose of the writ Habeas Corpus?

   • Habeas Corpus is a legal order issued by a court requiring that a detained person be brought before the court.
   • Its purpose is to determine if the person's detention is lawful and to prevent illegal imprisonment.

Possible 3-Mark Questions

1. Describe the significance of the Magna Carta (1215) in the timeline of Fundamental Rights.

   • The Magna Carta is recognized as the earliest written document outlining rights in Britain.
   • It established the principle that the king and the government are subject to the law.
   • English nobles compelled King John to sign this charter in 1215.
   • It later served as a foundational document for the powers of the British Parliament and legal principles.

2. Explain how the Fundamental Rights and the Directive Principles of State Policy are complementary despite their differences.

   • Complementary Nature: Fundamental Rights act as limitations on government power, while Directive Principles guide the government to take positive actions for social welfare.
   • Shared Objective: Both aim to establish justice, liberty, equality, and fraternity in society.
   • Democratic Realization: Fundamental Rights help establish political democracy, while Directive Principles guide the realization of socio-economic democracy.

3. List three civic duties included in the Fundamental Duties of Indian citizens (Article 51A).

   • To respect the Constitution, its ideals, institutions, the National Flag, and the National Anthem.
   • To protect and uphold the sovereignty, unity, and integrity of India.
   • To defend the country and render national service when called upon.
   • To safeguard public property and renounce violence.
   • To protect and improve the natural environment, including forests, rivers, lakes, and wildlife.

Unit 6: Resource Utilisation and Sustainability

Possible 2-Mark Questions

1. Explain the process by which minerals found in the Earth's crust become usable.

   • Minerals are present in the Earth's crust primarily as ores, which are mixtures containing metals and impurities.
   • These ores must undergo mining and subsequent refining or processing to become usable.

2. What are the distinguishing features of Ferrous and Non-ferrous metallic minerals?

   • Ferrous minerals: Typically appear grey, possess magnetic properties, and are heavy.
   • Non-ferrous minerals: Come in various colors, are non-magnetic, and are generally lighter in weight.

3. Why is the Iron and Steel Industry crucial for the growth of the Indian economy?

   • As a foundational industry, it provides essential raw materials for numerous other industries.
   • It supports various sectors, contributing to the nation's overall income.
   • It generates employment opportunities, thereby improving people's standard of living.

4. What is meant by Noise Pollution and how does it affect people?

   • Noise pollution refers to excessive noise generated, typically from industrial activities.
   • It negatively impacts the physical and mental health of individuals residing in the vicinity.

5. What are the three methods recommended to achieve sustainable development?

   • Sustainable development involves meeting current needs without compromising the ability of future generations to meet theirs.
   • Key methods include recycling materials, reducing resource consumption, and reusing resources.

Possible 3-Mark Questions

1. Describe the differences between Organic and Inorganic non-metallic minerals.

   • Non-metallic minerals are those that do not contain metals.
   • They generally exhibit lower hardness, lustre, and ductility compared to metallic minerals.
   • Organic minerals (Biominerals): These minerals contain organic components, such as coal and petroleum.
   • Inorganic minerals: These minerals are composed of inorganic substances, like graphite and clay.

2. List and explain three problems caused by the concentration of manufacturing industries in specific regions.

   • Regional Inequality: Uneven distribution of resources and infrastructure leads to industrial concentration in certain areas, causing disparities in income and living standards compared to underdeveloped regions.
   • Migration: People move from less developed areas to industrial hubs seeking employment and better living conditions, leading to increased population density in developed areas.
   • Urbanization: Migration and natural population growth contribute to the expansion of cities, resulting in significant socio-economic and environmental changes.

3. Why did Odisha become a major centre for the iron and steel industry in India?

   • Geographical Advantage: Odisha's location, coupled with the availability of essential minerals and water resources, facilitated industrial development.
   • Raw Material Availability: High-grade iron ore deposits are abundant in districts like Keonjhar, Sundargarh, and Mayurbhanj. Coal is accessible from the Talcher region.
   • Connectivity: An effective railway network and highways connect major industrial sites like Rourkela and Kalinganagar to key markets across India.
   • Trade Facilitation: The state's extensive coastline and ports support both domestic and international trade, reinforcing its position as an industrial hub.

Unit 7: Media and Social Reflections

Possible 2-Mark Questions

1. How do media help in developing reading and writing skills in individuals?

   • Exposure to written content in newspapers, magazines, blogs, and social media encourages reading.
   • Interactive platforms allow individuals to express thoughts and practice writing.

2. What is the main difference in communication style between Traditional Media and New Media?

   • Traditional Media: Features one-way communication (sender to receiver) with limited interaction.
   • New Media: Facilitates two-way communication with high levels of interaction between communicators and receivers.

3. Mention two ways in which media influence consumption behaviour.

   • Media are primary sources for advertisements and lifestyle-related content (like cookery shows).
   • Media fuel the global economy through advertising, job postings, and promoting consumerism, influencing purchasing decisions and habits.

4. What is Artificial Intelligence (AI) and how has it impacted media?

   • AI involves computer systems simulating human intelligence, enabling machines to think and make decisions.
   • AI has significantly influenced media, driving changes in content creation, distribution, and consumption.

Possible 3-Mark Questions

1. What is Socialisation? Explain the role of media in this process.

   • Socialisation is the lifelong process through which individuals learn societal norms, values, and behaviors from their environment, starting from childhood.
   • Media, alongside family, educational institutions, and peer groups, plays a significant role in this process.
   • Media influences individuals' understanding of societal expectations, desires, and appropriate ways to interact within society.
   • It also transmits social values and attitudes across generations.

2. How does the media contribute to forming and maintaining stereotypes in society?

   • Stereotypes are simplified, generalized beliefs about groups based on characteristics like race, gender, or culture.
   • Media portrayals in serials, advertisements, and movies often reflect and reinforce these stereotypes.
   • By influencing public opinion and social norms, the media play a crucial role in shaping and perpetuating these generalized perceptions.

3. List three guidelines for communication related to Digital Etiquette and explain one benefit of practicing it.

   • Guidelines: Respect others' privacy; avoid abusive language; be mindful of shared content; exercise caution when posting information. (Any three)
   • Benefit: Practicing digital etiquette fosters positive and effective online interactions, ensuring respectful communication and clear understanding. It helps reduce cybercrimes and contributes to creating safer digital environments.