SSLC SS2 Notes Part 2

๐Ÿ‘‰ SS2 Part 2 Notes

เด…เดง്เดฏാเดฏം 6: เดธ്เดตാเดคเดจ്เดค്เดฐ്เดฏเดค്เดคിเดจാเดฏുเดณ്เดณ เดœเดจเด•ീเดฏ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം (Mass Movement for Freedom) - เดชเด เดจเด•്เด•ുเดฑിเดช്เดชുเด•เตพ

เด†เดฎുเด–เดตും เด—ാเดจ്เดงിเดœിเดฏും

  • เดˆ เด…เดง്เดฏാเดฏം 1919 เดฎുเดคเดฒുเดณ്เดณ เดฎเดนാเดค്เดฎാเด—ാเดจ്เดงിเดฏുเดŸെ เดจേเดคൃเดค്เดตเดค്เดคിเดฒുเดณ്เดณ เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดธ്เดตാเดคเดจ്เดค്เดฐ്เดฏเดธเดฎเดฐเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดช്เดฐเดงാเดจ เดธംเดญเดตเดตിเด•ാเดธเด™്เด™เดณാเดฃ് เดšเตผเดš്เดš เดšെเดฏ്เดฏുเดจ്เดจเดค്.
  • 1922 เดฎാเตผเดš്เดš് 18-เดจ് เด…เดนเดฎ്เดฎเดฆാเดฌാเดฆിเดฒെ เด—เดตเตบเดฎെเดจ്เดฑ് เดธเตผเด•്เดฏൂเดŸ്เดŸ് เดนൗเดธിเตฝ เดตെเดš്เดš് เดœเดธ്เดฑ്เดฑിเดธ് เดธി. เดŽเตป. เดฌ്เดฐൂംเดซീเตฝเดกിเดจ് เดฎുเดจ്เดจിเดฒാเดฏിเดฐുเดจ്เดจു เด—ാเดจ്เดงിเดœിเดฏുเดŸെ เดตിเดšാเดฐเดฃ เดจเดŸเดจ്เดจเดค്.
  • เดœเดธ്เดฑ്เดฑിเดธ് เดฌ്เดฐൂംเดซീเตฝเดก് เด—ാเดจ്เดงിเดœിเดฏെ "เดฎเดนാเดจാเดฏ เดฐാเดœ്เดฏเดธ്เดจേเดนി" (great patriot) เดŽเดจ്เดจും "เดตเดฒിเดฏ เดจേเดคാเดต്" (great leader) เดŽเดจ്เดจും เดตിเดถേเดทിเดช്เดชിเดš്เดšു.
  • เด—ാเดจ്เดงിเดœിเด•്เด•് เด†เดฑ് เดตเตผเดทเดค്เดคെ เดคเดŸเดต് เดถിเด•്เดทเดฏാเดฃ് เดตിเดงിเดš്เดšเดค്.
  • เดฎเดนാเดค്เดฎാเด—ാเดจ്เดงിเดฏാเดฃ് เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏുเดŸെ เดธ്เดตാเดคเดจ്เดค്เดฐ്เดฏเดธเดฎเดฐเดค്เดคെ เด’เดฐു เดฌเดนുเดœเดจ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเดฎാเด•്เด•ി เดฎാเดฑ്เดฑിเดฏเดค്.
  • เด•เตผเดทเด•เตผ, เดคൊเดดിเดฒാเดณിเด•เตพ, เดธ്เดค്เดฐീเด•เตพ, เดตിเดฆ്เดฏാเตผเดค്เดฅിเด•เตพ เดคുเดŸเด™്เด™ിเดฏ เดธเดฎൂเดนเดค്เดคിเดฒെ เดตിเดตിเดง เดตിเดญാเด—เด™്เด™เดณെ เด’เดฐു เด•ുเดŸเด•്เด•ീเดดിเตฝ เด•ൊเดฃ്เดŸുเดตเดฐാเตป เด—ാเดจ്เดงിเดœിเด•്เด•് เด•เดดിเดž്เดžു.

เดฆเด•്เดทിเดฃാเดซ്เดฐിเด•്เด•เดฏിเดฒെ เดฐാเดท്เดŸ്เดฐീเดฏ เดชเดฐിเดถീเดฒเดจം (The Political Training Ground in South Africa)

  • เด—ാเดจ്เดงിเดœിเดฏെ เดฐാเดท്เดŸ്เดฐീเดฏ เดจേเดคാเดตാเดฏി เดฐൂเดชเดช്เดชെเดŸുเดค്เดคിเดฏเดค് เดฆเด•്เดทിเดฃാเดซ്เดฐിเด•്เด•เดฏിเดฒാเดฃ്.
  • เด…เดฆ്เดฆേเดนം 20 เดตเตผเดทം เด…เดตിเดŸെ เดšെเดฒเดตเดดിเดš്เดšു.
  • เด—ുเดœเดฑാเดค്เดคി เดต്เดฏാเดชാเดฐിเดฏാเดฏിเดฐുเดจ്เดจ เดฆാเดฆാ เด…เดฌ്เดฆുเดณ്เดณ เดœാเดตേเดฐിเดฏുเดŸെ เดจിเดฏเดฎ เดธเดนാเดฏിเดฏാเดฏിเดŸ്เดŸാเดฃ് เด…เดฆ്เดฆേเดนം เด…เดตിเดŸെเดฏെเดค്เดคിเดฏเดค്.
  • เด…เดตിเดŸെ เดตെเดš്เดš് เด…เดฆ്เดฆേเดนം เดเดท്เดฏเด•്เด•ാเตผเด•്เด•ും เดตเตผเดฃ്เดฃเดตിเดตേเดšเดจം เดจേเดฐിเดŸുเดจ്เดจเดตเตผเด•്เด•ും เดตേเดฃ്เดŸി เดตെเดณ്เดณเด•്เด•ാเตผเด•്เด•െเดคിเดฐെ เดธเดฎเดฐം เดจเดฏിเดš്เดšു.
  • เด…เดนിംเดธเดฏെ เด…เดŸിเดธ്เดฅാเดจเดฎാเด•്เด•ിเดฏുเดณ്เดณ เดธเดค്เดฏാเด—്เดฐเดนം เดŽเดจ്เดจ เดธเดฎเดฐเดฐീเดคിเด•്เด•് เด—ാเดจ്เดงിเดœി เดฐൂเดชം เดจเตฝเด•ിเดฏเดค് เดฆเด•്เดทിเดฃാเดซ്เดฐിเด•്เด•เดฏിเตฝ เดตെเดš്เดšാเดฃ്.
  • เด—ാเดจ്เดงിเดœി 1915-เตฝ เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏിเตฝ เดคിเดฐിเดš്เดšെเดค്เดคി.

เดช്เดฐാเดฆേเดถിเด• เดธเดฎเดฐเด™്เด™เตพ

เดšเดฎ്เดชാเดฐเดจിเตฝ เดจിเดจ്เดจ് เด–േเดกเดฏിเดฒേเด•്เด•് (From Champaran to Kheda)

  1. เดšเดฎ്เดชാเดฐเตป (Champaran - 1917):
    • เดฌീเดนാเดฑിเดฒെ เดจീเดฒം เด•เตผเดทเด•เดฐുเดŸെ เดช്เดฐเดถ്เดจเด™്เด™เดณിเตฝ เด—ാเดจ്เดงിเดœി เด‡เดŸเดชെเดŸ്เดŸു.
    • เดฏൂเดฑോเดช്เดฏเตป เดช്เดฒാเดจ്เดฑเตผเดฎാเดฐുเดŸെ เดšൂเดทเดฃเดค്เดคിเดจെเดคിเดฐെเดฏാเดฏിเดฐുเดจ്เดจു เดธเดฎเดฐം.
    • เด—ാเดจ്เดงിเดœി เด…ംเด—เดฎാเดฏ เด’เดฐു เด•เดฎ്เดฎീเดทเดจെ เดฌ്เดฐിเดŸ്เดŸീเดท് เดญเดฐเดฃเด•ൂเดŸം เดจിเดฏเดฎിเดš്เดšเดคിเดจെเดค്เดคുเดŸเตผเดจ്เดจ് เด•เตผเดทเด•เดฐുเดŸെ เดช്เดฐเดถ്เดจเด™്เด™เตพ เดชเดฐിเดนเดฐിเดš്เดšു.
  2. เด…เดนเดฎ്เดฎเดฆാเดฌാเดฆ് (Ahmedabad - 1918):
    • เดคുเดฃിเดฎിเดฒ്เดฒ് เดคൊเดดിเดฒാเดณിเด•เดณുเดŸെ เด•ൂเดฒി เดตเตผเดฆ്เดงเดจเดตിเดจാเดฏുเดณ്เดณ เดธเดฎเดฐเดค്เดคിเตฝ เดชเด™്เด•െเดŸുเดค്เดคു.
    • เด—ാเดจ്เดงിเดœിเดฏുเดŸെ เดจിเดฐാเดนാเดฐเดค്เดคെเดค്เดคുเดŸเตผเดจ്เดจ് เดคൊเดดിเดฒാเดณിเด•เดณുเดŸെ เด•ൂเดฒി เดตเตผเดฆ്เดงിเดช്เดชിเดš്เดšു.
  3. เด–േเดก (Kheda - 1918):
    • เดช്เดฐเด•ൃเดคിเดฆുเดฐเดจ്เดคเด™്เด™เตพ เด•ാเดฐเดฃം เดจിเด•ുเดคി เด…เดŸเดฏ്เด•്เด•ാเตป เด•เดดിเดฏാเดค്เดค เด—ുเดœเดฑാเดค്เดคിเดฒെ เด•เตผเดทเด•เตผเด•്เด•് เดตേเดฃ്เดŸി เดชോเดฐാเดŸി.
    • เดจിเด•ുเดคി เด‡เดณเดต് (Tax remission) เด†เดตเดถ്เดฏเดช്เดชെเดŸ്เดŸാเดฏിเดฐുเดจ്เดจു เดธเดฎเดฐം.
    • เดธเตผเด•്เด•ാเตผ เดจിเด•ുเดคി เด‡เดณเดต് เดจเตฝเด•ാเตป เดธเดฎ്เดฎเดคിเดš്เดšു.
  • เดˆ เดฎൂเดจ്เดจ് เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เดณിเดฒൂเดŸെเดฏാเดฃ് เด‡เดจ്เดค്เดฏเด•്เด•ാเตผเด•്เด•് เด—ാเดจ്เดงിเดœിเดฏുเดŸെ เดฐാเดท്เดŸ്เดฐീเดฏ เดช്เดฐเดค്เดฏเดฏเดถാเดธ്เดค്เดฐเดตും เด…เดนിംเดธเดฏിเดฒുเดณ്เดณ เดธเดค്เดฏാเด—്เดฐเดนเดตും เดชเดฐിเดšเดฏเดฎാเดฏเดค്.

เด’เดจ്เดจാം เดฒോเด•เดฎเดนാเดฏുเดฆ്เดงเดตും เดฑൗเดฒเดฑ്เดฑ് เด†เด•്เดฑ്เดฑും

เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏും เด’เดจ്เดจാം เดฒോเด• เดฎเดนാเดฏുเดฆ്เดงเดตും

  • เด’เดจ്เดจാം เดฒോเด•เดฎเดนാเดฏുเดฆ്เดงം (1914-1918) เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏിเตฝ เด•เดŸുเดค്เดค เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด• เดช്เดฐเดค്เดฏാเด˜ാเดคเด™്เด™เตพ เด‰เดฃ്เดŸാเด•്เด•ി.
  • เดช്เดฐเดงാเดจ เดช്เดฐเดถ്เดจเด™്เด™เตพ: เด…เดงിเด• เดฏുเดฆ്เดงเด•ാเดฒ เดจിเด•ുเดคി เดšുเดฎเดค്เดคി, เดญเด•്เดท്เดฏเดงാเดจ്เดฏเด™്เด™เตพ เด•เดฏเดฑ്เดฑുเดฎเดคി เดšെเดฏ്เดคเดค് เด•เดŸുเดค്เดค เด•്เดทാเดฎเดค്เดคിเดจ് เด•ാเดฐเดฃเดฎാเดฏി, เดตിเดณเดจാเดถเดตും เดชเด•เตผเดš്เดšเดต്เดฏാเดงിเด•เดณും เด•ാเดฐเดฃം เดจിเดฐเดตเดงിเดชേเตผ เดฎเดฐเดฃเดช്เดชെเดŸ്เดŸു.

เดฌ്เดฐിเดŸ്เดŸീเดท് เด…เดŸിเดš്เดšเดฎเตผเดค്เดคเดฒിเดจെเดคിเดฐാเดฏ เดšെเดฑുเดค്เดคുเดจിเตฝเดช്เดช്

  • เดธ്เดตാเดคเดจ്เดค്เดฐ്เดฏเดธเดฎเดฐം เดถเด•്เดคിเดช്เดชെเดŸ്เดŸเดช്เดชോเตพ, เดฌ്เดฐിเดŸ്เดŸീเดท് เดธเตผเด•്เด•ാเตผ เดจเดŸเดช്เดชാเด•്เด•ിเดฏ เด…เดŸിเดš്เดšเดฎเตผเดค്เดคเตฝ เดจിเดฏเดฎเดฎാเดฃ് เดฑൗเดฒเดฑ്เดฑ് เด†เด•്เดฑ്เดฑ് (Rowlatt Act) - 1919.
  • เดฑൗเดฒเดฑ്เดฑ് เด†เด•്เดฑ്เดฑിเดจ്เดฑെ เดต്เดฏเดตเดธ്เดฅเด•เตพ:
    • เดตാเดฑเดจ്เดฑ് เด‡เดฒ്เดฒാเดคെ เด†เดฐെเดฏും เด…เดฑเดธ്เดฑ്เดฑ് เดšെเดฏ്เดฏാം.
    • เดตിเดšാเดฐเดฃ เด•ൂเดŸാเดคെ เดคเดŸเดตിเดฒാเด•്เด•ാം.
  • เดˆ เดจിเดฏเดฎเดค്เดคിเตฝ เดช്เดฐเดคിเดทേเดงിเดš്เดš് เด—ാเดจ്เดงിเดœി 1919 เดเดช്เดฐിเตฝ 6-เดจ് เดฆേเดถീเดฏ เดนเตผเดค്เดคാเดฒിเดจ് เด†เดน്เดตാเดจം เดšെเดฏ്เดคു. เด‡เดคിเดจെ 'เดเดฑ്เดฑเดตും เด…เดค്เดญുเดคเด•เดฐเดฎാเดฏ เด•ാเดด്เดš' เดŽเดจ്เดจ് เด…เดฆ്เดฆേเดนം เดตിเดถേเดทിเดช്เดชിเดš്เดšു.
  • เดธเดฎเดฐം เดช്เดฐเดšเดฐിเดช്เดชിเด•്เด•ാเตป 'เดธเดค്เดฏാเด—്เดฐเดน เดธเดญ' เดฐൂเดชീเด•เดฐിเดš്เดšു.
  • เดชเดž്เดšാเดฌിเดฒെ เดจേเดคാเด•്เด•เดณാเดฏ เดกോ. เดธเดค്เดฏเดชാเตฝ, เดกോ. เดธൈเดซുเดฆ്เดฆീเตป เด•ിเดš്เดš്‌เดฒു เดŽเดจ്เดจിเดตเดฐെ เด…เดฑเดธ്เดฑ്เดฑ് เดšെเดฏ്เดคു. เด…เดฎൃเดค്เดธเดฑിเตฝ เดธൈเดจിเด• เดจിเดฏเดฎം เดช്เดฐเด–്เดฏാเดชിเดš്เดšു.

เดœാเดฒിเดฏเตปเดตാเดฒാเดฌാเด—്, เด–ിเดฒാเดซเดค്เดค്

เดœാเดฒിเดฏเตปเดตാเดฒാเดฌാเด—് เด•ൂเดŸ്เดŸเด•്เด•ൊเดฒ (Jallianwala Bagh Massacre)

  • เดจേเดคാเด•്เด•เดณുเดŸെ เด…เดฑเดธ്เดฑ്เดฑിเตฝ เดช്เดฐเดคിเดทേเดงിเด•്เด•ാเตป 1919 เดเดช്เดฐിเตฝ 13-เดจ് เด…เดฎൃเดค്เดธเดฑിเดฒെ เดœാเดฒിเดฏเตปเดตാเดฒാเดฌാเด—ിเตฝ เด†เดณുเด•เตพ เด’เดค്เดคുเด•ൂเดŸി.
  • เดœเดจเดฑเตฝ เดฑെเดœിเดจാเตพเดก് เดกเดฏเดฑിเดจ്เดฑെ เด‰เดค്เดคเดฐเดต് เดช്เดฐเด•ാเดฐം เดชോเดฒീเดธ് เดฎുเดจ്เดจเดฑിเดฏിเดช്เดชിเดฒ്เดฒാเดคെ เดตെเดŸിเดฏുเดคിเตผเดค്เดคു.
  • เด”เดฆ്เดฏോเด—ിเด• เดฐേเด–เด•เตพ เดช്เดฐเด•ാเดฐം 379 เดชേเตผ เด•ൊเดฒ്เดฒเดช്เดชെเดŸുเด•เดฏും เด†เดฏിเดฐเดค്เดคിเดฒเดงിเด•ം เดชേเตผเด•്เด•് เดชเดฐിเด•്เด•േเตฝเด•്เด•ുเด•เดฏും เดšെเดฏ്เดคു.
  • เดˆ เดธംเดญเดตം เดธ്เดตാเดคเดจ്เดค്เดฐ്เดฏเดธเดฎเดฐเดค്เดคിเดฒെ เด’เดฐു เดตเดดിเดค്เดคിเดฐിเดตാเดฏിเดฐുเดจ്เดจു, เดŽเด™്เด•ിเดฒും เด‡เดค് เดช്เดฐเดงാเดจเดฎാเดฏും เดจเด—เดฐเด™്เด™เดณിเตฝ เด’เดคുเด™്เด™ി.
  • เดฆേเดถീเดฏ เดเด•്เดฏเดค്เดคിเดจ് เดนിเดจ്เดฆു-เดฎുเดธ്เดฒിം เดเด•്เดฏം เด…เดจിเดตാเดฐ്เดฏเดฎാเดฃെเดจ്เดจ് เด—ാเดจ്เดงിเดœി เดฎเดจเดธ്เดธിเดฒാเด•്เด•ി เด–ിเดฒാเดซเดค്เดค് เดตിเดทเดฏം เดเดฑ്เดฑെเดŸുเดค്เดคു.

เด–ിเดฒാเดซเดค്เดค് เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം

  • เด’เดจ്เดจാം เดฒോเด•เดฎเดนാเดฏുเดฆ്เดงเดค്เดคിเตฝ เดคോเดฑ്เดฑ เดคുเตผเด•്เด•ിเดฏിเดฒെ เด–เดฒീเดซเดฏുเดŸെ (Caliph) เด…เดงിเด•ാเดฐം เดชുเดจഃเดธ്เดฅാเดชിเด•്เด•ുเด• เดŽเดจ്เดจ เดฒเด•്เดท്เดฏเดค്เดคോเดŸെ เด†เดฐംเดญിเดš്เดšു.
  • เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏിเตฝ เดˆ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเดค്เดคിเดจ് เดจേเดคൃเดค്เดตം เดจเตฝเด•ിเดฏเดค് เดฎുเดนเดฎ്เดฎเดฆ് เด…เดฒി, เดทൗเด•്เด•เดค്เดค് เด…เดฒി เดŽเดจ്เดจീ เดธเดนോเดฆเดฐเดจ്เดฎാเดฐാเดฏിเดฐുเดจ്เดจു.

เดจിเดธ്เดธเดนเด•เดฐเดฃ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം

เดจിเดธ്เดธเดนเด•เดฐเดฃเดค്เดคിเดฒൂเดŸെเดฏുเดณ്เดณ เดชോเดฐാเดŸ്เดŸം (A Fight through Non-Cooperation)

  • เด–ിเดฒാเดซเดค്เดค് เด•เดฎ്เดฎിเดฑ്เดฑിเดฏുเดŸെเดฏും เด•ോเตบเด—്เดฐเดธിเดจ്เดฑെเดฏും เดธംเดฏുเด•്เดค เดจേเดคൃเดค്เดตเดค്เดคിเตฝ เด…เดนിംเดธാเดค്เดฎเด•เดฎാเดฏ เดจിเดธ്เดธเดนเด•เดฐเดฃ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം เด†เดฐംเดญിเดš്เดšു.
  • เดช്เดฐเดงാเดจ เดฐീเดคിเด•เตพ (Boycott):
    • เดฌ്เดฐിเดŸ്เดŸീเดท് เดธเตผเด•്เด•ാเตผ เดจเตฝเด•ിเดฏ เดฌเดนുเดฎเดคിเด•เดณും เดธ്เดฅാเดจเดช്เดชേเดฐുเด•เดณും เดคിเดฐിเด•െ เดจเตฝเด•ുเด•.
    • เดธเตผเด•്เด•ാเตผ เดœോเดฒിเด•เตพ, เด•ോเดŸเดคിเด•เตพ, เดธ്เด•ൂเดณുเด•เตพ, เดจിเดฏเดฎเดธเดญเด•เตพ เดŽเดจ്เดจിเดต เดฌเดนിเดท്เด•เดฐിเด•്เด•ുเด•.
    • เดตിเดฆേเดถ เดตเดธ്เดคുเด•്เด•เตพ เดฌเดนിเดท്เด•เดฐിเด•്เด•ുเด•.
  • เดจിเตผเดฎ്เดฎാเดฃാเดค്เดฎเด• เดชเดฐിเดชാเดŸിเด•เตพ (Constructive Programmes):
    • เดธാเดฎൂเดนിเด• เดธൗเดนാเตผเดฆ്เดฆം เดถเด•്เดคിเดช്เดชെเดŸുเดค്เดคുเด•.
    • เดฆേเดถീเดฏ เด‰เตฝเดช്เดชเดจ്เดจเด™്เด™เดณുเดŸെ เด‰เดชเดฏോเด—ം เดช്เดฐോเดค്เดธാเดนിเดช്เดชിเด•്เด•ുเด• (เด–ാเดฆി).
    • เดฆേเดถീเดฏ เดตിเดฆ്เดฏാเดฒเดฏเด™്เด™เตพ เดธ്เดฅാเดชിเด•്เด•ുเด•.
  • เดนเดฃ്เดŸเตผ เด•เดฎ്เดฎീเดทเตป: เดœാเดฒിเดฏเตปเดตാเดฒാเดฌാเด—് เด•ൂเดŸ്เดŸเด•്เด•ൊเดฒ เด‰เตพเดช്เดชെเดŸെเดฏുเดณ്เดณ เดธംเดญเดตเด™്เด™เดณെเด•്เด•ുเดฑിเดš്เดš് เด…เดจ്เดตേเดทിเด•്เด•ാเตป เดฌ്เดฐിเดŸ്เดŸീเดท് เดธเตผเด•്เด•ാเตผ เดจിเดฏเดฎിเดš്เดš เด•เดฎ്เดฎീเดทเตป.
  • เดนിเดจ്เดฆ് เดธ്เดตเดฐാเดœ് (Hind Swaraj): 1909-เตฝ เด—ാเดจ്เดงിเดœി เดŽเดดുเดคിเดฏ เดชുเดธ്เดคเด•ം. เด‡เดจ്เดค്เดฏเด•്เด•ാเดฐുเดŸെ เดธเดนเด•เดฐเดฃเดค്เดคോเดŸെเดฏാเดฃ് เดฌ്เดฐിเดŸ്เดŸീเดท് เดญเดฐเดฃം เดจിเดฒเดจിเตฝเด•്เด•ുเดจ്เดจเดคെเดจ്เดจും เด…เดค് เด…เดตเดธാเดจിเดช്เดชിเดš്เดšാเตฝ เดธ്เดตเดฐാเดœ് (เดธ്เดตเดฏംเดญเดฐเดฃം) เดจേเดŸാเดฎെเดจ്เดจും เดตിเดถเดฆീเด•เดฐിเดš്เดšു.

เดชเด™്เด•ാเดณിเดค്เดคเดตും เดšൗเดฐി เดšൗเดฐാเดฏും

เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเดค്เดคിเดฒെ เดตിเดตിเดง เดตിเดญാเด—เด™്เด™เดณുเดŸെ เดชเด™്เด•ാเดณിเดค്เดคം

เดตിเดญാเด—ംเดชเด™്เด•ാเดณിเดค്เดคം
เดธ്เดค്เดฐീเด•เตพเดตിเดฆേเดถ เดตเดธ്เดคുเด•്เด•เตพ เดฌเดนിเดท്เด•เดฐിเดš്เดšു, เดตിเดฆേเดถ เดตเดธ്เดค്เดฐเด™്เด™เตพ เดถേเด–เดฐിเดš്เดš് เด•เดค്เดคിเดš്เดšു.
เดคൊเดดിเดฒാเดณിเด•เตพเดฎเดฆ്เดฐാเดธിเดฒെ เดฌเด•്เด•ിംเด—്เดนാം เด•เตผเดฃാเดŸ്เดŸിเด•് เดฎിเตฝเดธ് เด‰เตพเดช്เดชെเดŸെเดฏുเดณ്เดณ เดธ്เดฅเดฒเด™്เด™เดณിเตฝ เดชเดฃിเดฎുเดŸเด•്เด•് เดจเดŸเดค്เดคി.
เดตിเดฆ്เดฏാเตผเดค്เดฅിเด•เตพเดธเตผเด•്เด•ാเตผ เดธ്เด•ൂเดณുเด•เดณും เด•ോเดณേเดœുเด•เดณും เดฌเดนിเดท്เด•เดฐിเดš്เดšു. เด•ാเดถി เดตിเดฆ്เดฏാเดชീเด ം, เด—ുเดœเดฑാเดค്เดค് เดตിเดฆ്เดฏാเดชീเด ം, เดœാเดฎിเดฏ เดฎിเดฒ്เดฒിเดฏ เด‡เดธ്เดฒാเดฎിเดฏ เดคുเดŸเด™്เด™ിเดฏ เดฆേเดถീเดฏ เดธ്เดฅാเดชเดจเด™്เด™เดณിเตฝ เดšേเตผเดจ്เดจു.
เด—ോเดค്เดฐเดตเตผเด—്เด—เด•്เด•ാเตผเดฌ്เดฐിเดŸ്เดŸീเดท് เดตเดจเดจിเดฏเดฎเด™്เด™เดณെ เดงിเด•്เด•เดฐിเดš്เดšു.
เด•เตผเดทเด•เตผเดตเดฒിเดฏ เดคോเดคിเตฝ เดชเด™്เด•െเดŸുเดค്เดคു. เดœเดตเดนเตผเดฒാเตฝ เดจെเดน്เดฑുเดตിเดจ്เดฑെ เดจേเดคൃเดค്เดตเดค്เดคിเตฝ 'เด”เดง് เด•ിเดธാเตป เดธเดญ' เดฐൂเดชീเด•เดฐിเดš്เดšു. เดฌംเด—ാเดณിเตฝ เดšเดฃเด•്เด•ൃเดทി เดฌเดนിเดท്เด•เดฐിเดš്เดšു.

เดšൗเดฐി เดšൗเดฐാ เดธംเดญเดตം

  • เดธംเดญเดตം: 1922 เดซെเดฌ്เดฐുเดตเดฐി 5-เดจ് เด‰เดค്เดคเตผเดช്เดฐเดฆേเดถിเดฒെ เดšൗเดฐി เดšൗเดฐเดฏിเตฝ เดช്เดฐเดคിเดทേเดงം เด…เด•്เดฐเดฎാเดธเด•്เดคเดฎാเดตുเด•เดฏും เดœเดจเด•്เด•ൂเดŸ്เดŸം เดชോเดฒീเดธ് เดธ്เดฑ്เดฑേเดทเตป เด•เดค്เดคിเด•്เด•ുเด•เดฏും เดšെเดฏ്เดคเดคിเดจെเดค്เดคുเดŸเตผเดจ്เดจ് 22 เดชോเดฒീเดธുเด•ാเตผ เดฎเดฐเดฃเดช്เดชെเดŸ്เดŸു.
  • เด…เดนിംเดธാ เดคเดค്เดตം เดฒംเด˜ിเด•്เด•เดช്เดชെเดŸ്เดŸเดคിเดจാเตฝ เด—ാเดจ്เดงിเดœി เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം เดจിเตผเดค്เดคാเตป เดคീเดฐുเดฎാเดจിเดš്เดšു.
  • เดธുเดญാเดท് เดšเดจ്เดฆ്เดฐ เดฌോเดธ് เดˆ เดคീเดฐുเดฎാเดจเดค്เดคെ "เดฆേเดถീเดฏ เดฆുเดฐเดจ്เดคം" (national calamity) เดŽเดจ്เดจ് เดตിเดถേเดทിเดช്เดชിเดš്เดšു.
  • เดชിเดจ്เดจീเดŸ് เด—ാเดจ്เดงിเดœിเดฏെ เด…เดฑเดธ്เดฑ്เดฑ് เดšെเดฏ്เดฏുเด•เดฏും เด†เดฑ് เดตเตผเดทเดค്เดคെ เดคเดŸเดตിเดจ് เดถിเด•്เดทിเด•്เด•ുเด•เดฏും เดšെเดฏ്เดคു.

เดธ്เดตเดฐാเดœ് เดชാเตผเดŸ്เดŸി & เดคുเดŸเตผ เดธเดฎเดฐเด™്เด™เตพ

เดจിเดฏเดฎเดธเดญเด•เดณിเดฒേเด•്เด•ുเดณ്เดณ เดชോเดฐാเดŸ്เดŸം

  • เดจിเดธ്เดธเดนเด•เดฐเดฃ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดจിเดฏเดฎเดธเดญാ เดฌเดนിเดท്เด•เดฐเดฃ เดคเดจ്เดค്เดฐเดค്เดคോเดŸ് เดตിเดฏോเดœിเดš്เดš เดธി. เด†เตผ. เดฆാเดธ്, เดฎോเดค്เดคിเดฒാเตฝ เดจെเดน്เดฑു เดคുเดŸเด™്เด™ിเดฏ เดจേเดคാเด•്เด•เตพ 1923-เตฝ เดธ്เดตเดฐാเดœ് เดชാเตผเดŸ്เดŸി เดฐൂเดชീเด•เดฐിเดš്เดšു.
  • เดฒเด•്เดท്เดฏം: เดจിเดฏเดฎเดธเดญเด•เดณെ เดฐാเดท്เดŸ്เดฐീเดฏ เดช്เดฐเดคിเดทേเดงം เด…เดฑിเดฏിเด•്เด•ാเดจുเดณ്เดณ เดตേเดฆിเดฏാเดฏി เด‰เดชเดฏോเด—ിเด•്เด•ുเด•.
  • เดธ്เดตเดฐാเดœ് เดชാเตผเดŸ്เดŸി เดคിเดฐเดž്เดžെเดŸുเดช്เดชിเตฝ เดชเด™്เด•െเดŸുเด•്เด•ുเด•เดฏും เดธเตผเด•്เด•ാเดฐിเดจ്เดฑെ เดœเดจเดตിเดฐുเดฆ്เดง เดจเดฏเด™്เด™เดณെ เดจിเดฏเดฎเดธเดญเด•เดณിเตฝ เดตിเดฎเตผเดถിเด•്เด•ുเด•เดฏും เดšെเดฏ്เดคു.

เดœเดจเด•ീเดฏ เดช്เดฐเด•്เดทോเดญเด™്เด™เตพ เดคുเดŸเดฐുเดจ്เดจു

  • เดฐംเดช เด•เดฒാเดชം (Rampa Rebellion): เด†เดจ്เดง്เดฐാเดช്เดฐเดฆേเดถിเดฒെ เด—ോเดค്เดฐเดตเตผเด—്เด—เด•്เด•ാเตผ เดฌ്เดฐിเดŸ്เดŸീเดท് เดตเดจเดจിเดฏเดฎเด™്เด™เตพเด•്เด•ും เดชเดฃเดฎിเดŸเดชാเดŸുเด•ാเดฐുเดŸെ เดšൂเดทเดฃเดค്เดคിเดจും เดŽเดคിเดฐെ เดจเดŸเดค്เดคിเดฏ เดช്เดฐเด•്เดทോเดญം.
  • เดจേเดคൃเดค്เดตം: เด…เดฒ്เดฒൂเดฐി เดธീเดคാเดฐാเดฎ เดฐാเดœു.
  • เดตിเดฆ്เดฏാเตผเดค്เดฅി-เดฏുเดตเดœเดจ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เตพ เดชൂเตผเดฃ്เดฃ เดธ്เดตാเดคเดจ്เดค്เดฐ്เดฏം เดฒเด•്เดท്เดฏเดฎാเด•്เด•ി เดฎുเดจ്เดจേเดฑി.

เดธൈเดฎเตบ, เดฌാเตผเดฆോเดณി, เดฒാเดนോเตผ

'เดธൈเดฎเตบ เด—ോ เดฌാเด•്เด•്' เดช്เดฐเด•്เดทോเดญം

  • เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏിเตฝ เดญเดฐเดฃเด˜เดŸเดจാ เดชเดฐിเดท്เด•ാเดฐเด™്เด™เตพ เดถുเดชാเตผเดถ เดšെเดฏ്เดฏാเตป เดธเตผ เดœോเตบ เดธൈเดฎเดฃിเดจ്เดฑെ (Sir John Simon) เดจേเดคൃเดค്เดตเดค്เดคിเตฝ เดฌ്เดฐിเดŸ്เดŸീเดท് เดธเตผเด•്เด•ാเตผ เด•เดฎ്เดฎീเดทเดจെ เดจിเดฏเดฎിเดš്เดšു.
  • เด•เดฎ്เดฎീเดทเดจിเดฒെ เดเดด് เด…ംเด—เด™്เด™เดณും เดฌ്เดฐിเดŸ്เดŸീเดทുเด•ാเดฐാเดฏเดคിเดจാเตฝ เด•ോเตบเด—്เดฐเดธ് เดฌเดนിเดท്เด•เดฐിเดš്เดšു.
  • 1928 เดซെเดฌ്เดฐുเดตเดฐി 3-เดจ് เด•เดฎ്เดฎീเดทเตป เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏിเดฒെเดค്เดคിเดฏเดช്เดชോเตพ เดฐാเดœ്เดฏเดต്เดฏാเดชเด•เดฎാเดฏി เดนเตผเดค്เดคാเตฝ เด†เดšเดฐിเดš്เดšു. "เดธൈเดฎเตบ เด—ോ เดฌാเด•്เด•്" เดŽเดจ്เดจ เดฎുเดฆ്เดฐാเดตാเด•്เดฏം เดฎുเดดเด™്เด™ി.
  • เดช്เดฐเดคിเดทേเดงเดค്เดคിเดจിเดŸെ เดฒാเดฒാ เดฒเดœ്เดชเดค് เดฑാเดฏ്เด•്เด•് เดฒാเดค്เดคിเดš്เดšാเตผเดœിเตฝ เดชเดฐിเด•്เด•േเตฝเด•്เด•ുเด•เดฏും เด…เดฆ്เดฆേเดนം เดฎเดฐเดฃเดช്เดชെเดŸുเด•เดฏും เดšെเดฏ്เดคു.
  • เด‡เดคിเดจെเดค്เดคുเดŸเตผเดจ്เดจ്, เดฎോเดค്เดคിเดฒാเตฝ เดจെเดน്เดฑുเดตിเดจ്เดฑെ เดจേเดคൃเดค്เดตเดค്เดคിเตฝ เดจെเดน്เดฑു เด•เดฎ്เดฎിเดฑ്เดฑി เดฑിเดช്เดชോเตผเดŸ്เดŸ് (เดญเดฐเดฃเด˜เดŸเดจാ เดชเดฐിเดท്เด•เดฐเดฃ เดฑിเดช്เดชോเตผเดŸ്เดŸ്) เดคเดฏ്เดฏാเดฑാเด•്เด•ി.

เดฌാเตผเดฆോเดณി เด•เตผเดทเด• เดธเดฎเดฐം (Bardoli Peasants Movement) - 1928

  • เด—ുเดœเดฑാเดค്เดคിเดฒെ เดฌാเตผเดฆോเดณിเดฏിเตฝ เดจเดŸเดจ്เดจ เดช്เดฐเดงാเดจ เด•เตผเดทเด• เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം.
  • เดจേเดคൃเดค്เดตം: เดธเตผเดฆാเตผ เดตเดฒ്เดฒเดญാเดฏ് เดชเดŸ്เดŸേเตฝ.
  • เด•ാเดฐเดฃം: เดจിเด•ുเดคി เดตเตผเดฆ്เดงเดจเดต്.
  • เดธเดฎเดฐเดค്เดคെเดค്เดคുเดŸเตผเดจ്เดจ് เดธเตผเด•്เด•ാเตผ เดจിเด•ുเดคി เดตเตผเดฆ്เดงเดจเดต് เดชിเตปเดตเดฒിเดš്เดšു.

เดฒാเดนോเตผ เด•ോเตบเด—്เดฐเดธ്: เดตเดดിเดค്เดคിเดฐിเดต് (Lahore Congress: The Turning Point) - 1929

  • เดฒാเดนോเตผ เด•ോเตบเด—്เดฐเดธ് เดธเดฎ്เดฎേเดณเดจം เดœเดตเดนเตผเดฒാเตฝ เดจെเดน്เดฑുเดตിเดจ്เดฑെ เด…เดฆ്เดง്เดฏเด•്เดทเดคเดฏിเตฝ เดจเดŸเดจ്เดจു.
  • เดช്เดฐเดงാเดจ เดคീเดฐുเดฎാเดจเด™്เด™เตพ:
    • เด•ോเตบเด—്เดฐเดธ് เด†เดฆ്เดฏเดฎാเดฏി เดชൂเตผเดฃ്เดฃ เดธ്เดตാเดคเดจ്เดค്เดฐ്เดฏം (Complete Independence) เด†เดตเดถ്เดฏเดช്เดชെเดŸ്เดŸു.
    • เด‡เดค് เดจേเดŸാเดจാเดฏി เดฌเดนുเดœเดจ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം เด†เดฐംเดญിเด•്เด•ാเดจുเดณ്เดณ เดšുเดฎเดคเดฒ เด—ാเดจ്เดงിเดœിเดฏെ เดเตฝเดช്เดชിเดš്เดšു.
    • เดค്เดฐിเดตเตผเดฃ്เดฃ เดชเดคാเด• เด”เดฆ്เดฏോเด—ിเด•เดฎാเดฏി เด…ംเด—ീเด•เดฐിเดš്เดšു.
    • 1930 เดœเดจുเดตเดฐി 26 'เดธ്เดตാเดคเดจ്เดค്เดฐ്เดฏ เดฆിเดจเดฎാเดฏി' เด†เด˜ോเดทിเด•്เด•ാเตป เดคീเดฐുเดฎാเดจിเดš്เดšു.

เดธിเดตിเตฝ เดจിเดฏเดฎ เดฒംเด˜เดจ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം

เดฆเดฃ്เดกിเดฏിเดฒെ เด‰เดช്เดชും เดธിเดตിเตฝ เดจിเดฏเดฎ เดฒംเด˜เดจ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเดตും (The Sea Roar at Dandi)

  • เดชൂเตผเดฃ്เดฃ เดธ്เดตാเดคเดจ്เดค്เดฐ്เดฏเดค്เดคിเดจാเดฏി เด—ാเดจ്เดงിเดœി เดธിเดตിเตฝ เดจിเดฏเดฎ เดฒംเด˜เดจ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം (Civil Disobedience Movement) เด†เดฐംเดญിเดš്เดšു.
  • เดŽเดฒ്เดฒാ เดตിเดญാเด—ം เดœเดจเด™്เด™เดณുเดŸെเดฏും เดชเด™്เด•ാเดณിเดค്เดคം เด‰เดฑเดช്เดชാเด•്เด•ാเตป เด‰เดช്เดชുเดจിเดฏเดฎം เดฒംเด˜ിเดš്เดšുเด•ൊเดฃ്เดŸ് เดธเดฎเดฐം เดคുเดŸเด™്เด™ി. เด•ാเดฐเดฃം, เด‰เดช്เดช് เด’เดฐു เด…เดค്เดฏാเดตเดถ്เดฏ เดตเดธ്เดคുเดตാเดฏിเดฐുเดจ്เดจിเดŸ്เดŸും เดธเตผเด•്เด•ാเตผ เด…เดคിเดจ്เดฎേเตฝ เด•ുเดค്เดคเด• (monopoly) เดจിเดฒเดจിเตผเดค്เดคി.
  • เด—ാเดจ്เดงിเดœിเดฏും 78 เดตเดณเดฃ്เดŸിเดฏเตผเดฎാเดฐും 24 เดฆിเดตเดธം เดจเดŸเดจ്เดจാเดฃ് เดฆเดฃ്เดกി เด•เดŸเดช്เดชുเดฑเดค്เดค് เดŽเดค്เดคിเดฏเดค്.
  • 1930 เดเดช്เดฐിเตฝ 6-เดจ് เดฆเดฃ്เดกി เด•เดŸเดช്เดชുเดฑเดค്เดค് เด‰เดช്เดชുเดฃ്เดŸാเด•്เด•ിเด•്เด•ൊเดฃ്เดŸ് เด—ാเดจ്เดงിเดœി เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം เด†เดฐംเดญിเดš്เดšു.
  • เดงเตผเดธเดจ เดธเดฎเดฐം: เดธเดฐോเดœിเดจി เดจാเดฏിเดกുเดตിเดจ്เดฑെเดฏും เด‡เดฎാം เดธാเดนിเดฌിเดจ്เดฑെเดฏും เดจേเดคൃเดค്เดตเดค്เดคിเตฝ เดงเตผเดธเดจ เดธാเตพเดŸ്เดŸ് เดตเตผเด•്เด•്เดธിเตฝ เดจเดŸเดจ്เดจ เดธเดฎเดฐം เดฌ്เดฐിเดŸ്เดŸീเดท് เด•്เดฐൂเดฐเดคเดฏുเดŸെ เดจേเตผเด•്เด•ാเดด്เดšเดฏാเดฏി.
  • เดตเดŸเด•്เด•ുเดชเดŸിเดž്เดžാเดฑเตป เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏിเตฝ เด–ാเตป เด…เดฌ്เดฆുเตพ เด—ാเดซเตผ เด–ാเตป (เด…เดคിเตผเดค്เดคി เด—ാเดจ്เดงി) เด–ുเดฆാเดฏി เด–ിเดฆ്เดฎเดค്เด—ാเตผ เดŽเดจ്เดจ เดตോเดณเดฃ്เดŸിเดฏเตผ เดธേเดจเดฏ്เด•്เด•് เดจേเดคൃเดค്เดตം เดจเตฝเด•ി.

เดชเด™്เด•ാเดณിเดค്เดคം

  • เด•เตผเดทเด•เตผ: เดธเตผเด•്เด•ാเดฐിเดจ് เดจിเด•ുเดคിเดฏും เดœเดจ്เดฎിเด•เตพเด•്เด•് เดชാเดŸ്เดŸเดตും เดจเตฝเด•ാเตป เดตിเดธเดฎ്เดฎเดคിเดš്เดšു.
  • เดคൊเดดിเดฒാเดณിเด•เตพ: เดฑെเดฏിเตฝเดตേ, เดคുเดฑเดฎുเด–เด™്เด™เตพ, เด–เดจിเด•เตพ เดŽเดจ്เดจിเดตിเดŸเด™്เด™เดณിเตฝ เดชเด™്เด•െเดŸുเดค്เดคു.
  • เดต്เดฏാเดชാเดฐിเด•เดณും เดต്เดฏเดตเดธാเดฏിเด•เดณും: เด‡เดฑเด•്เด•ുเดฎเดคി เดšെเดฏ്เดค เด‰เตฝเดช്เดชเดจ്เดจเด™്เด™เตพ เดตാเด™്เด™ാเดจോ เดตിเตฝเด•്เด•ാเดจോ เดตിเดธเดฎ്เดฎเดคിเดš്เดšു.
  • เดธ്เดค്เดฐീเด•เตพ: เด‰เดช്เดชുเดฃ്เดŸാเด•്เด•เตฝ, เดตിเดฆേเดถ เดธാเดงเดจเด™്เด™เตพ เดตിเตฝเด•്เด•ുเดจ്เดจ เด•เดŸเด•เตพ เดชിเด•്เด•เดฑ്เดฑ് เดšെเดฏ്เดฏเตฝ เดคുเดŸเด™്เด™ിเดฏเดตเดฏിเตฝ เดชเด™്เด•െเดŸുเดค്เดคു. เดตเดŸเด•്เด•ുเด•ിเดดเด•്เด•เตป เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏിเดฒെ เดฑാเดฃി เด—ൈเดกിเตปเดฒിเดฏു เดช്เดฐเดฎുเด– เดตเดจിเดคാ เดชോเดฐാเดณിเดฏാเดฏിเดฐുเดจ്เดจു.

เดธเดฎാเดงാเดจ เดšเตผเดš്เดšเด•เดณും เดธാเดฏുเดง เดชോเดฐാเดŸ്เดŸเดตും

เด—ാเดจ്เดงി-เด‡เตผเดตിเตป เด‰เดŸเดฎ്เดชเดŸി (Gandhi-Irwin Pact)

  • เดธിเดตിเตฝ เดจിเดฏเดฎ เดฒംเด˜เดจ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം เด•ാเดฐเดฃം เดฌ്เดฐിเดŸ്เดŸീเดทുเด•ാเตผ เดตเดŸ്เดŸเดฎേเดถ เดธเดฎ്เดฎേเดณเดจเด™്เด™เตพ (Round Table Conferences) เดธംเด˜เดŸിเดช്เดชിเดš്เดšു.
  • 1931 เดฎാเตผเดš്เดš് 5-เดจ് เด’เดช്เดชുเดตെเดš്เดš เดˆ เด‰เดŸเดฎ്เดชเดŸി เดช്เดฐเด•ാเดฐം:
    • เดธിเดตിเตฝ เดจിเดฏเดฎ เดฒംเด˜เดจ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം เดคാเตฝเด•്เด•ാเดฒിเด•เดฎാเดฏി เดจിเตผเดค്เดคിเดตเดš്เดšു.
    • เด—ാเดจ്เดงിเดœി เดฐเดฃ്เดŸാം เดตเดŸ്เดŸเดฎേเดถ เดธเดฎ്เดฎേเดณเดจเดค്เดคിเตฝ เดชเด™്เด•െเดŸുเดค്เดคു.
  • เดŽเดจ്เดจാเตฝ เดฐเดฃ്เดŸാം เดตเดŸ്เดŸเดฎേเดถ เดธเดฎ്เดฎേเดณเดจം เดชเดฐാเดœเดฏเดช്เดชെเดŸ്เดŸു.

เดธാเดฏുเดง เดชോเดฐാเดŸ്เดŸเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดตเดดി

  • เดฑเดท്เดฏเตป เดตിเดช്เดฒเดตเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดตിเดœเดฏเดตും เดจിเดธ്เดธเดนเด•เดฐเดฃ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം เดชിเตปเดตเดฒിเดš്เดšเดคും เดฏുเดตാเด•്เด•เดณെ เดธാเดฏുเดง เดชോเดฐാเดŸ്เดŸเดค്เดคിเดฒേเด•്เด•് เดจเดฏിเดš്เดšു.
  • Hindustan Republican Association (HRA): 1924-เตฝ เดฐൂเดชീเด•เดฐിเดš്เดšു.
  • เด•ാเด•്เด•ോเดฐി เดธംเดญเดตം (1925): เดช്เดฐเดตเตผเดค്เดคเดจเด™്เด™เตพเด•്เด•് เดชเดฃം เด•เดฃ്เดŸെเดค്เดคാเตป เดŸ്เดฐെเดฏിเดจിเดฒെ เดชเดฃം เด•ൊเดณ്เดณเดฏเดŸിเดš്เดšു.
  • Hindustan Socialist Republican Association (HSRA): 1928-เตฝ เดญเด—เดค് เดธിംเด—ിเดจ്เดฑെ เดจേเดคൃเดค്เดตเดค്เดคിเตฝ เดฐൂเดชീเด•เดฐിเดš്เดšു.
  • HSRA-เดฏുเดŸെ เดช്เดฐเดงാเดจ เดช്เดฐเดตเตผเดค്เดคเดจเด™്เด™เตพ: เดฒാเดฒാ เดฒเดœ്เดชเดค് เดฑാเดฏിเดฏുเดŸെ เดฎเดฐเดฃเดค്เดคിเดจ് เด•ാเดฐเดฃเด•്เด•ാเดฐเดจാเดฏ เดธൗเดฃ്เดŸേเดด്เดธിเดจെ เดตเดงിเดš്เดšു; เดธെเตปเดŸ്เดฐเตฝ เดฒെเดœിเดธ്เดฒേเดฑ്เดฑീเดต് เด…เดธംเดฌ്เดฒി เดนാเดณിเตฝ เดฌോംเดฌെเดฑിเดž്เดžു.
  • เดญเด—เดค് เดธിംเด—്, เดฐാเดœ്เด—ുเดฐു, เดธുเด–്เดฆേเดต് เดŽเดจ്เดจിเดตเดฐെ 1931 เดฎാเตผเดš്เดš് 23-เดจ് เดคൂเด•്เด•ിเดฒേเดฑ്เดฑി.
  • เดฌംเด—ാเดณിเตฝ เดธൂเดฐ്เดฏ เดธെเดจ്เดจിเดจ്เดฑെ เดจേเดคൃเดค്เดตเดค്เดคിเตฝ เดšിเดฑ്เดฑเด—ോംเด—് เด†เตผเดฎเดฑി เด•ൊเดณ്เดณเดฏเดŸിเดš്เดšു. เดช്เดฐീเดคിเดฒเดค เดตാเดฆ്เดฆേเดฆാเตผ, เด•เตฝเดช്เดชเดจ เดฆเดค്เดค്, เดฌീเดจ เดฆാเดธ് เดŽเดจ്เดจിเดตเตผ เดช്เดฐเดงാเดจ เดธ്เดค്เดฐീ เดตിเดช്เดฒเดตเด•ാเดฐിเด•เดณാเดฏിเดฐുเดจ്เดจു.

เดธോเดท്เดฏเดฒിเดธ്เดฑ്เดฑ്, เด•เตผเดทเด• เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เตพ

เด•ോเตบเด—്เดฐเดธ് เดธോเดท്เดฏเดฒിเดธ്เดฑ്เดฑ് เดชാเตผเดŸ്เดŸി (CSP)

  • เดธോเดท്เดฏเดฒിเดธ്เดฑ്เดฑ് เด†เดถเดฏเด™്เด™เดณോเดŸ് เดคാเตฝเดช്เดชเดฐ്เดฏเดฎുเดณ്เดณ เด•ോเตบเด—്เดฐเดธിเดจുเดณ്เดณിเดฒെ เดตിเดญാเด—ം.
  • 1917-เดฒെ เดฑเดท്เดฏเตป เดตിเดช്เดฒเดตเดฎാเดฃ് เดช്เดฐเดšോเดฆเดจം.
  • เด†เดฆ്เดฏ เดธെเด•്เดฐเดŸ്เดŸเดฑി: เดœเดฏเดช്เดฐเด•ാเดถ് เดจാเดฐാเดฏเตบ.
  • เดฒเด•്เดท്เดฏം: เดฎുเดคเดฒാเดณിเดค്เดคเดค്เดคെเดฏും เดœเดจ്เดฎിเดค്เดคเดค്เดคെเดฏും เดŽเดคിเตผเดค്เดค് เดธോเดท്เดฏเดฒിเดธ്เดฑ്เดฑ് เดธเดฎൂเดนം เดธ്เดฅാเดชിเด•്เด•ുเด•.

เด•เตผเดทเด• เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เตพ

  • เดช്เดฐเดงാเดจ เดช്เดฐเดถ്เดจเด™്เด™เตพ: เด…เดฎിเดคเดฎാเดฏ เดจിเด•ുเดคി, เดœเดจ്เดฎിเด•เดณുเดŸെ เดšൂเดทเดฃം, เด•ുเดŸിเดฏൊเดดിเดช്เดชിเด•്เด•เตฝ.
  • 1920-เด•เดณിเตฝ 'เด•ിเดธാเตป เดธเดญเด•เตพ' เดฐൂเดชീเด•เดฐിเดš്เดšു.
  • เดเด• เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം (Eka Movement): เด‰เดค്เดคเตผเดช്เดฐเดฆേเดถിเดฒെ เด”เดงിเตฝ.
  • เด…เด–ിเดฒേเดจ്เดค്เดฏാ เด•ിเดธാเตป เดธเดญ (All India Kisan Sabha): 1936-เตฝ เดฐൂเดชീเด•เดฐിเดš്เดšു.
  • เดช്เดฐเดงാเดจ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เตพ: เดฌംเด—ാเดณിเดฒെ เดคെเดญാเด— เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം (เดตിเดณเดฏുเดŸെ เดฎൂเดจ്เดจിเตฝ เดฐเดฃ്เดŸ് เดญാเด—ം เด•เตผเดทเด•เตผเด•്เด•് เดฒเดญിเด•്เด•เดฃം - 'เดคെเดญാเด— เดšാเดฏ്'); เด†เดจ്เดง്เดฐเดฏിเดฒെ เดคെเดฒเด™്เด•ാเดจ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം.

เดคൊเดดിเดฒാเดณി เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เตพ

  • เดช്เดฐเดงാเดจ เดช്เดฐเดถ്เดจเด™്เด™เตพ: เด•ുเดฑเดž്เดž เด•ൂเดฒി, เด…เดฎിเดคเดฎാเดฏ เดœോเดฒി เดธเดฎเดฏം, เดธ്เดค്เดฐീ-เดฌാเดฒเดตേเดฒ เดšൂเดทเดฃം.
  • เดฆേเดถീเดฏ เดคเดฒเดค്เดคിเตฝ เดฐൂเดชീเด•เดฐിเดš്เดš เด†เดฆ്เดฏเดค്เดคെ เดคൊเดดിเดฒാเดณി เดธംเด˜เดŸเดจ: เด…เด–ിเดฒേเดจ്เดค്เดฏാ เดŸ്เดฐേเดก് เดฏൂเดฃിเดฏเตป เด•ോเตบเด—്เดฐเดธ് (AITUC).
  • เดฑോเดฏเตฝ เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดจേเดตി (RIN) เด•เดฒാเดชം (1946 เดซെเดฌ്เดฐുเดตเดฐി): เดˆ เด•เดฒാเดชเดค്เดคിเดจ് เดฌോംเดฌെเดฏിเดฒെ เดคൊเดดിเดฒാเดณിเด•เตพ เดชเดฃിเดฎുเดŸเด•്เด•ിเดฒൂเดŸെ เดชിเดจ്เดคുเดฃ เดจเตฝเด•ി.

เด•്เดตിเดฑ്เดฑ് เด‡เดจ്เดค്เดฏാ เดธเดฎเดฐം (Quit India Movement) - 1942

  • เดชเดถ്เดšാเดค്เดคเดฒം: เด•്เดฐിเดช്‌เดธ് เดฎിเดทเตป เดชเดฐാเดœเดฏเดช്เดชെเดŸ്เดŸเดคിเดจെเดค്เดคുเดŸเตผเดจ്เดจ് เด—ാเดจ്เดงിเดœി เดจเดฏിเดš്เดš เด…เดตเดธാเดจเดค്เดคെ เดฌเดนുเดœเดจ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം.
  • เดฎുเดฆ്เดฐാเดตാเด•്เดฏം: 'เดช്เดฐเดตเตผเดค്เดคിเด•്เด•ുเด• เด…เดฒ്เดฒെเด™്เด•ിเตฝ เดฎเดฐിเด•്เด•ുเด•' (Do or Die).
  • เดธเดฎเดฐം เดฐാเดœ്เดฏเดฎെเดฎ്เดชാเดŸും เดต്เดฏാเดชിเดš്เดšു, เดตിเดฆ്เดฏാเตผเดค്เดฅിเด•เดณും เดฏുเดตാเด•്เด•เดณും เด‰เตพเดช്เดชെเดŸെ เดŽเดฒ്เดฒാเดตเดฐും เดชเด™്เด•െเดŸുเดค്เดคു.
  • เดชോเดธ്เดฑ്เดฑ് เด“เดซീเดธുเด•เตพ, เดŸെเดฒിเด—്เดฐാเดซ് เด“เดซീเดธുเด•เตพ, เดฑെเดฏിเตฝเดตേ เดธ്เดฑ്เดฑേเดทเดจുเด•เตพ เดŽเดจ്เดจിเดต เดฒเด•്เดท്เดฏเดฎിเดŸ്เดŸു.
  • เด’เดณിเดตിเดฒിเดฐുเดจ്เดจ് เดธเดฎเดฐം เดจเดฏിเดš്เดšเดตเตผ: เดœเดฏเดช്เดฐเด•ാเดถ് เดจാเดฐാเดฏเตบ, เดฐാം เดฎเดจോเดนเตผ เดฒോเดน്เดฏ, เด…เดฐുเดฃ เด…เดธเดซ് เด…เดฒി, เดธുเดšേเดค เด•ൃเดชเดฒാเดจി.
  • เด…เด•്เดฐเดฎเดค്เดคിเดจ് เด•ാเดฐเดฃം เดธเตผเด•്เด•ാเดฐിเดจ്เดฑെ เด•്เดฐൂเดฐเดคเดฏാเดฃെเดจ്เดจ് เด—ാเดจ്เดงിเดœി เด†เดฐോเดชിเดš്เดšു.
  • เดธเดฎാเดจ്เดคเดฐ เดธเตผเด•്เด•ാเดฐുเด•เตพ (Parallel Governments): เด‰เดค്เดคเตผเดช്เดฐเดฆേเดถിเดฒെ เดฌเดฒ്เดฒിเดฏ (เดšിเดค്เดฐเด—ുเดช്เดค เดชാเดฃ്เดกെเดฏുเดŸെ เด•ീเดดിเตฝ), เดฎเดนാเดฐാเดท്เดŸ്เดฐเดฏിเดฒെ เดธเดค്เดคാเดฑ (เดจാเดจാ เดชാเดŸ്เดŸീเดฒിเดจ്เดฑെ เด•ീเดดിเตฝ), เดฌംเด—ാเดณിเดฒെ เดคംเดฒൂเด•്เด•്.
  • เดช്เดฐാเดงാเดจ്เดฏം: เดธ്เดตാเดคเดจ്เดค്เดฐ്เดฏം เด’เดฐു เด…เดŸിเดฏเดจ്เดคിเดฐ เดฒเด•്เดท്เดฏเดฎാเด•്เด•ി เดฎാเดฑ്เดฑി.

เดธുเดญാเดท് เดšเดจ്เดฆ്เดฐ เดฌോเดธും INA-เดฏും

'เดกเตฝเดนി เดšเดฒോ'

  • เดธുเดญാเดท് เดšเดจ്เดฆ്เดฐ เดฌോเดธ് เด†เดธാเดฆ് เดนിเดจ്เดฆ് เดฑേเดกിเดฏോเดฏിเดฒൂเดŸെ เดฎเดนാเดค്เดฎാเด—ാเดจ്เดงിเดฏോเดŸ് เดจเดŸเดค്เดคിเดฏ เด…เดญിเดธംเดฌോเดงเดจ.
  • เด—ാเดจ്เดงിเดœിเดฏുเดฎാเดฏി เด…เดญിเดช്เดฐാเดฏเดต്เดฏเดค്เดฏാเดธเดฎുเดฃ്เดŸാเดฏเดคിเดจെเดค്เดคുเดŸเตผเดจ്เดจ് เด•ോเตบเด—്เดฐเดธിเตฝ เดจിเดจ്เดจ് เดฐാเดœിเดตെเดš്เดš് เดซോเตผเดตേเดก് เดฌ്เดฒോเด•്เด•് เดฐൂเดชീเด•เดฐിเดš്เดšു.
  • เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดจാเดทเดฃเตฝ เด†เตผเดฎി (INA): เด•്เดฏാเดช്เดฑ്เดฑเตป เดฎോเดนเตป เดธിംเด—ിเดจ്เดฑെ เดฎുเตปเด•ൈเดฏിเตฝ เดฐൂเดชീเด•เดฐിเดš്เดšു. เดฐเดฃ്เดŸാം เดฒോเด•เดฎเดนാเดฏുเดฆ്เดงเดธเดฎเดฏเดค്เดค് เดธുเดญാเดท് เดšเดจ്เดฆ്เดฐ เดฌോเดธ് INA-เดฏുเดŸെ เดจേเดคൃเดค്เดตം เดเดฑ്เดฑെเดŸുเดค്เดคു.
  • INA-เดฏിเดฒെ เดตเดจിเดคാ เดฏൂเดฃിเดฑ്เดฑ്: 'เดฑാเดฃി เดാเตปเดธി เดฑെเดœിเดฎെเดจ്เดฑ്'. เดจേเดคൃเดค്เดตം: เด•്เดฏാเดช്เดฑ്เดฑเตป เดฒเด•്เดท്เดฎി เดธൈเด—ാเตพ.
  • เดฒเด•്เดท്เดฏം เดจേเดŸാเดจാเดฏിเดฒ്เดฒെเด™്เด•ിเดฒും INA เด…เดตเดธാเดจเด˜เดŸ്เดŸ เดธเดฎเดฐเดค്เดคിเตฝ เด†เดตേเดถം เด‰เดฃ്เดŸാเด•്เด•ി.
  • INA เดธൈเดจിเด•เดฐെ (เดช്เดฐേം เดธൈเด—ാเตพ, เดœി. เดŽเดธ്. เดงിเดฒ്เดฒเตป, เดทാ เดจเดตാเดธ് เด–ാเตป) เดตിเดšാเดฐเดฃ เดšെเดฏ്เดคเดค് เดฌ്เดฐിเดŸ്เดŸീเดท് เดธเตผเด•്เด•ാเดฐിเดจ് เดตเดฒിเดฏ เดตെเดฒ്เดฒുเดตിเดณിเดฏാเดฏി.

เดธ്เดตാเดคเดจ്เดค്เดฐ്เดฏเดค്เดคിเดฒേเด•്เด•്

เดช്เดฐเดงാเดจ เดธംเดญเดตเดตിเด•ാเดธเด™്เด™เตพ

  1. เด•്เดฏാเดฌിเดจเดฑ്เดฑ് เดฎിเดทเตป (1946 เดฎാเตผเดš്เดš്): เด…เดงിเด•ാเดฐം เด•ൈเดฎാเดฑ്เดฑം เดšเตผเดš്เดš เดšെเดฏ്เดฏാเตป เดฌ്เดฐിเดŸ്เดŸീเดท് เด•ാเดฌിเดจเดฑ്เดฑിเดฒെ เดฎൂเดจ്เดจ് เด…ംเด—เด™്เด™เตพ (เดธ്เดฑ്เดฑാเดซോเตผเดก് เด•്เดฐിเดช്‌เดธ്, เดชെเดฅിเด•് เดฒോเดฑเตปเดธ്, เดŽ. เดตി. เด…เดฒเด•്เดธാเดฃ്เดŸเตผ) เดŽเดค്เดคി.
    • เดจിเตผเดฆ്เดฆേเดถം: เด‡เดŸเด•്เด•ാเดฒ เดธเตผเด•്เด•ാเตผ เดฐൂเดชീเด•เดฐിเด•്เด•ുเด•, เดญเดฐเดฃเด˜เดŸเดจ เดคเดฏ്เดฏാเดฑാเด•്เด•ാเตป เดญเดฐเดฃเด˜เดŸเดจാ เด…เดธംเดฌ്เดฒി เดธ്เดฅാเดชിเด•്เด•ുเด•.
  2. เดฎൗเดฃ്เดŸ് เดฌാเดฑ്เดฑเตบ เดช്เดฒാเตป (1947 เดœൂเตบ 3): เดฐാเดœ്เดฏเดค്เดคെ เด‡เดจ്เดค്เดฏ, เดชാเด•ിเดธ്เดฅാเตป เดŽเดจ്เดจിเด™്เด™เดจെ เดตിเดญเดœിเด•്เด•ാเดจും เดธ്เดตാเดคเดจ്เดค്เดฐ്เดฏം เดจเตฝเด•ാเดจും เดจിเตผเดฆ്เดฆേเดถിเดš്เดšു.
  3. เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดธ്เดตാเดคเดจ്เดค്เดฐ്เดฏം (1947 เด“เด—เดธ്เดฑ്เดฑ് 15): เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เด‡เตปเดกിเดชെเตปเดกเตปเดธ് เด†เด•്เดŸ് เดช്เดฐเด•ാเดฐം เด‡เดจ്เดค്เดฏเด•്เด•് เดธ്เดตാเดคเดจ്เดค്เดฐ്เดฏം เดฒเดญിเดš്เดšു.
    • เด†เดฆ്เดฏ เดช്เดฐเดงാเดจเดฎเดจ്เดค്เดฐി: เดœเดตเดนเตผเดฒാเตฝ เดจെเดน്เดฑു.

เด‰เดฏเตผเดค്เดคിเดช്เดชിเดŸിเดš്เดš เดฎൂเดฒ്เดฏเด™്เด™เตพ

  • เด…เดนിംเดธ, เดœเดจാเดงിเดชเดค്เดฏം, เดฆേเดถീเดฏ เดเด•്เดฏം, เดฎเดคേเดคเดฐเดค്เดตം, เดฌเดนുเดธ്เดตเดฐเดค, เดธാเดฎൂเดน്เดฏเดจീเดคി, เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด• เดธ്เดตเดฏംเดชเดฐ്เดฏാเดช്เดคเดค.

เดช്เดฐเดงാเดจ เดšോเดฆ്เดฏเด™്เด™เดณും เด‰เดค്เดคเดฐเด™്เด™เดณും (SCERT เด…เดŸിเดธ്เดฅാเดจเดฎാเด•്เด•ി)

1. เด—ാเดจ്เดงിเดœിเดฏുเดŸെ เด†เดฆ്เดฏเด•ാเดฒ เดธเดฎเดฐเด™്เด™เดณുเดŸെ เดธเดตിเดถേเดทเดคเด•เตพ เดŽเดจ്เดคൊเด•്เด•െเดฏാเดฏിเดฐുเดจ്เดจു?

  • เด…เดนിംเดธเดฏിเตฝ เด…เดงിเดท്เด ിเดคเดฎാเดฏ เดธเดค്เดฏാเด—്เดฐเดนം เด†เดฏിเดฐുเดจ്เดจു เดช്เดฐเดงാเดจ เดธเดฎเดฐเดฐീเดคി.
  • เดจിเด•ുเดคി เดตเตผเดฆ്เดงเดจเดต്, เดคൊเดดിเดฒാเดณിเด•เดณുเดŸെ เด•ൂเดฒി, เด•เตผเดทเด• เดšൂเดทเดฃം เดคുเดŸเด™്เด™ിเดฏ เดช്เดฐാเดฆേเดถിเด•เดตും เดœീเดตเตฝเดช്เดฐเดงാเดจเดตുเดฎാเดฏ เดช്เดฐเดถ്เดจเด™്เด™เดณിเดฒാเดฏിเดฐുเดจ്เดจു เดถ്เดฐเดฆ്เดง เด•േเดจ്เดฆ്เดฐീเด•เดฐിเดš്เดšเดค്.
  • เดˆ เดธเดฎเดฐเด™്เด™เตพ เด—ാเดจ്เดงിเดœിเดฏെ เดฆേเดถീเดฏ เดจേเดคാเดตാเดฏി เด‰เดฏเตผเดค്เดคിเด•്เด•ൊเดฃ്เดŸുเดตเดฐാเดจും เด…เดฆ്เดฆേเดนเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดฐാเดท്เดŸ്เดฐീเดฏ เดช്เดฐเดค്เดฏเดฏเดถാเดธ്เดค്เดฐം เด‡เดจ്เดค്เดฏเด•്เด•ാเตผเด•്เด•് เดชเดฐിเดšเดฏเดช്เดชെเดŸുเดค്เดคാเดจും เดธเดนാเดฏിเดš്เดšു.

2. เดจിเดธ്เดธเดนเด•เดฐเดฃ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดช്เดฐเดงാเดจ เดชเดฐിเดชാเดŸിเด•เตพ เดŽเดจ്เดคൊเด•്เด•െเดฏാเดฏിเดฐുเดจ്เดจു?

  • เดฌเดนിเดท്เด•เดฐเดฃം: เดฌ്เดฐിเดŸ്เดŸീเดท് เดธเตผเด•്เด•ാเตผ เดจเตฝเด•ിเดฏ เดฌเดนുเดฎเดคിเด•เตพ เดคിเดฐിเด•െ เดจเตฝเด•ുเด•, เดธเตผเด•്เด•ാเตผ เดœോเดฒിเด•เตพ, เด•ോเดŸเดคിเด•เตพ, เดธ്เด•ൂเดณുเด•เตพ, เดจിเดฏเดฎเดธเดญเด•เตพ, เดตിเดฆേเดถ เดตเดธ്เดคുเด•്เด•เตพ เดŽเดจ്เดจിเดต เดฌเดนിเดท്เด•เดฐിเด•്เด•ുเด•.
  • เดจിเตผเดฎ്เดฎാเดฃാเดค്เดฎเด• เดชเดฐിเดชാเดŸിเด•เตพ: เดธാเดฎൂเดนിเด• เดธൗเดนാเตผเดฆ്เดฆം เดถเด•്เดคിเดช്เดชെเดŸുเดค്เดคുเด•, เด–ാเดฆി เดช്เดฐเดšเดฐിเดช്เดชിเด•്เด•ുเด•, เดฆേเดถീเดฏ เดธ്เด•ൂเดณുเด•เตพ เดธ്เดฅാเดชിเด•്เด•ുเด•.

3. เดšൗเดฐി เดšൗเดฐാ เดธംเดญเดตเดค്เดคെ เดธുเดญാเดท് เดšเดจ്เดฆ്เดฐ เดฌോเดธ് 'เดฆേเดถീเดฏ เดฆുเดฐเดจ്เดคം' เดŽเดจ്เดจ് เดตിเดถേเดทിเดช്เดชിเดš്เดšเดค് เดŽเดจ്เดคുเด•ൊเดฃ്เดŸ്?

  • เดจിเดธ്เดธเดนเด•เดฐเดฃ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം เด…เด•്เดฐเดฎാเดธเด•്เดคเดฎാเดฏเดคിเดจെเดค്เดคുเดŸเตผเดจ്เดจ് เด—ാเดจ്เดงിเดœി เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം เดชെเดŸ്เดŸെเดจ്เดจ് เดชിเตปเดตเดฒിเดš്เดšു.
  • เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം เดœเดจเด•ീเดฏเดฎാเดฏി เดถเด•്เดคി เดช്เดฐാเดชിเดš്เดš เดธเดฎเดฏเดค്เดค് เด‡เดค് เดชിเตปเดตเดฒിเด•്เด•ാเดจുเดณ്เดณ เดคീเดฐുเดฎാเดจം เดธ്เดตാเดคเดจ്เดค്เดฐ്เดฏ เดฒเด•്เดท്เดฏเดค്เดคിเดฒേเด•്เด•ുเดณ്เดณ เดฎുเดจ്เดจേเดฑ്เดฑเดค്เดคിเดจ് เดคเดŸเดธ്เดธเดฎുเดฃ്เดŸാเด•്เด•ി เดŽเดจ്เดจ് เดฎเดฑ്เดฑു เดจേเดคാเด•്เด•เตพ เดตിเดถ്เดตเดธിเดš്เดšു. เด…เดคിเดจാเดฒാเดฃ് เดธുเดญാเดท് เดšเดจ്เดฆ്เดฐ เดฌോเดธ് เด‡เดคിเดจെ เดฆേเดถീเดฏ เดฆുเดฐเดจ്เดคเดฎാเดฏി เด•เดฃ്เดŸเดค്.

4. เดฒാเดนോเตผ เด•ോเตบเด—്เดฐเดธ് (1929) เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดธ്เดตാเดคเดจ്เดค്เดฐ്เดฏเดธเดฎเดฐ เดšเดฐിเดค്เดฐเดค്เดคിเดฒെ เด’เดฐു เดจാเดดിเด•เด•്เด•เดฒ്เดฒാเดฏเดค് เดŽเดจ്เดคുเด•ൊเดฃ്เดŸ്?

  • เด•ോเตบเด—്เดฐเดธ് เด†เดฆ്เดฏเดฎാเดฏി เดชൂเตผเดฃ്เดฃ เดธ്เดตാเดคเดจ്เดค്เดฐ്เดฏം (Complete Independence) เดŽเดจ്เดจ เด†เดตเดถ്เดฏം เด‰เดจ്เดจเดฏിเดš്เดšു.
  • เดˆ เดฒเด•്เดท്เดฏം เดจേเดŸാเตป เด’เดฐു เดฌเดนുเดœเดจ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം เด†เดฐംเดญിเด•്เด•ാเดจുเดณ്เดณ เดšുเดฎเดคเดฒ เด—ാเดจ്เดงിเดœിเดฏെ เดเตฝเดช്เดชിเดš്เดšു.
  • เดค്เดฐിเดตเตผเดฃ്เดฃ เดชเดคാเด• เด”เดฆ്เดฏോเด—ിเด•เดฎാเดฏി เด…ംเด—ീเด•เดฐിเดš്เดšു.

5. เดธാเดฏുเดง เดตിเดช്เดฒเดตเดค്เดคിเดฒേเด•്เด•് เดฏുเดตാเด•്เด•เดณെ เดจเดฏിเดš്เดš เดช്เดฐเดงാเดจ เด˜เดŸเด•เด™്เด™เตพ เดเดคെเดฒ്เดฒാം?

  • เดฑเดท്เดฏเตป เดตിเดช്เดฒเดตเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดตിเดœเดฏം.
  • เดจിเดธ്เดธเดนเด•เดฐเดฃ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം เดชെเดŸ്เดŸെเดจ്เดจ് เดชിเตปเดตเดฒിเดš്เดšเดคിเดฒുเดณ്เดณ เดจിเดฐാเดถ.
  • เดฌ്เดฐിเดŸ്เดŸീเดท് เดญเดฐเดฃเดค്เดคോเดŸുเดณ്เดณ เดถเด•്เดคเดฎാเดฏ เดŽเดคിเตผเดช്เดช്.

6. เด•്เดตിเดฑ്เดฑ് เด‡เดจ്เดค്เดฏാ เดธเดฎเดฐเดค്เดคിเดจ്เดฑെ (1942) เดช്เดฐเดค്เดฏേเด•เดค เดŽเดจ്เดคാเดฏിเดฐുเดจ്เดจു?

  • เด•്เดตിเดฑ്เดฑ് เด‡เดจ്เดค്เดฏാ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം เดธ്เดตാเดคเดจ്เดค്เดฐ്เดฏം เดŽเดจ്เดจ เดฒเด•്เดท്เดฏം เด…เดŸിเดฏเดจ്เดคിเดฐเดฎാเดฏി เดจേเดŸേเดฃ്เดŸ เด’เดจ്เดจാเดฃെเดจ്เดจ് เดฌ്เดฐിเดŸ്เดŸീเดท് เดธเตผเด•്เด•ാเดฐിเดจ് เดฌോเดง്เดฏเดช്เดชെเดŸുเดค്เดคി.
  • เดช്เดฐเดงാเดจ เดจേเดคാเด•്เด•เตพ เดœเดฏിเดฒിเดฒാเดฏിเดŸ്เดŸും เดœเดจเด™്เด™เตพ เดธ്เดตเดฏം เดเดฑ്เดฑെเดŸുเดค്เดค് เดธเดฎเดฐം เดฎുเดจ്เดจോเดŸ്เดŸ് เด•ൊเดฃ്เดŸുเดชോเดฏി.
  • เดšിเดฒ เดช്เดฐเดฆേเดถเด™്เด™เดณിเตฝ เดธเดฎാเดจ്เดคเดฐ เดธเตผเด•്เด•ാเดฐുเด•เตพ เดธ്เดฅാเดชിเด•്เด•เดช്เดชെเดŸ്เดŸു.
  • เด—ാเดจ്เดงിเดœിเดฏുเดŸെ 'เดช്เดฐเดตเตผเดค്เดคിเด•്เด•ുเด• เด…เดฒ്เดฒെเด™്เด•ിเตฝ เดฎเดฐിเด•്เด•ുเด•' เดŽเดจ്เดจ เดฎുเดฆ്เดฐാเดตാเด•്เดฏം เดœเดจเด™്เด™เดณിเตฝ เดตเดฒിเดฏ เด†เดตേเดถം เด‰เดฃ്เดŸാเด•്เด•ി.

7. เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดธ്เดตാเดคเดจ്เดค്เดฐ്เดฏเดธเดฎเดฐം เด‰เดฏเตผเดค്เดคിเดช്เดชിเดŸിเดš്เดš เดฎൂเดฒ്เดฏเด™്เด™เตพ เดŽเดจ്เดคൊเด•്เด•െเดฏാเดฃ്?

  • เด…เดนിംเดธ
  • เดœเดจാเดงിเดชเดค്เดฏം
  • เดฆേเดถീเดฏ เดเด•്เดฏം
  • เดฎเดคേเดคเดฐเดค്เดตം
  • เดฌเดนുเดธ്เดตเดฐเดค (Pluralism)
  • เดธാเดฎൂเดน്เดฏเดจീเดคി
  • เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด• เดธ്เดตเดฏംเดชเดฐ്เดฏാเดช്เดคเดค.

 

เด…เดง്เดฏാเดฏം 7: เดธ്เดตเดคเดจ്เดค്เดฐ เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏുเดŸെ เด•ാเดด്เดšเด•เตพ (THE GLIMPSES OF FREE INDIA)

เดธ്เดตാเดคเดจ്เดค്เดฐ്เดฏാเดจเดจ്เดคเดฐ เด‡เดจ്เดค്เดฏ

  • 1947 เด“เด—เดธ്เดฑ്เดฑ് 15-เดจ് เด‡เดจ്เดค്เดฏ เดฌ്เดฐിเดŸ്เดŸീเดท് เดญเดฐเดฃเดค്เดคിเตฝ เดจിเดจ്เดจ് เดธ്เดตാเดคเดจ്เดค്เดฐ്เดฏം เดจേเดŸി.
  • เดธ്เดตാเดคเดจ്เดค്เดฐ്เดฏเดฆിเดจเดค്เดคിเตฝ เดกเตฝเดนിเดฏിเดฒേเด•്เด•് เดœเดจเด•്เด•ൂเดŸ്เดŸം เดคเดŸിเดš്เดšുเด•ൂเดŸി เด†เด˜ോเดทിเดš്เดšു.
  • เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏുเดŸെ เด†เดฆ്เดฏเดค്เดคെ เดธ്เดตാเดคเดจ്เดค്เดฐ്เดฏเดฆിเดจം เดธเดจ്เดคോเดทം เดฎാเดค്เดฐം เดจเตฝเด•ുเดจ്เดจ เด’เดจ്เดจാเดฏിเดฐുเดจ്เดจിเดฒ്เดฒ.
  • เดฐാเดœ്เดฏം เด‡เดจ്เดค്เดฏ, เดชാเด•ിเดธ്เดฅാเตป เดŽเดจ്เดจിเด™്เด™เดจെ เดฐเดฃ്เดŸ് เดธ്เดตเดคเดจ്เดค്เดฐ เดฐാเดท്เดŸ്เดฐเด™്เด™เดณാเดฏി เดตിเดญเดœിเด•്เด•เดช്เดชെเดŸ്เดŸเดคിเดจാเตฝ เดฆുഃเด–ം เดจിเดฑเดž്เดž เด…เดจ്เดคเดฐീเด•്เดทเดตും เด‰เดฃ്เดŸാเดฏിเดฐുเดจ്เดจു.

เด…เดง്เดฏാเดฏเดค്เดคിเดฒെ SCERT เดšോเดฆ്เดฏം:

  • เดšോเดฆ്เดฏം: เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏുเดŸെ เด†เดฆ്เดฏเดค്เดคെ เดธ്เดตാเดคเดจ്เดค്เดฐ്เดฏเดฆിเดจാเด˜ോเดทം เดธเดจ്เดคോเดทം เดฎാเดค്เดฐം เดจเตฝเด•ിเดฏ เด’เดฐเดตเดธเดฐเดฎാเดฏിเดฐുเดจ്เดจോ?
  • เด‰เดค്เดคเดฐം: เด†เดฏിเดฐുเดจ്เดจിเดฒ്เดฒ. เด•ാเดฐเดฃം เดธ്เดตാเดคเดจ്เดค്เดฐ്เดฏം เดฒเดญിเด•്เด•ുเดฎ്เดชോเตพ เดคเดจ്เดจെ เดจเดฎ്เดฎുเดŸെ เดฐാเดœ്เดฏം เด‡เดจ്เดค്เดฏ, เดชാเด•ിเดธ്เดฅാเตป เดŽเดจ്เดจിเด™്เด™เดจെ เดฐเดฃ്เดŸ് เดธ്เดตเดคเดจ്เดค്เดฐ เดฐാเดœ്เดฏเด™്เด™เดณാเดฏി เดตിเดญเดœിเด•്เด•เดช്เดชെเดŸ്เดŸു. เด…เดคുเด•ൊเดฃ്เดŸ് เดธเดจ്เดคോเดทเดค്เดคിเดจൊเดช്เดชം เดฆുഃเด–เดตും เด‰เดฃ്เดŸാเดฏിเดฐുเดจ്เดจു.

เด‡เดจ്เดค്เดฏ เดตിเดญเดœเดจเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดตിเดถเดฆാംเดถเด™്เด™เตพ

  • เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏുเดŸെ เดตിเดญเดœเดจเดค്เดคിเดจാเดฏി เด…เดคിเตผเดค്เดคി เดฐേเด– เดตเดฐเดฏ്เด•്เด•ാเตป เดšുเดฎเดคเดฒเดช്เดชെเดŸുเดค്เดคിเดฏเดค് เดฒเดฃ്เดŸเดจിเดฒെ เดช്เดฐเดถเดธ്เดค เด…เดญിเดญാเดทเด•เดจാเดฏ เดธിเดฑിเตฝ เดฑാเดก്เด•്เดฒിเดซിเดจെเดฏാเดฃ് (Cyril Radcliffe).
  • เด‡เดฆ്เดฆേเดนം เดคเดฏ്เดฏാเดฑാเด•്เด•ിเดฏ เด…เดคിเตผเดค്เดคി เดฐേเด– 'เดฑാเดก്เด•്เดฒിเดซ് เดฐേเด–' (Radcliffe Line) เดŽเดจ്เดจเดฑിเดฏเดช്เดชെเดŸുเดจ്เดจു.
  • เดตിเดญเดœเดจเดถേเดทം เดฌ്เดฐിเดŸ്เดŸീเดท് เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดช്เดฐเดตിเดถ്เดฏเด•เดณിเตฝ เดšിเดฒเดค് เดชാเด•ിเดธ്เดฅാเดจിเดฒേเด•്เด•് เดชോเดฏെเด™്เด•ിเดฒും เดญൂเดฐിเดญാเด—ം เดช്เดฐเดฆേเดถเด™്เด™เดณും เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏിเตฝ เดคുเดŸเตผเดจ്เดจു.
  • เดฌംเด—ാเตพ, เดชเดž്เดšാเดฌ് เดŽเดจ്เดจീ เดช്เดฐเดตിเดถ്เดฏเด•เตพ เดฎാเดค്เดฐเดฎാเดฃ് เดตിเดญเดœിเด•്เด•เดช്เดชെเดŸ്เดŸเดค്.
  • เดตെเดธ്เดฑ്เดฑ് เดฌംเด—ാเตพ เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏിเตฝ เดจിเดฒเดจിเดจ്เดจเดช്เดชോเตพ, เดˆเดธ്เดฑ്เดฑ് เดฌംเด—ാเตพ เดˆเดธ്เดฑ്เดฑ് เดชാเด•ിเดธ്เดฅാเตป เด†เดฏി.
  • เดˆเดธ്เดฑ്เดฑ് เดชเดž്เดšാเดฌ് เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏുเดŸെ เดญാเด—เดฎാเดฏി, เดตെเดธ്เดฑ്เดฑ് เดชเดž്เดšാเดฌ് เดชാเด•ിเดธ്เดฅാเดจിเตฝ เดšേเตผเดจ്เดจു.
  • เด†เดธാം เดช്เดฐเดตിเดถ്เดฏเดฏുเดŸെ เดญാเด—เดฎാเดฏിเดฐുเดจ്เดจ เดธിเตฝเดนเดŸ്เดŸ് (Sylhet) เดนിเดคเดชเดฐിเดถോเดงเดจเดฏിเดฒൂเดŸെ เดˆเดธ്เดฑ്เดฑ് เดชാเด•ിเดธ്เดฅാเดจ്เดฑെ เดญാเด—เดฎാเดฏി. เดธിเตฝเดนเดŸ്เดŸിเดฒെ เด•เดฐിംเด—เดž്เดš് เดช്เดฐเดฆേเดถം เดฎാเดค്เดฐเดฎാเดฃ് เด†เดธാം เดช്เดฐเดตിเดถ്เดฏเดฏിเตฝ เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏോเดŸൊเดช്เดชം เดจിเดฒเด•ൊเดฃ്เดŸเดค്.
  • เดชാเด•ിเดธ്เดฅാเดจിเดฒെ เดตെเดธ്เดฑ്เดฑ് เดชเดž്เดšാเดฌിเตฝ เดจിเดจ്เดจ് เดนിเดจ്เดฆുเด•്เด•เดณും เดธിเด–ുเด•ാเดฐും เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏിเดฒേเด•്เด•് เดชเดฒാเดฏเดจം เดšെเดฏ്เดคു. เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดชเดž്เดšാเดฌിเตฝ เดจിเดจ്เดจ് เดจിเดฐเดตเดงി เดฎുเดธ്เดฒിเด™്เด™เตพ เดชാเด•ിเดธ്เดฅാเดจിเดฒേเด•്เด•ും เดฎാเดฑി.
  • เดฌംเด—ാเดณിเตฝ เดชเดž്เดšാเดฌിเดฒേเดคുเดชോเดฒെ เดตเดฒിเดฏ เดคോเดคിเดฒുเดณ്เดณ เดชเดฒാเดฏเดจം เด‰เดฃ്เดŸാเดฏിเดฒ്เดฒ. เด…เดคിเดจുเดณ്เดณ เดช്เดฐเดงാเดจ เด•ാเดฐเดฃเด™്เด™เตพ:
    • 1905-เดฒെ เดฌംเด—ാเตพ เดตിเดญเดœเดจเดค്เดคിเดจെเดคിเดฐാเดฏ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเดค്เดคിเดฒൂเดŸെ เดตเดณเตผเดจ്เดจ เดฎเดคേเดคเดฐ เดฆേเดถീเดฏเดค.
    • เดฌംเด—ാเดณിเดจ്เดฑെ เดญാเดทാเดชเดฐเดฎാเดฏ เดเด•്เดฏം.
    • เดฌ്เดฐเดน്เดฎเดชുเดค്เดฐ เดจเดฆിเดฏും เด…เดคിเดจ്เดฑെ เดชോเดทเด•เดจเดฆിเด•เดณും เดชെเดŸ്เดŸെเดจ്เดจുเดณ്เดณ เดชเดฒാเดฏเดจเดค്เดคിเดจ് เดคเดŸเดธ്เดธเดฎുเดฃ്เดŸാเด•്เด•ി.
  • เดธിเดฑിเตฝ เดฑാเดก്เด•്เดฒിเดซ് เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏുเดŸെ เดญൂเดฎിเดถാเดธ്เดค്เดฐเดชเดฐเดฎാเดฏ เดธเดตിเดถേเดทเดคเด•เดณെเด•്เด•ുเดฑിเดš്เดš് เด…เดฑിเดตിเดฒ്เดฒാเดคെ เด…เดž്เดš് เด†เดด്เดšเด•ൊเดฃ്เดŸ് เด…เดคിเตผเดค്เดคി เดจിเตผเดฃเดฏം เดชൂเตผเดค്เดคിเดฏാเด•്เด•ി.

เดตിเดญเดœเดจเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดฆുเดฐിเดคเด™്เด™เดณും เด—ാเดจ്เดงിเดœിเดฏുเดŸെ เดฐเด•്เดคเดธാเด•്เดทിเดค്เดตเดตും
เดตിเดญเดœเดจം เดธൃเดท്เดŸിเดš്เดš เดช്เดฐเดงാเดจ เดช്เดฐเดถ്เดจเด™്เด™เตพ:

  • เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏിเตฝ เดจിเดจ്เดจും เดชാเด•ിเดธ്เดฅാเดจിเตฝ เดจിเดจ്เดจും เดฒเด•്เดทเด•്เด•เดฃเด•്เด•ിเดจ് เด…เดญเดฏാเตผเดฅിเด•เตพ เด’เดดുเด•ിเดฏെเดค്เดคി.
  • เดต്เดฏാเดชเด•เดฎാเดฏ เด…เด•്เดฐเดฎเด™്เด™เตพ เดจเดŸเด•്เด•ുเด•เดฏും เดชเดคിเดจാเดฏിเดฐเด™്เด™เตพ เด•ൊเดฒ്เดฒเดช്เดชെเดŸുเด•เดฏും เดšെเดฏ്เดคു.
  • เด•ൊเตฝเด•്เด•เดค്เดค, เดกเตฝเดนി, เดฒാเดนോเตผ เดคുเดŸเด™്เด™ിเดฏ เดธ്เดฅเดฒเด™്เด™เดณിเตฝ เดตเตผเด—ീเดฏ เด•เดฒാเดชเด™്เด™เตพ เดชൊเดŸ്เดŸിเดช്เดชുเดฑเดช്เดชെเดŸ്เดŸു.
  • เดจിเดฐเดตเดงി เดธ്เดค്เดฐീเด•เตพ เด…เดชเดฎാเดจിเด•്เด•เดช്เดชെเดŸുเด•เดฏും เดธ്เดค്เดฐീเด•เดณും เด•ുเดŸ്เดŸിเด•เดณും เดคเดŸ്เดŸിเด•്เด•ൊเดฃ്เดŸുเดชോเด•เดฒിเดจ് เด‡เดฐเดฏാเดตുเด•เดฏും เดšെเดฏ്เดคു.
  • เด‰เตผเดตเดถി เดฌുเดŸ്เดŸാเดฒിเดฏเดฏുเดŸെ 'The Other Side of Silence' เดŽเดจ്เดจ เดชുเดธ്เดคเด•เดค്เดคിเตฝ เดฑാเดตเตฝเดชിเดฃ്เดŸി เดœിเดฒ്เดฒเดฏിเดฒെ เดคോเดตാ เด–ാเตฝเดธ เด—്เดฐാเดฎเดค്เดคിเดฒെ 90 เดธ്เดค്เดฐീเด•เตพ เด•ിเดฃเดฑ്เดฑിเตฝ เดšാเดŸി เด†เดค്เดฎเดนเดค്เดฏ เดšെเดฏ്เดค เดธംเดญเดตം เดชเดฑเดฏുเดจ്เดจു.

เดฐാเดท്เดŸ്เดฐเดชിเดคാเดตിเดจ്เดฑെ เดฐเด•്เดคเดธാเด•്เดทിเดค്เดตം:

  • เดนിเดจ്เดฆു-เดฎുเดธ്เดฒിം เดเด•്เดฏเดค്เดคിเดจാเดฏി เดชเดฐിเดถ്เดฐเดฎിเดš്เดš เดฎเดนാเดค്เดฎാเด—ാเดจ്เดงിเดฏെ เดตเตผเด—ീเดฏเดตാเดฆിเดฏാเดฏ เดจാเดฅുเดฑാം เดตിเดจാเดฏเด•് เด—ോเดก്‌เดธെ 1948 เดœเดจുเดตเดฐി 30-เดจ് เดจ്เดฏൂ เดกเตฝเดนിเดฏിเดฒെ เดฌിเตผเดณ เดนൗเดธ് เด…เด™്เด•เดฃเดค്เดคിเตฝ เดตെเดš്เดš് เดตെเดŸിเดตെเดš്เดšു เด•ൊเดจ്เดจു.
  • 'เดตെเดณിเดš്เดšം เด…เดฃเดž്เดžുเดชോเดฏി, เดŽเดฒ്เดฒാเดฏിเดŸเดค്เดคും เด‡เดฐുเดŸ്เดŸാเดฃ്...' เดŽเดจ്เดจ് เดช്เดฐเดงാเดจเดฎเดจ്เดค്เดฐി เดœเดตเดนเตผเดฒാเตฝ เดจെเดน്เดฑു เด—ാเดจ്เดงിเดœിเดฏുเดŸെ เดฐเด•്เดคเดธാเด•്เดทിเดค്เดตം เดฐാเดœ്เดฏเดค്เดคെ เด…เดฑിเดฏിเดš്เดšു.

เดธ്เดตเดคเดจ്เดค്เดฐ เด‡เดจ്เดค്เดฏ เดจേเดฐിเดŸ്เดŸ เดตെเดฒ്เดฒുเดตിเดณിเด•เตพ

  • เด•ോเดณเดจിเดตเดค്เด•เดฐเดฃเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดซเดฒเด™്เด™เตพ เด…เดจുเดญเดตിเดš്เดš เดธ്เดตเดคเดจ്เดค്เดฐ เด‡เดจ്เดค്เดฏ เดจിเดฐเดตเดงി เดตെเดฒ്เดฒുเดตിเดณിเด•เตพ เดจേเดฐിเดŸ്เดŸു.
  • เดช്เดฐเดงാเดจ เดตെเดฒ്เดฒുเดตിเดณിเด•เตพ:
    • เด…เดญเดฏാเตผเดฅിเด•เดณെ เดชുเดจเดฐเดงിเดตเดธിเดช്เดชിเด•്เด•ുเด•.
    • เดจാเดŸ്เดŸുเดฐാเดœ്เดฏเด™്เด™เดณുเดŸെ เดธംเดฏോเดœเดจം.
    • เดชോเตผเดš്เดšുเด—ീเดธ്, เดซ്เดฐเดž്เดš് เด…เดงീเดจ เดช്เดฐเดฆേเดถเด™്เด™เดณെ เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดฏൂเดฃിเดฏเดจിเตฝ เดšേเตผเด•്เด•ുเด•.
    • เดญാเดทാเดŸിเดธ്เดฅാเดจเดค്เดคിเตฝ เดธംเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เดณെ เดชുเดจഃเดธംเด˜เดŸിเดช്เดชിเด•്เด•ുเด•.
    • เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดธเดฎ്เดชเดฆ്‌เดต്เดฏเดตเดธ്เดฅเดฏെ เดถเด•്เดคിเดช്เดชെเดŸുเดค്เดคുเด•.
    • เด’เดฐു เดธ്เดตเดคเดจ്เดค്เดฐ เดตിเดฆേเดถเดจเดฏം เดฐൂเดชീเด•เดฐിเด•്เด•ുเด•.

เด…เดญเดฏാเตผเดฅി เดชുเดจเดฐเดงിเดตാเดธเดตും เดฌംเด—്เดฒാเดฆേเดถിเดจ്เดฑെ เดฐൂเดชീเด•เดฐเดฃเดตും

  • เดตിเดญเดœเดจเดค്เดคെ เดคുเดŸเตผเดจ്เดจ് เดชാเด•ിเดธ്เดฅാเดจിเตฝ เดจിเดจ്เดจ് เด†เดฑ് เดฆเดถเดฒเด•്เดทเดค്เดคിเดฒเดงിเด•ം เด†เดณുเด•เตพ เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏിเตฝ เด…เดญเดฏാเตผเดฅിเด•เดณാเดฏി เดŽเดค്เดคി.
  • 1951-เด“เดŸെ เดตെเดธ്เดฑ്เดฑ് เดชാเด•ിเดธ്เดฅാเดจിเตฝ เดจിเดจ്เดจുเดณ്เดณ เด…เดญเดฏാเตผเดฅി เดช്เดฐเดถ്เดจം เดชൂเตผเดฃเดฎാเดฏി เดชเดฐിเดนเดฐിเดš്เดšു.
  • เดˆเดธ്เดฑ്เดฑ് เดชാเด•ിเดธ്เดฅാเดจിเตฝ เดจിเดจ്เดจുเดณ്เดณ เด…เดญเดฏാเตผเดฅി เดช്เดฐเดตാเดนം เดˆเดธ്เดฑ്เดฑ്-เดตെเดธ്เดฑ്เดฑ് เดชാเด•ിเดธ്เดฅാเตป เดธംเด˜เตผเดทം เด•ാเดฐเดฃം เดคുเดŸเตผเดจ്เดจു.
  • 1971-เตฝ เดฌംเด—്เดฒാเดฆേเดถ് เดฐൂเดชീเด•ൃเดคเดฎാเดฏเดคോเดŸെ เดˆ เด…เดญเดฏാเตผเดฅി เดช്เดฐเดถ്เดจเดค്เดคിเดจ് เดคാเตฝเด•്เด•ാเดฒിเด• เดชเดฐിเดนാเดฐเดฎാเดฏി.

เดจാเดŸ്เดŸുเดฐാเดœ്เดฏเด™്เด™เดณുเดŸെ เดธംเดฏോเดœเดจം

  • เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เด‡เตปเดกിเดชെเตปเดกเตปเดธ് เด†เด•്เดŸ് 1947 เดช്เดฐเด•ാเดฐം 565 เดจാเดŸ്เดŸുเดฐാเดœ്เดฏเด™്เด™เตพเด•്เด•് เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏിเดฒോ เดชാเด•ിเดธ്เดฅാเดจിเดฒോ เดšേเดฐാเดจോ เดธ്เดตเดคเดจ്เดค്เดฐเดฎാเดฏി เดจിเดฒเดจിเตฝเด•്เด•ാเดจോ เด…เดงിเด•ാเดฐം เด‰เดฃ്เดŸാเดฏിเดฐുเดจ്เดจു.
  • เด‡เดตเดฏെ เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดฏൂเดฃിเดฏเดจിเตฝ เดธംเดฏോเดœിเดช്เดชിเด•്เด•ുเด• เดŽเดจ്เดจเดค് เดตเดฒിเดฏ เดตെเดฒ്เดฒുเดตിเดณിเดฏാเดฏിเดฐുเดจ്เดจു.
  • เดˆ เดฆൗเดค്เดฏം เดตിเดœเดฏเด•เดฐเดฎാเดฏി เดชൂเตผเดค്เดคിเดฏാเด•്เด•ിเดฏเดค് เด…เดจ്เดจเดค്เดคെ เด†เดญ്เดฏเดจ്เดคเดฐ เดฎเดจ്เดค്เดฐിเดฏാเดฏിเดฐുเดจ്เดจ เดธเตผเดฆാเตผ เดตเดฒ്เดฒเดญാเดฏ് เดชเดŸ്เดŸേเดฒും เดธ്เดฑ്เดฑേเดฑ്เดฑ്เดธ് เดกിเดช്เดชാเตผเดŸ്เดŸ്เดฎെเดจ്เดฑ് เดธെเด•്เดฐเดŸ്เดŸเดฑിเดฏാเดฏിเดฐുเดจ്เดจ เดตി. เดชി. เดฎേเดจോเดจും (V. P. Menon) เดšേเตผเดจ്เดจ เดธംเด˜เดฎാเดฃ്.
  • เดจാเดŸ്เดŸുเดฐാเดœ്เดฏเด™്เด™เดณോเดŸ് 'เด‡เตปเดธ്เดŸ്เดฐുเดฎെเดจ്เดฑ് เด“เดซ് เด…เดธเดทเตป' (Instrument of Accession) เด’เดช്เดชിเดŸ്เดŸ് เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดฏൂเดฃിเดฏเดจിเตฝ เดšേเดฐാเตป เด†เดตเดถ്เดฏเดช്เดชെเดŸ്เดŸു.
  • เดœുเดจเด—เดก്, เด•เดถ്เดฎീเตผ, เดคിเดฐുเดตിเดคാംเด•ൂเตผ, เดนൈเดฆเดฐാเดฌാเดฆ് เดŽเดจ്เดจീ เดจാเดŸ്เดŸുเดฐാเดœ്เดฏเด™്เด™เตพ เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดฏൂเดฃിเดฏเดจിเตฝ เดšേเดฐാเตป เดตിเดธเดฎ്เดฎเดคിเดš്เดšു.
  • เดˆ เดฐാเดœ്เดฏเด™്เด™เดณെ เด…เดจുเดฐเดž്เดœเดจ เดšเตผเดš്เดšเด•เดณിเดฒൂเดŸെเดฏും เดธൈเดจിเด• เดจเดŸเดชเดŸിเด•เดณിเดฒൂเดŸെเดฏും เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดฏൂเดฃിเดฏเดจിเตฝ เดธംเดฏോเดœിเดช്เดชിเดš്เดšു.
  • เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดฏൂเดฃിเดฏเดจിเตฝ เดšേเตผเดจ്เดจ เดจാเดŸ്เดŸുเดฐാเดœ്เดฏเด™്เด™เดณിเดฒെ เดญเดฐเดฃാเดงിเด•ാเดฐിเด•เตพเด•്เด•് เดจเดท്เดŸเดชเดฐിเดนാเดฐเดฎാเดฏി เดธเตผเด•്เด•ാเตผ เดจിเดถ്เดšിเดค เดคുเด• เดจเตฝเด•ിเดฏിเดฐുเดจ്เดจു. เด‡เดคാเดฃ് เดช്เดฐിเดตി เดชേเดด്‌เดธ് (Privy Purse).
  • เดช്เดฐിเดตി เดชേเดด്‌เดธ് 1971-เตฝ เด‡เดจ്เดฆിเดฐാเด—ാเดจ്เดงിเดฏുเดŸെ เด•ാเดฒเดค്เดค് 26-ാം เดญเดฐเดฃเด˜เดŸเดจാ เดญേเดฆเด—เดคിเดฏിเดฒൂเดŸെ เดจിเตผเดค്เดคเดฒാเด•്เด•ി.

เดซ്เดฐเดž്เดš്-เดชോเตผเดš്เดšുเด—ീเดธ് เดช്เดฐเดฆേเดถเด™്เด™เดณുเดŸെ เดตിเดฎോเดšเดจം

  • เดฌ്เดฐിเดŸ്เดŸീเดทുเด•ാเตผ เดชോเดฏเดถേเดทเดตും เดซ്เดฐเดž്เดš്, เดชോเตผเดš്เดšുเด—ീเดธ് เดถเด•്เดคിเด•เดณുเดŸെ เดจിเดฏเดจ്เดค്เดฐเดฃเดค്เดคിเตฝ เดšിเดฒ เดช്เดฐเดฆേเดถเด™്เด™เตพ เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏിเตฝ เดคുเดŸเตผเดจ്เดจു.
  • เดซ്เดฐാเตปเดธ് 1954-เตฝ เด‡เดจ്เดค്เดฏ เดตിเดŸ്เดŸുเดชോเดฏเดคിเดจെ เดคുเดŸเตผเดจ്เดจ് เดชോเดฃ്เดŸിเดš്เดšേเดฐി, เดฎാเดนി, เดฏാเดจം, เด•ാเดฐเดฏ്เด•്เด•เตฝ, เดšเดจ്เดฆ്เดฐเดจเด—เตผ เดคുเดŸเด™്เด™ിเดฏ เดซ്เดฐเดž്เดš് เดช്เดฐเดฆേเดถเด™്เด™เตพ เด•േเดจ്เดฆ്เดฐ เดญเดฐเดฃเดค്เดคിเดจ് เด•ീเดดിเดฒാเดฏി.
  • เดชോเตผเดš്เดšുเด—ീเดธ് เด…เดงീเดจเดคเดฏിเดฒാเดฏിเดฐുเดจ്เดจ เด—ോเดต, เดฆാเดฎเตป, เดฆിเดฏു เดŽเดจ്เดจീ เดช്เดฐเดฆേเดถเด™്เด™เตพ เดตിเดŸ്เดŸുเด•ൊเดŸുเด•്เด•ാเตป เดชോเตผเดš്เดšുเด—ീเดธ് เดตിเดธเดฎ്เดฎเดคിเดš്เดšു.
  • เดฆാเดฆ്เดฐ, เดจാเด—เตผ เดนเดตേเดฒി เดŽเดจ്เดจിเดตിเดŸเด™്เด™เดณിเดฒെ เดชോเตผเดš്เดšുเด—ീเดธ് เด†เดงിเดชเดค്เดฏം 1954-เตฝ เดœเดจเด•ീเดฏ เดช്เดฐเด•്เดทോเดญเดค്เดคിเดฒൂเดŸെ เด…เดตเดธാเดจിเดš്เดšു.
  • 1961-เตฝ เดธൈเดจിเด• เดจเดŸเดชเดŸിเดฏിเดฒൂเดŸെ เด—ോเดต, เดฆാเดฎเตป, เดฆിเดฏു เดŽเดจ്เดจീ เดช്เดฐเดฆേเดถเด™്เด™เตพ เดตിเดฎോเดšിเดช്เดชിเด•്เด•ുเด•เดฏും เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดฏൂเดฃിเดฏเดจിเตฝ เดฒเดฏിเดช്เดชിเด•്เด•ുเด•เดฏും เดšെเดฏ്เดคു.

เด…เดง്เดฏാเดฏเดค്เดคിเดฒെ SCERT เดšോเดฆ്เดฏം:

  • เดšോเดฆ്เดฏം: เดซ്เดฐเดž്เดš്, เดชോเตผเดš്เดšുเด—ീเดธ് เด…เดงീเดจเดคเดฏിเดฒാเดฏിเดฐുเดจ്เดจ เดช്เดฐเดฆേเดถเด™്เด™เตพ เดเดคെเดฒ്เดฒാเดฎാเดฃെเดจ്เดจ് เดชเดŸ്เดŸിเด•เดช്เดชെเดŸുเดค്เดคുเด•.
  • เด‰เดค്เดคเดฐം:
    • เดซ്เดฐเดž്เดš് เด…เดงീเดจ เดช്เดฐเดฆേเดถเด™്เด™เตพ: เดชോเดฃ്เดŸിเดš്เดšേเดฐി, เดฎാเดนി, เดฏാเดจം, เด•ാเดฐเดฏ്เด•്เด•เตฝ, เดšเดจ്เดฆ്เดฐเดจเด—เตผ.
    • เดชോเตผเดš്เดšുเด—ീเดธ് เด…เดงീเดจ เดช്เดฐเดฆേเดถเด™്เด™เตพ: เด—ോเดต, เดฆാเดฎเตป, เดฆിเดฏു, เดฆാเดฆ്เดฐ, เดจാเด—เตผ เดนเดตേเดฒി.

เดญാเดทാเดŸിเดธ്เดฅാเดจเดค്เดคിเดฒുเดณ്เดณ เดธംเดธ്เดฅാเดจ เดชുเดจഃเดธംเด˜เดŸเดจ

  • เดญാเดทാเดŸിเดธ്เดฅാเดจเดค്เดคിเตฝ เดธംเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เตพ เดฐൂเดชീเด•เดฐിเด•്เด•ുเดจ്เดจเดคിเดจെ เดฎเดนാเดค്เดฎാเด—ാเดจ്เดงി เดชിเดจ്เดคുเดฃเดš്เดšിเดฐുเดจ്เดจു.
  • เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดจാเดทเดฃเตฝ เด•ോเตบเด—്เดฐเดธ് 1920-เดฒെ เดจാเด—്เดชൂเตผ เดธเดฎ്เดฎേเดณเดจเดค്เดคിเตฝ เด•ോเตบเด—്เดฐเดธ് เด•เดฎ്เดฎിเดฑ്เดฑിเด•เดณെ เดญാเดทാเดŸിเดธ്เดฅാเดจเดค്เดคിเตฝ เดธംเด˜เดŸിเดช്เดชിเด•്เด•ാเตป เดคീเดฐുเดฎാเดจിเดš്เดšു.
  • เดธംเดธ്เดฅാเดจ เดชുเดจഃเดธംเด˜เดŸเดจเดฏുเดฎാเดฏി เดฌเดจ്เดงเดช്เดชെเดŸ്เดŸ เดช്เดฐเดงാเดจ เดจാเดดിเด•เด•്เด•เดฒ്เดฒുเด•เตพ:
    • เดฒിംเด—്เดตിเดธ്เดฑ്เดฑിเด•് เดช്เดฐൊเดตിเตปเดธเดธ് เด•เดฎ്เดฎീเดทเตป (1948): เดŽเดธ്. เด•െ. เดงเตผ เด…เดง്เดฏเด•്เดทเดจാเดฏ เดˆ เด•เดฎ്เดฎീเดทเดจെ เดญเดฐเดฃเด˜เดŸเดจാ เด…เดธംเดฌ്เดฒി เดจിเดฏเดฎിเดš്เดšു.
    • เดœെ. เดตി. เดชി. เด•เดฎ്เดฎിเดฑ്เดฑി (1948): เดœเดตเดนเตผเดฒാเตฝ เดจെเดน്เดฑു, เดธเตผเดฆാเตผ เดตเดฒ്เดฒเดญാเดฏ് เดชเดŸ്เดŸേเตฝ, เดชเดŸ്เดŸാเดญി เดธീเดคാเดฐാเดฎเดฏ്เดฏ เดŽเดจ്เดจിเดตเตผ เด…ംเด—เด™്เด™เดณാเดฏ เด•เดฎ്เดฎിเดฑ്เดฑിเดฏെ เด•ോเตบเด—്เดฐเดธ് เดจിเดฏเดฎിเดš്เดšു.
    • เดคെเดฒുเด™്เด•് เดธംเดธാเดฐിเด•്เด•ുเดจ്เดจเดตเตผเด•്เด•ാเดฏി เดช്เดฐเดค്เดฏേเด• เด†เดจ്เดง്เดฐ เดธംเดธ്เดฅാเดจം เด†เดตเดถ്เดฏเดช്เดชെเดŸ്เดŸ് เดชോเดฑ്เดฑി เดถ്เดฐീเดฐാเดฎുเดฒു เดจിเดฐാเดนാเดฐ เดธเดฎเดฐം เดจเดŸเดค്เดคുเด•เดฏും 1952-เตฝ เดฎเดฐเดฃเดช്เดชെเดŸുเด•เดฏും เดšെเดฏ്เดคു.
    • เด‡เดคിเดจെเดค്เดคുเดŸเตผเดจ്เดจ് 1953 เด’เด•്เดŸോเดฌเตผ 1-เดจ് เด†เดจ്เดง്เดฐ เดธംเดธ്เดฅാเดจം เดจിเดฒเดตിเตฝ เดตเดจ്เดจു.
    • เดธംเดธ്เดฅാเดจ เดชുเดจഃเดธംเด˜เดŸเดจ เด•เดฎ്เดฎീเดทเตป (1953): เดœเดธ്เดฑ്เดฑിเดธ് เดซเดธเตฝ เด…เดฒിเดฏുเดŸെ (Justice Fazal Ali) เดจേเดคൃเดค്เดตเดค്เดคിเตฝ เดฐൂเดชീเด•เดฐിเดš്เดšു. เดธเตผเดฆാเตผ เด•െ. เดŽം. เดชเดฃിเด•്เด•เตผ, เดŽเดš്เดš്. เดŽเตป. เด•ുเตปเดธ്เดฐു เดŽเดจ്เดจിเดตเตผ เด…ംเด—เด™്เด™เดณാเดฏിเดฐുเดจ്เดจു.
    • เดธംเดธ്เดฅാเดจ เดชുเดจഃเดธംเด˜เดŸเดจാ เดฌിเตฝ (1956): เดˆ เดฌിเตฝ เดช്เดฐเด•ാเดฐം 1956 เดจเดตംเดฌเตผ 1-เดจ് 14 เดญാเดทാ เดธംเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เดณും 6 เด•േเดจ്เดฆ്เดฐ เดญเดฐเดฃ เดช്เดฐเดฆേเดถเด™്เด™เดณും เดฐൂเดชീเด•เดฐിเดš്เดšു.

เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดธเดฎ്เดชเดฆ്‌เดต്เดฏเดตเดธ്เดฅเดฏെ เดถเด•്เดคിเดช്เดชെเดŸുเดค്เดคเตฝ

  • เดฌ്เดฐിเดŸ്เดŸീเดท് เดญเดฐเดฃเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดซเดฒเดฎാเดฏി เดคเด•เตผเดจ്เดจ เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดธเดฎ്เดชเดฆ്‌เดต്เดฏเดตเดธ്เดฅเดฏെ เดชുเดจเดฐുเดœ്เดœീเดตിเดช്เดชിเด•്เด•േเดฃ്เดŸเดค് เด†เดตเดถ്เดฏเดฎാเดฏിเดฐുเดจ്เดจു.
  • เดœเดตเดนเตผเดฒാเตฝ เดจെเดน്เดฑുเดตിเดจ്เดฑെ เดฎുเตปเด•ൈเดฏിเตฝ เดธോเดตിเดฏเดฑ്เดฑ് เดฏൂเดฃിเดฏเดจ്เดฑെ เด†เดธൂเดค്เดฐเดฃ เดฎാเดคൃเด•เดฏെ เด…เดŸിเดธ്เดฅാเดจเดฎാเด•്เด•ി เด†เดธൂเดค്เดฐเดฃ เด•เดฎ്เดฎീเดทเตป เดฐൂเดชീเด•เดฐിเดš്เดšു.
  • 1950 เดฎാเตผเดš്เดš് 15-เดจ് เดจെเดน്เดฑു เดšെเดฏเตผเดฎാเดจാเดฏി เดจാเดทเดฃเตฝ เดช്เดฒാเดจിംเด—് เด•เดฎ്เดฎീเดทเตป เดฐൂเดชീเด•เดฐിเดš്เดšു.
  • เดธ്เดตเดคเดจ്เดค്เดฐ เด‡เดจ്เดค്เดฏ เดชൊเดคുเดฎേเด–เดฒเดฏ്เด•്เด•് เดช്เดฐാเดงാเดจ്เดฏം เดจเตฝเด•ിเด•്เด•ൊเดฃ്เดŸുเดณ്เดณ เดฎിเดถ്เดฐ เดธเดฎ്เดชเดฆ്‌เดต്เดฏเดตเดธ്เดฅ (Mixed Economy) เดชിเดจ്เดคുเดŸเตผเดจ്เดจു.
  • เด’เดจ്เดจാം เดชเดž്เดšเดตเดค്เดธเดฐ เดชเดฆ്เดงเดคി: เด•ാเตผเดทിเด• เดตിเด•เดธเดจเดค്เดคിเดจ് เดŠเดจ്เดจเตฝ เดจเตฝเด•ി.
  • เด•ൃเดทി, เดต്เดฏเดตเดธാเดฏ เดฎേเด–เดฒเด•เดณുเดŸെ เดตിเด•เดธเดจเดค്เดคിเดจാเดฏി เดช്เดฐเดงാเดจ เดจเดฆീเดคเดŸ เดชเดฆ്เดงเดคിเด•เตพ เดธ്เดฅാเดชിเดš്เดšു: เดธเดค്‌เดฒเดœ് เดจเดฆിเดฏിเดฒെ เดญเด•്เดฐാ เดจംเด—เตฝ, เดฆാเดฎോเดฆเตผ เดตാเดฒി เดช്เดฐൊเดœเด•്เดฑ്เดฑ്, เดฎเดนാเดจเดฆിเดฏിเดฒെ เดนിเดฐാเด•്เด•ുเดก് เดŽเดจ്เดจിเดต.
    • เดจെเดน്เดฑു เด…เดฃเด•്เด•െเดŸ്เดŸുเด•เดณെ 'เด†เดงുเดจിเด• เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏുเดŸെ เด•്เดทേเดค്เดฐเด™്เด™เตพ' (Dams - Temples of Modern India) เดŽเดจ്เดจ് เดตിเดถേเดทിเดช്เดชിเดš്เดšു.
  • เดฐเดฃ്เดŸാം เดชเดž്เดšเดตเดค്เดธเดฐ เดชเดฆ്เดงเดคി: เดต്เดฏാเดตเดธാเดฏിเด• เดตിเด•เดธเดจเดค്เดคിเดจ് เดŠเดจ്เดจเตฝ เดจเตฝเด•ി.
  • เดชൊเดคുเดฎേเด–เดฒเดฏിเตฝ เดตിเดฆേเดถ เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด•, เดธാเด™്เด•േเดคിเด• เดธเดนാเดฏเดค്เดคോเดŸെ เด‡เดฐുเดฎ്เดชുเดฐുเด•്เด•് เดต്เดฏเดตเดธാเดฏเดถാเดฒเด•เตพ เดธ്เดฅാเดชിเดš്เดšു.
เด‡เดฐുเดฎ്เดชുเดฐുเด•്เด•് เดต്เดฏเดตเดธാเดฏംเดธംเดธ്เดฅാเดจംเดธเดนാเดฏം เดจเตฝเด•ിเดฏ เดฐാเดœ്เดฏം
เดฑൂเตผเด•്เด•േเดฒเด’เดกീเดทเดœเตผเดฎ്เดฎเดจി
เดญിเดฒാเดฏ്เด›เดค്เดคീเดธ്เด—เดข്เดธോเดตിเดฏเดฑ്เดฑ് เดฏൂเดฃിเดฏเตป
เดฆുเตผเด—ാเดชൂเตผเดตെเดธ്เดฑ്เดฑ് เดฌംเด—ാเตพเดฏുเดฃൈเดฑ്เดฑเดก് เด•ിംเด—്เดกം
เดฌൊเด•്เด•ാเดฑോเดാเตผเด–เดฃ്เดก്เดธോเดตിเดฏเดฑ്เดฑ് เดฏൂเดฃിเดฏเตป
  • เดคുเดŸเตผเดจ്เดจുเดณ്เดณ เดชเดฆ്เดงเดคിเด•เตพ เดฆാเดฐിเดฆ്เดฐ്เดฏ เดจിเตผเดฎാเตผเดœเดจം, เดญเด•്เดท്เดฏ เดธ്เดตเดฏംเดชเดฐ്เดฏാเดช്เดคเดค, เดตിเดฆ്เดฏാเดญ്เดฏാเดธം, เดŠเตผเดœ്เดœോเตฝเดช്เดชാเดฆเดจം เดคുเดŸเด™്เด™ിเดฏ เดฎേเด–เดฒเด•เดณിเตฝ เดถ്เดฐเดฆ്เดง เด•േเดจ്เดฆ്เดฐീเด•เดฐിเดš്เดšു.

เดญൂเดชเดฐിเดท്เด•เดฐเดฃം, เด•ാเตผเดทിเด• เดตിเดช്เดฒเดตเด™്เด™เตพ, เดฌാเด™്เด•് เดฆേเดถเดธാเตฝเด•്เด•เดฐเดฃം

1. เดญൂเดชเดฐിเดท്เด•เดฐเดฃം (Land Reforms)

  • เด’เดฐൊเดฑ്เดฑ เดต്เดฏเด•്เดคിเด•്เด•് เด•ൈเดตเดถം เดตെเด•്เด•ാเดตുเดจ്เดจ เดญൂเดฎിเด•്เด•് เดชเดฐിเดงി เดจിเดถ്เดšเดฏിเด•്เด•ുเด•เดฏും เดฎിเดš്เดšเดญൂเดฎി เดญൂเดฐเดนിเดคเตผเด•്เด•് เดตിเดคเดฐเดฃം เดšെเดฏ്เดฏുเด•เดฏുเดฎാเดฏിเดฐുเดจ്เดจു เดฒเด•്เดท്เดฏം.
  • เดญൂเดชเดฐിเดท്เด•เดฐเดฃ เดจിเดฏเดฎเด™്เด™เดณുเดŸെ เดฐൂเดชീเด•เดฐเดฃเดค്เดคിเดจ് เดจെเดน്เดฑുเดตിเดจ്เดฑെ เด…เดง്เดฏเด•്เดทเดคเดฏിเดฒുเดณ്เดณ เด•เดฎ്เดฎിเดฑ്เดฑിเดฏുเดŸെ เดถുเดชാเตผเดถ เดช്เดฐเด•ാเดฐം เดœെ. เดธി. เด•ുเดฎเดฐเดช്เดชเดฏുเดŸെ (J. C. Kumarappa) เดจേเดคൃเดค്เดตเดค്เดคിเตฝ เด…เด—്เดฐേเดฑിเดฏเตป เดฑിเดซോംเดธ് เด•เดฎ്เดฎിเดฑ്เดฑി (Agrarian Reforms Committee) เดจിเดฏเดฎിเดš്เดšു.
  • เดญൂเดฆാเตป เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം: เดตിเดจോเดฌ เดญാเดตെเดฏുเดŸെ เดจേเดคൃเดค്เดตเดค്เดคിเตฝ เดจിเดฏเดฎเดจിเตผเดฎ്เดฎാเดฃം เด•ൂเดŸാเดคെ เดญൂเดชเดฐിเดท്เด•เดฐเดฃം เดจเดŸเดช്เดชിเดฒാเด•്เด•ാเตป เดฒเด•്เดท്เดฏเดฎിเดŸ്เดŸ് เด†เดฐംเดญിเดš്เดšു. เดญൂเดตുเดŸเดฎเด•เดณെ เด…เดตเดฐുเดŸെ เดญൂเดฎിเดฏുเดŸെ เด†เดฑിเตฝ เด’เดฐംเดถം เดฆാเดจം เดšെเดฏ്เดฏാเตป เด…เดฆ്เดฆേเดนം เดช്เดฐേเดฐിเดช്เดชിเดš്เดšു.

2. เดญเด•്เดท്เดฏോเตฝเดช്เดชാเดฆเดจം - เดตിเดช്เดฒเดตเด™്เด™เดณിเดฒൂเดŸെ

  • เดนเดฐിเดค เดตിเดช്เดฒเดตം (Green Revolution): 1960 เดฎുเดคเตฝ เด†เดฐംเดญിเดš്เดšു. เด‰เดฏเตผเดจ്เดจ เดตിเดณเดต് เดจเตฝเด•ുเดจ്เดจ เดตിเดค്เดคുเด•เตพ, เดœเดฒเดธേเดšเดจ เดธൗเด•เดฐ്เดฏเด™്เด™เตพ, เดฐാเดธเดตเดณเด™്เด™เตพ, เด•ീเดŸเดจാเดถിเดจിเด•เตพ, เด†เดงുเดจിเด• เดฏเดจ്เดค്เดฐเด™്เด™เตพ เดŽเดจ്เดจിเดต เด‰เดชเดฏോเด—ിเดš്เดš് เดญเด•്เดท്เดฏ เดธ്เดตเดฏംเดชเดฐ്เดฏാเดช്เดคเดค เด•ൈเดตเดฐിเด•്เด•ാเตป เดถ്เดฐเดฎിเดš്เดšു.
  • เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏിเดฒെ เดนเดฐിเดค เดตിเดช്เดฒเดตเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดชിเดคാเดต് เดŽเดจ്เดจเดฑിเดฏเดช്เดชെเดŸുเดจ്เดจเดค് เดกോ. เดŽം. เดŽเดธ്. เดธ്เดตാเดฎിเดจാเดฅเตป เด†เดฃ്.
  • เดงเดตเดณ เดตിเดช്เดฒเดตം (White Revolution): เดกോ. เดตเตผเด—്เด—ീเดธ് เด•ുเดฐ്เดฏเตป เดŽเดจ്เดจ เดฎเดฒเดฏാเดณി เดถാเดธ്เดค്เดฐเดœ്เดžเดจ്เดฑെ เดจേเดคൃเดค്เดตเดค്เดคിเตฝ เดชാเตฝ เด‰เตฝเดช്เดชാเดฆเดจം เดตเตผเดฆ്เดงിเดช്เดชിเด•്เด•ാเตป เดฒเด•്เดท്เดฏเดฎിเดŸ്เดŸു (เด…เดฎുเตฝ เดช്เดฐൊเดœเด•്เดฑ്เดฑ്).
  • เดจീเดฒ เดตിเดช്เดฒเดตം (Blue Revolution): เดฎเดค്เดธ്เดฏോเตฝเดช്เดชാเดฆเดจ เดฎേเด–เดฒ เดฎെเดš്เดšเดช്เดชെเดŸുเดค്เดคാเตป เดฒเด•്เดท്เดฏเดฎിเดŸ്เดŸു.

3. เดฌാเด™്เด•് เดฆേเดถเดธാเตฝเด•്เด•เดฐเดฃം (Nationalisation of Banks)

  • เดฌാเด™്เด•ുเด•เตพ เดธเดฎ്เดชเดจ്เดจเตผเด•്เด•് เดฎാเดค്เดฐം เดช്เดฐാเดงാเดจ്เดฏം เดจเตฝเด•ിเดฏเดคിเดจാเตฝ เด•เตผเดทเด•เตผเด•്เด•ും เดธാเดงാเดฐเดฃเด•്เด•ാเตผเด•്เด•ും เดตാเดฏ്เดช เดฒเดญിเด•്เด•ാเตป เดช്เดฐเดฏാเดธเดฎാเดฏിเดฐുเดจ്เดจു.
  • เด‡เดค് เดชเดฐിเดนเดฐിเด•്เด•ുเดจ്เดจเดคിเดจാเดฏി 1969-เตฝ เด‡เดจ്เดฆിเดฐാเด—ാเดจ്เดงിเดฏുเดŸെ เดจേเดคൃเดค്เดตเดค്เดคിเตฝ 14 เดช്เดฐเดงാเดจ เดฌാเด™്เด•ുเด•เตพ เดฆേเดถเดธാเตฝเด•്เด•เดฐിเดš്เดšു.
  • เดชിเดจ്เดจീเดŸ് เด†เดฑ് เดฌാเด™്เด•ുเด•เตพ เด•ൂเดŸി เดธเตผเด•്เด•ാเตผ เดเดฑ്เดฑെเดŸുเดค്เดคു.
  • 1990-เด•เดณിเตฝ เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏുเดŸെ เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด• เดจเดฏเด™്เด™เดณിเตฝ เด‰เดฆാเดฐเดตเตฝเด•്เด•เดฐเดฃം, เดธ്เดตเด•ാเดฐ്เดฏเดตเตฝเด•്เด•เดฐเดฃം, เด†เด—ോเดณเดตเตฝเด•്เด•เดฐเดฃം เดŽเดจ്เดจിเดต เดช്เดฐാเดงാเดจ്เดฏം เดจേเดŸി.

เด…เดง്เดฏാเดฏเดค്เดคിเดฒെ SCERT เดšോเดฆ്เดฏം:

  • เดšോเดฆ്เดฏം: เด•ാเตผเดทിเด• เดฎേเด–เดฒเดฏിเดฒെ เดตിเดช്เดฒเดตเด™്เด™เตพ เดญเด•്เดท്เดฏോเตฝเดช്เดชാเดฆเดจം เดตเตผเดฆ്เดงിเดช്เดชിเด•്เด•ാเตป เดธเดนാเดฏിเดš്เดšเดค് เดŽเด™്เด™เดจെ?
  • เด‰เดค്เดคเดฐം: เดนเดฐിเดค เดตിเดช്เดฒเดตเดค്เดคിเดฒൂเดŸെเดฏാเดฃ് เด‡เดค് เดธാเดง്เดฏเดฎാเดฏเดค്. เด‰เดฏเตผเดจ്เดจ เดตിเดณเดต് เดจเตฝเด•ുเดจ്เดจ เดตിเดค്เดคുเด•เตพ, เดฐാเดธเดตเดณเด™്เด™เตพ, เดœเดฒเดธേเดšเดจ เดธൗเด•เดฐ്เดฏเด™്เด™เตพ, เด†เดงുเดจിเด• เดฏเดจ്เดค്เดฐเด™്เด™เตพ เดŽเดจ്เดจിเดตเดฏുเดŸെ เด‰เดชเดฏോเด—ം เดตเดดി เดญเด•്เดท്เดฏോเตฝเดช്เดชാเดฆเดจเดค്เดคിเตฝ เดธ്เดตเดฏംเดชเดฐ്เดฏാเดช്เดคเดค เด•ൈเดตเดฐിเด•്เด•ാเตป เดธเดนാเดฏിเดš്เดšു.

เดตിเดฆ്เดฏാเดญ്เดฏാเดธം

  • เดธ്เดตเดคเดจ്เดค്เดฐ เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏിเตฝ เดตിเดฆ്เดฏാเดญ്เดฏാเดธ เดธเดฎ്เดช്เดฐเดฆാเดฏം เดชเด ിเด•്เด•ാเดจും เดถുเดชാเตผเดถเด•เตพ เดธเดฎเตผเดช്เดชിเด•്เด•ാเดจും เดตിเดตിเดง เด•เดฎ്เดฎീเดทเดจുเด•เตพ เดจിเดฏเดฎിเด•്เด•เดช്เดชെเดŸ്เดŸു.
เดตിเดฆ്เดฏാเดญ്เดฏാเดธ เด•เดฎ്เดฎീเดทเตป / เดจเดฏംเดตเตผเดทംเดช്เดฐാเดฅเดฎിเด• เดถ്เดฐเดฆ്เดงാเด•േเดจ്เดฆ്เดฐം
เดกോ. เดฐാเดงാเด•ൃเดท്เดฃเตป เด•เดฎ്เดฎീเดทเตป1948เดฏൂเดฃിเดตേเดด്เดธിเดฑ്เดฑി เดตിเดฆ്เดฏാเดญ്เดฏാเดธം
เดกോ. เดฒเด•്เดท്เดฎเดฃเดธ്เดตാเดฎി เดฎുเดคเดฒിเดฏാเตผ เด•เดฎ്เดฎീเดทเตป1952เดธെเด•്เด•เตปเดกเดฑി เดตിเดฆ്เดฏാเดญ്เดฏാเดธം
เดกോ. เดกി. เดŽเดธ്. เด•ോเดค്เดคാเดฐി เด•เดฎ്เดฎീเดทเตป1964เดฆേเดถീเดฏ เดตിเดฆ്เดฏാเดญ്เดฏാเดธ เดฐീเดคി (National Pattern of Education)
เดฆേเดถീเดฏ เดตിเดฆ്เดฏാเดญ്เดฏാเดธ เดจเดฏം1986เดช്เดฐൈเดฎเดฑി เดตിเดฆ്เดฏാเดญ്เดฏാเดธം, เดตൊเด•്เด•േเดทเดฃเตฝ เดตിเดฆ്เดฏാเดญ്เดฏാเดธം
เดฆേเดถീเดฏ เดตിเดฆ്เดฏാเดญ്เดฏാเดธ เดจเดฏം2020เดช്เดฐീ-เดช്เดฐൈเดฎเดฑി เดฎുเดคเตฝ เดนเดฏเตผ เดธെเด•്เด•เตปเดกเดฑി เดตเดฐെเดฏുเดณ്เดณ เดตിเดฆ്เดฏാเดญ്เดฏാเดธം, เด‰เดจ്เดจเดค เดตിเดฆ്เดฏാเดญ്เดฏാเดธം

เดถാเดธ്เดค്เดฐ เดธാเด™്เด•േเดคിเด• เดฐംเด—เดค്เดคെ เดตിเดช്เดฒเดตം

  • เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏുเดŸെ เดญാเดตി เดฐൂเดชเดช്เดชെเดŸുเดค്เดคുเดจ്เดจเดคിเตฝ เดถാเดธ്เดค്เดฐ เดตിเด•เดธเดจം เด’เดดിเดš്เดšുเด•ൂเดŸാเดจാเดตാเดค്เดค เด˜เดŸเด•เดฎാเดฃെเดจ്เดจ് เดœเดตเดนเตผเดฒാเตฝ เดจെเดน്เดฑു เดคിเดฐിเดš്เดšเดฑിเดž്เดžു.
  • เดถാเดธ്เดค്เดฐീเดฏ เดฎเดจോเดญാเดตเดฎുเดณ്เดณ เด’เดฐു เดธเดฎൂเดนം เดธൃเดท്เดŸിเด•്เด•ാเตป เด…เดฆ്เดฆേเดนം เดชเดฐിเดถ്เดฐเดฎിเดš്เดšു.
  • เดจെเดน്เดฑു เดนോเดฎി เดœെ. เดญാเดญ, เดฎേเด˜เดจാเดฅ് เดธാเดน เดคുเดŸเด™്เด™ിเดฏ เดถാเดธ്เดค്เดฐ เด‰เดชเดฆേเดท്เดŸാเด•്เด•เดณുเดŸെ เดธേเดตเดจം เดช്เดฐเดฏോเดœเดจเดช്เดชെเดŸുเดค്เดคി.
  • เดธ്เดฅാเดชിเดคเดฎാเดฏ เดช്เดฐเดงാเดจ เดธ്เดฅാเดชเดจเด™്เด™เตพ:
    • เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เด‡เตปเดธ്เดฑ്เดฑിเดฑ്เดฑ്เดฏൂเดŸ്เดŸ് เด“เดซ് เดŸെเด•്เดจോเดณเดœി (IIT).
    • เดญാเดญ เด†เดฑ്เดฑോเดฎിเด•് เดฑിเดธเตผเดš്เดš് เดธെเดจ്เดฑเตผ (BARC).
    • เด“เตพ เด‡เดจ്เดค്เดฏ เด‡เตปเดธ്เดฑ്เดฑിเดฑ്เดฑ്เดฏൂเดŸ്เดŸ് เด“เดซ് เดฎെเดกിเด•്เด•เตฝ เดธเดฏเตปเดธเดธ് (AIIMS).
    • เดกിเดซเตปเดธ് เดฑിเดธเตผเดš്เดš് เด†เตปเดก് เดกെเดตเดฒเดช്เดฎെเดจ്เดฑ് เด“เตผเด—เดจൈเดธേเดทเตป (DRDO).
  • เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏുเดŸെ เด†เดฆ്เดฏเดค്เดคെ เด†เดฃเดต เดชเดฐീเด•്เดทเดฃം 1974 เดฎെเดฏ് 18-เดจ് เดชൊเด–്‌เดฑാเดจിเตฝ (เดฐാเดœเดธ്เดฅാเตป) เดตെเดš്เดš് เดจเดŸเดจ്เดจു. เด‡เดค് 'เดธ്เดฎൈเดฒിംเด—് เดฌുเดฆ്เดง' เดŽเดจ്เดจเดฑിเดฏเดช്เดชെเดŸ്เดŸു.
  • เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏുเดŸെ เดฐเดฃ്เดŸാเดฎเดค്เดคെ เด†เดฃเดต เดชเดฐീเด•്เดทเดฃം (1998) 'เด“เดช്เดชเดฑേเดทเตป เดถเด•്เดคി' เดŽเดจ്เดจเดฑിเดฏเดช്เดชെเดŸുเดจ്เดจു.
  • เดฎിเดธൈเตฝ เดธാเด™്เด•േเดคിเด• เดตിเดฆ്เดฏเดฏിเดฒെ เดธംเดญാเดตเดจเด•เตพ เด•ാเดฐเดฃം เดกോ. เดŽ. เดชി. เดœെ. เด…เดฌ്เดฆുเตพ เด•เดฒാം 'เดฎിเดธൈเตฝ เดฎാเตป เด“เดซ് เด‡เดจ്เดค്เดฏ' เดŽเดจ്เดจเดฑിเดฏเดช്เดชെเดŸുเดจ്เดจു.

เดฌเดนിเดฐാเด•ാเดถ เด—เดตേเดทเดฃം (Space Research)

  • เดฌเดนിเดฐാเด•ാเดถ เด—เดตേเดทเดฃ เดฐംเด—เดค്เดค് เดนോเดฎി เดœെ. เดญാเดญเดฏും เดตിเด•്เดฐം เดธാเดฐാเดญാเดฏിเดฏും เดช്เดฐเดฎുเด– เดธേเดตเดจം เด…เดจുเดท്เด ിเดš്เดšു.
  • เดฌംเด—เดณൂเดฐു เด†เดธ്เดฅാเดจเดฎാเดฏി เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดธ്เดชേเดธ് เดฑിเดธเตผเดš്เดš് เด“เตผเด—เดจൈเดธേเดทเตป (ISRO) 1969-เตฝ เดธ്เดฅാเดชിเด•്เด•เดช്เดชെเดŸ്เดŸു.
  • เดฌเดนിเดฐാเด•ാเดถ เดฆൗเดค്เดฏเด™്เด™เดณിเดฒെ เดช്เดฐเดงാเดจ เดจേเดŸ്เดŸเด™്เด™เตพ:
    • เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏുเดŸെ เด†เดฆ്เดฏเดค്เดคെ เด•ൃเดค്เดฐിเดฎ เด‰เดชเด—്เดฐเดนเดฎാเดฏ เด†เดฐ്เดฏเดญเดŸ്เดŸเดฏുเดŸെ เดตിเด•്เดทേเดชเดฃം (1975 เดเดช്เดฐിเตฝ 19).
    • เดšเดจ്เดฆ്เดฐเดฏാเตป I, II, III เดฆൗเดค്เดฏเด™്เด™เตพ.
    • เดฎംเด—เตพเดฏാเตป เดฆൗเดค്เดฏം (2013).
    • เดธൗเดฐ เด—เดตേเดทเดฃเดค്เดคിเดจാเดฏി เดฒเด•്เดท്เดฏเดฎിเดŸ്เดŸുเดณ്เดณ เด†เดฆിเดค്เดฏ L1 เดฆൗเดค്เดฏം.
    • เดฎเดจുเดท്เดฏเดจെ เดฌเดนിเดฐാเด•ാเดถเดค്เดคേเด•്เด•് เด…เดฏเดฏ്เด•്เด•ുเดจ്เดจ เด—เด—เตปเดฏാเตป เดฆൗเดค്เดฏം.

เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏുเดŸെ เดตിเดฆേเดถเดจเดฏം

  • เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดตിเดฆേเดถเดจเดฏเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดฎുเด–്เดฏ เดถിเตฝเดช്เดชി เดœเดตเดนเตผเดฒാเตฝ เดจെเดน്เดฑു เด†เดฏിเดฐുเดจ്เดจു.
  • เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดตിเดฆേเดถเดจเดฏเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เด…เดŸിเดธ്เดฅാเดจ เดคเดค്เดตเด™്เด™เตพ:
    • เดธเดฎാเดงാเดจเดชเดฐเดฎാเดฏ เดธเดนเดตเตผเดค്เดคിเดค്เดตം (Peaceful Coexistence).
    • เด•ോเดณเดจിเดตเตฝเด•്เด•เดฐเดฃเดค്เดคിเดจും เดตเตผเดฃเดตിเดตേเดšเดจเดค്เดคിเดจും เดŽเดคിเดฐാเดฏ เดจിเดฒเดชാเดŸ്.
    • เดฆേเดถീเดฏ เดธുเดฐเด•്เดทเดฏും เดชเดฐเดฎാเดงിเด•ാเดฐเดตും เดธംเดฐเด•്เดทിเด•്เด•ുเด•.
    • เดšേเดฐിเดšേเดฐാ เดจเดฏം (Non-Aligned Policy).
    • เดชเดž്เดšเดถീเดฒ เดคเดค്เดตเด™്เด™เตพ (Panchsheel Principles).

เดชเดž്เดšเดถീเดฒ เดคเดค്เดตเด™്เด™เตพ:

  • เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏുเดŸെ เดตിเดฆേเดถเดจเดฏเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เด…เดŸിเดธ്เดฅാเดจเดค്เดคിเตฝ 1954-เตฝ เดจെเดน്เดฑുเดตും เดšൈเดจീเดธ് เดช്เดฐเดงാเดจเดฎเดจ്เดค്เดฐിเดฏാเดฏിเดฐുเดจ്เดจ เดทൗ เดŽเตป‌เดฒാเดฏും (Zhou Enlai) เดšേเตผเดจ്เดจ് เดชเดž്เดšเดถീเดฒ เดคเดค്เดตเด™്เด™เดณിเตฝ เด’เดช്เดชുเดตെเดš്เดšു.
  • เดช്เดฐเดงാเดจ เดคเดค്เดตเด™്เด™เตพ:
    • เดชเดฐเดธ്เดชเดฐം เดฐാเดœ്เดฏเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เด…เด–เดฃ്เดกเดคเดฏെเดฏും เดชเดฐเดฎാเดงിเด•ാเดฐเดค്เดคെเดฏും เดฌเดนുเดฎാเดจിเด•്เด•ുเด•.
    • เดชเดฐเดธ്เดชเดฐം เด†เด•്เดฐเดฎിเด•്เด•ാเดคിเดฐിเด•്เด•ുเด•.
    • เดชเดฐเดธ്เดชเดฐം เด†เดญ്เดฏเดจ്เดคเดฐ เด•ാเดฐ്เดฏเด™്เด™เดณിเตฝ เด‡เดŸเดชെเดŸാเดคിเดฐിเด•്เด•ുเด•.
    • เดธเดฎเดค്เดตเดตും เดชเดฐเดธ്เดชเดฐ เดธเดนാเดฏเดตും เดชാเดฒിเด•്เด•ുเด•.
    • เดธเดฎാเดงാเดจเดชเดฐเดฎാเดฏ เดธเดนเดตเตผเดค്เดคിเดค്เดตം เดจിเดฒเดจിเตผเดค്เดคുเด•.

เดšേเดฐിเดšേเดฐാ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം (NAM):

  • เดฐเดฃ്เดŸാം เดฒോเด•เดฎเดนാเดฏുเดฆ്เดงเดค്เดคിเดจുเดถേเดทം เดฒോเด•ം เดฏു.เดŽเดธ്., เดธോเดตിเดฏเดฑ്เดฑ് เดฏൂเดฃിเดฏเตป เดŽเดจ്เดจീ เดฐเดฃ്เดŸ് เดถเด•്เดคി เดฌ്เดฒോเด•്เด•ുเด•เดณാเดฏി เดคിเดฐിเดž്เดžเดช്เดชോเตพ, เดเดคെเด™്เด•ിเดฒും เดšേเดฐിเดฏിเตฝ เดšേเดฐാเดคെ เดธ്เดตเดคเดจ്เดค്เดฐเดฎാเดฏ เดจിเดฒเดชാเดŸ് เดธ്เดตീเด•เดฐിเด•്เด•ുเด• เดŽเดจ്เดจ เดฒเด•്เดท്เดฏเดค്เดคോเดŸെ เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏുเดŸെ เดจേเดคൃเดค്เดตเดค്เดคിเตฝ เดšേเดฐിเดšേเดฐാ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം เดฐൂเดชീเด•เดฐിเดš്เดšു.
  • เด‡เดคിเดฒൂเดŸെ เด‡เดจ്เดค്เดฏเด•്เด•് เดฆേเดถീเดฏ เดคാเตฝเดช്เดชเดฐ്เดฏเด™്เด™เตพ เดธംเดฐเด•്เดทിเด•്เด•ാเตป เด•เดดിเดž്เดžു.

เด•േเดฐเดณ เดตിเด•เดธเดจ เดฎാเดคൃเด•

  • เด•േเดฐเดณം เด”เดฆ്เดฏോเด—ിเด•เดฎാเดฏി เดจിเดฒเดตിเตฝ เดตเดจ്เดจเดค്: 1956 เดจเดตംเดฌเตผ 1.
  • เดคിเดฐുเดตിเดคാംเด•ൂเตผ, เด•ൊเดš്เดšി, เดฎเดฒเดฌാเตผ, เดฆเด•്เดทിเดฃ เด•เตผเดฃാเดŸเด•เดค്เดคിเดฒെ เด•ാเดธเตผเด—ോเดก് เดคാเดฒൂเด•്เด•് เดŽเดจ്เดจിเดต เดธംเดฏോเดœിเดช്เดชിเดš്เดšാเดฃ് เด•േเดฐเดณം เดฐൂเดชീเด•เดฐിเดš്เดšเดค്.
  • 1957-เตฝ เด‡. เดŽം. เดŽเดธ്. เดจเดฎ്เดชൂเดคിเดฐിเดช്เดชാเดŸ് เด•േเดฐเดณเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เด†เดฆ്เดฏเดค്เดคെ เดฎുเด–്เดฏเดฎเดจ്เดค്เดฐിเดฏാเดฏി เดธเตผเด•്เด•ാเตผ เดฐൂเดชീเด•เดฐിเดš്เดšു.
  • เดชเดฐിเดฎിเดคเดฎാเดฏ เดธംเดธ്เดฅാเดจ เดตിเดญเดตเด™്เด™เตพ เด‰เดชเดฏോเด—ിเดš്เดš് เดŽเดจ്เดคുเดšെเดฏ്เดฏാเตป เด•เดดിเดฏുเดฎെเดจ്เดจ് เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏുเดŸെ เดจเดฏเดฐൂเดชเด•เตผเดค്เดคാเด•്เด•เตพ เด•േเดฐเดณเดค്เดคിเตฝ เดจിเดจ്เดจ് เดชเด ിเด•്เด•เดฃเดฎെเดจ്เดจ് เด…เดฎเตผเดค്เดฏ เดธെเตป เด…เดญിเดช്เดฐാเดฏเดช്เดชെเดŸ്เดŸു.

เด•േเดฐเดณเดค്เดคിเดฒെ เดญൂเดชเดฐിเดท്เด•เดฐเดฃം

  • เด…เด—്เดฐേเดฑിเดฏเตป เดฑിเดฒേเดทเตปเดธ് เดฌിเตฝ: 1957-เตฝ เดฐൂเดชീเด•เดฐിเดš്เดš เด•േเดฐเดณ เดธเตผเด•്เด•ാเตผ เด…เดตเดคเดฐിเดช്เดชിเดš്เดšു.
  • เด•േเดฐเดณ เดญൂเดชเดฐിเดท്เด•เดฐเดฃ (เดญേเดฆเด—เดคി) เดจിเดฏเดฎം: 1970 เดœเดจുเดตเดฐി 1-เดจ് เดจിเดฒเดตിเตฝ เดตเดจ്เดจു.
  • เดช്เดฐเดงാเดจ เดซเดฒเด™്เด™เตพ:
    • เดญൂเดตുเดŸเดฎเดธ്เดฅเดคเดฏ്เด•്เด•് เดชเดฐിเดงി เดจിเดถ്เดšเดฏിเดš്เดšു (เดต്เดฏเด•്เดคിเด•്เด•് 7.5 เดเด•്เด•เดฑും เด•ുเดŸുംเดฌเดค്เดคിเดจ് 15 เดเด•്เด•เดฑും, 5-เตฝ เด…เดงിเด•ം เด…ംเด—เด™്เด™เดณുเดฃ്เดŸെเด™്เด•ിเตฝ 20 เดเด•്เด•เตผ เดตเดฐെ).
    • เดœเดจ്เดฎി เดธเดฎ്เดช്เดฐเดฆാเดฏം เดจിเตผเดค്เดคเดฒാเด•്เด•ി.
    • เด•ുเดŸിเดฏാเดจ്เดฎാเตผเด•്เด•് เด•ാเตผเดทിเด• เดญൂเดฎിเดฏിเตฝ เดธ്เดฅിเดฐാเดตเด•ാเดถം เดฒเดญിเดš്เดšു.
    • เด•ാเตผเดทിเด• เดฎേเด–เดฒเดฏിเดฒെ เดšൂเดทเดฃเดตും เด…เดธเดฎเดค്เดตเดตും เด’เดฐു เดชเดฐിเดงി เดตเดฐെ เด‡เดฒ്เดฒാเดคാเด•്เด•ി.

เด•േเดฐเดณเดค്เดคിเดฒെ เดตിเดฆ്เดฏാเดญ്เดฏാเดธ เดจേเดŸ്เดŸเด™്เด™เตพ

  • เดญൂเดชเดฐിเดท്เด•เดฐเดฃം, เดธാเดฎൂเดน്เดฏ เดชเดฐിเดท്เด•เดฐเดฃ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เตพ, เด•േเดฐเดณ เดตിเดฆ്เดฏാเดญ്เดฏാเดธ เดจിเดฏเดฎം (1958) เดคുเดŸเด™്เด™ിเดฏเดต เดช്เดฐൈเดฎเดฑി เดตിเดฆ്เดฏാเดญ്เดฏാเดธം เดธൗเดœเดจ്เดฏเดตും เดธാเตผเดตเดค്เดฐിเด•เดตുเดฎാเด•്เด•ി.
  • เดธാเด•്เดทเดฐเดคാ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเดค്เดคിเดฒൂเดŸെ เด•േเดฐเดณം 1991 เดเดช്เดฐിเตฝ 18-เดจ് เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏിเดฒെ เด†เดฆ്เดฏเดค്เดคെ เดธเดฎ്เดชൂเตผเดฃ เดธാเด•്เดทเดฐเดคാ เดธംเดธ്เดฅാเดจเดฎാเดฏി.
  • เดตിเดฆ്เดฏാเดญ്เดฏാเดธ เดต്เดฏാเดชเดจเดค്เดคിเดจ് เด•ാเดฐเดฃเดฎാเดฏ เดฎเดฑ്เดฑ് เด˜เดŸเด•เด™്เด™เตพ:
    • เด…เดš്เดšเดŸി เดตിเดฆ്เดฏเดฏുเดŸെ เดต്เดฏാเดชเดจം.
    • เดฒൈเดฌ്เดฐเดฑി เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം.
    • เดธാเด•്เดทเดฐเดคാ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം.
    • เด…เดจൗเดชเดšാเดฐിเด• เดตിเดฆ്เดฏാเดญ്เดฏാเดธ เดช്เดฐเดตเตผเดค്เดคเดจเด™്เด™เตพ.
    • เด…เดงിเด•ാเดฐ เดตിเด•േเดจ്เดฆ്เดฐീเด•เดฐเดฃം.
  • 1994 เดเดช്เดฐിเตฝ 23-เดจ് เดช്เดฐാเดฌเดฒ്เดฏเดค്เดคിเตฝ เดตเดจ്เดจ เด•േเดฐเดณ เดชเดž്เดšാเดฏเดค്เดคി เดฐാเดœ് เดจിเดฏเดฎം เดตിเดฆ്เดฏാเดญ്เดฏാเดธ เดฎേเด–เดฒเดฏിเตฝ เดช്เดฐാเดฆേเดถിเด• เดธ്เดตเดฏംเดญเดฐเดฃ เดธ്เดฅാเดชเดจเด™്เด™เตพเด•്เด•് เด•ൂเดŸുเดคเตฝ เด…เดงിเด•ാเดฐം เดจเตฝเด•ി.
  • เดธംเดธ്เดฅാเดจം เดฐൂเดชീเด•ൃเดคเดฎാเดฏ เดธเดฎเดฏเดค്เดค് เด•േเดฐเดณเดค്เดคിเตฝ เด’เดฐു เดฏൂเดฃിเดตേเดด്เดธിเดฑ്เดฑി เดฎാเดค്เดฐเดฎാเดฃ് เด‰เดฃ്เดŸാเดฏിเดฐുเดจ്เดจเดค് (เด•േเดฐเดณ เดฏൂเดฃിเดตേเดด്เดธിเดฑ്เดฑി). เด‡เดจ്เดจ് เดถാเดธ്เดค്เดฐം, เดธാเด™്เด•േเดคിเด•เดตിเดฆ്เดฏ, เด•ൃเดทി, เด†เดฐോเด—്เดฏം เดคുเดŸเด™്เด™ിเดฏ เดฎേเด–เดฒเด•เดณിเตฝ เดจിเดฐเดตเดงി เดฏൂเดฃിเดตേเดด്เดธിเดฑ്เดฑിเด•เตพ เดช്เดฐเดตเตผเดค്เดคിเด•്เด•ുเดจ്เดจു.
  • เดธാเด•്เดทเดฐเดคാ เดจിเดฐเด•്เด•ിเตฝ เด•േเดฐเดณം เดฆേเดถീเดฏ เดถเดฐാเดถเดฐിเดฏേเด•്เด•ാเตพ เดตเดณเดฐെ เดฎുเดจ്เดจിเดฒാเดฃ് (2011-เตฝ เด‡เดจ്เดค്เดฏ 74%, เด•േเดฐเดณം 94%).

เด†เดฐോเด—്เดฏ เดฎേเด–เดฒเดฏും เดธാเดฎൂเดน്เดฏ เดจേเดŸ്เดŸเด™്เด™เดณും

  • เด•േเดฐเดณเดค്เดคിเตฝ เดตിเด•เดธിเดค เดฐാเดœ്เดฏเด™്เด™เดณുเดŸേเดคിเดจ് เดธเดฎാเดจเดฎാเดฏ เดชൊเดคുเดœเดจാเดฐോเด—്เดฏ เดธംเดตിเดงാเดจเดฎുเดฃ്เดŸ്.
  • เดชเดฐിเดฎിเดคเดฎാเดฏ เดตിเดญเดตเด™്เด™เตพ เด‰เดชเดฏോเด—ിเดš്เดš് เด•ുเดฑเดž്เดž เดšിเดฒเดตിเตฝ เดฎിเด•เดš്เดš เด†เดฐോเด—്เดฏ เดชเดฐിเดฐเด•്เดท เดจเตฝเด•ാเตป เด•േเดฐเดณเดค്เดคിเดจ് เด•เดดിเดž്เดžു.
  • เด•േเดฐเดณเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เด†เดฐോเด—്เดฏ เดฎേเด–เดฒเดฏിเดฒെ เดจേเดŸ്เดŸเด™്เด™เตพ:
    • เด•ുเดฑเดž്เดž เดถിเดถുเดฎเดฐเดฃ เดจിเดฐเด•്เด•് (Low infant mortality rate).
    • เด•ുเดฑเดž്เดž เดฎാเดคൃเดฎเดฐเดฃ เดจിเดฐเด•്เด•് (Low maternal mortality rate).
    • เด‰เดฏเตผเดจ്เดจ เด†เดฏുเตผเดฆൈเตผเด˜്เดฏം (High life expectancy).
    • เดœเดจเดธംเด–്เดฏാ เดตเดณเตผเดš്เดšാ เดจിเดฐเด•്เด•ിเดฒെ เดฆ്เดฐുเดคเด—เดคിเดฏിเดฒുเดณ്เดณ เด•ുเดฑเดต്.
  • เด•ുเดฑเดž്เดž เดช്เดฐเดคിเดถീเตผเดท เดตเดฐുเดฎാเดจം เด‰เดฃ്เดŸാเดฏിเดŸ്เดŸും เดฎാเดจเดต เดตിเด•เดธเดจ เดธൂเดšിเด•เดฏിเตฝ (Human Development Index) เด•േเดฐเดณം เด†เด—ോเดณ เดจിเดฒเดตാเดฐം เดชുเดฒเตผเดค്เดคുเดจ്เดจു.
  • 1965-เตฝ เดจเดŸเดช്เดชിเดฒാเด•്เด•ിเดฏ เดฏൂเดฃിเดตേเดด്เดธเตฝ เดชเดฌ്เดฒിเด•് เดกിเดธ്เดŸ്เดฐിเดฌ്เดฏൂเดทเตป เดธിเดธ്เดฑ്เดฑം (Universal Public Distribution System) เดฆാเดฐിเดฆ്เดฐ്เดฏ เดจിเตผเดฎാเตผเดœเดจเดค്เดคിเตฝ เด•േเดฐเดณเดค്เดคിเดจ് เดฎാเดคൃเด•เดฏാเดฏി.
  • เด•ുเดŸുംเดฌเดถ്เดฐീเดฏിเดฒൂเดŸെ เดธ്เดค്เดฐീ เดถാเด•്เดคീเด•เดฐเดฃเดค്เดคിเดฒും เด…เดงിเด•ാเดฐ เดตിเด•േเดจ്เดฆ്เดฐീเด•เดฐเดฃเดค്เดคിเดฒൂเดŸെ เดช്เดฐാเดฆേเดถിเด• เดญเดฐเดฃเดค്เดคിเดฒും เด•േเดฐเดณം เด—เดฃ്เดฏเดฎാเดฏ เดชുเดฐോเด—เดคി เด•ൈเดตเดฐിเดš്เดšു.

เดช്เดฐเดงാเดจเดช്เดชെเดŸ്เดŸ เดšോเดฆ്เดฏเด™്เด™เตพ (Most Important Questions of Chapter 7)

  1. เดšോเดฆ്เดฏം: เดธ്เดตเดคเดจ്เดค്เดฐ เด‡เดจ്เดค്เดฏ เดจേเดฐിเดŸ്เดŸ เดช്เดฐเดงാเดจ เดตെเดฒ്เดฒുเดตിเดณിเด•เตพ เดŽเดจ്เดคെเดฒ്เดฒാเดฎാเดฏിเดฐുเดจ്เดจു?
    • เด‰เดค്เดคเดฐം: เด…เดญเดฏാเตผเดฅിเด•เดณെ เดชുเดจเดฐเดงിเดตเดธിเดช്เดชിเด•്เด•ുเด•, เดจാเดŸ്เดŸുเดฐാเดœ്เดฏเด™്เด™เดณുเดŸെ เดธംเดฏോเดœเดจം, เดซ്เดฐเดž്เดš്-เดชോเตผเดš്เดšുเด—ീเดธ് เดช്เดฐเดฆേเดถเด™്เด™เดณെ เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดฏൂเดฃിเดฏเดจിเตฝ เดšേเตผเด•്เด•ുเด•, เดญാเดทാเดŸിเดธ്เดฅാเดจเดค്เดคിเดฒുเดณ്เดณ เดธംเดธ്เดฅാเดจ เดชുเดจഃเดธംเด˜เดŸเดจ, เดธเดฎ്เดชเดฆ്‌เดต്เดฏเดตเดธ്เดฅ เดถเด•്เดคിเดช്เดชെเดŸുเดค്เดคเตฝ, เดธ്เดตเดคเดจ്เดค്เดฐ เดตിเดฆേเดถเดจเดฏം เดฐൂเดชീเด•เดฐിเด•്เด•เตฝ เดŽเดจ്เดจിเดตเดฏാเดฏിเดฐുเดจ്เดจു เดช്เดฐเดงാเดจ เดตെเดฒ്เดฒുเดตിเดณിเด•เตพ.
  2. เดšോเดฆ്เดฏം: เดจാเดŸ്เดŸുเดฐാเดœ്เดฏเด™്เด™เดณുเดŸെ เดธംเดฏോเดœเดจเดค്เดคിเตฝ เดธเตผเดฆാเตผ เดตเดฒ്เดฒเดญാเดฏ് เดชเดŸ്เดŸേเดฒിเดจ്เดฑെเดฏും เดตി. เดชി. เดฎേเดจോเดจ്เดฑെเดฏും เดชเด™്เด•് เดตിเดถเดฆเดฎാเด•്เด•ുเด•. เดช്เดฐിเดตി เดชേเดด്‌เดธ് เดŽเดจ്เดคാเดฃ്?
    • เด‰เดค്เดคเดฐം: 565 เดจാเดŸ്เดŸുเดฐാเดœ്เดฏเด™്เด™เดณെ เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดฏൂเดฃിเดฏเดจിเตฝ เดšേเตผเด•്เด•ുเดจ്เดจเดคിเดจുเดณ്เดณ เดตെเดฒ്เดฒുเดตിเดณി เดตിเดœเดฏเด•เดฐเดฎാเดฏി เดชൂเตผเดค്เดคിเดฏാเด•്เด•ിเดฏเดค് เด†เดญ്เดฏเดจ്เดคเดฐ เดฎเดจ്เดค്เดฐിเดฏാเดฏിเดฐുเดจ്เดจ เดธเตผเดฆാเตผ เดตเดฒ്เดฒเดญാเดฏ് เดชเดŸ്เดŸേเดฒും เดธ്เดฑ്เดฑേเดฑ്เดฑ്เดธ് เดกിเดช്เดชാเตผเดŸ്เดŸ്เดฎെเดจ്เดฑ് เดธെเด•്เดฐเดŸ്เดŸเดฑിเดฏാเดฏിเดฐുเดจ്เดจ เดตി. เดชി. เดฎേเดจോเดจും เดšേเตผเดจ്เดจാเดฃ്. เดจാเดŸ്เดŸുเดฐാเดœ്เดฏเด™്เด™เตพ เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดฏൂเดฃിเดฏเดจിเตฝ เดšേเดฐുเดจ്เดจเดคിเดจാเดฏി 'เด‡เตปเดธ്เดŸ്เดฐുเดฎെเดจ്เดฑ് เด“เดซ് เด…เดธเดทเตป' เดŽเดจ്เดจ เด•เดฐാเตผ เด’เดช്เดชിเดŸ്เดŸു. เดจാเดŸ്เดŸുเดฐാเดœ്เดฏเด™്เด™เดณിเดฒെ เดญเดฐเดฃാเดงിเด•ാเดฐിเด•เตพเด•്เด•് เดจเดท്เดŸเดชเดฐിเดนാเดฐเดฎാเดฏി เดธเตผเด•്เด•ാเตผ เดจเตฝเด•ിเดฏിเดฐുเดจ്เดจ เดงเดจเดธเดนാเดฏเดฎാเดฃ് เดช്เดฐിเดตി เดชേเดด്‌เดธ്. เด‡เดค് 1971-เตฝ เดจിเตผเดค്เดคเดฒാเด•്เด•ി.
  3. เดšോเดฆ്เดฏം: เดญാเดทാเดŸിเดธ്เดฅാเดจเดค്เดคിเดฒുเดณ്เดณ เดธംเดธ്เดฅാเดจ เดฐൂเดชീเด•เดฐเดฃเดตുเดฎാเดฏി เดฌเดจ്เดงเดช്เดชെเดŸ്เดŸ เดช്เดฐเดงാเดจ เด•เดฎ്เดฎിเดฑ്เดฑിเด•เดณും เด•เดฎ്เดฎീเดทเดจുเด•เดณും เดเดคൊเด•്เด•െเดฏാเดฃ്?
    • เด‰เดค്เดคเดฐം: เดฒിംเด—്เดตിเดธ്เดฑ്เดฑിเด•് เดช്เดฐൊเดตിเตปเดธเดธ് เด•เดฎ്เดฎീเดทเตป (1948, เดŽเดธ്. เด•െ. เดงเตผ เด…เดง്เดฏเด•്เดทเตป), เดœെ. เดตി. เดชി. เด•เดฎ്เดฎിเดฑ്เดฑി (1948, เดจെเดน്เดฑു, เดชเดŸ്เดŸേเตฝ, เดชเดŸ്เดŸാเดญി เดธീเดคാเดฐാเดฎเดฏ്เดฏ), เดธംเดธ്เดฅാเดจ เดชുเดจഃเดธംเด˜เดŸเดจ เด•เดฎ്เดฎീเดทเตป (1953, เดœเดธ്เดฑ്เดฑിเดธ് เดซเดธเตฝ เด…เดฒി เด…เดง്เดฏเด•്เดทเตป) เดŽเดจ്เดจിเดตเดฏാเดฃ് เดช്เดฐเดงാเดจเดช്เดชെเดŸ്เดŸเดต. 1953-เตฝ เดชോเดฑ്เดฑി เดถ്เดฐീเดฐാเดฎുเดฒുเดตിเดจ്เดฑെ เดฎเดฐเดฃเดค്เดคെ เดคുเดŸเตผเดจ്เดจ് เด†เดจ്เดง്เดฐ เดธംเดธ്เดฅാเดจം เดฐൂเดชീเด•เดฐിเดš്เดšു.
  4. เดšോเดฆ്เดฏം: เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏുเดŸെ เดตിเดฆേเดถเดจเดฏเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เด…เดŸിเดธ്เดฅാเดจ เดคเดค്เดตเด™്เด™เตพ เดŽเดจ്เดคെเดฒ്เดฒാเดฎാเดฃ്? เดชเดž്เดšเดถീเดฒ เดคเดค്เดตเด™്เด™เตพ เดŽเดดുเดคുเด•.
    • เด‰เดค്เดคเดฐം: เดธเดฎാเดงാเดจเดชเดฐเดฎാเดฏ เดธเดนเดตเตผเดค്เดคിเดค്เดตം, เด•ോเดณเดจിเดตเตฝเด•്เด•เดฐเดฃเดค്เดคിเดจും เดตเตผเดฃเดตിเดตേเดšเดจเดค്เดคിเดจും เดŽเดคിเดฐാเดฏ เดจിเดฒเดชാเดŸ്, เดšേเดฐിเดšേเดฐാ เดจเดฏം, เดชเดž്เดšเดถീเดฒ เดคเดค്เดตเด™്เด™เตพ เดŽเดจ്เดจിเดตเดฏാเดฃ് เดช്เดฐเดงാเดจ เดคเดค്เดตเด™്เด™เตพ.
      • เดชเดž്เดšเดถീเดฒ เดคเดค്เดตเด™്เด™เตพ: เดชเดฐเดธ്เดชเดฐ เดฌเดนുเดฎാเดจം, เด†เด•്เดฐเดฎിเด•്เด•ാเดคിเดฐിเด•്เด•ുเด•, เด†เดญ്เดฏเดจ്เดคเดฐ เด•ാเดฐ്เดฏเด™്เด™เดณിเตฝ เด‡เดŸเดชെเดŸാเดคിเดฐിเด•്เด•ുเด•, เดธเดฎเดค്เดตเดตും เดชเดฐเดธ്เดชเดฐ เดธเดนാเดฏเดตും, เดธเดฎാเดงാเดจเดชเดฐเดฎാเดฏ เดธเดนเดตเตผเดค്เดคിเดค്เดตം เดŽเดจ്เดจിเดตเดฏാเดฃ്.
  5. เดšോเดฆ്เดฏം: เดนเดฐിเดค เดตിเดช്เดฒเดตം, เดงเดตเดณ เดตിเดช്เดฒเดตം เดŽเดจ്เดจിเดต เดŽเดจ്เดคെเดฒ്เดฒാเดฎാเดฃ്? เด‡เดคിเดจ് เดจേเดคൃเดค്เดตം เดจเตฝเด•ിเดฏเดตเตผ เด†เดฐെเดฒ്เดฒാം?
    • เด‰เดค്เดคเดฐം:
      • เดนเดฐിเดค เดตിเดช്เดฒเดตം: เด‰เดฏเตผเดจ്เดจ เดตിเดณเดต് เดจเตฝเด•ുเดจ്เดจ เดตിเดค്เดคുเด•เดณും เดฐാเดธเดตเดณเด™്เด™เดณും เด‰เดชเดฏോเด—ിเดš്เดš് เดญเด•്เดท്เดฏോเตฝเดช്เดชാเดฆเดจเดค്เดคിเตฝ เดธ്เดตเดฏംเดชเดฐ്เดฏാเดช്เดคเดค เด•ൈเดตเดฐിเด•്เด•ാเตป เดฒเด•്เดท്เดฏเดฎിเดŸ്เดŸ เด•ാเตผเดทിเด• เดฎുเดจ്เดจേเดฑ്เดฑം. เดกോ. เดŽം. เดŽเดธ്. เดธ്เดตാเดฎിเดจാเดฅเตป เด‡เดคിเดจ്เดฑെ เดชിเดคാเดตാเดฃ്.
      • เดงเดตเดณ เดตിเดช്เดฒเดตം: เดชാเตฝ, เดชാเดฒുเตฝเดช്เดชเดจ്เดจเด™്เด™เตพ เดŽเดจ്เดจിเดตเดฏുเดŸെ เด‰เตฝเดช്เดชാเดฆเดจം เดตเตผเดฆ്เดงിเดช്เดชിเด•്เด•ാเตป เดฒเด•്เดท്เดฏเดฎിเดŸ്เดŸ เดฎുเดจ്เดจേเดฑ്เดฑം. เดกോ. เดตเตผเด—്เด—ീเดธ് เด•ുเดฐ്เดฏเตป เด†เดฃ് เด‡เดคിเดจ് เดจേเดคൃเดค്เดตം เดจเตฝเด•ിเดฏเดค്.
  6. เดšോเดฆ്เดฏം: เด•േเดฐเดณ เดตിเด•เดธเดจ เดฎാเดคൃเด•เดฏുเดŸെ เดช്เดฐเดงാเดจ เดธเดตിเดถേเดทเดคเด•เตพ เดŽเดจ്เดคെเดฒ്เดฒാเดฎാเดฃ്?
    • เด‰เดค്เดคเดฐം: เดญൂเดชเดฐിเดท്เด•เดฐเดฃ เดจിเดฏเดฎเด™്เด™เดณിเดฒൂเดŸെ เดœเดจ്เดฎി เดธเดฎ്เดช്เดฐเดฆാเดฏം เดจിเตผเดค്เดคเดฒാเด•്เด•ി, เด•ുเดŸിเดฏാเดจ്เดฎാเตผเด•്เด•് เดญൂเดฎിเดฏിเตฝ เดธ്เดฅിเดฐാเดตเด•ാเดถം เดจเตฝเด•ി. เดตിเดฆ്เดฏാเดญ്เดฏാเดธം เดธാเตผเดตเดค്เดฐിเด•เดตും เดธൗเดœเดจ്เดฏเดตുเดฎാเด•്เด•ി, 1991-เตฝ เด†เดฆ്เดฏ เดธเดฎ്เดชൂเตผเดฃ เดธാเด•്เดทเดฐเดคാ เดธംเดธ്เดฅാเดจเดฎാเดฏി. เด•ുเดฑเดž്เดž เดถിเดถുเดฎเดฐเดฃ เดจിเดฐเด•്เด•്, เด‰เดฏเตผเดจ്เดจ เด†เดฏുเตผเดฆൈเตผเด˜്เดฏം, เด•ുเดฑเดž്เดž เดšെเดฒเดตിเตฝ เดฎിเด•เดš്เดš เดชൊเดคുเดœเดจാเดฐോเด—്เดฏം เดŽเดจ്เดจിเดต เด‰เดฑเดช്เดชുเดตเดฐുเดค്เดคിเด•്เด•ൊเดฃ്เดŸ് เดฎാเดจเดต เดตിเด•เดธเดจ เดธൂเดšിเด•เดฏിเตฝ (HDI) เด•േเดฐเดณം เด‰เดฏเตผเดจ്เดจ เดจിเดฒเดตാเดฐം เดชുเดฒเตผเดค്เดคുเดจ്เดจു. 

     

    เด…เดง്เดฏാเดฏം 8: เดœเดจാเดงിเดชเดค്เดฏം: เด’เดฐു เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เด…เดจുเดญเดตം (DEMOCRACY AN INDIAN EXPERIENCE)

    เดตിเดญเดœเดจเดตും เด…เดญเดฏാเตผเดฅി เดช്เดฐเดถ്เดจเด™്เด™เดณും

  7. เด‡เดจ്เดค്เดฏ เดตിเดญเดœเดจเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดฆുเดฐിเดคം: 1947-เดฒെ เดตിเดญเดœเดจเดค്เดคിเดจുเดถേเดทം เด…เดญเดฏാเตผเดฅിเด•เดณുเดŸെ เดช്เดฐเดตാเดนം เด‰เดฃ്เดŸാเดฏി. เดชเดž്เดšാเดฌിเดฒെเดฏും เดฎเดฑ്เดฑ് เดตเดŸเด•്เด•ുเดชเดŸിเดž്เดžാเดฑเตป เด…เดคിเตผเดค്เดคിเด•เดณിเดฒെเดฏും เดนിเดจ്เดฆുเด•്เด•เดณും เดธിเด–ുเด•ാเดฐും เด•ിเดดเด•്เด•เตป เดช്เดฐเดฆേเดถเด™്เด™เดณിเดฒേเด•്เด•ും, เดฎുเดธ്เดฒിเด™്เด™เตพ เดชเดŸിเดž്เดžാเดฑเตป เดช്เดฐเดฆേเดถเด™്เด™เดณിเดฒേเด•്เด•ും เดชเดฒാเดฏเดจം เดšെเดฏ്เดคു.
  8. เดˆ เดชเดฒാเดฏเดจം เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดธเดฎൂเดนเดค്เดคിเตฝ เดฎเดคเดชเดฐเดตും เดญാเดทാเดชเดฐเดตും เดธാเดฎൂเดนിเด•เดตും เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด•เดตുเดฎാเดฏ เดจിเดฐเดตเดงി เดช്เดฐเดถ്เดจเด™്เด™เตพ เดธൃเดท്เดŸിเดš്เดšു.
  9. เด…เดญเดฏാเตผเดฅി เดช്เดฐเดถ്เดจം เดชเดฐിเดนเดฐിเด•്เด•ാเตป เดจเดŸเดช്เดชാเด•്เด•ിเดฏ เดจിเดฏเดฎเด™്เด™เตพ:
    • 'เดคเดŸ്เดŸിเด•്เด•ൊเดฃ്เดŸുเดชോเดฏ เดต്เดฏเด•്เดคിเด•เดณെ เดตീเดฃ്เดŸെเดŸുเด•്เด•เดฒും เดชുเดจഃเดธ്เดฅാเดชിเด•്เด•เดฒും' เดจിเดฏเดฎം (The Abducted Persons (Recovery and Restoration) Act), 1949.
    • 'เดธ്เดฅเดฒം เดฎാเดฑ്เดฑเดช്เดชെเดŸ്เดŸ เดต്เดฏเด•്เดคിเด•เตพเด•്เด•ുเดณ്เดณ เดจเดท്เดŸเดชเดฐിเดนാเดฐเดตും เดชുเดจเดฐเดงിเดตാเดธเดตും' เดจിเดฏเดฎം (The Displaced Persons (Compensation and Rehabilitation) Act), 1954.
    • เดชൗเดฐเดค്เดต เดจിเดฏเดฎം (The Citizenship Act), 1955.
  10. เดจ്เดฏൂเดจเดชเด•്เดทเด™്เด™เดณുเดŸെ เด…เดตเด•ാเดถเด™്เด™เตพ เดญเดฐเดฃเด˜เดŸเดจเดฏിเตฝ เดฎൗเดฒിเด•ാเดตเด•ാเดถเด™്เด™เดณാเดฏി เด‰เตพเดช്เดชെเดŸുเดค്เดคി.

เดจാเดŸ്เดŸുเดฐാเดœ്เดฏเด™്เด™เดณുเดŸെ เดธംเดฏോเดœเดจเดตും เด†เดฆ്เดฏ เดชൊเดคുเดคിเดฐเดž്เดžെเดŸുเดช്เดชും

  • เดจാเดŸ്เดŸുเดฐാเดœ്เดฏเด™്เด™เดณുเดŸെ เดธംเดฏോเดœเดจം: เดธ്เดตเดคเดจ്เดค്เดฐ เด‡เดจ്เดค്เดฏ เดจേเดฐിเดŸ്เดŸ เด’เดฐു เดช്เดฐเดงാเดจ เดตെเดฒ്เดฒുเดตിเดณിเดฏാเดฏിเดฐുเดจ്เดจു 565 เดจാเดŸ്เดŸുเดฐാเดœ്เดฏเด™്เด™เดณെ เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดฏൂเดฃിเดฏเดจിเตฝ เดšേเตผเด•്เด•ുเด• เดŽเดจ്เดจเดค്.
  • เดธംเดฏോเดœเดจ เดช്เดฐเด•്เดฐിเดฏ เดฎൂเดจ്เดจ് เด‰เดŸเดฎ്เดชเดŸിเด•เดณിเดฒൂเดŸെเดฏാเดฃ് เดจเดŸเดช്เดชിเดฒാเด•്เด•ിเดฏเดค്:
    1. เดธ്เดฑ്เดฑാเตปเดก് เดธ്เดฑ്เดฑിเตฝ เด•เดฐാเตผ (Stand Still Agreement): เดจാเดŸ്เดŸുเดฐാเดœ്เดฏเด™്เด™เตพ เดจിเดฒเดตിเดฒുเดณ്เดณ เดธ്เดฅിเดคി เดคുเดŸเดฐเดฃം. เดˆ เดฐാเดœ്เดฏเด™്เด™เตพ เดชാเด•ിเดธ്เดฅാเดจിเตฝ เดšേเดฐുเดจ്เดจเดค് เดคเดŸเดฏാเตป เด‡เดค് เดธเดนാเดฏിเดš്เดšു.
    2. เดตിเดฒീเดจ เด‰เดŸเดฎ്เดชเดŸി (Instrument of Accession): เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดฏൂเดฃിเดฏเดจിเตฝ เดšേเดฐാเดจുเดณ്เดณ เดธเดฎ്เดฎเดคം เด…เดฑിเดฏിเด•്เด•ുเดจ്เดจ เด•เดฐാเตผ. เด†เดญ്เดฏเดจ്เดคเดฐ เดธ്เดตเดฏംเดญเดฐเดฃเดค്เดคിเดจുเดณ്เดณ เด…เดตเด•ാเดถം เดจിเดฒเดจിเตผเดค്เดคാเตป เดจാเดŸ്เดŸുเดฐാเดœ്เดฏเด™്เด™เดณെ เด‡เดค് เด…เดจുเดตเดฆിเดš്เดšു.
    3. เดฒเดฏเดจ เด•เดฐാเตผ (Merger Agreement): เดจാเดŸ്เดŸുเดฐാเดœ്เดฏเด™്เด™เตพ เดชൂเตผเดฃ്เดฃเดฎാเดฏും เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดฏൂเดฃിเดฏเดจിเตฝ เดฒเดฏിเด•്เด•ുเดจ്เดจเดคിเดจുเดณ്เดณ เด•เดฐാเตผ. เด‡เดคിเดฒൂเดŸെ เดธ്เดตเดฏംเดญเดฐเดฃเดค്เดคിเดจുเดณ്เดณ เด…เดตเด•ാเดถം เด‡เดฒ്เดฒാเดคാเดฏി.
  • เดคിเดฐเดž്เดžെเดŸുเดช്เดช് เด•เดฎ്เดฎീเดทเตป: เดœเดจാเดงിเดชเดค്เดฏ เดญเดฐเดฃเดธംเดตിเดงാเดจം เดธ്เดฅാเดชിเด•്เด•ുเดจ്เดจเดคിเดจാเดฏി, เดธ്เดตเดคเดจ്เดค്เดฐเดตും เดจീเดคിเดฏുเด•്เดคเดตുเดฎാเดฏ เดคിเดฐเดž്เดžെเดŸുเดช്เดช് เดจเดŸเดค്เดคേเดฃ്เดŸเดค് เด†เดตเดถ്เดฏเดฎാเดฏിเดฐുเดจ്เดจു. เด‡เดคിเดจാเดฏി 1950 เดœเดจുเดตเดฐി 25-เดจ് เดญเดฐเดฃเด˜เดŸเดจเดฏുเดŸെ เด…เดŸിเดธ്เดฅാเดจเดค്เดคിเตฝ เดคിเดฐเดž്เดžെเดŸുเดช്เดช് เด•เดฎ്เดฎീเดทเตป เดฐൂเดชീเด•เดฐിเดš്เดšു.
  • เด†เดฆ്เดฏ เดชൊเดคുเดคിเดฐเดž്เดžെเดŸുเดช്เดช്: 1951 เด’เด•്เดŸോเดฌเตผ เดฎുเดคเตฝ 1952 เดซെเดฌ്เดฐുเดตเดฐി เดตเดฐെ เดจเดŸเดจ്เดจു.

SCERT เดšോเดฆ്เดฏം:

  • เดšോเดฆ്เดฏം: เดตിเดฒീเดจ เด‰เดŸเดฎ്เดชเดŸിเดฏും เดฒเดฏเดจ เด•เดฐാเดฑും เดคเดฎ്เดฎിเดฒുเดณ്เดณ เดต്เดฏเดค്เดฏാเดธം เดŽเดจ്เดค്?
  • เด‰เดค്เดคเดฐം: เดตിเดฒീเดจ เด‰เดŸเดฎ്เดชเดŸി (Instrument of Accession) เด’เดช്เดชിเดŸുเดจ്เดจ เดจാเดŸ്เดŸുเดฐാเดœ്เดฏเดค്เดคിเดจ് เด†เดญ്เดฏเดจ്เดคเดฐ เดธ്เดตเดฏംเดญเดฐเดฃം เดจിเดฒเดจിเตผเดค്เดคാเตป เด…เดจുเดฎเดคിเดฏുเดฃ്เดŸാเดฏിเดฐുเดจ്เดจു. เดŽเดจ്เดจാเตฝ เดฒเดฏเดจ เด•เดฐാเดฑിเตฝ (Merger Agreement) เด’เดช്เดชിเดŸുเดจ്เดจเดคോเดŸെ เดธ്เดตเดฏംเดญเดฐเดฃเดค്เดคിเดจുเดณ്เดณ เด…เดตเด•ാเดถം เดชൂเตผเดฃ്เดฃเดฎാเดฏും เด‡เดฒ്เดฒാเดคാเดตുเด•เดฏും เดจാเดŸ്เดŸുเดฐാเดœ്เดฏം เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดฏൂเดฃിเดฏเดจിเตฝ เดชൂเตผเดฃ്เดฃเดฎാเดฏും เดฒเดฏിเด•്เด•ുเด•เดฏും เดšെเดฏ്เดฏുเดจ്เดจു.
  • เด†เดฆ്เดฏ เดคിเดฐเดž്เดžെเดŸുเดช്เดชിเดฒെ เดตെเดฒ്เดฒുเดตിเดณിเด•เตพ: เดฎเดฃ്เดกเดฒเด™്เด™เตพ เดจിเตผเดฃ്เดฃเดฏിเด•്เด•ുเด•, เดตോเดŸ്เดŸเตผ เดชเดŸ്เดŸിเด• เดคเดฏ്เดฏാเดฑാเด•്เด•ുเด• (เดช്เดฐാเดฏเดชൂเตผเดค്เดคിเดฏാเดฏเดตเตผเด•്เด•ുเดณ്เดณ เดตോเดŸ്เดŸเดตเด•ാเดถം), เดจിเดฐเด•്เดทเดฐเดฐാเดฏ เดญൂเดฐിเดชเด•്เดทเดค്เดคെ เดตോเดŸ്เดŸിเดจ്เดฑെ เด†เดตเดถ്เดฏเด•เดค เดชเด ിเดช്เดชിเด•്เด•ുเด•, เดคിเดฐเดž്เดžെเดŸുเดช്เดช് เด‰เดฆ്เดฏോเด—เดธ്เดฅเดฐെ เด•เดฃ്เดŸെเดค്เดคുเด•, เดธുเดคാเดฐ്เดฏเดตും เดจീเดคിเดฏുเด•്เดคเดตുเดฎാเดฏ เดคിเดฐเดž്เดžെเดŸുเดช്เดช് เด‰เดฑเดช്เดชാเด•്เด•ുเด•.

เด’เดฑ്เดฑเด•്เด•เด•്เดทി เด†เดงിเดชเดค്เดฏം เดฎുเดคเตฝ เด•ൂเดŸ്เดŸുเด•เด•്เดทി เดธเดฎ്เดช്เดฐเดฆാเดฏം เดตเดฐെ

  • เด’เดฑ്เดฑเด•്เด•เด•്เดทി เด†เดงിเดชเดค്เดฏം (One-Party Dominance): เด’เดฐു เดฐാเดท്เดŸ്เดฐീเดฏ เดชാเตผเดŸ്เดŸി เดคുเดŸเตผเดš്เดšเดฏാเดฏി เดตเดฒിเดฏ เดญൂเดฐിเดชเด•്เดทเดค്เดคോเดŸെ เดตിเดœเดฏിเด•്เด•ുเด•เดฏും เด…เดงിเด•ാเดฐം เดจിเดฒเดจിเตผเดค്เดคുเด•เดฏും เดšെเดฏ്เดฏുเดจ്เดจเดคിเดจെเดฏാเดฃ് เด’เดฑ്เดฑเด•്เด•เด•്เดทി เด†เดงിเดชเดค്เดฏം เดŽเดจ്เดจ് เดชเดฑเดฏുเดจ്เดจเดค്.
  • เด†เดฆ്เดฏ เดชൊเดคുเดคിเดฐเดž്เดžെเดŸുเดช്เดชിเตฝ เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดจാเดทเดฃเตฝ เด•ോเตบเด—്เดฐเดธ് เดญൂเดฐിเดชเด•്เดทം เดจേเดŸി เด…เดงിเด•ാเดฐเดค്เดคിเตฝ เดตเดจ്เดจു.
  • เด•ോเตบเด—്เดฐเดธിเดจ്เดฑെ เด†เดงിเดชเดค്เดฏം: 1957, 1962 เดคിเดฐเดž്เดžെเดŸുเดช്เดชുเด•เดณിเดฒും เด•ോเตบเด—്เดฐเดธ് เด…เดงിเด•ാเดฐം เดจിเดฒเดจിเตผเดค്เดคി.
  • 1967-เดฒെ เดคിเดฐเดž്เดžെเดŸുเดช്เดชിเตฝ เดฆേเดถീเดฏ เดคเดฒเดค്เดคിเตฝ เด†เดงിเดชเดค്เดฏം เดจിเดฒเดจിเตผเดค്เดคിเดฏെเด™്เด•ിเดฒും เดธംเดธ്เดฅാเดจ เดคเดฒเดค്เดคിเตฝ เด•ോเตบเด—്เดฐเดธിเดจ് เดคിเดฐിเดš്เดšเดŸി เดจേเดฐിเดŸ്เดŸു.
  • 1977-เดฒെ เดชൊเดคുเดคിเดฐเดž്เดžെเดŸുเดช്เดชിเตฝ เด•ോเตบเด—്เดฐเดธ് เดชเดฐാเดœเดฏเดช്เดชെเดŸുเด•เดฏും เดœเดจเดคാ เดชാเตผเดŸ്เดŸി เดธเตผเด•്เด•ാเตผ เด…เดงിเด•ാเดฐเดฎേเตฝเด•്เด•ുเด•เดฏും เดšെเดฏ്เดคു (1977-1979).
  • 1989-เดฒെ เดคിเดฐเดž്เดžെเดŸുเดช്เดชോเดŸെ เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดœเดจാเดงിเดชเดค്เดฏം เด•ൂเดŸ്เดŸുเด•เด•്เดทി เดฐാเดท്เดŸ്เดฐീเดฏเดค്เดคിเดฒേเด•്เด•ും (Coalition Politics) เดฌเดนുเด•เด•്เดทി เดธเดฎ്เดช്เดฐเดฆാเดฏเดค്เดคിเดฒേเด•്เด•ും เดฎാเดฑി.
  • เด•ൂเดŸ്เดŸുเด•เด•്เดทി เดธเดฎ്เดช്เดฐเดฆാเดฏം: เดคിเดฐเดž്เดžെเดŸുเดช്เดชിเดจ് เดฎുเตปเดช് เดชൊเดคുเดตാเดฏ เด’เดฐു เดชเดฐിเดชാเดŸിเดฏുเดŸെ เด…เดŸിเดธ്เดฅാเดจเดค്เดคിเตฝ เดชാเตผเดŸ്เดŸിเด•เตพ เดธเด–്เดฏเดฎാเดฏി เดฎเดค്เดธเดฐിเด•്เด•ുเดจ്เดจเดค്, เด…เดฒ്เดฒെเด™്เด•ിเตฝ เดคിเดฐเดž്เดžെเดŸുเดช്เดชിเดจുเดถേเดทം เดธเด–്เดฏം เดฐൂเดชീเด•เดฐിเดš്เดš് เดธเตผเด•്เด•ാเตผ เด‰เดฃ്เดŸാเด•്เด•ുเดจ്เดจเดค്, เดญൂเดฐിเดชเด•്เดทം เด‡เดฒ്เดฒാเดค്เดค เดธเตผเด•്เด•ാเดฐിเดจ് เดชുเดฑเดค്เดค് เดจിเดจ്เดจ് เดชിเดจ്เดคുเดฃ เดจเตฝเด•ുเดจ്เดจเดค് เดŽเดจ്เดจിเด™്เด™เดจെ เดชเดฒ เดฐീเดคിเด•เดณിเตฝ เด•ൂเดŸ്เดŸുเด•เด•്เดทി เดธเตผเด•്เด•ാเดฐുเด•เตพ เดฐൂเดชീเด•เดฐിเด•്เด•ുเดจ്เดจു.
  • 1989-เดจു เดถേเดทം เดจാเดทเดฃเตฝ เดซ്เดฐเดฃ്เดŸ്, เด•ോเตบเด—്เดฐเดธ് (1991), เดฏുเดฃൈเดฑ്เดฑเดก് เดซ്เดฐเดฃ്เดŸ് (1996), NDA (1998, 1999), UPA (2004, 2009), NDA (2014, 2019, 2024) เดŽเดจ്เดจിเด™്เด™เดจെ เดตിเดตിเดง เดธเด–്เดฏเด™്เด™เตพ เด…เดงിเด•ാเดฐเดค്เดคിเตฝ เดตเดจ്เดจു.

เด…เดŸിเดฏเดจ്เดคเดฐാเดตเดธ്เดฅ - เดœเดจാเดงിเดชเดค്เดฏเดค്เดคിเดฒെ เดช്เดฐเดคിเดธเดจ്เดงി

  • เด…เดŸിเดฏเดจ്เดคเดฐാเดตเดธ്เดฅ เดช്เดฐเด–്เดฏാเดชเดจം: 1975 เดœൂเตบ 25-เดจ് เดฐാเดœ്เดฏเดค്เดค് เด†เดญ്เดฏเดจ്เดคเดฐ เด…เดŸിเดฏเดจ്เดคเดฐാเดตเดธ്เดฅ เดช്เดฐเด–്เดฏാเดชിเดš്เดšു.
  • เด…เดŸിเดฏเดจ്เดคเดฐാเดตเดธ്เดฅเดฏുเดŸെ เดซเดฒเด™്เด™เตพ: เดฎൗเดฒിเด•ാเดตเด•ാเดถเด™്เด™เตพ เดฎเดฐเดตിเดช്เดชിเด•്เด•ുเด•, เดชเดค്เดฐเดธ്เดตാเดคเดจ്เดค്เดฐ്เดฏം เดจിเดทേเดงിเด•്เด•ുเด• เดคുเดŸเด™്เด™ിเดฏ เดœเดจാเดงിเดชเดค്เดฏ เด…เดตเด•ാเดถ เดฒംเด˜เดจเด™്เด™เตพ เดจเดŸเดช്เดชിเดฒാเด•്เด•ി.
  • เดช്เดฐเดงാเดจ เด•ാเดฐเดฃเด™്เด™เตพ:
    • เด•േเดจ്เดฆ്เดฐเดธเตผเด•്เด•ാเดฐിเดจെเดคിเดฐെ เดฐാเดœ്เดฏเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดชเดฒ เดญാเด—เด™്เด™เดณിเดฒും เดจเดŸเดจ്เดจ เดช്เดฐเด•്เดทോเดญเด™്เด™เตพ (เด—ുเดœเดฑാเดค്เดคിเตฝ เดฎൊเดฑാเตผเดœി เดฆേเดถാเดฏിเดฏുเดŸെเดฏും, เดฌിเดนാเดฑിเตฝ เดœเดฏเดช്เดฐเด•ാเดถ് เดจാเดฐാเดฏเดฃเดจ്เดฑെเดฏും เดจേเดคൃเดค്เดตเดค്เดคിเตฝ).
    • 1970-เด•เดณിเดฒെ เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด• เดช്เดฐเดคിเดธเดจ്เดงി, เดญเด•്เดท്เดฏเด•്เดทാเดฎം, เดคൊเดดിเดฒിเดฒ്เดฒാเดฏ്เดฎ.
    • เด…เดฒเดนเดฌാเดฆ് เดนൈเด•്เด•ോเดŸเดคി เดช്เดฐเดงാเดจเดฎเดจ്เดค്เดฐി เด‡เดจ്เดฆിเดฐാเด—ാเดจ്เดงിเดฏുเดŸെ เดคിเดฐเดž്เดžെเดŸുเดช്เดช് เด…เดธാเดงുเดตാเด•്เด•ിเดฏ เดตിเดงി.
  • เดญเดฐเดฃเด˜เดŸเดจാ เดจเดŸเดชเดŸി: เดญเดฐเดฃเด˜เดŸเดจเดฏുเดŸെ เด†เตผเดŸ്เดŸിเด•്เด•ിเตพ 352 เดช്เดฐเด•ാเดฐം (เด†เดญ്เดฏเดจ്เดคเดฐ เดธുเดฐเด•്เดทเดฏ്เด•്เด•് เดญീเดทเดฃിเดฏുเดฃ്เดŸെเดจ്เดจ് เด†เดฐോเดชിเดš്เดš്) เด•േเดจ്เดฆ്เดฐเดธเตผเด•്เด•ാเตผ เดฆേเดถീเดฏ เด…เดŸിเดฏเดจ്เดคเดฐാเดตเดธ്เดฅ เดช്เดฐเด–്เดฏാเดชിเดš്เดšു.
  • เด…เดŸിเดฏเดจ്เดคเดฐാเดตเดธ്เดฅเดฏുเดŸെ เด†เด˜ാเดคം:
    • เดซെเดกเดฑเตฝ เดธംเดตിเดงാเดจം เดฑเดฆ്เดฆാเด•്เด•ി, เด…เดงിเด•ാเดฐം เด•േเดจ്เดฆ്เดฐീเด•เดฐിเดš്เดšു.
    • เด•ോเดŸเดคിเดฏുเดŸെ เดœുเดกീเดท്เดฏเตฝ เดฑിเดต്เดฏൂ เด…เดงിเด•ാเดฐം เด‡เดฒ്เดฒാเดคാเด•്เด•ി.
    • เดช്เดฐเดคിเดชเด•്เดท เดจേเดคാเด•്เด•เดณെ เดตിเดšാเดฐเดฃเดฏിเดฒ്เดฒാเดคെ เดคเดŸเดตിเดฒാเด•്เด•ി.
    • เดชเดค്เดฐเด™്เด™เตพเด•്เด•ും เดตാเตผเดค്เดคเด•เตพเด•്เด•ും เดธെเตปเดธเตผเดทിเดช്เดช് เดเตผเดช്เดชെเดŸുเดค്เดคി.
  • เด…เดŸിเดฏเดจ്เดคเดฐാเดตเดธ്เดฅ เดชിเตปเดตเดฒിเด•്เด•เตฝ: 1977 เดฎാเตผเดš്เดšിเตฝ เด…เดŸിเดฏเดจ്เดคเดฐാเดตเดธ്เดฅ เดชിเตปเดตเดฒിเดš്เดšു. เดคുเดŸเตผเดจ്เดจ് เดจเดŸเดจ്เดจ เดคിเดฐเดž്เดžെเดŸുเดช്เดชിเตฝ เด•ോเตบเด—്เดฐเดธ് เดชเดฐാเดœเดฏเดช്เดชെเดŸുเด•เดฏും เดฎൊเดฑാเตผเดœി เดฆേเดถാเดฏിเดฏുเดŸെ เดจേเดคൃเดค്เดตเดค്เดคിเตฝ เดœเดจเดคാ เดชാเตผเดŸ്เดŸി เดธเตผเด•്เด•ാเตผ เด…เดงിเด•ാเดฐเดค്เดคിเตฝ เดตเดฐിเด•เดฏും เดšെเดฏ്เดคു.

เดชിเดจ്เดจോเด•്เด• เดตിเดญാเด— เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เดณും เดฎเดฃ്เดกเตฝ เด•เดฎ്เดฎീเดทเดจും

  • เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เดณുเดŸെ เด‰เดฏเตผเดš്เดš: 1970-เด•เตพเด•്เด•് เดถേเดทം เดฆเดณിเดคเตผ, เดธ്เดค്เดฐീเด•เตพ, เด•เตผเดทเด•เตผ เดคുเดŸเด™്เด™ിเดฏ เดธാเดฎൂเดนിเด• เดตിเดญാเด—เด™്เด™เตพเด•്เด•് เดคเด™്เด™เดณുเดŸെ เดช്เดฐเดถ്เดจเด™്เด™เตพ เดฎുเด–്เดฏเดงാเดฐാ เดฐാเดท്เดŸ്เดฐീเดฏ เดชാเตผเดŸ്เดŸിเด•เตพ เดชเดฐിเด—เดฃിเด•്เด•ുเดจ്เดจിเดฒ്เดฒ เดŽเดจ്เดจ เดคോเดจ്เดจเดฒുเดฃ്เดŸാเดฏി. เด‡เดค് เดชുเดคിเดฏ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เตพเด•്เด•് เดตเดดിเดฏൊเดฐുเด•്เด•ി.
  • เดฎเดฃ്เดกเตฝ เด•เดฎ്เดฎീเดทเตป: เดธാเดฎൂเดนിเด•เดฎാเดฏും เดตിเดฆ്เดฏാเดญ്เดฏാเดธเดชเดฐเดฎാเดฏും เดชിเดจ്เดจാเด•്เด•ം เดจിเตฝเด•്เด•ുเดจ്เดจเดตเดฐും เดชเดŸ്เดŸിเด•เดœാเดคിเดฏിเดฒും เดชเดŸ്เดŸിเด•เดตเตผเด—്เด—เดค്เดคിเดฒും เด‰เตพเดช്เดชെเดŸാเดค്เดคเดตเดฐുเดฎാเดฃ് เดฎเดฑ്เดฑ് เดชിเดจ്เดจോเด•്เด• เดตിเดญാเด—เด•്เด•ാเตผ (OBC).
  • เด•เดฎ്เดฎീเดทเดจുเด•เตพ:
    • เด•ാเด•്เด• เด•เดฒേเตฝเด•്เด•เตผ เด•เดฎ്เดฎീเดทเตป (1953): เดชിเดจ്เดจോเด•്เด• เดตിเดญാเด—เด™്เด™เดณുเดŸെ เดธാเดฎൂเดนിเด• เดชിเดจ്เดจോเด•്เด•ാเดตเดธ്เดฅ เดชเด ിเด•്เด•ാเตป เด•േเดจ്เดฆ്เดฐเดธเตผเด•്เด•ാเตผ เดจിเดฏเดฎിเดš്เดšു. เดถുเดชാเตผเดถเด•เตพ เดจเดŸเดช്เดชിเดฒാเด•്เด•ിเดฏിเดฒ്เดฒ.
    • เดฎเดฃ്เดกเตฝ เด•เดฎ്เดฎീเดทเตป (1979): เด…เดŸിเดฏเดจ്เดคเดฐാเดตเดธ്เดฅเด•്เด•് เดถേเดทം เด…เดงിเด•ാเดฐเดค്เดคിเตฝ เดตเดจ്เดจ เดœเดจเดคാ เดธเตผเด•്เด•ാเตผ เดฌി. เดชി. เดฎเดฃ്เดกเดฒിเดจ്เดฑെ เด…เดง്เดฏเด•്เดทเดคเดฏിเตฝ เดจിเดฏเดฎിเดš്เดš เด•เดฎ്เดฎീเดทเตป.
  • เดถുเดชാเตผเดถเด•เตพ: เด•เดฎ്เดฎീเดทเตป 1980-เตฝ เดฑിเดช്เดชോเตผเดŸ്เดŸ് เดธเดฎเตผเดช്เดชിเดš്เดšു. เดธเตผเด•്เด•ാเตผ เดœോเดฒിเด•เดณിเดฒും เดตിเดฆ്เดฏാเดญ്เดฏാเดธ เดธ്เดฅാเดชเดจเด™്เด™เดณിเดฒും เดชിเดจ്เดจോเด•്เด• เดตിเดญാเด—เด™്เด™เตพเด•്เด•് 27% เดธംเดตเดฐเดฃം เดถുเดชാเตผเดถ เดšെเดฏ്เดคു.
  • เดจเดŸเดช്เดชാเด•്เด•เตฝ: 1990-เตฝ เดตി. เดชി. เดธിംเด—ിเดจ്เดฑെ เดจേเดคൃเดค്เดตเดค്เดคിเดฒുเดณ്เดณ เดจാเดทเดฃเตฝ เดซ്เดฐเดฃ്เดŸ് เดธเตผเด•്เด•ാเตผ เดˆ เดฑിเดช്เดชോเตผเดŸ്เดŸ് เดจเดŸเดช്เดชിเดฒാเด•്เด•ാเตป เดคീเดฐുเดฎാเดจിเดš്เดšു.

เดฆเดณിเดค് เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เดณും เดตเดจിเดคാ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เดณും

  • เดฆเดณിเดค് เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เตพ: เดธ്เดตാเดคเดจ്เดค്เดฐ്เดฏാเดจเดจ്เดคเดฐം เดฆเดณിเดค് เดตിเดญാเด—เด™്เด™เตพ เดธാเดฎൂเดนിเด•เดฎാเดฏി เด’เดฑ്เดฑเดช്เดชെเดŸുเดค്เดคเดช്เดชെเดŸുเด•เดฏും เด…เตผเดนเดฎാเดฏ เด…เดตเด•ാเดถเด™്เด™เตพ เดจിเดทേเดงിเด•്เด•เดช്เดชെเดŸുเด•เดฏും เดšെเดฏ്เดฏുเดจ്เดจു เดŽเดจ്เดจ เดคോเดจ്เดจเดฒിเตฝ เดจിเดจ്เดจാเดฃ് เดˆ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เตพ เด‰เดฏเตผเดจ്เดจുเดตเดจ്เดจเดค്.
  • เดญเดฐเดฃเด˜เดŸเดจเดฏുเดŸെ เดถിเตฝเดช്เดชി เดกോ. เดฌി. เด†เตผ. เด…ംเดฌേเดฆ്เด•เดฑിเดจ്เดฑെ เด†เดถเดฏเด™്เด™เดณിเตฝ เดจിเดจ്เดจ് เดช്เดฐเดšോเดฆเดจം เด‰เตพเด•്เด•ൊเดฃ്เดŸാเดฃ് เดฆเดณിเดค് เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เตพ เดฐൂเดชเดช്เดชെเดŸ്เดŸเดค്.
  • เดฆเดณിเดค് เดชാเดจ്เดคേเดด്เดธ് (1972): เดฎเดนാเดฐാเดท്เดŸ്เดฐเดฏിเตฝ เดจเด—เดฐเด™്เด™เดณിเดฒെ เดตിเดฆ്เดฏാเดธเดฎ്เดชเดจ്เดจเดฐാเดฏ เดฆเดณിเดค് เดฏുเดตാเด•്เด•เตพ เดšേเตผเดจ്เดจ് เดฐൂเดชീเด•เดฐിเดš്เดšു. เดœാเดคി เดตിเดตേเดšเดจം, เดชോเดฒീเดธ് เด…เดคിเด•്เดฐเดฎเด™്เด™เตพ เดŽเดจ്เดจിเดตเด•്เด•െเดคിเดฐെ เดช്เดฐเดคിเดฐോเดงം เดคീเตผเดค്เดคു.
  • BAMCEF (1978): เดฌാเด•്เด•്‌เดตേเตผเดก് เด†เตปเดก് เดฎൈเดจോเดฐിเดฑ്เดฑി เด•เดฎ്เดฎ്เดฏൂเดฃിเดฑ്เดฑീเดธ് เดŽംเดช്เดฒോเดฏീเดธ് เดซെเดกเดฑേเดทเตป. เดฐാเดท്เดŸ്เดฐീเดฏ เดถാเด•്เดคീเด•เดฐเดฃം เดฒเด•്เดท്เดฏเดฎിเดŸ്เดŸു.
  • เด‡เดคിเตฝ เดจിเดจ്เดจ് เดฌเดนുเดœเตป เดธเดฎാเดœ് เดชാเตผเดŸ്เดŸി (BSP) เด•ാเตปเดทി เดฑാเดฎിเดจ്เดฑെ เดจേเดคൃเดค്เดตเดค്เดคിเตฝ เดฐൂเดชเดช്เดชെเดŸ്เดŸു.
  • เดตเดจിเดคാ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เตพ: เดฒിംเด—เดธเดฎเดค്เดตം, เดตിเดฆ്เดฏാเดญ്เดฏാเดธം, เดคൊเดดിเตฝ, เดธാเดฎൂเดนിเด•-เดฐാเดท്เดŸ്เดฐീเดฏ เดฎേเด–เดฒเด•เดณിเตฝ เด†เดจുเดชാเดคിเด• เดช്เดฐാเดคിเดจിเดง്เดฏം เดŽเดจ്เดจിเดตเดฏ്เด•്เด•ുเดตേเดฃ്เดŸി เดจിเดฒเด•ൊเดฃ്เดŸു.
  • เด†เดจ്เดฑി-เด…เดฑเด•്เด•് เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം (Anti-Arrack Movement): 1990-เด•เดณിเตฝ เด†เดจ്เดง്เดฐാเดช്เดฐเดฆേเดถിเดฒെ เดจെเดฒ്เดฒൂเตผ เดœിเดฒ്เดฒเดฏിเตฝ เดฎเดฆ്เดฏเดชാเดจം เดฎൂเดฒเดฎുเดฃ്เดŸാเดฏ เดธാเดฎൂเดนിเด• เดช്เดฐเดถ്เดจเด™്เด™เตพเด•്เด•െเดคിเดฐെ เดธ്เดค്เดฐീเด•เตพ เด†เดฐംเดญിเดš്เดš เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം. เดชിเดจ്เดจീเดŸ് เดฒൈംเด—ിเด• เด…เดคിเด•്เดฐเดฎเด™്เด™เตพ, เดตിเดตേเดšเดจം เดคുเดŸเด™്เด™ിเดฏ เดตിเดทเดฏเด™്เด™เดณിเดฒേเด•്เด•് เดตเดณเตผเดจ്เดจു.
  • เดจിเตผเดญเดฏ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം (2012): เดธ്เดค്เดฐീเด•เตพเด•്เด•െเดคിเดฐാเดฏ เด…เดคിเด•്เดฐเดฎเด™്เด™เตพเด•്เด•െเดคിเดฐെ เดกเตฝเดนിเดฏിเตฝ เดฐൂเดชเดช്เดชെเดŸ്เดŸ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം. เดฒൈംเด—ിเด• เด…เดคിเด•്เดฐเดฎเด™്เด™เตพเด•്เด•െเดคിเดฐെ เดถเด•്เดคเดฎാเดฏ เดจിเดฏเดฎเดจเดŸเดชเดŸി, เดฆ്เดฐുเดคเด—เดคിเดฏിเดฒുเดณ്เดณ เดจിเดฏเดฎ เดช്เดฐเด•്เดฐിเดฏ เดŽเดจ്เดจിเดต เด†เดตเดถ്เดฏเดช്เดชെเดŸ്เดŸു. เด‡เดค് เดจിเตผเดญเดฏ เดจിเดฏเดฎം (2013) เดฐൂเดชീเด•เดฐിเด•്เด•ുเดจ്เดจเดคിเดจും เดซാเดธ്เดฑ്เดฑ് เดŸ്เดฐാเด•്เด•് เด•ോเดŸเดคിเด•เตพ เดธ്เดฅാเดชിเด•്เด•ുเดจ്เดจเดคിเดจും เด•ാเดฐเดฃเดฎാเดฏി.

เดฎเดค്เดธ്เดฏเดค്เดคൊเดดിเดฒാเดณി เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം

  • 1980-เด•เดณുเดŸെ เดฎเดง്เดฏเดค്เดคിเตฝ เดฐാเดœ്เดฏเดค്เดคെ เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด• เดจเดฏเด™്เด™เดณിเตฝ เดตเดจ്เดจ เดฎാเดฑ്เดฑเด™്เด™เตพ เดฎเดค്เดธ്เดฏเดฌเดจ്เดงเดจ เดฎേเด–เดฒเดฏെเดฏും เดฌാเดงിเดš്เดšു.
  • เดตിเดฆേเดถ เด•เดฎ്เดชเดจിเด•เตพเด•്เด•് เด†เดดเด•്เด•เดŸเตฝ เดฎเดค്เดธ്เดฏเดฌเดจ്เดงเดจ เดฒൈเดธเตปเดธ് เดจเตฝเด•ുเดจ്เดจเดคുเตพเดช്เดชെเดŸെเดฏുเดณ്เดณ เด•േเดจ്เดฆ്เดฐเดธเตผเด•്เด•ാเตผ เดจเดฏเด™്เด™เตพเด•്เด•െเดคിเดฐെ เดช്เดฐเดคിเดทേเดงเด™്เด™เตพ เด‰เดฏเตผเดจ്เดจു.
  • เดจാเดทเดฃเตฝ เดซിเดท് เดตเตผเด•്เด•േเดด്เดธ് เดซോเดฑเดค്เดคിเดจ്เดฑെ (NFF) เดจേเดคൃเดค്เดตเดค്เดคിเดฒാเดฃ് เดช്เดฐเด•്เดทോเดญเด™്เด™เตพ เดธംเด˜เดŸിเดช്เดชിเดš്เดšเดค്. เดชเดฐเดฎ്เดชเดฐാเด—เดค เดฎเดค്เดธ്เดฏเดค്เดคൊเดดിเดฒാเดณിเด•เดณുเดŸെ เด…เดตเด•ാเดถเด™്เด™เตพ เดธംเดฐเด•്เดทിเด•്เด•ുเด•, เดคീเดฐเดฆേเดถ เดชเดฐിเดธ്เดฅിเดคി เดธംเดฐเด•്เดทിเด•്เด•ുเด• เดŽเดจ്เดจിเดตเดฏാเดฏിเดฐുเดจ്เดจു เดช്เดฐเดงാเดจ เดฒเด•്เดท്เดฏเด™്เด™เตพ.

เดชเดฐിเดธ്เดฅിเดคി เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เตพ

  • เด…เดถാเดธ്เดค്เดฐീเดฏเดฎാเดฏ เดตിเด•เดธเดจം เดฎൂเดฒเดฎുเดฃ്เดŸാเด•ുเดจ്เดจ เดชാเดฐിเดธ്เดฅിเดคിเด• เดช്เดฐเดถ്เดจเด™്เด™เตพเด•്เด•െเดคിเดฐെเดฏാเดฃ് เดˆ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เตพ เด‰เดฏเตผเดจ്เดจുเดตเดจ്เดจเดค്.
  • เดช്เดฐเดงാเดจ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เตพ:
    • เดšിเดช്เด•ോ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം (Chipko Movement): เด‰เดค്เดคเดฐാเด–เดฃ്เดกിเดฒെ เดนിเดฎാเดฒเดฏเตป เดช്เดฐเดฆേเดถเด™്เด™เดณിเตฝ เดฎเดฐം เดฎുเดฑിเด•്เด•ുเดจ്เดจเดคിเดจെเดคിเดฐെ เดธ്เดค്เดฐീเด•เตพ เดฎเดฐเด™്เด™เดณെ เด•െเดŸ്เดŸിเดช്เดชിเดŸിเดš്เดš് เดช്เดฐเดคിเดทേเดงിเดš്เดšു. เดธുเดจ്เดฆเตผเดฒാเตฝ เดฌเดนുเด—ുเดฃ เดจേเดคൃเดค്เดตം เดจเตฝเด•ി.
    • เดธൈเดฒเดจ്เดฑ് เดตാเดฒി: เด•േเดฐเดณเดค്เดคിเตฝ เดจിเตผเดฆ്เดฆേเดถിเดš്เดš เดนൈเดก്เดฐോ เด‡เดฒเด•്เดŸ്เดฐിเด•് เดชเดฆ്เดงเดคിเด•്เด•െเดคിเดฐെ เด‰เดฏเตผเดจ്เดจുเดตเดจ്เดจു. เดฎเดดเด•്เด•ാเดŸുเด•เตพ เดธംเดฐเด•്เดทിเด•്เด•ാเดจാเดฏി เดจเดŸเดค്เดคിเดฏ เดˆ เดช്เดฐเด•്เดทോเดญം เดชเดฆ്เดงเดคി เด‰เดชേเด•്เดทിเด•്เด•ാเตป เด•ാเดฐเดฃเดฎാเดฏി. เดธൈเดฒเดจ്เดฑ് เดตാเดฒി เด’เดฐു เดฆേเดถീเดฏോเดฆ്เดฏാเดจเดฎാเดฏി เดช്เดฐเด–്เดฏാเดชിเดš്เดšു.
    • เดจเตผเดฎ്เดฎเดฆാ เดฌเดš്เดšാเดตോ เด†เดจ്เดฆോเดณเตป (Narmada Bachao Andolan): เดจเตผเดฎ്เดฎเดฆാ เดจเดฆിเดฏിเดฒെ เดธเตผเดฆാเตผ เดธเดฐോเดตเตผ เดชเดฆ്เดงเดคിเด•്เด•െเดคിเดฐെ เด†เดฆിเดตാเดธിเด•เดณുเดŸെ เด•ുเดŸിเดฏൊเดดിเดช്เดชിเด•്เด•เดฒിเดจും เด‰เดชเดœീเดตเดจเดฎാเตผเด—്เด—ം เดคเดŸเดธ്เดธเดช്เดชെเดŸുเดจ്เดจเดคിเดจും เดŽเดคിเดฐെ เดฎെเดง เดชാเดŸ്เด•เดฑുเดŸെ เดจേเดคൃเดค്เดตเดค്เดคിเตฝ เด†เดฐംเดญിเดš്เดšു.
  • เดˆ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เดณുเดŸെ เด‡เดŸเดชെเดŸเตฝ เด•ാเดฐเดฃം เดชเดฐിเดธ്เดฅിเดคി เดธംเดฐเด•്เดทเดฃ เดจിเดฏเดฎเด™്เด™เตพ, เดธംเดฐเด•്เดทിเดค เดตเดจเดฎേเด–เดฒเด•เดณുเดŸെ เดช്เดฐเด–്เดฏാเดชเดจം เดคുเดŸเด™്เด™ിเดฏเดต เดฐാเดœ്เดฏเดค്เดค് เดจเดŸเดช്เดชാเดฏി.

เด•เตผเดทเด• เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เตพ

  • 1980-เด•เดณുเดŸെ เดฎเดง്เดฏเดค്เดคിเตฝ เดจเดŸเดช്เดชാเด•്เด•ിเดฏ เด‰เดฆാเดฐเดตเตฝเด•്เด•เดฐเดฃ เดจเดฏเด™്เด™เตพ เด•ാเตผเดทിเด• เดฎേเด–เดฒเดฏെ เดช്เดฐเดคിเดธเดจ്เดงിเดฏിเดฒാเด•്เด•ിเดฏเดช്เดชോเตพ เด•เตผเดทเด• เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เตพ เดถเด•്เดคเดฎാเดฏി.
  • เดช്เดฐเดงാเดจ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เตพ: เดญാเดฐเดคീเดฏ เด•ിเดธാเตป เดฏൂเดฃിเดฏเตป (BKU, เด‰เดค്เดคเตผเดช്เดฐเดฆേเดถ്), เดทേเดค്เด•ാเดฐി เดธംเด—เดŸเดจ (เดฎเดนാเดฐാเดท്เดŸ്เดฐ), เดฑെเดฏ്‌เดค เดธംเด˜ (เด•เตผเดฃാเดŸเด•).
  • 2020-2021 เด•ാเดฒเดฏเดณเดตിเตฝ เดธംเดฏുเด•്เดค เด•ിเดธാเตป เดฎോเตผเดš്เดšเดฏുเดŸെ เดจേเดคൃเดค്เดตเดค്เดคിเตฝ เดจเดŸเดจ്เดจ เด•เตผเดทเด• เดช്เดฐเดคിเดทേเดงം เดถ്เดฐเดฆ്เดงേเดฏเดฎാเดฏിเดฐുเดจ്เดจു.

เดตിเดตเดฐാเดตเด•ാเดถ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം (Right to Information Movement)

  • เดตിเดตเดฐാเดตเด•ാเดถ เดจിเดฏเดฎം (RTI Act): 2005-เตฝ เดชാเตผเดฒเดฎെเดจ്เดฑ് เดชാเดธാเด•്เด•ി. เดชൊเดคുเดธ്เดฅാเดชเดจเด™്เด™เดณിเตฝ เดจിเดจ്เดจ് เดชൗเดฐเดจ്เดฎാเตผเด•്เด•് เดตിเดตเดฐเด™്เด™เตพ เดฒเดญിเด•്เด•ാเตป เด‡เดค് เด…เดตเด•ാเดถം เดจเตฝเด•ുเดจ്เดจു.
  • เดตിเดตเดฐം 30 เดฆിเดตเดธเดค്เดคിเดจുเดณ്เดณിเตฝ เดจเตฝเด•เดฃം (เดœീเดตเดจും เดธ്เดตാเดคเดจ്เดค്เดฐ്เดฏเดค്เดคിเดจും เดญീเดทเดฃിเดฏാเดฃെเด™്เด•ിเตฝ 48 เดฎเดฃിเด•്เด•ൂเดฑിเดจുเดณ്เดณിเตฝ).
  • เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดคുเดŸเด•്เด•ം: 1990-เตฝ เดฐാเดœเดธ്เดฅാเดจിเดฒെ เดฎเดธ്เดฆൂเตผ เด•ിเดธാเตป เดถเด•്เดคി เดธംเด˜ാเดคเตป (MKSS) เดŽเดจ്เดจ เดธംเด˜เดŸเดจเดฏാเดฃ് เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเดค്เดคിเดจ് เดคുเดŸเด•്เด•เดฎിเดŸ്เดŸเดค്.
  • เดชൊเดคുเดจിเตผเดฎ്เดฎാเดฃ เดช്เดฐเดตเตผเดค്เดคเดจเด™്เด™เดณിเตฝ เดชൊเดคുเดชเดฃം เดฆുเดฐുเดชเดฏോเด—ം เดšെเดฏ്เดฏുเดจ്เดจเดคാเดฏി เดธംเดถเดฏം เด‰เดฏเตผเดจ്เดจ เดญീം เดคเดน്‍เดธിเดฒിเดฒാเดฃ് เด†เดฆ്เดฏเดฎാเดฏി เดฐേเด–เด•เตพ เด†เดตเดถ്เดฏเดช്เดชെเดŸ്เดŸเดค്.

เดช്เดฐാเดฆേเดถിเด• เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เตพ (Regional Movements)

  • เดช്เดฐാเดฆേเดถിเด• เด†เดตเดถ്เดฏเด™്เด™เตพเด•്เด•ാเดฏി (เดช്เดฐเดค്เดฏേเด• เดชเดฐിเด—เดฃเดจ, เด†เดจുเด•ൂเดฒ്เดฏเด™്เด™เตพ) เด‰เดฏเตผเดจ്เดจുเดตเดฐുเดจ്เดจ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เตพ.
  • เดตിเดตിเดง เดคเดฐം: เด•ുเดŸിเดฏേเดฑ്เดฑ เดตിเดฐുเดฆ്เดง เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เตพ, เดช്เดฐാเดฆേเดถിเด• เดธ്เดตเดฏംเดญเดฐเดฃ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เตพ, เดตിเด˜เดŸเดจ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เตพ.
  • เดฆ്เดฐാเดตിเดก เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം: 20-ാം เดจൂเดฑ്เดฑാเดฃ്เดŸിเดจ്เดฑെ เด†เดฆ്เดฏ เดฆเดถเด•เด™്เด™เดณിเตฝ เดคเดฎിเดด്‌เดจാเดŸ്เดŸിเตฝ เด†เดฐംเดญിเดš്เดšു. เดฒเด•്เดท്เดฏം: เดฆ്เดฐാเดตിเดก เดœเดจเดคเดฏുเดŸെ เดฐാเดท്เดŸ്เดฐീเดฏ เดถാเด•്เดคീเด•เดฐเดฃം, เดฌ്เดฐാเดน്เดฎเดฃ เดฎേเดงാเดตിเดค്เดตเดค്เดคെ เดšെเดฑുเด•്เด•ുเด•.
  • เด‡. เดตി. เดฐാเดฎเดธ്เดตാเดฎി เดจാเดฏ്เด•്เด•เดฐുเดŸെ (E. V. Ramaswamy Naicker) 'เดธ്เดตാเดญിเดฎാเดจ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം' (Self-Respect Movement) เด‡เดคിเดจ് เด…เดŸിเดค്เดคเดฑเดฏാเดฏി. เดชിเดจ്เดจീเดŸ് เด‡เดค് เดฆ്เดฐാเดตിเดก เดฎുเดจ്เดจേเดฑ്เดฑ เด•เดดเด•เดฎാเดฏി (DMK) เดตเดณเตผเดจ്เดจു. DMK 1967-เตฝ เด…เดงിเด•ാเดฐเดค്เดคിเดฒെเดค്เดคി.
  • เด†เดธാം เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം (เด•ുเดŸിเดฏേเดฑ്เดฑ เดตിเดฐുเดฆ്เดงം): 1979 เดฎുเดคเตฝ 1985 เดตเดฐെ เด“เตพ เด†เดธാം เดธ്เดฑ്เดฑുเดกเดจ്เดฑ്‌เดธ് เดฏൂเดฃിเดฏเดจ്เดฑെ (AASU) เดจേเดคൃเดค്เดตเดค്เดคിเตฝ เดจเดŸเดจ്เดจു. เดฌംเด—്เดฒാเดฆേเดถിเตฝ เดจിเดจ്เดจുเดณ്เดณ เด…เดจเดงിเด•ൃเดค เด•ുเดŸിเดฏേเดฑ്เดฑเดค്เดคിเดจെเดคിเดฐെ เด†เดฏിเดฐുเดจ്เดจു เดช്เดฐเดคിเดทേเดงം. 1951-เดจ് เดถേเดทം เด•ുเดŸിเดฏേเดฑിเดฏเดตเดฐെ เดชുเดฑเดค്เดคാเด•്เด•เดฃเดฎെเดจ്เดจ് เด†เดตเดถ്เดฏเดช്เดชെเดŸ്เดŸു.

เดธ്เดตเดฏംเดญเดฐเดฃ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เดณും เดตിเด˜เดŸเดจ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เดณും

  • เดธ്เดตเดฏംเดญเดฐเดฃ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เตพ: เดช്เดฐാเดฆേเดถിเด• เด…เดตเด—เดฃเดจ, เดญാเดทാเดชเดฐเดฎാเดฏ เดต്เดฏเดค്เดฏാเดธเด™്เด™เตพ, เด…เดธเดจ്เดคുเดฒിเดคเดฎാเดฏ เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด• เดตเดณเตผเดš്เดš เดŽเดจ്เดจിเดต เดšൂเดฃ്เดŸിเด•്เด•ാเดŸ്เดŸി เด•ൂเดŸുเดคเตฝ เดธ്เดตเดฏംเดญเดฐเดฃം เด…เดฒ്เดฒെเด™്เด•ിเตฝ เดช്เดฐเดค്เดฏേเด• เดธംเดธ്เดฅാเดจ เดชเดฆเดตി เด†เดตเดถ്เดฏเดช്เดชെเดŸുเดจ്เดจ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เตพ.
    • เด—ോเตผเด–ാเดฒാเตปเดก് เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം: เดจേเดช്เดชാเดณി เดธംเดธാเดฐിเด•്เด•ുเดจ്เดจ เด—ോเตผเด–ാ เดธเดฎുเดฆാเดฏเดค്เดคിเดจ് เดชเดถ്เดšിเดฎ เดฌംเด—ാเดณിเตฝ เดช്เดฐเดค്เดฏേเด• เดธംเดธ്เดฅാเดจം เด†เดตเดถ്เดฏเดช്เดชെเดŸ്เดŸു. 1988-เตฝ เดฆാเตผเดœിเดฒിംเด—് เด—ോเตผเด–ാ เดนിเตฝ เด•ൗเตบเดธിเตฝ เดฐൂเดชീเด•เดฐിเดš്เดšു.
    • เดാเตผเด–เดฃ്เดก് เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം: เดฌിเดนാเตผ เดตിเดญเดœിเดš്เดš് เดാเตผเด–เดฃ്เดก് เดธംเดธ്เดฅാเดจം เดฐൂเดชീเด•เดฐിเดš്เดšു (2000).
    • เดคെเดฒเด™്เด•ാเดจ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം: เด†เดจ്เดง്เดฐാเดช്เดฐเดฆേเดถ് เดตിเดญเดœിเดš്เดš് เดคെเดฒเด™്เด•ാเดจ เดธംเดธ്เดฅാเดจം เดฐൂเดชീเด•เดฐിเดš്เดšു (2014).
  • เดตിเด˜เดŸเดจ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เตพ (Separatist Movements): เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏിเตฝ เดจിเดจ്เดจ് เดตേเตผเดชിเดฐിเดž്เดž് เดธ്เดตเดคเดจ്เดค്เดฐ เดฐാเดท്เดŸ്เดฐം เดธ്เดฅാเดชിเด•്เด•ാเตป เดฒเด•്เดท്เดฏเดฎിเดŸുเดจ്เดจു.
    • เด–ാเดฒിเดธ്เดฅാเตป เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจം (เดชเดž്เดšാเดฌ്): เดธിเด–് เดœเดจเดคเดฏ്เด•്เด•് เดช്เดฐเดค്เดฏേเด• เดฐാเดœ്เดฏം เด†เดตเดถ്เดฏเดช്เดชെเดŸ്เดŸു. เดธുเดตเตผเดฃ്เดฃ เด•്เดทേเดค്เดฐം เดคീเดต്เดฐเดตാเดฆിเด•เดณുเดŸെ เด•േเดจ്เดฆ്เดฐเดฎാเดฏിเดฐുเดจ്เดจു. 1984-เตฝ 'เด“เดช്เดชเดฑേเดทเตป เดฌ്เดฒൂ เดธ്เดฑ്เดฑാเตผ' เดตเดดി เด‡เดค് เด…เดŸിเดš്เดšเดฎเตผเดค്เดคി. 1985-เดฒെ เดชเดž്เดšാเดฌ് เด‰เดŸเดฎ്เดชเดŸിเดฏിเดฒൂเดŸെ เดธเดฎാเดงാเดจം เดชുเดจഃเดธ്เดฅാเดชിเดš്เดšു.
    • เดœเดฎ്เดฎു เด•เดถ്เดฎീเตผ: เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏിเตฝ เดจിเดจ്เดจ് เดตേเตผเดชിเดฐിเดฏുเด•เดฏോ เดชാเด•ിเดธ്เดฅാเดจിเตฝ เดšേเดฐുเด•เดฏോ เดšെเดฏ്เดฏുเด• เดŽเดจ്เดจ เดฒเด•്เดท്เดฏเดค്เดคോเดŸെเดฏുเดณ്เดณ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เตพ. 2019-เตฝ เด†เตผเดŸ്เดŸിเด•്เด•ിเตพ 370 เดฑเดฆ്เดฆാเด•്เด•ി, เดœเดฎ്เดฎു เด•เดถ്เดฎീเดฐിเดจെ เดฐเดฃ്เดŸ് เด•േเดจ്เดฆ്เดฐเดญเดฐเดฃ เดช്เดฐเดฆേเดถเด™്เด™เดณാเดฏി เดตിเดญเดœിเดš്เดšു.
  • เดตเดŸเด•്เด•ുเด•ിเดดเด•്เด•เตป เดธംเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เดณിเดฒെ เดตിเด˜เดŸเดจ เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เตพ:
    • เดฎിเดธോ เดจാเดทเดฃเตฝ เดซ്เดฐเดฃ്เดŸ് (MNF): เดฒാเตฝเดฆെเด™്เด•เดฏുเดŸെ เดจേเดคൃเดค്เดตเดค്เดคിเตฝ เดฎിเดธോ เด—ോเดค്เดฐเดตเตผเด—്เด—เดค്เดคിเดจ് เดช്เดฐเดค്เดฏേเด• เดฐാเดœ്เดฏം เด†เดตเดถ്เดฏเดช്เดชെเดŸ്เดŸു. 1986-เดฒെ เดธเดฎാเดงാเดจ เด‰เดŸเดฎ്เดชเดŸി เดช്เดฐเด•ാเดฐം เดฎിเดธോเดฑാเดฎിเดจ് เดชൂเตผเดฃ്เดฃ เดธംเดธ്เดฅാเดจ เดชเดฆเดตി เดจเตฝเด•ി.
    • เดจാเด—ാ เดจാเดทเดฃเตฝ เด•ൗเตบเดธിเตฝ (NNC): เดซിเดธോเดฏുเดŸെ เดจേเดคൃเดค്เดตเดค്เดคിเตฝ. 2015-เตฝ เดจാเด—ാ เดธเดฎാเดงാเดจ เด‰เดŸเดฎ്เดชเดŸിเดฏിเตฝ เด’เดช്เดชുเดตเดš്เดšു.

เดœเดจാเดงിเดชเดค്เดฏเดค്เดคെ เดฆുเตผเดฌเดฒเดช്เดชെเดŸുเดค്เดคുเดจ്เดจ เดตെเดฒ്เดฒുเดตിเดณിเด•เตพ

  • เดœเดจാเดงിเดชเดค്เดฏ เดช്เดฐเด•്เดฐിเดฏเดฏെ เด…เดธ്เดฅിเดฐเดช്เดชെเดŸുเดค്เดคുเดจ്เดจ เดช്เดฐเดงാเดจ เดตെเดฒ്เดฒുเดตിเดณിเด•เตพ: เดตเตผเด—ീเดฏเดค, เด•േเดจ്เดฆ്เดฐ-เดธംเดธ്เดฅാเดจ เดฌเดจ്เดงเด™്เด™เดณിเดฒെ เดช്เดฐเดถ്เดจเด™്เด™เตพ, เด…เดดിเดฎเดคി, เดฐാเดท്เดŸ്เดฐീเดฏเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เด•്เดฐിเดฎിเดจเตฝเดตเตฝเด•്เด•เดฐเดฃം, เด•ൂเดฑുเดฎാเดฑ്เดฑം.
  • เดตเตผเด—ീเดฏเดค (Communalism): เดฎเดคเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เด…เดŸിเดธ്เดฅാเดจเดค്เดคിเตฝ เดœเดจเด™്เด™เดณെ เดตിเดญเดœിเด•്เด•ുเด•เดฏും เดธാเดฎൂเดนിเด• เดธംเด˜เตผเดทം เด‰เดฃ്เดŸാเด•്เด•ുเด•เดฏും เดšെเดฏ്เดฏുเดจ്เดจ เด†เดถเดฏം.
    • เดฌ്เดฐിเดŸ്เดŸീเดทുเด•ാเดฐുเดŸെ 'เดญിเดจ്เดจിเดช്เดชിเดš്เดš് เดญเดฐിเด•്เด•เตฝ' เดจเดฏം เดตเตผเด—ീเดฏเดค เดตเดณเตผเดค്เดคി.
    • เดตเตผเด—ീเดฏเดค เดฎเดคേเดคเดฐเดค്เดตเดค്เดคെเดฏും เดธാเดฎൂเดนിเด• เดจീเดคിเดฏെเดฏും เด‡เดฒ്เดฒാเดคാเด•്เด•ുเดจ്เดจു.

เด•േเดจ്เดฆ്เดฐ-เดธംเดธ്เดฅാเดจ เดฌเดจ്เดงเด™്เด™เดณും เด—เดตเตผเดฃเดฑുเดŸെ เดชเด™്เด•ും

  • เด•േเดจ്เดฆ്เดฐ-เดธംเดธ്เดฅാเดจ เดฌเดจ്เดงเด™്เด™เดณിเดฒെ เดช്เดฐเดถ്เดจเด™്เด™เตพ: เดญเดฐเดฃเด˜เดŸเดจ เด…เดงിเด•ാเดฐം เดตിเดญเดœിเดš്เดšിเดŸ്เดŸുเดฃ്เดŸെเด™്เด•ിเดฒും เด•േเดจ്เดฆ്เดฐเดค്เดคിเดจാเดฃ് เด•ൂเดŸുเดคเตฝ เด…เดงിเด•ാเดฐം. เด•േเดจ്เดฆ്เดฐ เดธเตผเด•്เด•ാเดฐുเด•เดณും เด—เดตเตผเดฃเตผเดฎാเดฐും เดธംเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เดณുเดŸെ เด…เดงിเด•ാเดฐเด™്เด™เดณിเตฝ เดชเดฒเดช്เดชോเดดും เด‡เดŸเดชെเดŸുเดจ്เดจു.
  • เดธเตผเด•്เด•ാเดฐിเดฏ เด•เดฎ്เดฎീเดทเตป (1983): เด•േเดจ്เดฆ്เดฐ-เดธംเดธ്เดฅാเดจ เดฌเดจ്เดงเด™്เด™เตพ เดชเด ിเด•്เด•ാเตป เดœเดธ്เดฑ്เดฑിเดธ് เด†เตผ. เดŽเดธ്. เดธเตผเด•്เด•ാเดฐിเดฏเดฏുเดŸെ เด…เดง്เดฏเด•്เดทเดคเดฏിเตฝ เดจിเดฏเดฎിเดš്เดšു. เด•േเดจ്เดฆ്เดฐเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เด…เดงിเด•ാเดฐം เดตเตผเดงിเด•്เด•ുเดจ്เดจുเดฃ്เดŸെเดจ്เดจും เดญเดฐเดฃเด˜เดŸเดจാเดชเดฐเดฎാเดฏ เดฎാเดฑ്เดฑเด™്เด™เตพ เด†เดตเดถ്เดฏเดฎാเดฃെเดจ്เดจും เด•เดฎ്เดฎീเดทเตป เด•เดฃ്เดŸെเดค്เดคി.
  • เด—เดตเตผเดฃเดฑുเดŸെ เดชเด™്เด•്: เด—เดตเตผเดฃเดฑെ เดจിเดฏเดฎിเด•്เด•ുเดจ്เดจเดค് เด•േเดจ്เดฆ്เดฐเดธเตผเด•്เด•ാเดฐിเดจ്เดฑെ เดถുเดชാเตผเดถ เดช്เดฐเด•ാเดฐം เดฐാเดท്เดŸ്เดฐเดชเดคിเดฏാเดฃ്.
  • เดธംเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เดณിเตฝ เดต്เดฏเดค്เดฏเดธ്เดค เดชാเตผเดŸ്เดŸിเด•เตพ เดญเดฐിเด•്เด•ുเดฎ്เดชോเตพ เด—เดตเตผเดฃเดฑുเดŸെ เดชเด™്เด•് เดชเดฒเดช്เดชോเดดും เดตിเดตാเดฆเด™്เด™เตพ เดธൃเดท്เดŸിเด•്เด•ുเดจ്เดจു.
  • เด†เตผเดŸ്เดŸിเด•്เด•ിเตพ 356: เดธംเดธ്เดฅാเดจ เดธเตผเด•്เด•ാเดฐിเดจ് เดญเดฐเดฃเด˜เดŸเดจാ เดต്เดฏเดตเดธ്เดฅเด•เตพเด•്เด•เดจുเดธเดฐിเดš്เดš് เดญเดฐിเด•്เด•ാเตป เด•เดดിเดฏാเดคെ เดตเดฐുเดฎ്เดชോเตพ เดฐാเดท്เดŸ്เดฐเดชเดคിเด•്เด•് เดธംเดธ്เดฅാเดจ เดญเดฐเดฃം เดเดฑ്เดฑെเดŸുเด•്เด•ാเตป (เดฐാเดท്เดŸ്เดฐเดชเดคി เดญเดฐเดฃം เดเตผเดช്เดชെเดŸുเดค്เดคാเตป) เด…เดงിเด•ാเดฐം เดจเตฝเด•ുเดจ്เดจു. เด—เดตเตผเดฃเดฑുเดŸെ เดฑിเดช്เดชോเตผเดŸ്เดŸിเดจ്เดฑെ เด…เดŸിเดธ്เดฅാเดจเดค്เดคിเดฒാเดฃ് เด‡เดค് เดเตผเดช്เดชെเดŸുเดค്เดคുเดจ്เดจเดค്.
    • 1951-เตฝ เดชเดž്เดšാเดฌ് เดธเตผเด•്เด•ാเดฐിเดจെ เดชിเดฐിเดš്เดšുเดตിเดŸ്เดŸുเด•ൊเดฃ്เดŸാเดฃ് เดˆ เด†เตผเดŸ്เดŸിเด•്เด•ിเตพ เด†เดฆ്เดฏเดฎാเดฏി เด‰เดชเดฏോเด—ിเดš്เดšเดค്.
    • 1959-เตฝ เด•േเดฐเดณ เดธเตผเด•്เด•ാเดฐിเดจെ เดชിเดฐിเดš്เดšുเดตിเดŸ്เดŸเดค് เด‡เดคിเดจ് เด‰เดฆാเดนเดฐเดฃเดฎാเดฃ്.
  • เด—เดตเตผเดฃเดฑുเดŸെ เด…เดงിเด•ാเดฐเด™്เด™เตพ: เด—เดตเตผเดฃเตผ เดธംเดธ്เดฅാเดจเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดจാเดฎเดฎാเดค്เดฐ เดคเดฒเดตเดจാเดฃ്. เดฎുเด–്เดฏเดฎเดจ്เดค്เดฐിเดฏുเดŸെ เดจേเดคൃเดค്เดตเดค്เดคിเดฒുเดณ്เดณ เด•ാเดฌിเดจเดฑ്เดฑിเดจ്เดฑെ เด‰เดชเดฆേเดถเดช്เดฐเด•ാเดฐം เดตേเดฃം เด—เดตเตผเดฃเตผ เดช്เดฐเดตเตผเดค്เดคിเด•്เด•ാเตป.
    • เดจിเดฏเดฎเดจിเตผเดฎ്เดฎാเดฃാเดงിเด•ാเดฐเด™്เด™เตพ: เดจിเดฏเดฎเดธเดญ เดตിเดณിเดš്เดšുเดšേเตผเด•്เด•ുเด•, เดฌിเดฒ്เดฒുเด•เตพเด•്เด•് เด…ംเด—ീเด•ാเดฐം เดจเตฝเด•ുเด•, เด“เตผเดกിเดจเตปเดธുเด•เตพ เดชുเดฑเดช്เดชെเดŸുเดตിเด•്เด•ുเด•.
    • เดŽเด•്เดธിเด•്เดฏൂเดŸ്เดŸീเดต് เด…เดงിเด•ാเดฐเด™്เด™เตพ: เดฎുเด–്เดฏเดฎเดจ്เดค്เดฐിเดฏെเดฏും เดฎเดจ്เดค്เดฐിเดฎാเดฐെเดฏും เดจിเดฏเดฎിเด•്เด•ുเด•.
    • เดตിเดตേเดšเดจാเดงിเด•ാเดฐเด™്เด™เตพ: เด’เดฐു เดชാเตผเดŸ്เดŸിเด•്เด•ും เดญൂเดฐിเดชเด•്เดทเดฎിเดฒ്เดฒാเดค്เดค เดธാเดนเดšเดฐ്เดฏเดค്เดคിเตฝ เดฎเดจ്เดค്เดฐിเดธเดญ เดฐൂเดชീเด•เดฐിเด•്เด•ുเดจ്เดจเดคിเตฝ เดคീเดฐുเดฎാเดจเดฎെเดŸുเด•്เด•ുเด•. เดฌിเดฒ്เดฒുเด•เตพ เดฐാเดท്เดŸ്เดฐเดชเดคിเดฏുเดŸെ เดชเดฐിเด—เดฃเดจเดฏ്เด•്เด•് เด…เดฏเด•്เด•ുเด•.

เด…เดดിเดฎเดคിเดฏും เดฐാเดท്เดŸ്เดฐീเดฏเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เด•്เดฐിเดฎിเดจเตฝเดตเตฝเด•്เด•เดฐเดฃเดตും

  • เด…เดดിเดฎเดคി: เดจിเดฏเดฎเดช്เดฐเด•ാเดฐം เดฒเดญിเด•്เด•േเดฃ്เดŸ เดช്เดฐเดคിเดซเดฒเดค്เดคിเดจ് เดชുเดฑเดฎെ เดเดคെเด™്เด•ിเดฒും เดคเดฐเดค്เดคിเดฒുเดณ്เดณ เด…เดงിเด•ാเดฐം เดฆുเดฐുเดชเดฏോเด—ം เดšെเดฏ്เดฏുเด•เดฏോ เดชเดฃเดฎോ เดช്เดฐเดคിเดซเดฒเดฎോ เดธ്เดตീเด•เดฐിเด•്เด•ുเด•เดฏോ เดšെเดฏ്เดฏുเดจ്เดจเดค് (เด‰เดฆാ: เด•ൈเด•്เด•ൂเดฒി, เดธ്เดตเดœเดจเดชเด•്เดทเดชാเดคം).
  • เด…เดดിเดฎเดคി เดœเดจാเดงിเดชเดค്เดฏ เดธംเดตിเดงാเดจเดค്เดคിเดฒുเดณ്เดณ เดœเดจเด™്เด™เดณുเดŸെ เดตിเดถ്เดตാเดธം เด‡เดฒ്เดฒാเดคാเด•്เด•ുเดจ്เดจു.
  • เด‡เดฒเด•്เดŸเดฑเตฝ เดฌോเดฃ്เดŸ് (Electoral Bond): เดต്เดฏเด•്เดคിเด•เตพเด•്เด•ും เด•ോเตผเดช്เดชเดฑേเดฑ്เดฑുเด•เตพเด•്เด•ും เดฐാเดท്เดŸ്เดฐീเดฏ เดชാเตผเดŸ്เดŸിเด•เตพเด•്เด•് เดธംเดญാเดตเดจ เดจเตฝเด•ാเตป เดฐൂเดชเด•เตฝเดช്เดชเดจ เดšെเดฏ്เดค เดชเดฆ്เดงเดคി (2017-2018 เดฏൂเดฃിเดฏเตป เดฌเดก്เดœเดฑ്เดฑിเตฝ เด…เดตเดคเดฐിเดช്เดชിเดš്เดšു).
    • เดธുเดคാเดฐ്เดฏเดคเดฏിเดฒ്เดฒാเดฏ്เดฎ เด•ാเดฐเดฃം 2024 เดซെเดฌ്เดฐുเดตเดฐി 15-เดจ് เดธുเดช്เดฐീം เด•ോเดŸเดคി เด‡เดค് เดญเดฐเดฃเด˜เดŸเดจാ เดตിเดฐുเดฆ്เดงเดฎാเดฃെเดจ്เดจ് เดช്เดฐเด–്เดฏാเดชിเด•്เด•ുเด•เดฏും เดฑเดฆ്เดฆാเด•്เด•ുเด•เดฏും เดšെเดฏ്เดคു.
  • เดฐാเดท്เดŸ്เดฐീเดฏเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เด•്เดฐിเดฎിเดจเตฝเดตเตฝเด•്เด•เดฐเดฃം: เด•്เดฐിเดฎിเดจเตฝ เดชเดถ്เดšാเดค്เดคเดฒเดฎുเดณ്เดณ เดต്เดฏเด•്เดคിเด•เตพ เดฐാเดท്เดŸ്เดฐീเดฏเดค്เดคിเดฒേเด•്เด•് เดตเดฐിเด•เดฏോ เด•്เดฐിเดฎിเดจเตฝ เดช്เดฐเดตเตผเดค്เดคเดจเด™്เด™เดณിเตฝ เดเตผเดช്เดชെเดŸുเด•เดฏോ เดšെเดฏ്เดฏുเดจ്เดจเดค്. เด‡เดค് เดœเดจാเดงിเดชเดค്เดฏ เดฎൂเดฒ്เดฏเด™്เด™เดณെ เดคเด•เตผเด•്เด•ുเดจ്เดจു.

เด•ൂเดฑുเดฎാเดฑ്เดฑം (Defection)

  • เด•ൂเดฑുเดฎാเดฑ്เดฑം: เด’เดฐു เดชാเตผเดŸ്เดŸിเดฏുเดŸെ เดธ്เดฅാเดจാเตผเดค്เดฅിเดฏാเดฏി เดคിเดฐเดž്เดžെเดŸുเดช്เดชിเตฝ เดฎเดค്เดธเดฐിเดš്เดš് เดตിเดœเดฏിเดš്เดš เดช്เดฐเดคിเดจിเดงി เด† เดชാเตผเดŸ്เดŸിเดฏെ เด‰เดชേเด•്เดทിเดš്เดš് เดฎเดฑ്เดฑൊเดฐു เดชാเตผเดŸ്เดŸിเดฏിเตฝ เดšേเดฐുเดจ്เดจเดค്.
  • เด‡เดค് 1967-เดจ് เดถേเดทเดฎാเดฃ് เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดฐാเดท്เดŸ്เดฐീเดฏเดค്เดคിเตฝ เดถเด•്เดคเดฎാเดฏ เดช്เดฐเดตเดฃเดคเดฏാเดฏി เดฎാเดฑിเดฏเดค്.
  • เด•ൂเดฑുเดฎാเดฑ്เดฑ เดจിเดฐോเดงเดจ เดจിเดฏเดฎം (Anti-Defection Law): เด•ൂเดฑുเดฎാเดฑ്เดฑം เดคเดŸเดฏുเดจ്เดจเดคിเดจാเดฏി 1985-เตฝ 52-ാം เดญเดฐเดฃเด˜เดŸเดจാ เดญേเดฆเด—เดคിเดฏിเดฒൂเดŸെ เดชാเตผเดฒเดฎെเดจ്เดฑ് เดชാเดธാเด•്เด•ി.
  • เดฑിเดธോเตผเดŸ്เดŸ് เดฐാเดท്เดŸ്เดฐീเดฏം (Resort Politics): เด•ൂเดฑുเดฎാเดฑ്เดฑം เดคเดŸเดฏുเดจ്เดจเดคിเดจാเดฏി เดธ്เดตเดจ്เดคം เดชാเตผเดŸ്เดŸി เด…ംเด—เด™്เด™เดณെ เด’เดฐു เดช്เดฐเดค്เดฏേเด• เดธ്เดฅเดฒเดค്เดค് เดคാเดฎเดธിเดช്เดชിเดš്เดš് เดคเดจ്เดค്เดฐเด™്เด™เตพ เดฎെเดจเดฏുเดจ്เดจ เดฐീเดคി.

เดช്เดฐเดงാเดจเดช്เดชെเดŸ്เดŸ เดšോเดฆ്เดฏเด™്เด™เตพ (Most Important Questions of Chapter 8)

  • เดšോเดฆ്เดฏം: เดธ്เดตเดคเดจ്เดค്เดฐ เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏിเดฒെ เด†เดฆ്เดฏ เดชൊเดคുเดคിเดฐเดž്เดžെเดŸുเดช്เดชിเดจെ เด’เดฐു 'เดชเดฐീเด•്เดทเดฃം' เดŽเดจ്เดจ് เดตിเดณിเด•്เด•ാเตป เด•ാเดฐเดฃം เดŽเดจ്เดคാเดฃ്?
    • เด‰เดค്เดคเดฐം: เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏെเดช്เดชോเดฒെ เดตിเดถാเดฒเดตും เดตൈเดตിเดง്เดฏเดชൂเตผเดฃ്เดฃเดตുเดฎാเดฏ เด’เดฐു เดฐാเดœ്เดฏเดค്เดค് เดธ്เดตเดคเดจ്เดค്เดฐเดตും เดจീเดคിเดฏുเด•്เดคเดตുเดฎാเดฏ เดคിเดฐเดž്เดžെเดŸുเดช്เดช് เดจเดŸเดค്เดคുเดจ്เดจเดค് เดจിเดฐเดตเดงി เดตെเดฒ്เดฒുเดตിเดณിเด•เตพ เดจിเดฑเดž്เดžเดคാเดฏിเดฐുเดจ്เดจു. เดจിเดฐเด•്เดทเดฐเดฐാเดฏ เดญൂเดฐിเดชเด•്เดทเดค്เดคെ เดตോเดŸ്เดŸിเดจ്เดฑെ เด†เดตเดถ്เดฏเด•เดค เดชเด ിเดช്เดชിเด•്เด•ുเด•, เดตോเดŸ്เดŸเตผ เดชเดŸ്เดŸിเด• เดคเดฏ്เดฏാเดฑാเด•്เด•ുเด•, เดฎเดฃ്เดกเดฒเด™്เด™เตพ เดจിเตผเดฃ്เดฃเดฏിเด•്เด•ുเด•, เด‰เดฆ്เดฏോเด—เดธ്เดฅเดฐെ เดชเดฐിเดถീเดฒിเดช്เดชിเด•്เด•ുเด• เดŽเดจ്เดจിเดตเดฏെเดฒ്เดฒാം เดตเดฒിเดฏ เดตെเดฒ്เดฒുเดตിเดณിเด•เดณാเดฏിเดฐുเดจ്เดจു. เดˆ เดตെเดฒ്เดฒുเดตിเดณിเด•เตพ เด…เดคിเดœീเดตിเดš്เดšเดคിเดจാเดฒാเดฃ് เด†เดฆ്เดฏ เดคിเดฐเดž്เดžെเดŸുเดช്เดชിเดจെ เดตเดฒിเดฏൊเดฐു เดชเดฐീเด•്เดทเดฃเดฎാเดฏി เด•เดฃเด•്เด•ാเด•്เด•ുเดจ്เดจเดค്.
  • เดšോเดฆ്เดฏം: เดจാเดŸ്เดŸുเดฐാเดœ്เดฏเด™്เด™เดณെ เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดฏൂเดฃിเดฏเดจിเตฝ เดฒเดฏിเดช്เดชിเด•്เด•ാเตป เด‰เดชเดฏോเด—ിเดš്เดš เดฎൂเดจ്เดจ് เดช്เดฐเดงാเดจ เด‰เดŸเดฎ്เดชเดŸിเด•เตพ เดเดคെเดฒ്เดฒാം? เด…เดตเดฏുเดŸെ เดฒเด•്เดท്เดฏเด™്เด™เตพ เดต്เดฏเด•്เดคเดฎാเด•്เด•ുเด•.
    • เด‰เดค്เดคเดฐം:
      1. เดธ്เดฑ്เดฑാเตปเดก് เดธ്เดฑ്เดฑിเตฝ เด•เดฐാเตผ: เดจാเดŸ്เดŸുเดฐാเดœ്เดฏเด™്เด™เตพ เดจിเดฒเดตിเดฒെ เด…เดตเดธ്เดฅ เดคുเดŸเดฐเดฃം, เดชാเด•ിเดธ്เดฅാเดจിเตฝ เดšേเดฐുเดจ്เดจเดค് เดคเดŸเดฏเดฃം.
      2. เดตിเดฒീเดจ เด‰เดŸเดฎ്เดชเดŸി: เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดฏൂเดฃിเดฏเดจിเตฝ เดšേเดฐാเตป เดธเดฎ്เดฎเดคം เดจเตฝเด•ുเด•, เด’เดช്เดชം เด†เดญ്เดฏเดจ്เดคเดฐ เดธ്เดตเดฏംเดญเดฐเดฃം เดจിเดฒเดจിเตผเดค്เดคുเด•.
      3. เดฒเดฏเดจ เด•เดฐാเตผ: เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดฏൂเดฃിเดฏเดจിเตฝ เดชൂเตผเดฃ്เดฃเดฎാเดฏി เดฒเดฏിเด•്เด•ുเด•, เดธ്เดตเดฏംเดญเดฐเดฃ เด…เดตเด•ാเดถം เด‡เดฒ്เดฒാเดคാเด•്เด•ുเด•.
  • เดšോเดฆ്เดฏം: เด•േเดจ്เดฆ്เดฐ-เดธംเดธ്เดฅാเดจ เดฌเดจ്เดงเด™്เด™เดณിเดฒെ เดช്เดฐเดถ്เดจเด™്เด™เตพเด•്เด•് เด•ാเดฐเดฃเดฎാเด•ുเดจ്เดจ เดช്เดฐเดงാเดจ เด˜เดŸเด•เด™്เด™เตพ เดŽเดจ്เดคെเดฒ്เดฒാเดฎാเดฃ്? เดธเตผเด•്เด•ാเดฐിเดฏ เด•เดฎ്เดฎീเดทเดจ്เดฑെ เดช്เดฐാเดงാเดจ്เดฏം เดŽเดจ്เดค്?
    • เด‰เดค്เดคเดฐം: เดญเดฐเดฃเด˜เดŸเดจ เด•േเดจ്เดฆ്เดฐเดค്เดคിเดจ് เด•ൂเดŸുเดคเตฝ เด…เดงിเด•ാเดฐം เดจเตฝเด•ിเดฏിเดŸ്เดŸുเดฃ്เดŸ്. เด•േเดจ്เดฆ്เดฐ เดธเตผเด•്เด•ാเดฐുเด•เตพ เด—เดตเตผเดฃเตผเดฎാเตผ เดตเดดി เดธംเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เดณുเดŸെ เด…เดงിเด•ാเดฐเด™്เด™เดณിเตฝ เด‡เดŸเดชെเดŸുเดจ്เดจเดค് เดช്เดฐเดงാเดจ เดช്เดฐเดถ്เดจเดฎാเดฃ്. เด•േเดจ്เดฆ്เดฐം เดงเดจเดธเดนാเดฏം เดจเตฝเด•ുเดจ്เดจ เดชเดฆ്เดงเดคിเด•เดณിเดฒും เดตിเดญเดต เดตിเดคเดฐเดฃเดค്เดคിเดฒും เดฐാเดท്เดŸ്เดฐീเดฏം เด‡เดŸเดชെเดŸുเดจ്เดจเดค് เดฌเดจ്เดงം เดตเดทเดณാเด•്เด•ുเดจ്เดจു. เดˆ เดช്เดฐเดถ്เดจเด™്เด™เตพ เดชเด ിเดš്เดš് เดฑിเดช്เดชോเตผเดŸ്เดŸ് เดธเดฎเตผเดช്เดชിเด•്เด•ാเดจാเดฃ് เดœเดธ്เดฑ്เดฑിเดธ് เด†เตผ. เดŽเดธ്. เดธเตผเด•്เด•ാเดฐിเดฏเดฏുเดŸെ เด…เดง്เดฏเด•്เดทเดคเดฏിเตฝ เดธเตผเด•്เด•ാเดฐിเดฏ เด•เดฎ്เดฎീเดทเดจെ (1983) เดจിเดฏเดฎിเดš്เดšเดค്.
  • เดšോเดฆ്เดฏം: เด…เดŸിเดฏเดจ്เดคเดฐാเดตเดธ്เดฅ เดช്เดฐเด–്เดฏാเดชിเด•്เด•ാเตป เด•ാเดฐเดฃเดฎാเดฏ เดธാเดนเดšเดฐ്เดฏเด™്เด™เดณും เด…เดคിเดจ്เดฑെ เดช്เดฐเดงാเดจ เด†เด˜ാเดคเด™്เด™เดณും เดŽเดจ്เดคെเดฒ്เดฒാเดฎാเดฏിเดฐുเดจ്เดจു?
    • เด‰เดค്เดคเดฐം:
      • เดธാเดนเดšเดฐ്เดฏเด™്เด™เตพ: เดฎൊเดฑാเตผเดœി เดฆേเดถാเดฏിเดฏുเดŸെเดฏും เดœเดฏเดช്เดฐเด•ാเดถ് เดจാเดฐാเดฏเดฃเดจ്เดฑെเดฏും เดจേเดคൃเดค്เดตเดค്เดคിเตฝ เดจเดŸเดจ്เดจ เดช്เดฐเด•്เดทോเดญเด™്เด™เตพ, เดธാเดฎ്เดชเดค്เดคിเด• เดช്เดฐเดคിเดธเดจ്เดงി, เดญเด•്เดท്เดฏเด•്เดทാเดฎം, เด‡เดจ്เดฆിเดฐാเด—ാเดจ്เดงിเดฏുเดŸെ เดคിเดฐเดž്เดžെเดŸുเดช്เดช് เด…เดธാเดงുเดตാเด•്เด•ിเดฏ เด…เดฒเดนเดฌാเดฆ് เดนൈเด•്เด•ോเดŸเดคി เดตിเดงി.
      • เด†เด˜ാเดคเด™്เด™เตพ: เดฎൗเดฒിเด•ാเดตเด•ാเดถเด™്เด™เตพ เดฎเดฐเดตിเดช്เดชിเดš്เดšു, เดชเดค്เดฐเดธ്เดตാเดคเดจ്เดค്เดฐ്เดฏം เดจിเดทേเดงിเดš്เดšു, เดช്เดฐเดคിเดชเด•്เดท เดจേเดคാเด•്เด•เดณെ เดคเดŸเดตിเดฒാเด•്เด•ി, เดซെเดกเดฑเตฝ เดธംเดตിเดงാเดจം เดฑเดฆ്เดฆാเด•്เด•ി, เดœുเดกീเดท്เดฏเตฝ เดฑിเดต്เดฏൂ เด…เดงിเด•ാเดฐം เด‡เดฒ്เดฒാเดคാเด•്เด•ി.
  • เดšോเดฆ്เดฏം: เดฎเดฃ്เดกเตฝ เด•เดฎ്เดฎീเดทเตป เดฑിเดช്เดชോเตผเดŸ്เดŸിเดจ്เดฑെ เดฒเด•്เดท്เดฏเด™്เด™เดณും เด…เดค് เดจเดŸเดช്เดชിเดฒാเด•്เด•ിเดฏเดคിเดฒൂเดŸെ เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดœเดจാเดงിเดชเดค്เดฏเดค്เดคിเตฝ เด‰เดฃ്เดŸാเดฏ เดช്เดฐാเดงാเดจ്เดฏเดตും เดŽเดจ്เดคാเดฃ്?
    • เด‰เดค്เดคเดฐം: เดธാเดฎൂเดนിเด•เดฎാเดฏും เดตിเดฆ്เดฏാเดญ്เดฏാเดธเดชเดฐเดฎാเดฏും เดชിเดจ്เดจോเด•്เด•ം เดจിเตฝเด•്เด•ുเดจ്เดจ เดฎเดฑ്เดฑ് เดชിเดจ്เดจോเด•്เด• เดตിเดญാเด—เด™്เด™เดณുเดŸെ (OBC) เด‰เดจ്เดจเดฎเดจം เดฒเด•്เดท്เดฏเดฎിเดŸ്เดŸാเดฃ് เดฌി. เดชി. เดฎเดฃ്เดกเดฒിเดจ്เดฑെ เด…เดง്เดฏเด•്เดทเดคเดฏിเตฝ เด•เดฎ്เดฎീเดทเตป เดฐൂเดชീเด•เดฐിเดš്เดšเดค്. เดธเตผเด•്เด•ാเตผ เดœോเดฒിเด•เดณിเดฒും เดตിเดฆ്เดฏാเดญ്เดฏാเดธ เดธ്เดฅാเดชเดจเด™്เด™เดณിเดฒും 27% เดธംเดตเดฐเดฃം เดถുเดชാเตผเดถ เดšെเดฏ്เดค เดฑിเดช്เดชോเตผเดŸ്เดŸ് 1990-เตฝ เดจเดŸเดช്เดชിเดฒാเด•്เด•ി. เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏിเดฒെ เดœเดจเดธംเด–്เดฏเดฏുเดŸെ เดชเด•ുเดคിเดฏോเดณം เดตเดฐുเดจ്เดจ เดชിเดจ്เดจോเด•്เด• เดตിเดญാเด—เด™്เด™เดณുเดŸെ เด•്เดทേเดฎം เด‰เดฑเดช്เดชാเด•്เด•ാเตป เดˆ เดคീเดฐുเดฎാเดจം เดธเดนാเดฏിเด•്เด•ുเด•เดฏും เดœเดจാเดงിเดชเดค്เดฏเดค്เดคിเตฝ เด…เดตเดฐുเดŸെ เดชเด™്เด•ാเดณിเดค്เดคം เดตเตผเดฆ്เดงിเดช്เดชിเด•്เด•ുเด•เดฏും เดšെเดฏ്เดคു.

  1.  

     

     

    ๐Ÿ“š เด…เดง്เดฏാเดฏം 9: เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดธാเดฎൂเดน്เดฏ เดต്เดฏเดตเดธ്เดฅเดฏെ เด…เดฑിเดฏുเด• (Know the Indian Social System)

    เดชേเดœ് 181–183: เดธാเดฎൂเดน്เดฏ เดต്เดฏเดตเดธ്เดฅเดฏുเดŸെ เด†เดฎുเด–ം

  2. เด“เตผเด—ാเดจിเด•് เดธിเดธ്เดฑ്เดฑം (Organic System): เดฎเดจുเดท്เดฏเดถเดฐീเดฐം เดชോเดฒെ, เดชเดฐเดธ്เดชเดฐം เดฌเดจ്เดงിเดคเดฎാเดฏി เดช്เดฐเดตเตผเดค്เดคിเดš്เดš് เดธเดฎเดคുเดฒിเดคാเดตเดธ്เดฅ เดจിเดฒเดจിเตผเดค്เดคുเดจ്เดจ เดต്เดฏเดตเดธ്เดฅเดฏാเดฃ് เด“เดฐ്เด—ാเดจിเด•് เดธിเดธ്เดฑ്เดฑം.
  3. เดธാเดฎൂเดน്เดฏ เดต്เดฏเดตเดธ്เดฅ (Social System): เดตിเดฆ്เดฏാเดญ്เดฏാเดธം, เด—เดคാเด—เดคം, เดจിเดฏเดฎം, เด†เดฐോเด—്เดฏം, เดฎเดคം, เดธാംเดธ്เด•ാเดฐിเด• เดธ്เดฅാเดชเดจเด™്เด™เตพ, เด—เดตเตบเดฎെเดจ്เดฑ് เดŽเดจ്เดจിเดตเดฏുเตพเดช്เดชെเดŸെ เดธเดฎൂเดนเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดตിเดตിเดง เดญാเด—เด™്เด™เตพ เดชเดฐเดธ്เดชเดฐം เดฌเดจ്เดงിเดคเดฎാเดฏും เดเด•ോเดชเดจเดค്เดคോเดŸെเดฏും เดช്เดฐเดตเตผเดค്เดคിเด•്เด•ുเดฎ്เดชോเตพ เด’เดฐു เดธാเดฎൂเดน്เดฏ เดต്เดฏเดตเดธ്เดฅ เดฐൂเดชเดช്เดชെเดŸുเดจ്เดจു.
    • เด‡เดค് เดต്เดฏเด•്เดคിเด•เดณുเดŸെเดฏും เด—്เดฐൂเดช്เดชുเด•เดณുเดŸെเดฏും เดชെเดฐുเดฎാเดฑ്เดฑเด™്เด™เดณെเดฏും เดช്เดฐเดตเตผเดค്เดคเดจเด™്เด™เดณെเดฏും เดจിเดฏเดจ്เดค്เดฐിเด•്เด•ുเดจ്เดจു.
  4. เดนെเตผเดฌเตผเดŸ്เดŸ് เดธ്เดชെเตปเดธเดฑുเดŸെ เด†เดถเดฏം: เดนെเตผเดฌเตผเดŸ്เดŸ് เดธ്เดชെเตปเดธเตผ เดŽเดจ്เดจ เดธാเดฎൂเดน്เดฏเดถാเดธ്เดค്เดฐเดœ്เดžเดจാเดฃ് เดธเดฎൂเดนเดค്เดคെ เด’เดฐു เดœീเดตเดจുเดณ്เดณ เดœീเดตിเดฏോเดŸ് (Social Organism) เดคാเดฐเดคเดฎ്เดฏം เดšെเดฏ്เดคเดค്.
    • เดถเดฐീเดฐเดค്เดคിเดฒെ เด…เดตเดฏเดตเด™്เด™เตพ เดชോเดฒെ, เด•ുเดŸുംเดฌം, เดตിเดฆ്เดฏാเดญ്เดฏാเดธം, เดธเดฎ്เดชเดฆ്‌เดต്เดฏเดตเดธ്เดฅ, เดฎเดคം เดคുเดŸเด™്เด™ിเดฏ เดธ്เดฅാเดชเดจเด™്เด™เตพ เดธാเดฎൂเดนിเด• เดธ്เดฅിเดฐเดคเดฏ്เด•്เด•ാเดฏി เดชเดฐเดธ്เดชเดฐം เดธเดนเด•เดฐിเดš്เดš് เดช്เดฐเดตเตผเดค്เดคിเด•്เด•ുเดจ്เดจു เดŽเดจ്เดจ് เด…เดฆ്เดฆേเดนം เดตിเดถเดฆീเด•เดฐിเดš്เดšു.

เดธാเดฎൂเดน്เดฏ เดธ്เดฅാเดชเดจเด™്เด™เดณുเดŸെ เดช്เดฐเดตเตผเดค്เดคเดจം

  • เดฎിเดฅുเดจ്เดฑെ เด’เดฐു เดฆിเดตเดธം: เด’เดฐു เดต്เดฏเด•്เดคി เด’เดฐു เดฆിเดตเดธം เด‡เดŸเดชെเดŸുเดจ്เดจ เดธാเดฎൂเดน്เดฏ เดธ്เดฅാเดชเดจเด™്เด™เตพเด•്เด•് เด‰เดฆാเดนเดฐเดฃเดฎാเดฃ് เดฎിเดฅുเดจ്เดฑെ เดœീเดตിเดคเดค്เดคിเดฒൂเดŸെ เดชเดฑเดฏുเดจ്เดจเดค്.
    • เด…เดตเตป เด•ുเดŸുംเดฌം, เด—เดตเตบเดฎെเดจ്เดฑ് เดชൊเดคുเด—เดคാเด—เดค เดธംเดตിเดงാเดจം, เดฌാเด™്เด•്, เดฐാเดท്เดŸ്เดฐീเดฏ เดšเตผเดš്เดšเด•เตพ, เดธാเดฎൂเดนിเด• เดฎാเดง്เดฏเดฎเด™്เด™เตพ, เดตിเดฆ്เดฏാเดญ്เดฏാเดธ เดธ്เดฅാเดชเดจเด™്เด™เตพ เดŽเดจ്เดจിเดตเดฏുเดฎാเดฏി เดธംเดตเดฆിเด•്เด•ുเดจ്เดจു.
  • เดธാเดฎൂเดน്เดฏ เดธ്เดฅാเดชเดจเด™്เด™เดณുเดŸെ เดงเตผเดฎ്เดฎം: เดธാเดฎൂเดนിเด• เดจിเดฒเดจിเตฝเดช്เดช് เดจിเดฒเดจിเตผเดค്เดคാเตป เดตിเดตിเดง เดธാเดฎൂเดนിเด• เดธ്เดฅാเดชเดจเด™്เด™เตพ เดชเดฐเดธ്เดชเดฐം เดชൂเดฐเด•เดฎാเดฏി เดช്เดฐเดตเตผเดค്เดคിเด•്เด•ുเดจ്เดจു.

เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดธാเดฎൂเดน്เดฏ เดต്เดฏเดตเดธ്เดฅ

  • เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดธാเดฎൂเดน്เดฏ เดต്เดฏเดตเดธ്เดฅเดฏുเดŸെ เดธเดตിเดถേเดทเดคเด•เตพ:
    • เดšเดฐിเดค്เดฐเดชเดฐเดตും เดธാംเดธ്เด•ാเดฐിเด•เดชเดฐเดตും เดฎเดคเดชเดฐเดตുเดฎാเดฏ เดธ്เดตാเดงീเดจเด™്เด™เดณാเตฝ เดฐൂเดชเดช്เดชെเดŸ്เดŸ เดธเด™്เด•ീเตผเดฃ്เดฃเดฎാเดฏ เด˜เดŸเดจเดฏാเดฃ് เด‡เดจ്เดค്เดฏเด•്เด•ുเดณ്เดณเดค്.
    • เดœാเดคി, เดฎเดคം, เดญാเดท, เด—ോเดค്เดฐเด™്เด™เตพ, เดธംเดธ്เด•ാเดฐเด™്เด™เตพ เดŽเดจ്เดจിเดตเดฏുเดŸെ เดตൈเดตിเดง്เดฏം เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดธാเดฎൂเดน്เดฏ เดต്เดฏเดตเดธ്เดฅเดฏുเดŸെ เดจเดŸ്เดŸെเดฒ്เดฒാเดฃ്.
    • เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดธാเดฎൂเดน്เดฏ เดต്เดฏเดตเดธ്เดฅ เดตൈเดตിเดง്เดฏเดค്เดคിเดจ്เดฑെเดฏും เดคുเดŸเตผเดš്เดšเดฏുเดŸെเดฏും เดธเดตിเดถേเดทเดฎാเดฏ เดฎിเดถ്เดฐിเดคเดฎാเดฃ്.
  • เดœി.เดŽเดธ്. เด˜ുเดฐ്เดฏെเดฏുเดŸെ เด•ാเดด്เดšเดช്เดชാเดŸ്: เดช്เดฐാเดฆേเดถിเด•, เดญാเดทാเดชเดฐ, เดฎเดคเดชเดฐเดฎാเดฏ เดฌเดนുเดธ്เดตเดฐเดคเดฏാเตฝ เดธเดฎ്เดชเดจ്เดจเดฎാเดฃ് เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดธാเดฎൂเดน്เดฏ เดต്เดฏเดตเดธ്เดฅเดฏെเดจ്เดจ് เด…เดฆ്เดฆേเดนം เด…เดญിเดช്เดฐാเดฏเดช്เดชെเดŸ്เดŸു.
  • เดŽം.เดŽเตป. เดถ്เดฐീเดจിเดตാเดธിเดจ്เดฑെ เด•ാเดด്เดšเดช്เดชാเดŸ്: เดœാเดคിเดต്เดฏเดตเดธ്เดฅ เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดธാเดฎൂเดนിเด• เดœീเดตിเดคเดค്เดคിเดฒെ เด’เดฐു เดธുเดช്เดฐเดงാเดจ เดธ്เดฅാเดชเดจเดฎാเดฃ്. เด‡เดค് เด•േเดตเดฒം เดถ്เดฐേเดฃിเดชเดฐเดฎാเดฏ เด˜เดŸเดจเดฏเดฒ്เดฒ, เดฎเดฑിเดš്เดš് เดฎเดคเดชเดฐเดตും เดธാംเดธ്เด•ാเดฐിเด•เดตുเดฎാเดฏ เดชാเดฐเดฎ്เดชเดฐ്เดฏเดค്เดคിเตฝ เด†เดดเดค്เดคിเตฝ เดตേเดฐൂเดจ്เดจിเดฏ เด’เดฐു เดœീเดตിเดคเดฐീเดคിเดฏാเดฃ്.

เดœാเดคിเดต്เดฏเดตเดธ്เดฅ (Caste System)

เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดธാเดฎൂเดนിเด• เดต്เดฏเดตเดธ്เดฅเดฏുเดŸെ เดช്เดฐเดงാเดจ เดธเดตിเดถേเดทเดคเดฏാเดฃ് เดœാเดคിเดต്เดฏเดตเดธ്เดฅ.

เดœാเดคിเดต്เดฏเดตเดธ്เดฅเดฏുเดŸെ เดช്เดฐเดงാเดจ เดธเดตിเดถേเดทเดคเด•เตพ:

  1. เดธാเดฎൂเดน്เดฏ เดถ്เดฐേเดฃി (Social Hierarchy):
    • เดœാเดคിเดฏുเดŸെ เด…เดŸിเดธ്เดฅാเดจเดค്เดคിเตฝ เด†เดณുเด•เดณെ เดตിเดตിเดง เดคเดŸ്เดŸുเด•เดณാเดฏി เดคിเดฐിเดš്เดšു.
    • เด‰เดฏเตผเดจ്เดจ เดœാเดคിเดฏിเตฝเดช്เดชെเดŸ്เดŸเดตเตผเด•്เด•് เด•ൂเดŸുเดคเตฝ เดธാเดฎൂเดนിเด• เดชเดฆเดตി เดฒเดญിเดš്เดšു, เดคാเดดെเดค്เดคเดŸ്เดŸിเดฒുเดณ്เดณเดตเตผเด•്เด•് เดชเดฆเดตിเดฏും เด…เดตเด•ാเดถเด™്เด™เดณും เดจിเดทേเดงിเด•്เด•เดช്เดชെเดŸ്เดŸു.
    • เดฌ്เดฐാเดน്เดฎเดฃเตผ (เดชുเดฐോเดนിเดคเดจ്เดฎാเตผ), เด•്เดทเดค്เดฐിเดฏเตผ (เดฏോเดฆ്เดงാเด•്เด•เตพ), เดตൈเดถ്เดฏเตผ (เด•เดš്เดšเดตเดŸเด•്เด•ാเตผ), เดถൂเดฆ്เดฐเตผ (เดธേเดตเดจം เดšെเดฏ്เดฏുเดจ്เดจเดตเตผ) เดŽเดจ്เดจിเด™്เด™เดจെ เดถ്เดฐേเดฃിเด•เตพ เดจിเดฒเดจിเดจ്เดจു. เด‡เดตเดฏ്เด•്เด•് เดชുเดฑเดค്เดคുเดณ്เดณเดตเตผ 'เดชเดž്เดšเดฎเตผ' เด…เดฒ്เดฒെเด™്เด•ിเตฝ 'เด…เดฏിเดค്เดคเด•്เด•ാเตผ' เดŽเดจ്เดจเดฑിเดฏเดช്เดชെเดŸ്เดŸു.
  2. เดคൊเดดിเตฝ เดตിเดญเดœเดจം (Division of Labour):
    • เด“เดฐോ เดœാเดคിเด•്เด•ും เดชാเดฐเดฎ്เดชเดฐ്เดฏเดฎാเดฏി เดช്เดฐเดค്เดฏേเด• เดคൊเดดിเดฒുเด•เตพ เด…เดจുเดตเดฆിเดš്เดšു.
    • เด’เดฐാเตพเด•്เด•് เด…เดตเดจ്เดฑെ เดชാเดฐเดฎ്เดชเดฐ്เดฏ เดคൊเดดിเดฒിเตฝ เดจിเดจ്เดจ് เดฎാเดฑാเตป เดธ്เดตാเดคเดจ്เดค്เดฐ്เดฏം เด‰เดฃ്เดŸാเดฏിเดฐുเดจ്เดจിเดฒ്เดฒ, เด‡เดค് เดธാเดฎൂเดนിเด• เดšเดฒเดจാเดค്เดฎเด•เดค (Social Mobility) เด‡เดฒ്เดฒാเดค്เดค เด’เดฐു เดธเดฎൂเดนം เดจിเดฒเดจിเตผเดค്เดคി.
  3. เดธാเดฎൂเดนിเด• เดจിเดฏเดจ്เดค്เดฐเดฃเดตും เดšിเดŸ്เดŸเดฏും (Social Control and Order):
    • เดœാเดคിเดต്เดฏเดตเดธ്เดฅ เดธാเดฎൂเดนിเด• เดจിเดฏเดจ്เดค്เดฐเดฃเดค്เดคിเดจുเดณ്เดณ เด’เดฐു เดธംเดตിเดงാเดจเดฎാเดฏി เดช്เดฐเดตเตผเดค്เดคിเดš്เดšു.
    • เดถുเดฆ്เดงിเดฏും เด…เดถുเดฆ്เดงിเดฏും: เดˆ เด†เดถเดฏം เดœാเดคിเดต്เดฏเดค്เดฏാเดธം เด•เตผเดถเดจเดฎാเดฏി เดจിเดฒเดจിเตผเดค്เดคാเตป เด•ാเดฐเดฃเดฎാเดฏി.
    • เด…เดฏിเดค്เดคം (Untouchability): เดธാเดฎൂเดนിเด• เดคിเดจ്เดฎเดฏാเดฏ เด…เดฏിเดค്เดคം เดจിเดฒเดจിเดจ്เดจിเดฐുเดจ്เดจു. เดคാเดด്เดจ്เดจ เดœാเดคിเด•്เด•ാเตผเด•്เด•് เดชൊเดคുเดตเดดിเด•เตพ เด‰เดชเดฏോเด—ിเด•്เด•ാเดจും เด•്เดทേเดค്เดฐเด™്เด™เดณിเตฝ เดช്เดฐเดตേเดถിเด•്เด•ാเดจും เด…เดตเด•ാเดถം เดจിเดทേเดงിเดš്เดšു.
    • เดช്เดฐൊเดŸ്เดŸเด•്เดทเตป เด“เดซ് เดธിเดตിเตฝ เดฑൈเดฑ്เดฑ്เดธ് เด†เด•്เดŸ്, 1955: เด…เดฏിเดค്เดคം เดจിเดฏเดฎം เดฎൂเดฒം เดจിเดฐോเดงിเดš്เดšു.
  4. เดตിเดตാเดนเดค്เดคിเดฒെ เดจിเดฏเดจ്เดค്เดฐเดฃเด™്เด™เตพ (Restrictions on Marriage):
    • เดœാเดคിเด•്เด•ുเดณ്เดณിเตฝ เดฎാเดค്เดฐം เดตിเดตാเดนം เด•เดดിเด•്เด•ുเดจ്เดจ เดฐീเดคി (Endogamy) เดช്เดฐോเดค്เดธാเดนിเดช്เดชിเดš്เดšു.
  5. เด…เดธเดฎเดค്เดตเดตും เดชാเตผเดถ്เดตเดตเตฝเด•്เด•เดฐเดฃเดตും (Inequality and Marginalisation):
    • เดคാเดด്เดจ്เดจ เดœാเดคിเด•്เด•ാเตผเด•്เด•് เดตിเดฆ്เดฏാเดญ്เดฏാเดธം, เดญൂเดฎി, เดตിเดญเดตเด™്เด™เตพ เดŽเดจ്เดจിเดต เดจിเดทേเดงിเด•്เด•เดช്เดชെเดŸ്เดŸു.
    • เดœാเดคിเดชเดฐเดฎാเดฏ เด…เดธเดฎเดค്เดตเด™്เด™เตพเด•്เด•െเดคിเดฐെ เดชเดฒ เดช്เดฐเด•്เดทോเดญเด™്เด™เตพ เด‰เดฃ്เดŸാเดฏിเดŸ്เดŸുเดฃ്เดŸ്, เด‰เดฆാเดนเดฐเดฃเดค്เดคിเดจ് เด•േเดฐเดณเดค്เดคിเดฒെ เด•เดฒ്เดฒുเดฎാเดฒ เดธเดฎเดฐം, เดฎൂเด•്เด•ുเดค്เดคി เดธเดฎเดฐം, เดชเดจ്เดคിเดญോเดœเดจം, เดšാเดจാเตผ เดฒเดนเดณ.

เดช്เดฐเดงാเดจ เดšോเดฆ്เดฏം
เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดญเดฐเดฃเด˜เดŸเดจ เดœാเดคി เดตിเดตേเดšเดจเดค്เดคെ เดŽเด™്เด™เดจെเดฏാเดฃ് เด…เดญിเดธംเดฌോเดงเดจ เดšെเดฏ്เดฏുเดจ്เดจเดค്?

  • เดญเดฐเดฃเด˜เดŸเดจ เดŽเดฒ്เดฒാ เดชൗเดฐเดจ്เดฎാเตผเด•്เด•ും เดคുเดฒ്เดฏเดค เด‰เดฑเดช്เดชാเด•്เด•ുเด•เดฏും เดตിเดตേเดšเดจം เดจിเดฐോเดงിเด•്เด•ുเด•เดฏും เดšെเดฏ്เดฏുเดจ്เดจു.
  • เด†เตผเดŸ്เดŸിเด•്เด•ിเตพ 15: เดฎเดคം, เดตเตผเด—്เด—ം, เดœാเดคി, เดฒിംเด—ം, เดœเดจ്เดฎเดธ്เดฅเดฒം เดŽเดจ്เดจിเดตเดฏുเดŸെ เด…เดŸിเดธ്เดฅാเดจเดค്เดคിเดฒുเดณ്เดณ เดตിเดตേเดšเดจം เดญเดฐเดฃเด˜เดŸเดจ เดจിเดฐോเดงിเด•്เด•ുเดจ്เดจു.
  • เดช്เดฐൊเดŸ്เดŸเด•്เดทเตป เด“เดซ് เดธിเดตിเตฝ เดฑൈเดฑ്เดฑ്เดธ് เด†เด•്เดŸ്, 1955: เด…เดฏിเดค്เดคാเดšเดฐเดฃเดค്เดคെเดฏും เดช്เดฐเดšാเดฐเดฃเดค്เดคെเดฏും เดจിเดฏเดฎം เดฎൂเดฒം เดจിเดฐോเดงിเดš്เดšു.
  • เดœเดจാเดงിเดชเดค്เดฏ เดฎൂเดฒ്เดฏเด™്เด™เดณും เดธാเดฎൂเดนിเด• เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เดณും เดœാเดคി เดต്เดฏเดตเดธ്เดฅเดฏെ เดตെเดฒ്เดฒുเดตിเดณിเด•്เด•ുเด•เดฏും เดธാเดฎൂเดนിเด• เดšเดฒเดจാเดค്เดฎเด•เดคเดฏ്เด•്เด•് เดตเดดിเดฏൊเดฐുเด•്เด•ുเด•เดฏും เดšെเดฏ്เดคു.

เดฎเดคം (Religion)

  • เดฎเดคേเดคเดฐ เดฐാเดท്เดŸ്เดฐം: เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดญเดฐเดฃเด˜เดŸเดจเดฏുเดŸെ เด†เดฎുเด–ം เด…เดจുเดธเดฐിเดš്เดš് เด‡เดจ്เดค്เดฏ เด’เดฐു เดฎเดคേเดคเดฐ เดฐാเดท്เดŸ്เดฐเดฎാเดฃ്.
    • เด’เดฐു เดฎเดคเดค്เดคിเดจും เดฐാเดœ്เดฏം เดช്เดฐเดค്เดฏേเด• เดชเดฆเดตി เดจเตฝเด•ുเดจ്เดจിเดฒ്เดฒ.
    • เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏിเตฝ เดตിเดตിเดง เดฎเดคเด™്เด™เตพ (เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏിเตฝ เด‰เดฆ്เดญเดตിเดš്เดšเดคും เดชുเดฑเดค്เดคുเดจിเดจ്เดจ് เดตเดจ്เดจเดคും) เดธൗเดนാเตผเดฆ്เดฆเดค്เดคോเดŸെ เดจിเดฒเดจിเตฝเด•്เด•ുเดจ്เดจു.

เดฎเดคเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดชเด™്เด•്:

  1. เดธാเดฎൂเดนിเด• เดจിเดฏเดจ്เดค്เดฐเดฃเดค്เดคിเดจുเดณ്เดณ เด‰เดชเด•เดฐเดฃം (A Tool for Social Control):
    • เด“เดฐോ เดฎเดคเดตും เดธเดค്เดฏเดธเดจ്เดงเดค, เด…เดจുเด•เดฎ്เดช, เดชเดฐเดธ്เดชเดฐ เดฌเดนുเดฎാเดจം, เดธാเดฎൂเดนിเด• เด‰เดค്เดคเดฐเดตാเดฆിเดค്เดคം เดคുเดŸเด™്เด™ിเดฏ เดฎാเดจുเดทിเด• เดฎൂเดฒ്เดฏเด™്เด™เตพ เดชเด ിเดช്เดชിเด•്เด•ുเดจ്เดจു.
    • เดˆ เดฎൂเดฒ്เดฏเด™്เด™เตพ เดต്เดฏเด•്เดคിเด—เดค เดชെเดฐുเดฎാเดฑ്เดฑเดค്เดคെ เดธ്เดตാเดงീเดจിเด•്เด•ുเด•เดฏും เดธാเดฎൂเดนിเด• เดšിเดŸ്เดŸ เดจിเดฒเดจിเตผเดค്เดคാเตป เดธเดนാเดฏിเด•്เด•ുเด•เดฏും เดšെเดฏ്เดฏുเดจ്เดจു.
  2. เดธാംเดธ്เด•ാเดฐിเด• เดตൈเดตിเดง്เดฏം เดธเดฎ്เดชുเดท്เดŸเดฎാเด•്เด•ുเดจ്เดจു (Enriching Cultural Diversity):
    • เด•്เดทേเดค്เดฐเด™്เด™เตพ, เดชเดณ്เดณിเด•เตพ, เดฎോเดธ്‌เด•ുเด•เตพ, เด—ുเดฐുเดฆ്เดตാเดฐเด•เตพ เดคുเดŸเด™്เด™ിเดฏ เดฎเดคเดธ്เดฅാเดชเดจเด™്เด™เดณിเดฒെ เดตാเดธ്เดคുเดตിเดฆ്เดฏ, เดšിเดค്เดฐเด™്เด™เตพ, เด•ൊเดค്เดคുเดชเดฃിเด•เตพ เดŽเดจ്เดจിเดต เดธാംเดธ്เด•ാเดฐിเด• เดธเดฎ്เดชเดจ്เดจเดคเดฏെ เดธൂเดšിเดช്เดชിเด•്เด•ുเดจ്เดจു.
    • เด•เดฌീเตผ เดฆാเดธ്, เดฎീเดฐാ เดฌാเดฏ്, เด—ുเดฐു เดจാเดจാเด•്เด•് เดคുเดŸเด™്เด™ിเดฏเดตเดฐുเดŸെ เด†เดถเดฏเด™്เด™เตพ เดธാംเดธ്เด•ാเดฐിเด• เดตൈเดตിเดง്เดฏเดค്เดคെ เดชോเดทിเดช്เดชിเดš്เดšു.
  3. เดธാเดฎൂเดนിเด• เดฎാเดฑ്เดฑเดค്เดคിเดจ് เดตേเด—เดค เด•ൂเดŸ്เดŸുเดจ്เดจു (Accelerating Social Change):
    • เดšിเดฒ เดฎเดคเดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เตพ เดธാเดฎൂเดนിเด• เดช്เดฐเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เดณാเดฏി เดฐൂเดชാเดจ്เดคเดฐเดช്เดชെเดŸ്เดŸ് เดœാเดคി เดตിเดตേเดšเดจเดค്เดคെ เดตെเดฒ്เดฒുเดตിเดณിเดš്เดšു. เด‰เดฆാเดนเดฐเดฃเดค്เดคിเดจ്: เดฐാเดœാ เดฑാം เดฎോเดนเตป เดฑോเดฏിเดฏുเดŸെ เดฌ്เดฐเดน്เดฎเดธเดฎാเดœം.
  • เดตെเดฒ്เดฒുเดตിเดณി: เดฎเดคเดชเดฐเดฎാเดฏ เดญിเดจ്เดจเดคเด•เดณും เดธംเด˜เตผเดทเด™്เด™เดณും เดธാเดฎൂเดนിเด• เดเด•്เดฏเดค്เดคിเดจ് เดญീเดทเดฃിเดฏാเด•ാം.

เดญാเดท (Language)

  • เดญാเดทാ เดตൈเดตിเดง്เดฏം: เดฒോเด•เดค്เดค് เดเดฑ്เดฑเดตും เด•ൂเดŸുเดคเตฝ เดญാเดทാ เดตൈเดตിเดง്เดฏเดฎുเดณ്เดณ เดฐാเดœ്เดฏเด™്เด™เดณിเดฒൊเดจ്เดจാเดฃ് เด‡เดจ്เดค്เดฏ.
    • เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏിเตฝ 22 เด”เดฆ്เดฏോเด—ിเด• เดญാเดทเด•เดณുเดฃ്เดŸ്.
    • เดธ്เดตാเดคเดจ്เดค്เดฐ്เดฏാเดจเดจ്เดคเดฐം เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏെ เดญാเดทാ เด…เดŸിเดธ്เดฅാเดจเดค്เดคിเตฝ เดชുเดจഃเดธംเด˜เดŸിเดช്เดชിเดš്เดšു.
  • เด‡เดฐാเดตเดคി เด•เตผเดตെเดฏുเดŸെ เดญാเดทാ เดตเตผเด—്เด—ീเด•เดฐเดฃം (เดช്เดฐเดงാเดจ เด—്เดฐൂเดช്เดชുเด•เตพ):
    • เด‡เดจ്เดคോ-เดฏൂเดฑോเดช്เดฏเตป (เดชเดž്เดšാเดฌി, เดนിเดจ്เดฆി, เดฎเดฑാเดค്เดคി)
    • เดฆ്เดฐാเดตിเดกിเดฏเตป (เดคെเดฒുเด™്เด•്, เด•เดจ്เดจเดก, เดคเดฎിเดด്, เดฎเดฒเดฏാเดณം)
    • เด†เดธ്เดŸ്เดฐോ-เดเดท്เดฏാเดฑ്เดฑിเด•് (เดฎുเดฃ്เดŸാเดฐി, เดธเดจ്เดคാเดณി)

เดญാเดทเดฏുเดŸെ เดชเด™്เด•്:

  1. เดธാംเดธ്เด•ാเดฐിเด• เดชാเดฐเดฎ്เดชเดฐ്เดฏเด™്เด™เดณെ เดœൈเดตിเด•เดฎാเด•്เด•ുเดจ്เดจു (Make Cultural Traditions Organic):
    • เดตാเดฎൊเดดിเดฏാเดฏി เดช്เดฐเดšเดฐിเดš്เดš เดชാเดŸ്เดŸുเด•เดณിเดฒൂเดŸെเดฏും เดฐเดšเดจเด•เดณിเดฒൂเดŸെเดฏും เดญാเดท เด’เดฐു เดธเดฎൂเดนเดค്เดคിเดจ്เดฑെ เดชാเดฐเดฎ്เดชเดฐ്เดฏเด™്เด™เดณെ เด‰เตพเด•്เด•ൊเดณ്เดณുเดจ്เดจു (เด‰เดฆാ: เดตเดŸเด•്เด•เตป เดชാเดŸ്เดŸുเด•เตพ).
  2. เดธ്เดตเดค്เดตเดฌോเดงം เดจเตฝเด•ുเดจ്เดจു (Provides a Sense of Identity):
    • เดฎเดฒเดฏാเดณം เดธംเดธാเดฐിเด•്เด•ുเดจ്เดจเดตเตผ เดฎเดฒเดฏാเดณി เดŽเดจ്เดจเดฑിเดฏเดช്เดชെเดŸുเดจ്เดจเดคുเดชോเดฒെ, เดญാเดท เด†เดณുเด•เดณുเดŸെ เดธ്เดตเดค്เดตเดฌോเดงം เดฐൂเดชเดช്เดชെเดŸുเดค്เดคുเดจ്เดจเดคിเตฝ เดช്เดฐเดงാเดจ เดชเด™്เด•് เดตเดนിเด•്เด•ുเดจ്เดจു.
  3. เดธാംเดธ്เด•ാเดฐിเด• เดตൈเดตിเดง്เดฏเดค്เดคോเดŸുเดณ്เดณ เดฌเดนുเดฎാเดจം เดตเตผเดฆ്เดงിเดช്เดชിเด•്เด•ുเดจ്เดจു (Fosters Respect for Cultural Diversity):
    • เดฎเดฑ്เดฑ് เดญാเดทเด•เดณിเดฒെ เดธാเดนിเดค്เดฏเด•ൃเดคിเด•เตพ เดชเด ിเด•്เด•ുเดจ്เดจเดค് เดตിเดตിเดง เดธംเดธ്เด•ാเดฐเด™്เด™เดณെเด•്เด•ുเดฑിเดš്เดš് เด…เดฑിเดฏാเดจും เดชเดฐเดธ്เดชเดฐ เดฌเดนുเดฎാเดจം เดตเดณเตผเดค്เดคാเดจും เดธเดนാเดฏിเด•്เด•ുเดจ്เดจു.

เด—ോเดค്เดฐ เดธเดฎൂเดนം (Tribal Society)

  • เดช്เดฐാเดงാเดจ്เดฏം: เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดธാเดฎൂเดนിเด• เดต്เดฏเดตเดธ്เดฅเดฏുเดŸെ เด…เดตിเดญാเดœ്เดฏ เด˜เดŸเด•เดฎാเดฃ് เด—ോเดค്เดฐ เดธเดฎൂเดนเด™്เด™เตพ.
    • เด—ോเดค്เดฐ เดœเดจเดธംเด–്เดฏเดฏുเดŸെ เด•ാเดฐ്เดฏเดค്เดคിเตฝ เดฒോเด•เดค്เดค് เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏ്เด•്เด•് เดฐเดฃ്เดŸാം เดธ്เดฅാเดจเดฎുเดฃ്เดŸ്.
    • เดตเดŸเด•്เด•് เด•ിเดดเด•്เด•เตป เดธംเดธ്เดฅാเดจเด™്เด™เดณിเดฒും เดฒเด•്เดทเดฆ്เดตീเดชിเดฒും เด‡เดต เด•േเดจ്เดฆ്เดฐീเด•เดฐിเดš്เดšിเดฐിเด•്เด•ുเดจ്เดจു.
    • เดช്เดฐเด•ൃเดคിเดฏുเดฎാเดฏി เด…เดŸുเดค്เดค เดฌเดจ്เดงം, เด…เดคുเดฒ്เดฏเดฎാเดฏ เดญാเดทเด•เตพ, เด†เดšാเดฐเด™്เด™เตพ เดŽเดจ്เดจിเดต เด‡เดตเดฏുเดŸെ เดธเดตിเดถേเดทเดคเด•เดณാเดฃ്.

เด—ോเดค്เดฐ เดธเดฎൂเดนเด™്เด™เดณുเดŸെ เดธംเดญാเดตเดจเด•เตพ:

  1. เดชാเดฐเดฎ്เดชเดฐ്เดฏ เด…เดฑിเดต് (Traditional Knowledge):
    • เด•ൃเดทി, เดฎเดฐുเดจ്เดจ്, เดœൈเดตเดตൈเดตിเดง്เดฏ เดธംเดฐเด•്เดทเดฃം เดŽเดจ്เดจിเดตเดฏെเด•്เด•ുเดฑിเดš്เดš് เด—ോเดค്เดฐ เดธเดฎൂเดนเด™്เด™เตพเด•്เด•് เดตിเดฒเดฏേเดฑിเดฏ เด…เดฑിเดตുเดฃ്เดŸ്.
    • เดต്เดฏเดค്เดฏเดธ്เดค เด•ാเดฒാเดตเดธ്เดฅเด•เดณെ เด…เดคിเดœീเดตിเด•്เด•ാเตป เด•เดดിเดตുเดณ്เดณ เดตിเดณเด•เตพ เด…เดตเตผ เดตിเด•เดธിเดช്เดชിเด•്เด•ുเดจ്เดจു.
  2. เด•เดฒเด•เดณും เดธംเดธ്เด•ാเดฐเดตും (Arts and Culture):
    • เด…เดคുเดฒ്เดฏเดฎാเดฏ เดญാเดทเด•เตพ, เด•เดฒാเดฐൂเดชเด™്เด™เตพ (เด‰เดฆാ: เดตാเตผเดฒി เดชെเดฏിเดจ്เดฑിംเด—്), เด‰เดค്เดธเดตเด™്เด™เตพ, เดจൃเดค്เดคเด™്เด™เตพ เดŽเดจ്เดจിเดตเดฏിเดฒൂเดŸെ เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดธംเดธ്เด•ാเดฐเดค്เดคെ เดชോเดทിเดช്เดชിเด•്เด•ുเดจ്เดจു.
  3. เดธുเดธ്เดฅിเดฐ เดœീเดตിเดคം (Sustainable Life):
    • เด—ോเดค്เดฐเดตเตผเด—്เด—เด•്เด•ാเตผ เดช്เดฐเด•ൃเดคിเดฏുเดฎാเดฏി เด‡เดฃเด™്เด™ി เดœീเดตിเด•്เด•ുเด•เดฏും เดช്เดฐเด•ൃเดคി เดตിเดญเดตเด™്เด™เตพ เดชเดฐിเดธ്เดฅിเดคി เดธൗเดนൃเดฆเดชเดฐเดฎാเดฏി เด‰เดชเดฏോเด—ിเด•്เด•ുเด•เดฏും เดšെเดฏ്เดฏുเดจ്เดจു.
    • เดตเดจเด™്เด™เดณെเด•്เด•ുเดฑിเดš്เดšുเดณ്เดณ เด…เดตเดฐുเดŸെ เด…เดฑിเดต് เด‡เด•്เด•ോ-เดŸൂเดฑിเดธം เดฎേเด–เดฒเดฏുเดŸെ เดตിเด•เดธเดจเดค്เดคിเดจ് เดฎുเดคเตฝเด•്เด•ൂเดŸ്เดŸാเดฃ്.
  4. เด…เดธเดฎเดค്เดตเด™്เด™เตพเด•്เด•െเดคിเดฐെเดฏുเดณ്เดณ เดšെเดฑുเดค്เดคുเดจിเตฝเดช്เดช് (Resistance against Inequalities):
    • เดญൂเดตുเดŸเดฎเด•เดณുเดŸെเดฏും เดฌ്เดฐിเดŸ്เดŸീเดท് เด‰เดฆ്เดฏോเด—เดธ്เดฅเดฐുเดŸെเดฏും เดšൂเดทเดฃเดค്เดคിเดจെเดคിเดฐെ เด—ോเดค്เดฐเดธเดฎൂเดนเด™്เด™เตพ เดจിเดฐเดตเดงി เดธเดฎเดฐเด™്เด™เตพ เดจเดŸเดค്เดคിเดฏിเดŸ്เดŸുเดฃ്เดŸ്.
    • เดช്เดฐเดงാเดจ เด—ോเดค്เดฐ เด•เดฒാเดชเด™്เด™เตพ:
      • เดธเดจ്เดคാเตพ เด•เดฒാเดชം (1855–1856): เดฌിเดนാเตผ, เดฌംเด—ാเตพ เดฎേเด–เดฒเด•เดณിเตฝ. เดจേเดคാเด•്เด•เตพ: เดธിเดฆ്เดฆു เดฎുเตผเดฎു, เด•เตปเดนു เดฎുเตผเดฎു.
      • เดฎുเดฃ്เดŸ് เด•เดฒാเดชം (1899–1900): เด›ോเดŸ്เดŸാเดจാเด—്เดชൂเตผ เดฎേเด–เดฒเดฏിเตฝ. เดจേเดคാเดต്: เดฌിเตผเดธ เดฎുเดฃ്เดŸ.
      • เด•ുเดฑിเดš്เดš്เดฏเตผ, เด•ുเดฑുംเดฌเตผ เดฒเดนเดณ (1812): เดตเดฏเดจാเดŸ്เดŸിเตฝ. เดจേเดคാเดต്: เดฐാเดฎเตป เดจเดฎ്เดชി.

เด—്เดฐാเดฎീเดฃ – เดจเด—เดฐ เดธเดฎൂเดนเด™്เด™เตพ (Rural-Urban Societies)

  • เด—്เดฐാเดฎീเดฃ เดธเดฎൂเดนം (Rural Society): เด•ൃเดทിเดฏെเดฏും เดšെเดฑുเด•ിเดŸ เดต്เดฏเดตเดธാเดฏเด™്เด™เดณെเดฏും เด†เดถ്เดฐเดฏിเดš്เดšിเดฐിเด•്เด•ുเดจ്เดจു. เด…เดŸുเดค്เดค เดฌเดจ്เดงเด™്เด™เดณും เดชเดฐเดฎ്เดชเดฐാเด—เดค เดœീเดตിเดคเดถൈเดฒിเดฏുเดฎാเดฃ് เดฎുเด–เดฎുเดฆ്เดฐ.
  • เดจเด—เดฐ เดธเดฎൂเดนം (Urban Society): เดตൈเดตിเดง്เดฏเดฎാเตผเดจ്เดจ เดต്เดฏเดตเดธാเดฏเด™്เด™เตพ, เดธേเดตเดจเด™്เด™เตพ, เด†เดงുเดจിเด• เดธൗเด•เดฐ്เดฏเด™്เด™เตพ เดŽเดจ്เดจിเดตเดฏുเดฃ്เดŸ്. เดตേเด—เดคเดฏേเดฑിเดฏ เดœീเดตിเดคเดถൈเดฒിเดฏും เดต്เดฏเดค്เดฏเดธ്เดค เดœเดจเดตിเดญാเด—เด™്เด™เดณും เด•ാเดฃเดช്เดชെเดŸുเดจ്เดจു.

เด—്เดฐാเดฎീเดฃ-เดจเด—เดฐ เดธเดฎൂเดนเด™്เด™เดณുเดŸെ เดชเดฐเดธ്เดชเดฐാเดถ്เดฐിเดคเดค്เดตം:

  • เดจเด—เดฐเด™്เด™เตพ เดญเด•്เดทเดฃเดค്เดคിเดจും เด…เดธംเดธ്เด•ൃเดค เดตเดธ്เดคുเด•്เด•เตพเด•്เด•ുเดฎാเดฏി เด—്เดฐാเดฎเด™്เด™เดณെ เด†เดถ്เดฐเดฏിเด•്เด•ുเดจ്เดจു.
  • เด—്เดฐാเดฎเด™്เด™เตพ เดธാเด™്เด•േเดคിเด•เดตിเดฆ്เดฏเด•്เด•ും เดตിเดชเดฃിเด•്เด•ുเดฎാเดฏി เดจเด—เดฐเด™്เด™เดณെ เด†เดถ്เดฐเดฏിเด•്เด•ുเดจ്เดจു (เด‰เดฆാ: เดฐിเดจുเดตിเดจ്เดฑെ เดฎൊเดฌൈเตฝ เด†เดช്เดฒിเด•്เด•േเดทเตป).
  • เดจเด—เดฐเด™്เด™เดณിเดฒെ เดชുเดคിเดฏ เดช്เดฐเดตเดฃเดคเด•เตพ เด—്เดฐാเดฎเด™്เด™เดณെเดฏും เดธ്เดตാเดงീเดจിเด•്เด•ുเดจ്เดจു.
  • เดจเด—เดฐเดตเตฝเด•്เด•เดฐเดฃം เดธാเด™്เด•േเดคിเด•เดตിเดฆ്เดฏเดฏെเดฏും เด†เด—ോเดณ เดฌเดจ്เดงเด™്เด™เดณെเดฏും เด†เดงുเดจിเด•เดตเดค്เด•เดฐിเด•്เด•ുเดจ്เดจു.
  • เด—്เดฐാเดฎീเดฃ-เดจเด—เดฐ เดคുเดŸเตผเดš്เดš (Rural-Urban Continuum): เด—്เดฐാเดฎเด™്เด™เดณും เดจเด—เดฐเด™്เด™เดณും เดคเดฎ്เดฎിเตฝ เดต്เดฏเด•്เดคเดฎാเดฏ เด…เดคിเตผเดตเดฐเดฎ്เดชിเดฒ്เดฒാเดค്เดค เด…เดตเดธ്เดฅ เดจിเดฒเดจിเตฝเด•്เด•ുเดจ്เดจു เดŽเดจ്เดจ് เดฎാเด•് เดเดตเตผ เด…เดญിเดช്เดฐാเดฏเดช്เดชെเดŸ്เดŸു.

เดตൈเดตിเดง്เดฏം, เดฌเดนുเดธ്เดตเดฐเดค, เดฆേเดถീเดฏോเดฆ്เด—്เดฐเดฅเดจം (Diversity, Pluralism, National Integration)

  • เดตൈเดตിเดง്เดฏം (Diversity): เดธเดฎൂเดนเดค്เดคിเดฒെ เดต്เดฏเดค്เดฏാเดธเด™്เด™เดณുเดŸെ เดธാเดจ്เดจിเดง്เดฏം (เดธാംเดธ്เด•ാเดฐിเด•, เดฎเดค, เดญാเดทാเดชเดฐเดฎാเดฏ เดต്เดฏเดค്เดฏാเดธเด™്เด™เตพ).
    • เดตൈเดตിเดง്เดฏเดฎുเดณ്เดณ เด˜เดŸเด•เด™്เด™เตพเด•്เด•് เดชเดฐเดธ്เดชเดฐ เดฌเดนുเดฎാเดจเดฎോ เดฌเดจ്เดงเดฎോ เด‰เดฃ്เดŸാเดฏിเดฐിเด•്เด•เดฃเดฎെเดจ്เดจിเดฒ്เดฒ (เด‰เดฆാเดนเดฐเดฃം: เดฌเดฏോเดกൈเดตേเดด്เดธിเดฑ്เดฑി).
  • เดฌเดนുเดธ്เดตเดฐเดค (Pluralism): เดตൈเดตിเดง്เดฏเดฎുเดณ്เดณ เด˜เดŸเด•เด™്เด™เตพ เดชเดฐเดธ്เดชเดฐം เดฌเดนുเดฎാเดจเดค്เดคോเดŸെเดฏും เดธ്เดจേเดนเดค്เดคോเดŸെเดฏും เดธൗเดนൃเดฆเดค്เดคോเดŸെเดฏും เดธเดนเดตเตผเดค്เดคിเด•്เด•ുเดจ്เดจ เด…เดตเดธ്เดฅ.
    • เดตൈเดตിเดง്เดฏം เดธ്เดตാเดญാเดตിเด•เดฎാเดฏി เดจിเดฒเดจിเตฝเด•്เด•ുเดฎ്เดชോเตพ, เดฌเดนുเดธ്เดตเดฐเดค เดฌോเดงเดชൂเตผเดต്เดตം เดตเดณเตผเดค്เดคേเดฃ്เดŸ เด’เดจ്เดจാเดฃ്.
    • เดฌเดนുเดธ്เดตเดฐเดค เดตൈเดตിเดง്เดฏเดค്เดคെ เดญിเดจ്เดจിเดช്เดชിเดจ് เดชเด•เดฐം เดเด•്เดฏเดค്เดคിเดจ് เด•ാเดฐเดฃเดฎാเด•്เด•ുเดจ്เดจു.

เดฌเดนുเดธ്เดตเดฐเดค เดจേเดฐിเดŸുเดจ്เดจ เดตെเดฒ്เดฒുเดตിเดณിเด•เตพ:

  • เดฎเดคเดชเดฐเดฎാเดฏ เดญിเดจ്เดจിเดช്เดชുเด•เตพ.
  • เดญാเดทാ เดจ്เดฏൂเดจเดชเด•്เดทเด™്เด™เดณുเดŸെ เดคാเตฝเดช്เดชเดฐ്เดฏเด™്เด™เตพ เดธംเดฐเด•്เดทിเด•്เด•เตฝ.
  • เด–เดจเดจം เดชോเดฒുเดณ്เดณ เดตിเด•เดธเดจ เดช്เดฐเดตเตผเดค്เดคเดจเด™്เด™เตพ เดฎൂเดฒเดฎുเดฃ്เดŸാเด•ുเดจ്เดจ เดชเดฒാเดฏเดจเดค്เดคിเดจെเดคിเดฐെเดฏുเดณ്เดณ เด—ോเดค്เดฐ เดช്เดฐเด•്เดทോเดญเด™്เด™เตพ.

เดฆേเดถീเดฏോเดฆ്เด—്เดฐเดฅเดจം (National Integration):

  • เดจിเตผเดตเดšเดจം: เดต്เดฏเดค്เดฏเดธ്เดค เดชเดถ്เดšാเดค്เดคเดฒเด™്เด™เดณുเดณ്เดณ เด†เดณുเด•เดณുเดŸെ เดตൈเดตിเดง്เดฏเดค്เดคെ เดฌเดนുเดฎാเดจിเดš്เดšുเด•ൊเดฃ്เดŸ്, เดเด•്เดฏเดตും เดธൗเดนാเตผเดฆ്เดฆเดชเดฐเดตുเดฎാเดฏ เด’เดฐเดตเดธ്เดฅเดฏിเดฒേเด•്เด•് เด…เดตเดฐെ เด’เดฐുเดฎിเดช്เดชിเด•്เด•ുเดจ്เดจ เดช്เดฐเด•്เดฐിเดฏเดฏാเดฃ് เดฆേเดถീเดฏോเดฆ്เด—്เดฐเดฅเดจം.
  • เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏിเตฝ: เด‡เดจ്เดค്เดฏเดฏുเดŸെ เดธാംเดธ്เด•ാเดฐിเด•, เดญാเดทാ, เดฎเดค เดตൈเดตിเดง്เดฏเด™്เด™เดณെ เดฌเดนുเดฎാเดจിเดš്เดšുเด•ൊเดฃ്เดŸ് เด’เดฐു เดฆേเดถീเดฏ เดธ്เดตเดค്เดตเดค്เดคിเดฒേเด•്เด•് เดธเดฎൂเดนเดค്เดคെ เดเด•ീเด•เดฐിเด•്เด•ുเดจ്เดจ เดช്เดฐเด•്เดฐിเดฏเดฏാเดฃിเดค്.
  • เดช്เดฐเดงാเดจ เดธเดตിเดถേเดทเดคเด•เตพ:
    • เดตൈเดตിเดง്เดฏเดค്เดคിเตฝ เดเด•เดค്เดตം เดชเดฐിเดชോเดทിเดช്เดชിเด•്เด•ുเดจ്เดจു.
    • เดธാเดฎൂเดนിเด• เดเด•്เดฏം เดช്เดฐോเดค്เดธാเดนിเดช്เดชിเด•്เด•ുเดจ്เดจു.
    • เดฆേเดถീเดฏ เดธ്เดตเดค്เดตം เดตിเด•เดธിเดช്เดชിเด•്เด•ുเดจ്เดจു.
    • เดฌเดนുเดธ്เดตเดฐเดคเดฏുเดŸെ เดตെเดฒ്เดฒുเดตിเดณിเด•เดณെ เดฎเดฑിเด•เดŸเด•്เด•ാเตป เดธเดนാเดฏിเด•്เด•ുเดจ്เดจു.
  • เดŽเดฒ്เดฒാ เดตിเดญാเด—เด™്เด™เดณുเดŸെเดฏും เดชเด™്เด•ാเดณിเดค്เดคം เด‰เดฑเดช്เดชാเด•്เด•ുเดจ്เดจ เด’เดฐു เดœเดจാเดงിเดชเดค്เดฏ เดฐാเดœ്เดฏเดฎാเดฃ് เด‡เดจ്เดค്เดฏ. เด‡เดค് เดฆേเดถീเดฏോเดฆ്เด—്เดฐเดฅเดจเดค്เดคെ เดถเด•്เดคിเดช്เดชെเดŸുเดค്เดคുเดจ്เดจു.

เดช്เดฐเดงാเดจเดช്เดชെเดŸ്เดŸ เดšോเดฆ്เดฏเด™്เด™เตพ (Most Important Questions - MIQ)

เดตിเดถเดฆเดฎാเดฏ เดชเด เดจเดค്เดคിเดจാเดฏി เดˆ เด…เดง്เดฏാเดฏเดค്เดคിเดฒെ เดเดฑ്เดฑเดตും เดช്เดฐเดงാเดจเดช്เดชെเดŸ്เดŸ เดšോเดฆ്เดฏเด™്เด™เตพ เดคാเดดെ เดจเตฝเด•ുเดจ്เดจു:

  1. เดธാเดฎൂเดน്เดฏ เดต്เดฏเดตเดธ്เดฅ (Social System) เดŽเดจ്เดจാเตฝ เดŽเดจ്เดค്? เดนെเตผเดฌเตผเดŸ്เดŸ് เดธ്เดชെเตปเดธเดฑുเดŸെ เดธോเดท്เดฏเตฝ เด“เตผเด—ാเดจിเดธം (Social Organism) เดŽเดจ്เดจ เด†เดถเดฏം เดตിเดถเดฆീเด•เดฐിเด•്เด•ുเด•.
  2. เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดธാเดฎൂเดน്เดฏ เดต്เดฏเดตเดธ്เดฅเดฏുเดŸെ เดช്เดฐเดงാเดจ เดธเดตിเดถേเดทเดคเด•เตพ เดŽเดจ്เดคെเดฒ്เดฒാเดฎാเดฃ്? (เดœി.เดŽเดธ്. เด˜ുเดฐ്เดฏെเดฏുเดŸെ เด•ാเดด്เดšเดช്เดชാเดŸിเตฝ).
  3. เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดœാเดคിเดต്เดฏเดตเดธ്เดฅเดฏുเดŸെ เดช്เดฐเดงാเดจ เดธเดตിเดถേเดทเดคเด•เตพ เดตിเดถเดฆീเด•เดฐിเด•്เด•ുเด•. (เดตിเดตാเดนเดค്เดคിเดฒെ เดจിเดฏเดจ്เดค്เดฐเดฃเด™്เด™เตพ, เดคൊเดดിเตฝ เดตിเดญเดœเดจം, เดถ്เดฐേเดฃി, เด…เดฏിเดค്เดคം เดŽเดจ്เดจിเดต เด‰เตพเดช്เดชെเดŸുเดค്เดคി).
  4. เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดธാเดฎൂเดนിเด• เดต്เดฏเดตเดธ്เดฅเดฏിเตฝ เดฎเดคം เด’เดฐു เดธാเดฎൂเดนിเด• เดจിเดฏเดจ്เดค്เดฐเดฃ เด‰เดชാเดงിเดฏാเดฏും เดธാംเดธ്เด•ാเดฐിเด• เดตൈเดตിเดง്เดฏเดค്เดคെ เดชോเดทിเดช്เดชിเด•്เด•ുเดจ്เดจ เด˜เดŸเด•เดฎാเดฏും เดช്เดฐเดตเตผเดค്เดคിเด•്เด•ുเดจ്เดจเดค് เดŽเด™്เด™เดจെ เดŽเดจ്เดจ് เด‰เดฆാเดนเดฐเดฃ เดธเดนിเดคം เดตിเดถเดฆเดฎാเด•്เด•ുเด•.
  5. เด‡เดจ്เดค്เดฏเตป เดธാเดฎൂเดนിเด• เดต്เดฏเดตเดธ്เดฅเดฏിเตฝ เด—ോเดค്เดฐ เดธเดฎൂเดนเด™്เด™เดณുเดŸെ เดชเด™്เด•് เดŽเดจ്เดคെเดฒ്เดฒാเดฎാเดฃ്? (เดชാเดฐเดฎ്เดชเดฐ്เดฏ เด…เดฑിเดต്, เดธുเดธ്เดฅിเดฐ เดœീเดตിเดคം, เดšെเดฑുเดค്เดคുเดจിเตฝเดช്เดช് เดŽเดจ്เดจിเดต เด‰เตพเดช്เดชെเดŸുเดค്เดคുเด•).
  6. เด—്เดฐാเดฎീเดฃ เดธเดฎൂเดนเด™്เด™เดณെเดฏും เดจเด—เดฐ เดธเดฎൂเดนเด™്เด™เดณെเดฏും เดคാเดฐเดคเดฎ്เดฏം เดšെเดฏ്เดฏുเด•. เด‡เดต เดŽเด™്เด™เดจെ เดชเดฐเดธ്เดชเดฐം เด†เดถ്เดฐเดฏിเด•്เด•ുเดจ്เดจു เดŽเดจ്เดจ് เดต്เดฏเด•്เดคเดฎാเด•്เด•ുเด•.
  7. เดตൈเดตിเดง്เดฏം (Diversity) เดฌเดนുเดธ്เดตเดฐเดค (Pluralism) เดŽเดจ്เดจിเดต เดคเดฎ്เดฎിเดฒുเดณ്เดณ เดต്เดฏเดค്เดฏാเดธം เดตിเดถเดฆเดฎാเด•്เด•ുเด•. เดฌเดนുเดธ്เดตเดฐเดค เดจേเดฐിเดŸുเดจ്เดจ เดตെเดฒ്เดฒുเดตിเดณിเด•เตพ เดŽเดจ്เดคെเดฒ്เดฒാം?
  8. เดฆേเดถീเดฏോเดฆ്เด—്เดฐเดฅเดจം (National Integration) เดŽเดจ്เดจാเตฝ เดŽเดจ്เดค്? เดฆേเดถീเดฏോเดฆ്เด—്เดฐเดฅเดจം เดถเด•്เดคിเดช്เดชെเดŸുเดค്เดคുเดจ്เดจ เด˜เดŸเด•เด™്เด™เตพ เดเดคെเดฒ്เดฒാം?

  1.  

     

Subscribe to: Comments (Atom)
Map Related VIII MM
Map Related VIII EM
VIII SS II MM&EM
IX Social Science Second Term Answer Key EM
IX Social Science Second Term Answer Key MM
SSLC New Type Question Model SSI EM
SSLC New Type Question Model SSI MM
SSLC New Type Question Model SS II EM
SSLC New Type Question Model SS II EM
SSLC Map and Data Analysis MM
SSLC Map and Data Analysis EM
Map Related SSLC MM & EM

@ Objective & Short Answer Questions

SSLC-SS-All-Objective-Answer-Questions Malayalam
SSLC-SS-All-Objective-Answer-Questions English
SSLC-SS-All-Short-Answer-Questions Malayalam
SSLC-SS-All-Short-Answer-Questions English
VIII-SS-All-Short-Answer-Questions English
VIII-SS-All-Short-Answer-Questions Malayalam
IX-SS-All-Objective-Answer-Questions English
IX-SS-All-Objective-Answer-Questions Malayalam
ICT
SSLC Ict Notes SSLC Ict Notes SSLC Ict Notes
STD V Social Science Notes
SSLC Social Science
SSLC SS1 Notes SSLC SS2 Notes SSLC SS2 Complete Notes Eng SSLC SS2 Complete Notes Mal SSLC SS2 Complete Notes Eng SSLC SS2 Complete Notes Eng SSLC SS1 Part 2 SSLC SS2 Part 2 SSLC SS2 SCERT Q/A Mal SSLC SS2 SCERT Q/A Eng SSLC SS2 Complete Notes SSLC SS1 Complete Notes 10th Wealth and world
IX Social Science
IX SS1 Q/A Eng IX SS1 Q/A Mal 9th SS1 Notes 9th SS2 Notes 9th Learning help 9th Land grants
VIII Social Science
VIII SS Complete Notes Eng VIII SS Complete Notes Mal 8th SS Notes 8th SS Glossary
SSLC Biology
SSLC Biology Notes SSLC Biology Notes Mal SSLC Biology Notes Eng SSLC Biology Q/A Eng SSLC Biology Q/A Mal
SSLC Chemistry
SSLC Chemistry SCERT Q/A Eng SSLC Chemistry SCERT Q/A Eng
Archaeological Quiz

SSLC

IX

VIII


เดชുเดคിเดฏ เดชാเดฑ്เดฑേเตบ เดฎเตพเดŸ്เดŸിเดช്เดชിเตพ เดšോเดฆ്เดฏോเดค്เดคเดฐเด™്เด™เตพ เด‡เดตിเดŸെ เดจเตฝเด•ിเดฏിเดฐിเด•്เด•ുเดจ്เดจു

SSLC

IX

VIII

STD V Social Science Notes

Today's Significance

Checking the calendar...