Q1:
വില നൽകിയോ അല്ലെങ്കിൽ വില നൽകാമെന്ന കരാറിലോ സാധനങ്ങളും സേവനങ്ങളും
വാങ്ങുകയും ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന വ്യക്തിയെയാണ് ഉപഭോക്താവ് എന്ന്
നിർവചിക്കുന്നത്. താഴെ പറയുന്ന പ്രസ്താവനകളിൽ ഏതാണ് 'ഉപയുക്തത'യെ (Utility)
ഏറ്റവും നന്നായി വിവരിക്കുന്നത്?
(A) ഒരാളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്ന പ്രക്രിയ.
(B) ഒരു ഉൽപ്പന്നത്തിന്റെ/വസ്തുവിന്റെ ആവശ്യം തൃപ്തിപ്പെടുത്താനുള്ള കഴിവ്.
(C) തുടർച്ചയായ ഉപഭോഗത്തിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന മൊത്തം സംതൃപ്തി.
(D) കൂടിയ വിലയും കുറഞ്ഞ വിലയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം.
Q2:
ഓറഞ്ച് ഉപഭോഗം വ്യക്തമാക്കുന്ന പട്ടികയിലെ വിവരങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ,
സീമാന്ത ഉപയുക്തത (Marginal Utility) പൂജ്യമാകുന്നത് എപ്പോഴാണ്?
(A) 5 യൂണിറ്റ് ഓറഞ്ച് ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ.
(B) 6 യൂണിറ്റ് ഓറഞ്ച് ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ.
(C) മൊത്തം ഉപയുക്തത (Total Utility) 64 യൂട്ടിലിൽ എത്തുമ്പോൾ.
(D) 7 യൂണിറ്റ് വരെ ഉപഭോഗം തുടരുമ്പോൾ.
Q3: സൗജന്യ സാധനങ്ങളെ (Free Goods) സാമ്പത്തിക സാധനങ്ങളിൽ (Economic Goods) നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാക്കുന്ന സവിശേഷത ഏതാണ്?
(A) അവ ഉപഭോക്താക്കൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന അന്തിമ സാധനങ്ങളാണ്.
(B) അവ ഉൽപ്പാദനത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഭൗതിക ഉൽപ്പന്നങ്ങളാണ്.
(C) അവ പ്രകൃതിയിൽ സുലഭമാണ്, പണം നൽകേണ്ട ആവശ്യമില്ല.
(D) അവ ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുന്നതും വീണ്ടും ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയുന്നതുമാണ്.
Q4:
മറ്റൊരു ഉൽപ്പന്നത്തിന്റെ നിർമ്മാണത്തിന് ഉപയോഗിക്കുകയോ അല്ലെങ്കിൽ
ഉൽപ്പാദന പ്രക്രിയയിൽ സഹായിക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന ഒരു ഭൗതിക ഉൽപ്പന്നത്തെ എന്ത്
വിളിക്കുന്നു?
(A) ഉപഭോക്തൃ വസ്തു (Consumer good).
(B) ഈടുള്ള വസ്തു (Durable good).
(C) ഈടില്ലാത്ത വസ്തു (Non-durable good).
(D) മൂലധന വസ്തു (Capital good).
Q5: "ഉപയുക്തതയിൽ ധാർമ്മികതയ്ക്ക് സ്ഥാനമില്ല" എന്ന് കുറിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്?
(A) ഉപഭോഗത്തിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന മൊത്തം സംതൃപ്തിയാണ് ഉപയുക്തത.
(B) ഉപയുക്തത ഗണിതശാസ്ത്രപരമായി അളക്കാൻ പ്രയാസമാണ്.
(C) ആരോഗ്യത്തിന് ഹാനികരമോ ഉപയോഗപ്രദമല്ലാത്തതോ (ഉദാഹരണത്തിന് സിഗരറ്റ്) ആണെങ്കിൽ പോലും ഒരു ഉൽപ്പന്നത്തിന് ഉപയുക്തത നൽകാൻ കഴിയും.
(D) സ്ഥലത്തിനും സമയത്തിനും അനുസരിച്ച് ഉപയുക്തത വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു.
Q6:
അപചയ സീമാന്ത ഉപയുക്തതാ നിയമം (Law of Diminishing Marginal Utility)
അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള സങ്കല്പം അനുസരിച്ച്, ഉപഭോക്താവിന്റെ വരുമാനവും
അഭിരുചികളും:
(A) തുടർച്ചയായി വർധിക്കണം.
(B) മാറ്റമില്ലാതെ തുടരണം.
(C) എണ്ണൽ സംഖ്യകൾ ഉപയോഗിച്ച് അളക്കാൻ കഴിയുന്നതായിരിക്കണം.
(D) തുടർച്ചയായ ഉപഭോഗത്തിന് വിധേയമായിരിക്കണം.
ചേരുംപടി ചേർക്കുക (Q7–Q9)
Q7: നിര I (ഉപഭോക്തൃ അവകാശം), നിര II (ബന്ധപ്പെട്ട ആശയം), നിര III (വിവരണം) എന്നിവ യോജിപ്പിക്കുക:
| നിര I (അവകാശം) | നിര II (ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയം) | നിര III (വിവരണം) |
|---|---|---|
| a. അറിയാനുള്ള അവകാശം | 1. സുരക്ഷ | i. വിവരമുള്ള ഒരു ഉപഭോക്താവാകാൻ അറിവ് നേടുക |
| b. സുരക്ഷയ്ക്കുള്ള അവകാശം | 2. വ്യാപാര രീതികൾ | ii. ജീവനും സ്വത്തിനും ഭീഷണിയായ സാധനങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കപ്പെടുക |
| c. ഉപഭോക്തൃ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുള്ള അവകാശം | 3. വിവരം | iii. ഗുണമേന്മ, അളവ്, ശുദ്ധത, വില എന്നിവ അറിയുക |
(A) a-3-iii, b-1-ii, c-2-i
(B) a-3-iii, b-1-ii, c-1-i
(C) a-3-iii, b-2-ii, c-1-i
(D) a-3-iii, b-1-i, c-2-ii
Q8: ഉപഭോക്തൃ കോടതിയുടെ തലവും, ആവശ്യമായ നഷ്ടപരിഹാര മൂല്യവും, അതിൻ്റെ തട്ടും തമ്മിൽ യോജിപ്പിക്കുക:
| നിര I (കോടതി) | നിര II (നഷ്ടപരിഹാര പരിധി) | നിര III (തട്ട്) |
|---|---|---|
| a. ജില്ലാ കമ്മീഷൻ | 1. 10 കോടി രൂപയിൽ കൂടുതൽ | i. ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഘടകം |
| b. സംസ്ഥാന കമ്മീഷൻ | 2. 1 കോടി രൂപ വരെ | ii. മധ്യതലം |
| c. ദേശീയ കമ്മീഷൻ | 3. 1 കോടി മുതൽ 10 കോടി രൂപ വരെ | iii. ഏറ്റവും താഴത്തെ തട്ട് |
(A) a-2-iii, b-3-ii, c-1-i
(B) a-3-ii, b-2-iii, c-1-i
(C) a-1-i, b-3-ii, c-2-iii
(D) a-2-iii, b-1-i, c-3-ii
Q9: ഗുണമേന്മയുടെ ചിഹ്നവും അതിൻ്റെ പേരും ബന്ധപ്പെട്ട മേഖലയും/ഉൽപ്പന്നവും തമ്മിൽ യോജിപ്പിക്കുക:
| നിര I (ചിഹ്നം) | നിര II (പേര്) | നിര III (മേഖല/ഉൽപ്പന്നം) |
|---|---|---|
| a. ISI | 1. FSSAI | i. കാർഷിക, വന ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ |
| b. AGMARK | 2. ISI മാർക്ക് | ii. വ്യാവസായിക ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ (സിമന്റ്, ഗ്യാസ് സിലിണ്ടറുകൾ) |
| c. FSSAI | 3. AGMARK | iii. ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നു |
(A) a-2-ii, b-3-i, c-1-iii
(B) a-3-i, b-2-ii, c-1-iii
(C) a-2-i, b-3-iii, c-1-ii
(D) a-1-iii, b-3-ii, c-2-i
വാദവും കാരണവും (Q10–Q14)
Q10: വാദം (A): ഡിസംബർ 24 ദേശീയ ഉപഭോക്തൃ ദിനമായി ആചരിക്കുന്നു.
കാരണം (R): ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ നിയമം ഇന്ത്യയിൽ 2020 ജൂലൈ 20-ന് പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നു.
(A) A യും R ഉം ശരിയാണ്, A യുടെ ശരിയായ വിശദീകരണമാണ് R.
(B) A യും R ഉം ശരിയാണ്, എന്നാൽ R, A യുടെ ശരിയായ വിശദീകരണമല്ല.
(C) A ശരിയാണ്, എന്നാൽ R തെറ്റാണ്. (1986 ഡിസംബർ 24-ന് പ്രാബല്യത്തിൽ വന്ന നിയമത്തിന്റെ ഓർമ്മയ്ക്കാണ് ഉപഭോക്തൃ ദിനം).
(D) A തെറ്റാണ്, എന്നാൽ R ശരിയാണ്.
Q11: വാദം (A): ഉപഭോഗം 5 യൂണിറ്റിൽ നിന്ന് 6 യൂണിറ്റായി വർധിക്കുമ്പോൾ (ഓറഞ്ച് പട്ടിക പ്രകാരം) സീമാന്ത ഉപയുക്തത (Marginal Utility) 0 ആണ്.
കാരണം (R): 6 യൂണിറ്റിൽ, ഉപഭോക്താവിന് പരമാവധി സംതൃപ്തി
ലഭിക്കുകയും മൊത്തം ഉപയുക്തത (Total Utility) അതിന്റെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന
നിലയിൽ എത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.
(A) A യും R ഉം ശരിയാണ്, A യുടെ ശരിയായ വിശദീകരണമാണ് R.
(B) A യും R ഉം ശരിയാണ്, എന്നാൽ R, A യുടെ ശരിയായ വിശദീകരണമല്ല.
(C) A ശരിയാണ്, എന്നാൽ R തെറ്റാണ്.
(D) A തെറ്റാണ്, എന്നാൽ R ശരിയാണ്.
Q12: വാദം (A): സാധനങ്ങളും സേവനങ്ങളും വാങ്ങുമ്പോൾ ബിൽ ലഭിക്കുക എന്നത് ഉപഭോക്താവിന്റെ അവകാശമാണ്.
കാരണം (R): ബിൽ വാങ്ങുന്നത് സാമൂഹിക പ്രതിബദ്ധത ഉറപ്പാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു, പക്ഷേ ഉപഭോക്തൃ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നില്ല.
(A) A ശരിയാണ്, എന്നാൽ R തെറ്റാണ് (ബിൽ വാങ്ങുന്നത് ഉപഭോക്തൃ അവകാശങ്ങളെ
സംരക്ഷിക്കുകയും സാമൂഹിക പ്രതിബദ്ധത ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു).
(B) A തെറ്റാണ്, എന്നാൽ R ശരിയാണ്.
(C) A യും R ഉം ശരിയാണ്, A യുടെ ശരിയായ വിശദീകരണമാണ് R.
(D) A യും R ഉം തെറ്റാണ്.
Q13: വാദം (A): 2019-ലെ ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ നിയമം കേന്ദ്ര ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ അതോറിറ്റി (CCPA) സ്ഥാപിച്ചു.
കാരണം (R): ഉപഭോക്തൃ തർക്ക പരിഹാര പ്രക്രിയ ലളിതമാക്കാനും
ഇ-കൊമേഴ്സ് പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളുടെ അന്യായമായ വ്യാപാര രീതികൾ തടയുന്നതിനുള്ള
നിയമങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്താനും CCPA സഹായിക്കുന്നു.
(A) A യും R ഉം ശരിയാണ്, A യുടെ ശരിയായ വിശദീകരണമാണ് R.
(B) A യും R ഉം ശരിയാണ്, എന്നാൽ R, A യുടെ ശരിയായ വിശദീകരണമല്ല.
(C) A ശരിയാണ്, എന്നാൽ R തെറ്റാണ്.
(D) A തെറ്റാണ്, എന്നാൽ R ശരിയാണ്.
Q14: വാദം (A): ഇന്ത്യയിലെ ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ പ്രസ്ഥാനം 1966-ൽ മുംബൈയിൽ കൺസ്യൂമർ ഗൈഡൻസ് സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ രൂപീകരണത്തോടെയാണ് ആരംഭിച്ചത്.
കാരണം (R): ഉപഭോക്താക്കളുടെ അവകാശങ്ങളും ക്ഷേമവും സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി രൂപീകരിച്ച ഒരു സാമൂഹിക പ്രസ്ഥാനമാണിത്.
(A) A യും R ഉം ശരിയാണ്, A യുടെ ശരിയായ വിശദീകരണമാണ് R.
(B) A യും R ഉം ശരിയാണ്, എന്നാൽ R, A യുടെ ശരിയായ വിശദീകരണമല്ല (R
പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു, പക്ഷേ അതിന്റെ ചരിത്രപരമായ
തുടക്കത്തിന് കാരണമാകുന്നില്ല).
(C) A ശരിയാണ്, എന്നാൽ R തെറ്റാണ്.
(D) A തെറ്റാണ്, എന്നാൽ R ശരിയാണ്.
കാലക്രമം - താരതമ്യം - യുക്തിചിന്ത (Q15–Q19)
Q15: ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട താഴെ പറയുന്ന സംഭവങ്ങളെ കാലക്രമത്തിൽ (ആദ്യം മുതൽ അവസാനം വരെ) ക്രമീകരിക്കുക:
- ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ അടങ്ങിയ 1985-ലെ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ പ്രമേയം അംഗീകരിക്കൽ.
- 2019-ലെ ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ നിയമം നടപ്പിലാക്കൽ.
- 1966-ൽ മുംബൈയിൽ കൺസ്യൂമർ ഗൈഡൻസ് സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ രൂപീകരണം.
- 1986-ലെ ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ നിയമം പ്രാബല്യത്തിൽ വരുന്നത്.
(A) 3, 1, 4, 2
(B) 1, 3, 4, 2
(C) 3, 4, 1, 2
(D) 4, 1, 3, 2
Q16: മൊത്തം ഉപയുക്തതയെയും (TU) സീമാന്ത ഉപയുക്തതയെയും (MU) ശരിയായി താരതമ്യം ചെയ്യുന്ന പ്രസ്താവന ഏതാണ്?
(A) MU പൂജ്യമാകുമ്പോൾ TU കുറയുന്നു.
(B) TU എന്നത് മൊത്തം സംതൃപ്തിയാണ്, ഒരു അധിക യൂണിറ്റ് ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ TU-വിൽ ഉണ്ടാകുന്ന മാറ്റമാണ് MU.
(C) MU നെഗറ്റീവ് ആകുമ്പോൾ TU കുറയുന്നു.
(D) ഉപയോഗിക്കുന്ന ആദ്യ യൂണിറ്റിന് MU എപ്പോഴും പൂജ്യത്തേക്കാൾ കൂടുതലായിരിക്കും.
Q17: 1986-ലെ നിയമത്തിന് പകരമായി 2019-ലെ ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ നിയമം നടപ്പിലാക്കിയത് പ്രധാനമായും എന്തുകൊണ്ടാണ്?
(A) ഉപഭോക്തൃ അവകാശങ്ങൾക്ക് വ്യക്തമായ നിർവചനങ്ങൾ സുപ്രീം കോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടു.
(B) ഒരു പ്രത്യേക നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥ സ്ഥാപിക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമായിരുന്നു.
(C) ഇ-കൊമേഴ്സ് പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളുടെ ആവിർഭാവം അത്തരം മേഖലകളിലെ ഉപഭോക്താക്കളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിന് ഒരു പുതിയ നിയമം അനിവാര്യമാക്കി.
(D) 1986-ലെ നിയമം തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്ന പരസ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉപഭോക്താക്കളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടു.
Q18: ഈടുള്ള സാധനങ്ങൾ (Durable goods) ഈടില്ലാത്ത സാധനങ്ങളിൽ (non-durable goods) നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാകുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?
(A) അവ കുറഞ്ഞ കാലത്തേക്ക് മാത്രം ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയുന്ന വസ്തുക്കളാണ്.
(B) അവ വീണ്ടും ഉൽപ്പാദന പ്രക്രിയയ്ക്ക് വിധേയമാകുന്നില്ല.
(C) അവ ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുകയും വീണ്ടും ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയുകയും ചെയ്യുന്നു.
(D) ഈടുള്ളവ സാധാരണയായി ഉപഭോക്തൃ വസ്തുക്കളും ഈടില്ലാത്തവ സാധാരണയായി മൂലധന വസ്തുക്കളുമാണ്.
Q19: മെച്ചപ്പെട്ട ഒരു ഉപഭോക്തൃ സമൂഹം കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിൽ ഉപഭോക്തൃ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനപരമായ പങ്ക് എന്താണ്?
(A) ഉപഭോക്തൃ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ച് സർക്കാരിന് ഉപദേശം നൽകുക.
(B) വ്യാപാരത്തിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ഓൺലൈൻ വ്യാപാരത്തിൽ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുക.
(C) തട്ടിപ്പുകളിൽ നിന്നും തെറ്റായ ഇടപാടുകളിൽ നിന്നും സ്വയം
പരിരക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള മൂല്യങ്ങൾ ഉപഭോക്താക്കളിൽ വളർത്തുകയും അവബോധം
സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുക.
(D) നിരക്ഷരർക്ക് വേണ്ടി പരാതികൾ നൽകി ഉപഭോക്തൃ നീതി പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക.
പ്രസ്താവന അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ (Q20–Q25)
Q20: അപചയ സീമാന്ത ഉപയുക്തതാ നിയമത്തിന്റെ അനുമാനങ്ങളും പരിമിതികളും സംബന്ധിച്ച താഴെ പറയുന്ന പ്രസ്താവനകൾ പരിഗണിക്കുക:
I. ഉപഭോഗം തുടർച്ചയായിരിക്കണം.
II. മറ്റ് സാധനങ്ങളുടെ ഉപയോഗം ഉറപ്പാക്കണം.
III. ഉപഭോക്താവിന്റെ വരുമാനത്തിലും അഭിരുചികളിലും മാറ്റം വരരുത്.
IV. ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ നിശ്ചിത അളവിലും ഗുണനിലവാരത്തിലുമായിരിക്കണം.
മുകളിൽ പറഞ്ഞവയിൽ ഏതാണ് നിയമത്തിന്റെ പരിമിതികളായി വ്യക്തമായി രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്?
(A) I, II, IV എന്നിവ മാത്രം.
(B) I, II എന്നിവ മാത്രം.
(C) I, II, III, IV എന്നിവയെല്ലാം.
(D) III, IV എന്നിവ മാത്രം.
Q21: 1966-ൽ ആരംഭിച്ച ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നത് ഏതാണ്/ഏതൊക്കെയാണ്?
I. നിയമനിർമ്മാണം നടത്തുക.
II. തട്ടിപ്പുകൾ തടയുക.
III. പരസ്യങ്ങളുടെ വിശ്വാസ്യത ഉറപ്പാക്കുക.
IV. മൂന്നു തട്ടുള്ള നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥ സ്ഥാപിക്കുക.
(A) I, II, III എന്നിവ മാത്രം.
(B) I, II, IV എന്നിവ മാത്രം.
(C) I, III എന്നിവ മാത്രം.
(D) മുകളിൽ പറഞ്ഞവയെല്ലാം.
Q22: 2019-ലെ ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ നിയമം അവതരിപ്പിച്ച സവിശേഷതകൾ പരിഗണിക്കുക:
I. തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്ന പരസ്യങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നത് നിരോധിക്കുന്നു.
II. മായം ചേർത്ത വ്യാജ സാധനങ്ങൾ വിൽക്കുന്നവർക്ക് ശിക്ഷ നൽകുന്നു.
III. ഉപഭോക്തൃ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുള്ള അവകാശം ഉറപ്പുനൽകുന്നു.
IV. ഉപഭോക്താക്കളെ ശാക്തീകരിക്കാനും അവരുടെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാനും ലക്ഷ്യമിടുന്നു.
(A) I, II എന്നിവ മാത്രം.
(B) I, II, III എന്നിവ മാത്രം.
(C) I, II, III, IV എന്നിവയെല്ലാം.
(D) II, IV എന്നിവ മാത്രം.
Q23: സാധനങ്ങളും സേവനങ്ങളും
വാങ്ങുമ്പോൾ വഞ്ചിക്കപ്പെടുന്ന ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് പലപ്പോഴും ഉൽപ്പന്നവുമായി
ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായ ധാരണയില്ല. ചൂഷണത്തിൽ നിന്ന്
രക്ഷ നേടാൻ ഉപഭോക്താക്കൾ അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ട അടിസ്ഥാന കാര്യങ്ങളിൽ താഴെ
പറയുന്നവയിൽ ഏതാണ് ഉൾപ്പെടാത്തത്?
(A) വില
(B) ഗുണമേന്മ
(C) വാറന്റി
(D) ചരക്ക് സേവന നികുതിയുടെ (GST) ഘടന.
Q24: ഉപഭോക്താക്കൾ
ഉപയോഗിക്കുന്ന സാധനങ്ങളെയും സേവനങ്ങളെയും കുറിച്ച് അവർക്ക് വ്യക്തമായ
ധാരണയുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഉപഭോക്തൃ അവകാശങ്ങൾ
ഏതെല്ലാമാണ്?
I. അറിയാനുള്ള അവകാശം (ഗുണമേന്മ, അളവ്, ശുദ്ധത, വില എന്നിവ സംബന്ധിച്ച്).
II. തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അവകാശം (മത്സരാധിഷ്ഠിത വിലയിൽ).
III. ഉപഭോക്തൃ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുള്ള അവകാശം (അറിവും കഴിവും നേടുക).
(A) I മാത്രം.
(B) I, III എന്നിവ മാത്രം.
(C) II, III എന്നിവ മാത്രം.
(D) I, II, III എന്നിവയെല്ലാം.
Q25: ഇന്ത്യയിലെ ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ രംഗത്തെ ഭരണപരമായ ഘടനയെ കൃത്യമായി വിവരിക്കുന്ന പ്രസ്താവന ഏതാണ്?
(A) 2006-ലെ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ നിയമം പോലുള്ള മറ്റ് എല്ലാ നിയമങ്ങളെയും
മാറ്റിസ്ഥാപിക്കുന്നതിനാണ് 2019-ലെ ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ നിയമം
നടപ്പിലാക്കിയത്.
(B) ഉപഭോക്തൃ കോടതികൾ ജില്ലാ, സംസ്ഥാന, ദേശീയ തലങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുകയും പരിഹാരം ഉൾപ്പെടെയുള്ള നീതി നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.
(C) ദേശീയ ഉപഭോക്തൃ തർക്ക പരിഹാര കമ്മീഷൻ (NCDRC) ഉപഭോക്തൃ കാര്യങ്ങളിൽ സർക്കാരിന് ഉപദേശം നൽകുന്ന ഒരു സ്ഥാപനമാണ്.
(D) ഉപഭോക്തൃ തട്ടിപ്പ് നടത്തുന്നവരെ പ്രോസിക്യൂട്ട് ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം ജില്ലാ ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ കൗൺസിലിനാണ്.
ഉത്തരസൂചിക
| ചോദ്യം | ഉത്തരം | |||
|---|---|---|---|---|
| Q1 | B | |||
| Q2 | B | |||
| Q3 | C | |||
| Q4 | D | |||
| Q5 | C | |||
| Q6 | B | |||
| Q7 | B | |||
| Q8 | A | |||
| Q9 | A | |||
| Q10 | C | |||
| Q11 | A | |||
| Q12 | A | |||
| Q13 | A | |||
| Q14 | B | |||
| Q15 | A | |||
| Q16 | C | |||
| Q17 | C | |||
| Q18 | C | |||
| Q19 | C | |||
| Q20 | A | |||
| Q21 | A | |||
| Q22 | C | |||
| Q23 | D | |||
| Q24 | B | |||
| Q25 | B |
Multiple Choice Questions (MCQs)
Q1:
A consumer is defined as someone who buys and uses goods and services
for a price, or under an agreement to buy them for a price. Which of the
following statements best describes Utility?
(A) The process of fulfilling one's needs.
(B) The want-satisfying power of a commodity/good.
(C) The total satisfaction derived from continuous consumption.
(D) The difference between the maximum and minimum price.
Q2: Using the data provided in the table illustrating the consumption of oranges, Marginal Utility (MU) becomes zero when:
(A) 5 units of oranges are consumed.
(B) 6 units of oranges are consumed.
(C) Total Utility (TU) reaches 64 utils.
(D) Consumption is continuous for 7 units.
Q3: Which characteristic distinguishes Free Goods from Economic Goods?
(A) They are final goods used by consumers.
(B) They are physical products used in production.
(C) They are abundant in nature and need not be paid for.
(D) They last for a long time and can be reused.
Q4: A physical product which is used in the production of another product, or assists in the production process, is defined as a:
(A) Consumer good.
(B) Durable good.
(C) Non-durable good.
(D) Capital good.
Q5: Why is it noted that "Ethics has no relevance in utility"?
(A) Utility is the total satisfaction derived from consumption.
(B) Utility is difficult to measure mathematically.
(C) A product can provide utility even if it is harmful to health or not useful (such as a cigarette).
(D) Utility varies depending on place and time.
Q6: The Law of Diminishing Marginal Utility is based on the assumption that the consumer's income and tastes:
(A) Must increase continuously.
(B) Do not change.
(C) Must be quantifiable using cardinal numbers.
(D) Must be subject to continuous consumption.
Triple Matching (Q7–Q9)
Q7: Match Column I (Consumer Right) with Column II (Related Concept) and Column III (Description):
| Column I (Right) | Column II (Concern) | Column III (Description) |
|---|---|---|
| a. Right to Know | 1. Safety | i. Acquire knowledge to be an informed consumer |
| b. Right to Safety | 2. Trade Practices | ii. Protected from goods that threaten life/property |
| c. Right to Consumer Education | 3. Information | iii. Know the quality, quantity, purity, and price |
(A) a-3-iii, b-1-ii, c-2-i
(B) a-3-iii, b-1-ii, c-1-i
(C) a-3-iii, b-2-ii, c-1-i
(D) a-3-iii, b-1-i, c-2-ii
Q8: Match the following Consumer Court level with the required compensation value and corresponding tier level:
| Column I (Court) | Column II (Compensation Range) | Column III (Tier Level) |
|---|---|---|
| a. District Commission | 1. Exceeding Rs. 10 crore | i. Top Apex Body |
| b. State Commission | 2. Up to Rs. 1 crore | ii. Middle Tier |
| c. National Commission | 3. Rs. 1 crore to Rs. 10 crore | iii. Lowest Tier |
(A) a-2-iii, b-3-ii, c-1-i
(B) a-3-ii, b-2-iii, c-1-i
(C) a-1-i, b-3-ii, c-2-iii
(D) a-2-iii, b-1-i, c-3-ii
Q9: Match the Quality Symbol with its Name and the Related Sector/Product:
| Column I (Symbol) | Column II (Name) | Column III (Sector/Product) |
|---|---|---|
| a. ISI | 1. FSSAI | i. Agricultural and forestry products |
| b. AGMARK | 2. ISI Mark | ii. Industrial products (cement, gas cylinders) |
| c. FSSAI | 3. AGMARK | iii. Ensures food security |
(A) a-2-ii, b-3-i, c-1-iii
(B) a-3-i, b-2-ii, c-1-iii
(C) a-2-i, b-3-iii, c-1-ii
(D) a-1-iii, b-3-ii, c-2-i
Assertion-Reason with True/False (Q10–Q14)
Q10:
- Assertion (A): 24th December is observed as National Consumer Day.
- Reason (R): The Consumer Protection Act came into force in India on 20 July 2020.
(A) A is true, R is true, and R is the correct explanation of A.
(B) A is true, R is true, but R is not the correct explanation of A.
(C) A is true, but R is false. (Reason R describes the 2019 Act, but
National Consumer Day commemorates the 1986 Act, which came into force
on 24 December 1986).
(D) A is false, but R is true.
Q11:
- Assertion (A): When consumption increases from 5 units to 6 units (referring to the orange table), the Marginal Utility is 0.
- Reason (R): At 6 units, the consumer has attained maximum satisfaction, and Total Utility reaches its peak.
(A) A is true, R is true, and R is the correct explanation of A (TU is maximized and stops changing when MU is zero).
(B) A is true, R is true, but R is not the correct explanation of A.
(C) A is true, but R is false.
(D) A is false, but R is true.
Q12:
- Assertion (A): It is the right of the consumer to receive a bill when purchasing goods and services.
- Reason (R): Collecting the bill helps ensure a social commitment but does not protect consumer rights.
(A) A is true, but R is false (Collecting the bill protects consumer rights and ensures social commitment).
(B) A is false, but R is true.
(C) A is true, R is true, and R is the correct explanation of A.
(D) A is false, but R is false.
Q13:
- Assertion (A): The Consumer Protection Act 2019 established the Central Consumer Protection Authority (CCPA).
- Reason (R): CCPA helps simplify the consumer dispute resolution process and covers rules to prevent unfair trade practices by e-commerce platforms.
(A) A is true, R is true, and R is the correct explanation of A
(The establishment of CCPA is a key feature of the 2019 Act, designed to
empower consumers and address new challenges like e-commerce).
(B) A is true, R is true, but R is not the correct explanation of A.
(C) A is true, but R is false.
(D) A is false, but R is true.
Q14:
- Assertion (A): The Consumer Protection Movement in India began with the formation of the Consumer Guidance Society of India in Mumbai in 1966.
- Reason (R): This movement is a social movement formed to protect consumer rights and welfare.
(A) A is true, R is true, and R is the correct explanation of A.
(B) A is true, R is true, but R is not the correct explanation of A (R
defines the nature/objective of the movement, not the reason for its
specific historical start date).
(C) A is true, but R is false.
(D) A is false, but R is true.
Chronological - Comparative - Reasoning (Q15–Q19)
Q15: Arrange the following events related to consumer protection in chronological order (earliest to latest):
- Adoption of the 1985 United Nations Resolution containing guidelines on consumer protection.
- Enactment of the Consumer Protection Act 2019.
- Formation of the Consumer Guidance Society of India in Mumbai (1966).
- Coming into force of the Consumer Protection Act 1986.
(A) 3, 1, 4, 2
(B) 1, 3, 4, 2
(C) 3, 4, 1, 2
(D) 4, 1, 3, 2
Q16: Which statement correctly compares Total Utility (TU) and Marginal Utility (MU)?
(A) TU decreases when MU is zero.
(B) TU is the total satisfaction, and MU is the change in TU when one additional unit is consumed.
(C) TU decreases when MU becomes negative.
(D) MU is always greater than zero for the first unit consumed.
Q17: The Consumer Protection Act 2019 was enacted, replacing the 1986 Act, primarily because:
(A) The Supreme Court demanded clearer definitions of consumer rights.
(B) It was necessary to establish a separate judicial system.
(C) The emergence of e-commerce platforms made a new law imperative to protect consumers in such areas.
(D) The 1986 Act failed to protect consumers from misleading advertisements.
Q18: Durable goods differ from non-durable goods because durable goods:
(A) Are items that can be used only for a short period of time.
(B) Are not subject to the production process again.
(C) Last for a long time and can be reused.
(D) Are typically consumer goods, while non-durable goods are usually capital goods.
Q19: What is the fundamental role of consumer education in achieving a better consumer society?
(A) To advise the government on consumer rights matters.
(B) To ensure safety in trade, especially online trade.
(C) To raise awareness and instill self-protection values among consumers against frauds and wrongful transactions.
(D) To promote consumer justice by filing complaints on behalf of the illiterate.
Statement-based Reasoning (Q20–Q25)
Q20: Consider the following statements regarding the assumptions and limitations of the Law of Diminishing Marginal Utility:
I. The consumption must be continuous.
II. The use of other goods must be ascertained.
III. The consumer's income and tastes do not change.
IV. The products must be of a fixed quantity and quality.
Which of the above are explicitly listed as limitations of the Law of Diminishing Marginal Utility?
(A) I, II, and IV only.
(B) I and II only.
(C) I, II, III, and IV.
(D) III and IV only.
Q21: Which of the following is/are the objectives of the Consumer Protection Movement, which began in 1966?
I. To legislate.
II. To prevent frauds.
III. To ensure credibility of advertisements.
IV. To establish a three-tier judicial system.
(A) I, II, and III only.
(B) I, II, and IV only.
(C) I and III only.
(D) All of the above.
Q22: Consider the features introduced by the Consumer Protection Act 2019:
I. Prohibits the dissemination of misleading advertisements.
II. Provides for punishment of those who sell adulterated counterfeit goods.
III. Guarantees the right to consumer education.
IV. Aimed at empowering consumers and protecting their rights.
(A) I and II only.
(B) I, II, and III only.
(C) I, II, III, and IV.
(D) II and IV only.
Q23: When purchasing goods
and services, consumers who are duped often lack a clear understanding
of product-related issues. Which of the following issues is not listed
among the basic things related to goods and services that consumers need
to know to avoid exploitation?
(A) Price
(B) Quality
(C) Warranty
(D) The structure of the Goods and Services Tax (GST).
Q24:
Which of the following consumer rights relate to ensuring the consumer
has a clear understanding of the goods and services they use?
I. Right to Know (regarding quality, quantity, purity, and price).
II. Right to Choose (at competitive prices).
III. Right to Consumer Education (acquiring knowledge and skills).
(A) I only.
(B) I and III only.
(C) II and III only.
(D) I, II, and III.
Q25: Which statement accurately describes the administrative structure in the field of consumer protection in India?
(A) The Consumer Protection Act 2019 was enacted to replace all other laws, such as the Food Safety Act, 2006.
(B) Consumer courts operate at three levels: District, State, and National, and provide justice including redressal.
(C) The National Consumer Disputes Redressal Commission (NCDRC) is a body that advises the government on consumer matters.
(D) The District Consumer Protection Council is responsible for prosecuting those who commit consumer fraud.
Answer Key
| Question | Answer |
|---|---|
| Q1 | B |
| Q2 | B |
| Q3 | C |
| Q4 | D |
| Q5 | C |
| Q6 | B |
| Q7 | B |
| Q8 | A |
| Q9 | A |
| Q10 | C |
| Q11 | A |
| Q12 | A |
| Q13 | A |
| Q14 | B |
| Q15 | A |
| Q16 | C |
| Q17 | C |
| Q18 | C |
| Q19 | C |
| Q20 | A |
| Q21 | A |
| Q22 | C |
| Q23 | D |
| Q24 | B |
| Q25 | B |
