Chapter : Consumer rights
സങ്കൽപ്പങ്ങളെയോ സിദ്ധാന്തങ്ങളെയോ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ (Conceptual or Theoretical MCQs)
1.
ഒരാളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനായി സാധനങ്ങളും സേവനങ്ങളും വാങ്ങുകയും
ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന പ്രക്രിയയെ ഔദ്യോഗികമായി പറയുന്നത്:
A. ഉത്പാദനം (Production)
B. കൈമാറ്റം (Exchange)
C. ഉപഭോഗം (Consumption)
D. ഉപയുക്തത (Utility)
ഉത്തരം: C. ഉപഭോഗം (Consumption)
2. സാമ്പത്തികശാസ്ത്രത്തിൽ, ഒരു ഉൽപ്പന്നത്തിൻ്റെ 'ആവശ്യം തൃപ്തിപ്പെടുത്താനുള്ള കഴിവിനെ' നിർവചിക്കുന്നത്:
A. സീമാന്ത ഉപയുക്തത (Marginal utility)
B. മൊത്തം ഉപയുക്തത (Total utility)
C. പ്രയോജനം (Usefulness)
D. ഉപയുക്തത (Utility)
ഉത്തരം: D. ഉപയുക്തത (Utility)
3. കാർഡിനൽ യൂട്ടിലിറ്റി സിദ്ധാന്തം അനുസരിച്ച്, ഒരു ഉപഭോക്താവിന് ഉപഭോഗത്തിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന സംതൃപ്തിയെ അളക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നത്:
A. ഓർഡിനൽ റാങ്കിംഗുകൾ (Ordinal rankings)
B. ജൂളിലുള്ള അളവ് (Measurement in Joules)
C. എണ്ണൽ സംഖ്യകൾ (Cardinal numbers)
D. പണപരമായ മൂല്യം (വില) (Monetary value)
ഉത്തരം: C. എണ്ണൽ സംഖ്യകൾ (Cardinal numbers)
4. ഇന്ത്യയിൽ ദേശീയ ഉപഭോക്തൃ ദിനമായി ആചരിക്കുന്നത് ഏത് ദിവസമാണ്?
A. ജൂലൈ 1
B. ജൂലൈ 20
C. ഏപ്രിൽ 1
D. ഡിസംബർ 24
ഉത്തരം: D. ഡിസംബർ 24
5. ഉപഭോക്താക്കളുടെ
അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനും നടപ്പിലാക്കുന്നതിനുമായി 2019-ലെ ഉപഭോക്തൃ
സംരക്ഷണ നിയമപ്രകാരം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഏജൻസി അല്ലെങ്കിൽ സ്ഥാപനം ഏതാണ്?
A. ദേശീയ ഉപഭോക്തൃ തർക്ക പരിഹാര കമ്മീഷൻ (NCDRC)
B. ജില്ലാ ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ കൗൺസിൽ
C. ബ്യൂറോ ഓഫ് ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാൻഡേർഡ്സ് (BIS)
D. സെൻട്രൽ കൺസ്യൂമർ പ്രൊട്ടക്ഷൻ അതോറിറ്റി (CCPA)
ഉത്തരം: D. സെൻട്രൽ കൺസ്യൂമർ പ്രൊട്ടക്ഷൻ അതോറിറ്റി (CCPA)
പ്രസ്താവനകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ (Statement-based MCQs)
6. സീമാന്ത ഉപയുക്തതയെ (Marginal Utility) കൃത്യമായി നിർവചിക്കുന്ന പ്രസ്താവന ഏതാണ്?
A. ഒരു ഉൽപ്പന്നത്തിൻ്റെ എല്ലാ യൂണിറ്റുകളും തുടർച്ചയായി ഉപയോഗിക്കുന്നതിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന മൊത്തം സംതൃപ്തിയാണിത്.
B. ഉപയോഗിക്കുന്ന ആദ്യ യൂണിറ്റിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന സംതൃപ്തിയാണിത്.
C. ഒരു ഉൽപ്പന്നത്തിൻ്റെ ഒരു അധിക യൂണിറ്റ് ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ മൊത്തം ഉപയുക്തതയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന മാറ്റമാണിത്.
D. ഉപഭോഗം തുടർച്ചയായിരിക്കേണ്ട ഘട്ടമാണിത്.
ഉത്തരം: C. ഒരു ഉൽപ്പന്നത്തിൻ്റെ ഒരു അധിക യൂണിറ്റ് ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ മൊത്തം ഉപയുക്തതയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന മാറ്റമാണിത്.
7. ഉപഭോക്തൃ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുള്ള അവകാശം (Right to Consumer Education) താഴെ പറയുന്നവയിൽ ഏതൊക്കെയാണ് ഉറപ്പുനൽകുന്നത്?
I. ജീവനും സ്വത്തിനും ഭീഷണിയാകുന്ന സാധനങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കപ്പെടാനുള്ള അവകാശം.
II. വിവരമുള്ള ഒരു ഉപഭോക്താവാകാൻ അറിവും കഴിവും നേടാനുള്ള അവകാശം.
III. ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ നിയമങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അവബോധം.
IV. ഉപഭോക്തൃ നീതി പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക.
A. I, II എന്നിവ മാത്രം
B. II, III, IV എന്നിവ മാത്രം
C. I, III, IV എന്നിവ മാത്രം
D. മുകളിൽ പറഞ്ഞവയെല്ലാം
ഉത്തരം: D. മുകളിൽ പറഞ്ഞവയെല്ലാം
8.
സാധനങ്ങൾ വാങ്ങുമ്പോൾ ജിഎസ്ടി നമ്പറുള്ള ബില്ല് നിർബന്ധമായി ആവശ്യപ്പെടുന്ന
ഒരു ഉപഭോക്താവ് ഏതൊക്കെ രണ്ട് ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളാണ് നിറവേറ്റുന്നത്?
I. ഉപഭോക്തൃ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നു.
II. ഒരു സാമൂഹിക പ്രതിബദ്ധത ഉറപ്പാക്കുന്നു.
III. ആരോഗ്യ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നു.
IV. വിപണിയിലെ ധാർമ്മികതയും നിയമങ്ങളും തിരിച്ചറിയുന്നു.
A. I, III എന്നിവ
B. III, IV എന്നിവ
C. I, II എന്നിവ
D. I, IV എന്നിവ
ഉത്തരം: C. I, II എന്നിവ
9. ഈടുനിൽക്കുന്ന സാധനങ്ങളെ (Durable Goods) ശരിയായി വിവരിക്കുന്ന സവിശേഷതകൾ ഏതാണ്?
A. കുറഞ്ഞ കാലത്തേക്ക് മാത്രം ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയും; ഉദാഹരണം: പാൽ, പച്ചക്കറികൾ.
B. ആവശ്യങ്ങൾ തൃപ്തിപ്പെടുത്താൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന അന്തിമ സാധനങ്ങൾ; വീണ്ടും
ഉത്പാദന പ്രക്രിയയ്ക്ക് വിധേയമാകുന്നില്ല; ഉദാഹരണം: വസ്ത്രങ്ങൾ, ധാതുക്കൾ.
C. പ്രകൃതിയിൽ സുലഭമായത്; പണം നൽകേണ്ടതില്ല; ഉദാഹരണം: സൂര്യപ്രകാശം, വായു.
D. ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കും; പുനരുപയോഗിക്കാൻ കഴിയും; ഉദാഹരണം: വീട്, പാദരക്ഷകൾ.
ഉത്തരം: D. ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കും; പുനരുപയോഗിക്കാൻ കഴിയും; ഉദാഹരണം: വീട്, പാദരക്ഷകൾ.
10. ഉപഭോക്തൃ കോടതികളുടെ ത്രിതല ഘടന പ്രകാരം, 5 കോടി രൂപ നഷ്ടപരിഹാരം ഉൾപ്പെട്ട ഒരു കേസ് കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത് എവിടെയായിരിക്കും?
A. സുപ്രീം കോടതി
B. ദേശീയ ഉപഭോക്തൃ തർക്ക പരിഹാര കമ്മീഷൻ
C. സംസ്ഥാന ഉപഭോക്തൃ തർക്ക പരിഹാര കമ്മീഷൻ
D. ജില്ലാ ഉപഭോക്തൃ തർക്ക പരിഹാര കമ്മീഷൻ
ഉത്തരം: C. സംസ്ഥാന ഉപഭോക്തൃ തർക്ക പരിഹാര കമ്മീഷൻ
വാദവും കാരണവും/ശരി-തെറ്റ് അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ (Assertion-Reason-True/False MCQs)
11. വാദം (A):
ചൂടുള്ള കാലാവസ്ഥയിൽ ജീവിക്കുന്ന ഒരാൾക്ക് ഒരു ഫാൻ നൽകുന്ന ഉപയുക്തത,
തണുത്ത കാലാവസ്ഥയിലുള്ള ഒരാൾക്ക് ലഭിക്കുന്നതിന് തുല്യമായിരിക്കില്ല.
കാരണം (R): ഉപയുക്തത വ്യക്തികളെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു, അത് സ്ഥലത്തിനും സമയത്തിനും അനുസരിച്ച് വ്യത്യാസപ്പെടാം.
A. A-യും R-ഉം ശരിയാണ്, A-യുടെ ശരിയായ വിശദീകരണമാണ് R.
B. A-യും R-ഉം ശരിയാണ്, എന്നാൽ R, A-യുടെ ശരിയായ വിശദീകരണമല്ല.
C. A ശരിയാണ്, എന്നാൽ R തെറ്റാണ്.
D. A തെറ്റാണ്, എന്നാൽ R ശരിയാണ്.
ഉത്തരം: A. A-യും R-ഉം ശരിയാണ്, A-യുടെ ശരിയായ വിശദീകരണമാണ് R.
12. വാദം (A):
അപചയ സീമാന്ത ഉപയുക്തതാ നിയമം (Law of Diminishing Marginal Utility)
എല്ലാ ഉൽപ്പന്നങ്ങളും ഒരേ ഗുണനിലവാരമുള്ളതായിരിക്കണം എന്നും ഉപഭോഗം
തുടർച്ചയായിരിക്കണം എന്നുമുള്ള അനുമാനത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്.
കാരണം (R): ഉൽപ്പന്നത്തിൻ്റെ ഗുണനിലവാരത്തിൽ മാറ്റം
വരികയും ഉപഭോഗം ഇടവിട്ടുള്ളതാവുകയും ചെയ്താലും അപചയ സീമാന്ത ഉപയുക്തതാ
നിയമം ശരിയായിരിക്കും.
A. A-യും R-ഉം ശരിയാണ്, A-യുടെ ശരിയായ വിശദീകരണമാണ് R.
B. A-യും R-ഉം ശരിയാണ്, എന്നാൽ R, A-യുടെ ശരിയായ വിശദീകരണമല്ല.
C. A ശരിയാണ്, എന്നാൽ R തെറ്റാണ്.
D. A തെറ്റാണ്, എന്നാൽ R ശരിയാണ്.
ഉത്തരം: C. A ശരിയാണ്, എന്നാൽ R തെറ്റാണ്.
13. വാദം (A):
ഒരു ഉൽപ്പന്നം ഉപയോഗിക്കുന്നതിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന മൊത്തം ഉപയുക്തത (Total
Utility) ഏറ്റവും ഉയർന്ന നിലയിൽ എത്തുമ്പോൾ, അടുത്ത യൂണിറ്റിന്റെ സീമാന്ത
ഉപയുക്തത (Marginal Utility) പൂജ്യമായിരിക്കും.
കാരണം (R): ഈ ഘട്ടത്തിന് ശേഷം ഉപഭോഗം തുടർന്നാൽ, മൊത്തം ഉപയുക്തത കുറയാൻ തുടങ്ങുകയും സീമാന്ത ഉപയുക്തത നെഗറ്റീവ് ആകുകയും ചെയ്യും.
A. A-യും R-ഉം ശരിയാണ്, A-യുടെ ശരിയായ വിശദീകരണമാണ് R.
B. A-യും R-ഉം ശരിയാണ്, എന്നാൽ R, A-യുടെ ശരിയായ വിശദീകരണമല്ല.
C. A ശരിയാണ്, എന്നാൽ R തെറ്റാണ്.
D. A തെറ്റാണ്, എന്നാൽ R ശരിയാണ്.
ഉത്തരം: A. A-യും R-ഉം ശരിയാണ്, A-യുടെ ശരിയായ വിശദീകരണമാണ് R.
14. വാദം (A): ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ നിയമം 2019, ഇ-കൊമേഴ്സ് പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളിലെ അന്യായമായ വ്യാപാര രീതികൾ തടയുന്നതിനുള്ള നിയമങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
കാരണം (R): ഇ-കൊമേഴ്സിൻ്റെ ആവിർഭാവത്തോടെ,
വ്യാപാരത്തിൻ്റെ അത്തരം പുതിയ മേഖലകളിൽ ഉപഭോക്താക്കളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിന്
ഒരു പ്രത്യേക നിയമം ആവശ്യമായിരുന്നതിനാലാണ് ഈ സവിശേഷത ഉൾപ്പെടുത്തിയത്.
A. A-യും R-ഉം ശരിയാണ്, A-യുടെ ശരിയായ വിശദീകരണമാണ് R.
B. A-യും R-ഉം ശരിയാണ്, എന്നാൽ R, A-യുടെ ശരിയായ വിശദീകരണമല്ല.
C. A ശരിയാണ്, എന്നാൽ R തെറ്റാണ്.
D. A തെറ്റാണ്, എന്നാൽ R ശരിയാണ്.
ഉത്തരം: A. A-യും R-ഉം ശരിയാണ്, A-യുടെ ശരിയായ വിശദീകരണമാണ് R.
15. വാദം (A): ഉപഭോക്താക്കൾ വഞ്ചിക്കപ്പെടുന്നതിനുള്ള ഏക കാരണം അശ്രദ്ധയും അജ്ഞതയുമാണ്.
കാരണം (R): തട്ടിപ്പുകളിൽ നിന്ന് രക്ഷനേടാൻ
ഉപഭോക്താക്കൾക്കിടയിൽ അവബോധം വളർത്തുന്നതിനും സ്വയം സംരക്ഷണ മൂല്യങ്ങൾ
ഉണ്ടാക്കുന്നതിനും ഉപഭോക്തൃ വിദ്യാഭ്യാസം ആവശ്യമാണ്.
A. A-യും R-ഉം ശരിയാണ്, A-യുടെ ശരിയായ വിശദീകരണമാണ് R.
B. A-യും R-ഉം ശരിയാണ്, എന്നാൽ R, A-യുടെ ശരിയായ വിശദീകരണമല്ല.
C. A ശരിയാണ്, എന്നാൽ R തെറ്റാണ്.
D. A തെറ്റാണ്, എന്നാൽ R ശരിയാണ്.
ഉത്തരം: D. A തെറ്റാണ്, എന്നാൽ R ശരിയാണ്.
ട്രിപ്പിൾ മാച്ച് / താരതമ്യ ചോദ്യങ്ങൾ (Triple Match Reasoning / Comparative - Reasoning MCQs)
16.
ഇന്ത്യയിലും ആഗോളതലത്തിലുമുള്ള ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രധാന
സംഭവങ്ങളെ കാലക്രമത്തിൽ (ആദ്യം മുതൽ അവസാനം വരെ) ക്രമീകരിക്കുക:
I. മുംബൈയിൽ കൺസ്യൂമർ ഗൈഡൻസ് സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഇന്ത്യ (CGSI) സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.
II. ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണത്തിനുള്ള മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ അടങ്ങിയ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ പ്രമേയം അംഗീകരിച്ചു.
III. ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ നിയമം, 2019 നിലവിൽ വന്നു.
IV. ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ നിയമം, 1986 നിലവിൽ വന്നു.
A. I, IV, II, III
B. II, I, IV, III
C. I, II, IV, III
D. II, IV, I, III
ഉത്തരം: C. I, II, IV, III
17. ഒരു മൂലധന വസ്തു (Capital Good) ഉപഭോക്തൃ വസ്തുവിൽ (Consumer Good) നിന്ന് എങ്ങനെ വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു?
A. ഉപഭോക്തൃ വസ്തു പ്രകൃതിയിൽ സുലഭമാണ്, എന്നാൽ മൂലധന വസ്തു നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടതാണ്.
B. മൂലധന വസ്തു സാധാരണയായി വ്യക്തികൾ വ്യക്തിപരമായ ആവശ്യങ്ങൾ
തൃപ്തിപ്പെടുത്താൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു, അതേസമയം ഉപഭോക്തൃ വസ്തു ഉത്പാദന
പ്രക്രിയയിൽ സഹായിക്കുന്നു.
C. ഉപഭോക്തൃ വസ്തു ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുന്ന ഒന്നായി നിർവചിക്കപ്പെടുന്നു, എന്നാൽ മൂലധന വസ്തു കുറഞ്ഞ സമയത്തേക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നു.
D. മറ്റൊരു ഉൽപ്പന്നത്തിന്റെ ഉത്പാദനത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഭൗതിക
ഉൽപ്പന്നമാണ് മൂലധന വസ്തു, അതേസമയം ഉപഭോക്താവ് തൻ്റെ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റാൻ
ഉപയോഗിക്കുന്ന അന്തിമ ഉൽപ്പന്നമാണ് ഉപഭോക്തൃ വസ്തു.
ഉത്തരം: D. മറ്റൊരു ഉൽപ്പന്നത്തിന്റെ ഉത്പാദനത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന
ഭൗതിക ഉൽപ്പന്നമാണ് മൂലധന വസ്തു, അതേസമയം ഉപഭോക്താവ് തൻ്റെ ആവശ്യങ്ങൾ
നിറവേറ്റാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന അന്തിമ ഉൽപ്പന്നമാണ് ഉപഭോക്തൃ വസ്തു.
18. ഉപഭോക്തൃ അവകാശത്തെ (I) അതിൻ്റെ നിർവചനം/ഉദ്ദേശ്യം (II), ലംഘനത്തിൻ്റെ ഉദാഹരണം (III) എന്നിവയുമായി യോജിപ്പിക്കുക:
| I. അവകാശം | II. നിർവചനം/ഉദ്ദേശ്യം | III. ലംഘനത്തിൻ്റെ ഉദാഹരണം |
|---|---|---|
| 1. തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അവകാശം | A. ജീവനും സ്വത്തിനും ഭീഷണിയാകുന്നവയിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കപ്പെടാൻ | i. ഒരു ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ കമ്പനി മരുന്നിൻ്റെ പാർശ്വഫലങ്ങൾ മറച്ചുവെക്കുന്നു |
| 2. സുരക്ഷയ്ക്കുള്ള അവകാശം | B. വിവരമുള്ള ഒരു ഉപഭോക്താവാകാൻ അറിവും കഴിവും നേടാൻ | ii. ഒരു പ്രാദേശിക കടയുടമ അവശ്യ ഭക്ഷ്യവസ്തുവിൻ്റെ ഒരേയൊരു ബ്രാൻഡ് ഉയർന്ന വിലയ്ക്ക് വിൽക്കുന്നു |
| 3. ഉപഭോക്തൃ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുള്ള അവകാശം | C. മത്സരാധിഷ്ഠിത വിലയിൽ സാധനങ്ങളും സേവനങ്ങളും തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ | iii. ഒരു സ്കൂൾ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പരീക്ഷയുടെ സിലബസ് വിവരങ്ങൾ നൽകാൻ വിസമ്മതിക്കുന്നു |
A. 1-A-i; 2-C-ii; 3-B-iii
B. 1-C-iii; 2-A-i; 3-B-ii
C. 1-C-ii; 2-A-i; 3-B-iii
D. 1-B-iii; 2-A-ii; 3-C-i
ഉത്തരം: C. 1-C-ii; 2-A-i; 3-B-iii
19.
സാധനങ്ങളുടെ പ്രയോജനവും ഉപയുക്തതയും വിശകലനം ചെയ്യുമ്പോൾ, സിഗരറ്റ്
വലിക്കുന്നത് ആരോഗ്യത്തിന് ഹാനികരമാണെങ്കിലും ഒരാൾക്ക് അതിൽ നിന്ന്
ഉപയുക്തത ലഭിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് കാണാം. ഈ വ്യത്യാസം എടുത്തു കാണിക്കുന്നത്:
A. ധാർമ്മിക പരിഗണനകൾ പരിഗണിക്കാതെ തന്നെ ഉപയുക്തത എല്ലായ്പ്പോഴും പ്രയോജനകരമാണ്.
B. ഉപയുക്തതയിൽ ധാർമ്മികതയ്ക്ക് പ്രസക്തിയില്ല, ഉപയുക്തതയുള്ള എല്ലാ സാധനങ്ങളും പ്രയോജനകരമാകണമെന്നില്ല.
C. പ്രയോജനം കാർഡിനൽ യൂട്ടിലിറ്റി സിദ്ധാന്തത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു, എന്നാൽ ഉപയുക്തത ധാർമ്മികതയെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.
D. സിഗരറ്റ് ഒരു സാമ്പത്തിക ഉൽപ്പന്നത്തിൻ്റെ ഉദാഹരണമാണ്, അത് എല്ലായ്പ്പോഴും പ്രയോജനം നൽകുന്നു.
ഉത്തരം: B. ഉപയുക്തതയിൽ ധാർമ്മികതയ്ക്ക് പ്രസക്തിയില്ല, ഉപയുക്തതയുള്ള എല്ലാ സാധനങ്ങളും പ്രയോജനകരമാകണമെന്നില്ല.
20. ഗുണമേന്മയുടെ ചിഹ്നത്തെ (I) അത് ഉറപ്പാക്കുന്ന ഏജൻസി/മേഖല (II), ബന്ധപ്പെട്ട ഉൽപ്പന്ന വിഭാഗം (III) എന്നിവയുമായി യോജിപ്പിക്കുക:
| I. ചിഹ്നം | II. ഏജൻസി/മേഖല | III. ഉൽപ്പന്ന വിഭാഗം |
|---|---|---|
| 1. ISI മാർക്ക് | A. കാർഷിക, വന ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ | i. സിമൻ്റ്, ഗ്യാസ് സിലിണ്ടറുകൾ |
| 2. AGMARK | B. ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ | ii. ഭക്ഷ്യ എണ്ണകൾ, സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾ |
| 3. FSSAI | C. ബ്യൂറോ ഓഫ് ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാൻഡേർഡ്സ് (BIS) | iii. ഭക്ഷ്യ ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ ഗുണനിലവാരം |
A. 1-A-ii; 2-B-iii; 3-C-i
B. 1-C-ii; 2-A-i; 3-B-iii
C. 1-B-iii; 2-C-i; 3-A-ii
D. 1-C-i; 2-A-ii; 3-B-iii
ഉത്തരം: D. 1-C-i; 2-A-ii; 3-B-iii
Conceptual or Theoretical MCQs
1. The process of buying and using goods and services to fulfil one's needs is formally termed as:
A. Production
B. Exchange
C. Consumption
D. Utility
Answer: C. Consumption
2. In economics, the 'want-satisfying power of a commodity/good' is defined as:
A. Marginal utility
B. Total utility
C. Usefulness
D. Utility
Answer: D. Utility
3. The Cardinal Utility Theory posits that the satisfaction derived by a consumer through consumption can be quantified using:
A. Ordinal rankings
B. Measurement in Joules
C. Cardinal numbers
D. Monetary value (price)
Answer: C. Cardinal numbers
4. Which of the following dates is observed as National Consumer Day in India?
A. 1st July
B. 20th July
C. 1st April
D. 24th December
Answer: D. 24th December
5. Which agency
or institution was established under the Consumer Protection Act 2019
specifically to protect and enforce the rights of consumers?
A. National Consumer Disputes Redressal Commission (NCDRC)
B. District Consumer Protection Council
C. Bureau of Indian Standards (BIS)
D. The Central Consumer Protection Authority (CCPA)
Answer: D. The Central Consumer Protection Authority (CCPA)
Statement-based MCQs
6. Which statement accurately defines Marginal Utility (MU)?
A. It is the total satisfaction received from consuming all units of a commodity continuously.
B. It is the satisfaction derived from the first unit consumed.
C. It is the change in total utility that occurs when one additional unit of a commodity is consumed.
D. It is the point where consumption must be continuous.
Answer: C. It is the change in total utility that occurs when one additional unit of a commodity is consumed.
7. Which of the following features are guaranteed by the Right to Consumer Education?
I. The right to be protected from goods that pose a threat to life and property.
II. The right to acquire knowledge and skills to be an informed consumer.
III. Awareness about consumer protection laws.
IV. Promoting consumer justice.
A. I and II only
B. II, III, and IV only
C. I, III, and IV only
D. All of the above
Answer: D. All of the above
8. A consumer
who insists on receiving a bill with the GST number when purchasing
goods is fulfilling which two responsibilities?
I. Protecting consumer rights.
II. Ensuring a social commitment.
III. Ensuring health safety.
IV. Identifying ethics and regulations in the market.
A. I and III
B. III and IV
C. I and II
D. I and IV
Answer: C. I and II
9. Which set of characteristics correctly describes Durable Goods?
A. Can be used only for a short period of time; Example: Milk, Vegetables.
B. Final goods used to satisfy wants; Not subject to production process again; Example: Clothes, Minerals.
C. Abundant in nature; Need not be paid for; Example: Sunlight, Air.
D. Last for a long time; Can be reused; Example: House, Footwear.
Answer: D. Last for a long time; Can be reused; Example: House, Footwear.
10. Under the three-tier structure of Consumer Courts, a case involving compensation of Rs. 5 crore would be handled by the:
A. Supreme Court
B. National Consumer Disputes Redressal Commission
C. State Consumer Disputes Redressal Commission
D. District Consumer Disputes Redressal Commission
Answer: C. State Consumer Disputes Redressal Commission
Assertion-Reason-True/False MCQs
11. Assertion (A): The utility provided by a fan to a person living in a hot climate may not be the same for a person in a cold climate.
Reason (R): Utility is individual-based and may vary depending on place and time.
A. Both A and R are True, and R is the correct explanation of A.
B. Both A and R are True, but R is not the correct explanation of A.
C. A is True, but R is False.
D. A is False, but R is True.
Answer: A. Both A and R are True, and R is the correct explanation of A.
12. Assertion (A):
The Law of Diminishing Marginal Utility is based on the assumption that
all products must be of the same quality and consumption must be
continuous.
Reason (R): The Law of Diminishing Marginal Utility
remains true even when the quality of the product changes and
consumption is intermittent.
A. A is True, R is True, and R is the correct explanation of A.
B. A is True, R is True, but R is not the correct explanation of A.
C. A is True, but R is False.
D. A is False, but R is True.
Answer: C. A is True, but R is False.
13. Assertion (A):
When the total utility derived from consuming a commodity reaches its
maximum point, the marginal utility for the next unit consumed will be
zero.
Reason (R): After this point, if consumption continues,
the total utility will begin to decrease, and the marginal utility will
become negative.
A. Both A and R are True, and R is the correct explanation of A.
B. Both A and R are True, but R is not the correct explanation of A.
C. A is True, but R is False.
D. A is False, but R is True.
Answer: A. Both A and R are True, and R is the correct explanation of A.
14. Assertion (A): The Consumer Protection Act 2019 covers rules to prevent unfair trade practices by e-commerce platforms.
Reason (R): This feature was included because, with the
emergence of e-commerce, a specific law was needed to protect consumers
in such new areas of trade.
A. Both A and R are True, and R is the correct explanation of A.
B. Both A and R are True, but R is not the correct explanation of A.
C. A is True, but R is False.
D. A is False, but R is True.
Answer: A. Both A and R are True, and R is the correct explanation of A.
15. Assertion (A): Carelessness and ignorance are the sole reasons why consumers get cheated.
Reason (R): Consumer education is necessary to raise awareness and instil self-protection values among consumers to guard against frauds.
A. Both A and R are True, and R is the correct explanation of A.
B. Both A and R are True, but R is not the correct explanation of A.
C. A is True, but R is False.
D. A is False, but R is True.
Answer: D. A is False, but R is True.
Triple Match Reasoning / Chronological - Comparative - Reasoning MCQs
16.
Arrange the following key events related to Consumer Protection in
India/Globally in chronological order (earliest to latest):
I. Establishment of the Consumer Guidance Society of India (CGSI) in Mumbai.
II. Adoption of the United Nations Resolution containing guidelines on consumer protection.
III. Enactment of the Consumer Protection Act, 2019.
IV. Enactment of the Consumer Protection Act, 1986.
A. I, IV, II, III
B. II, I, IV, III
C. I, II, IV, III
D. II, IV, I, III
Answer: C. I, II, IV, III
17. How does a Capital Good differ from a Consumer Good?
A. A Consumer Good is abundant in nature, whereas a Capital Good is manufactured.
B. A Capital Good is typically used by individuals to satisfy personal
wants, while a Consumer Good assists in the production process.
C. A Consumer Good is defined as something that lasts for a long time
(durable), while a Capital Good is used for a short time (non-durable).
D. A Capital Good is a physical product used in the production of
another product, whereas a Consumer Good is the final good used by the
consumer to satisfy their wants.
Answer: D. A Capital Good is a physical product used in the
production of another product, whereas a Consumer Good is the final good
used by the consumer to satisfy their wants.
18. Match the Consumer Right (I) with its definition/purpose (II) and a specific example of its violation (III):
| Column I: Right | Column II: Definition/Purpose | Column III: Violation Example |
|---|---|---|
| 1. Right to Choose | A. To be protected from threats to life and property | i. A pharmaceutical company hiding side effects of a drug |
| 2. Right to Safety | B. To obtain knowledge and skills to be an informed consumer | ii. A local shopkeeper selling the only brand of essential food item at an exorbitant price |
| 3. Right to Consumer Education | C. To select goods and services at competitive prices | iii. A school refusing to provide students with syllabus information for exams |
A. 1-A-i; 2-C-ii; 3-B-iii
B. 1-C-iii; 2-A-i; 3-B-ii
C. 1-C-ii; 2-A-i; 3-B-iii
D. 1-B-iii; 2-A-ii; 3-C-i
Answer: C. 1-C-ii; 2-A-i; 3-B-iii
19.
While analyzing the usefulness and utility of goods, the source material
notes that a person gets utility from smoking a cigarette, even though
it is harmful to health. This distinction highlights that:
A. Utility is always useful, regardless of ethical considerations.
B. Ethics has no relevance in utility, and not all goods with utility are necessarily useful.
C. Usefulness depends on Cardinal Utility Theory, but utility depends on ethics.
D. Cigarettes are an example of an economic good, which always provides usefulness.
Answer: B. Ethics has no relevance in utility, and not all goods with utility are necessarily useful.
20. Match the Quality Symbol (I) with its ensuring agency/sector (II) and the related product category (III):
| Column I: Symbol | Column II: Agency/Sector | Column III: Product Category |
|---|---|---|
| 1. ISI mark | A. Agricultural and forestry products | i. Cement, Gas cylinders |
| 2. AGMARK | B. Food security | ii. Edible Oils, Spices |
| 3. FSSAI | C. Bureau of Indian Standards (BIS) | iii. Quality of food products |
A. 1-A-ii; 2-B-iii; 3-C-i
B. 1-C-ii; 2-A-i; 3-B-iii
C. 1-B-iii; 2-C-i; 3-A-ii
D. 1-C-i; 2-A-ii; 3-B-iii
Answer: D. 1-C-i; 2-A-ii; 3-B-iii
