ഇടതുവശത്തുള്ള മെനുവിൽ നിന്ന് ഒരു അധ്യായം തിരഞ്ഞെടുക്കുക, തുടർന്ന് ഒരു ആശയം തിരഞ്ഞെടുത്ത് വിശദാംശങ്ങൾ കാണുക.
ശിലായുഗം
മനുഷ്യർ പ്രധാനമായും കല്ലുപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന കാലഘട്ടം.
പാലിയോലിത്തിക് യുഗം (പഴയ ശിലായുഗം):
- ഉപകരണങ്ങൾ: മിനുസപ്പെടുത്താത്ത കല്ലുപകരണങ്ങൾ ഈ യുഗത്തിന്റെ സവിശേഷതയാണ്. യുഗത്തിന്റെ അവസാനത്തോട് അടുത്ത് എല്ലുകൾ കൊണ്ടുള്ള ഉപകരണങ്ങളും ഉപയോഗിച്ചു. ലഭ്യമായ കല്ലുകൾ വെറുതെ ഉപയോഗിക്കുന്നതിൽ നിന്ന്, പ്രത്യേക ആവശ്യങ്ങൾക്കായി കല്ലുകൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിലേക്കും, നിലവാരം നിശ്ചയിക്കുന്നതിലേക്കും ഉപകരണങ്ങൾ വികസിച്ചു.
- ജീവിതം: പ്രാകൃത മനുഷ്യർ ഗുഹകളിലും തുറന്ന സ്ഥലങ്ങളിലും ജീവിച്ചു. വേട്ടയാടലും ശേഖരിക്കലുമായിരുന്നു പ്രധാന ഉപജീവനമാർഗ്ഗങ്ങൾ. അവർ നാടോടികളായി ജീവിച്ചു, ഭക്ഷണം സംഭരിച്ചിരുന്നില്ല.
- സമൂഹം: ഗോത്രങ്ങൾ (നൂറിലധികം അംഗങ്ങളില്ലാത്ത, രക്തബന്ധത്താൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ട ചെറിയ സംഘങ്ങൾ) ആയിരുന്നു സമൂഹത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന യൂണിറ്റുകൾ. പുരുഷന്മാർ വേട്ടയാടലിലും സ്ത്രീകൾ ശേഖരിക്കലിലും ഏർപ്പെട്ടു.
- കലയും ആശയവിനിമയവും: ഗുഹാചിത്രങ്ങൾ, ശില്പങ്ങൾ തുടങ്ങിയ കലാപരമായ സൃഷ്ടികൾ പാലിയോലിത്തിക് കാലഘട്ടത്തിന്റെ അവസാനത്തിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു, ഇത് അവരുടെ ബൗദ്ധികവും സാങ്കേതികവുമായ കഴിവുകൾ കാണിക്കുന്നു. സസ്യങ്ങൾ, മരത്തിന്റെ തൊലി, പഴങ്ങൾ, ചുവന്ന കല്ലുപൊടി എന്നിവയിൽ നിന്ന് നിറങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചു.
മെസോലിത്തിക് യുഗം (മധ്യ ശിലായുഗം):
- മാറ്റം: ഇത് പാലിയോലിത്തിക് യുഗത്തിൽ നിന്ന് നിയോലിത്തിക് യുഗത്തിലേക്കുള്ള ഒരു സംക്രമണ ഘട്ടമായിരുന്നു.
- ഉപകരണങ്ങൾ: മൈക്രോലിത്തുകൾ (വളരെ ചെറിയ ഉപകരണങ്ങൾ), പാലിയോലിത്തിക് ഉപകരണങ്ങളെക്കാൾ ചെറുതാണ്, ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന കാലഘട്ടം.
- ജീവിതം: മൃഗങ്ങളെ മെരുക്കുന്നതിന്റെ സൂചനകൾ ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ കാണാം. വേട്ടയാടലും ശേഖരിക്കലും പ്രധാന ഉപജീവനമാർഗ്ഗങ്ങളായി തുടർന്നു.
- ആശയവിനിമയം: ഇന്ത്യയിൽ മനുഷ്യന്റെ ആശയവിനിമയത്തിന്റെ വികാസം പ്രധാനമായും ഈ യുഗത്തിലാണ് കാണുന്നത്. മധ്യപ്രദേശിലെ ഭീംബേട്ക, ലഖാജോർ, കതോത്തിയ തുടങ്ങിയ ഗുഹാ കേന്ദ്രങ്ങളിലെ കലാസൃഷ്ടികൾ ഈ കാലഘട്ടത്തിലെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഉൾക്കാഴ്ചകൾ നൽകുന്നു.
നിയോലിത്തിക് യുഗം (പുതിയ ശിലായുഗം):
- വലിയ മാറ്റം: ഗോർഡൻ ചൈൽഡിന്റെ "മാൻ മെയ്ക്ക്സ് ഹിംസെൽഫ്" എന്ന പുസ്തകം ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ മനുഷ്യജീവിതത്തെ മാറ്റിമറിച്ച രണ്ട് പ്രധാന മാറ്റങ്ങൾ എടുത്തു കാണിക്കുന്നു.
- കൃഷിയും മൃഗപരിപാലനവും: മനുഷ്യർ കൃഷിയും മൃഗപരിപാലനവും ആരംഭിച്ചു, ഇത് ഭക്ഷണത്തിന്റെ സ്ഥിരമായ ലഭ്യത ഉറപ്പാക്കി.
- ഉപകരണങ്ങൾ: മിനുസപ്പെടുത്തിയ ഉപകരണങ്ങളുടെ ഉപയോഗം നിലം ഉഴുതാനും മണ്ണ് കിളക്കാനും മരങ്ങൾ മുറിക്കാനും സഹായിച്ചു.
- വാസസ്ഥലങ്ങൾ: ഇത് സ്ഥിരമായ വാസസ്ഥലങ്ങളിലേക്കും കാർഷിക ഗ്രാമങ്ങളിലേക്കും നയിച്ചു.
- വികസനം: മൺപാത്രങ്ങളുടെ ആവിഷ്കാരവും കളിമൺ ഇഷ്ടികകളുടെ ഉപയോഗവും ധാന്യങ്ങൾ സംഭരിക്കാൻ സഹായിച്ചു. അധിക ഉത്പാദനം പ്രത്യേക വൈദഗ്ധ്യങ്ങൾക്ക് കാരണമായി, ചിലർ മൺപാത്ര നിർമ്മാണം, നെയ്ത്ത് തുടങ്ങിയ മറ്റ് ജോലികളിൽ ഏർപ്പെട്ടു, ഇത് പുതിയ സാമൂഹിക രൂപീകരണങ്ങൾക്ക് വഴിയൊരുക്കി. ഈ കാലഘട്ടം മനുഷ്യപുരോഗതിക്ക് അടിത്തറയിട്ടു.
- ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പ്രാധാന്യം: 'ഫെർട്ടൈൽ ക്രസന്റ്' മേഖലയിലാണ് കൃഷി ആരംഭിച്ചത്.
ലോഹയുഗം
മനുഷ്യർ ഉപകരണങ്ങൾക്കും ആയുധങ്ങൾക്കും ലോഹങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങിയതോടെ ശിലായുഗത്തിന് ശേഷം വന്ന കാലഘട്ടം.
ചെമ്പ് & വെങ്കല യുഗം (ചാൽകോലിത്തിക് യുഗം):
- ചാൽകോലിത്തിക്: കല്ലുപകരണങ്ങളോടൊപ്പം ചെമ്പ് ഉപകരണങ്ങളും ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന കാലഘട്ടം.
- വെങ്കലം: ചെമ്പായിരുന്നു ആദ്യം ഉപയോഗിച്ച ലോഹം, പിന്നീട് വെങ്കലം (ചെമ്പിന്റെയും ടിന്നിന്റെയും സങ്കരലോഹം) അതിന്റെ ശക്തിയും ഈടുനിൽപ്പും കാരണം പ്രമുഖമായി.
- നഗരവൽക്കരണം: വെങ്കലയുഗത്തിൽ നഗരജീവിതം ആരംഭിച്ചു. നഗരങ്ങൾ, പൊതു കെട്ടിടങ്ങൾ, ഡ്രെയിനേജ് സംവിധാനങ്ങൾ, വിവിധ കരകൗശലങ്ങൾ എന്നിവ ഈ കാലഘട്ടത്തിന്റെ സവിശേഷതകളായിരുന്നു.
- ഹാരപ്പൻ നാഗരികത: ഹാരപ്പ, മോഹൻജൊദാരോ, ലോത്തൽ തുടങ്ങിയ നഗരങ്ങളുള്ള ഇന്ത്യയിലെ ഒരു വെങ്കലയുഗ നഗരനാഗരികതയുടെ ഉദാഹരണം.
ഇരുമ്പ് യുഗം (വേദകാലം):
- ആര്യന്മാരുടെ വരവ്: ഹാരപ്പൻ നാഗരികതയുടെ തകർച്ചയ്ക്ക് ശേഷം, ആര്യന്മാർ (മധ്യേഷ്യയിൽ നിന്ന് വന്നവരും ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ ഭാഷകൾ സംസാരിക്കുന്നവരും ആണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു) സപ്ത സിന്ധു മേഖലയിൽ പ്രവേശിച്ചു.
- വേദങ്ങൾ: ഈ യുഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ വേദങ്ങളിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്നതുകൊണ്ട് ഇതിനെ വേദകാലം (ബി.സി.ഇ 1500 - ബി.സി.ഇ 600) എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
ആദ്യകാല വേദകാലം:
- സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ: കന്നുകാലി വളർത്തലിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ.
- ജീവിതം: സപ്ത സിന്ധു മേഖലയിലെ അർദ്ധ നാടോടി ജീവിതം.
- സമൂഹം: സ്ത്രീകൾക്ക് താരതമ്യേന ഉയർന്ന സാമൂഹിക പദവി ഉണ്ടായിരുന്നു. ആചാരങ്ങൾ ലളിതമായിരുന്നു, കുടുംബനാഥൻ നടത്തിയിരുന്നു. പ്രകൃതിശക്തികളെ ആരാധിച്ചിരുന്നു.
പിന്നീടുള്ള വേദകാലം:
- വിപുലീകരണം: ഗംഗാ സമതലങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിച്ചു, കൃഷിക്ക് പ്രാധാന്യം വർദ്ധിച്ചു.
- ജീവിതം: സ്ഥിരതാമസമാക്കിയ ജീവിതത്തിലേക്ക് മാറി.
- സമൂഹം: സ്ത്രീകളുടെ സാമൂഹിക പദവി കുറഞ്ഞു. ഇരുമ്പിന്റെ ഉപയോഗം സാധാരണമായി. വർണ്ണ സമ്പ്രദായം ശക്തമാവുകയും കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാവുകയും ചെയ്തു. ആചാരങ്ങൾ സങ്കീർണ്ണവും ചെലവേറിയതുമായി, ഒരു പ്രത്യേക വിഭാഗത്തിന് പ്രത്യേകാവകാശങ്ങൾ ലഭിച്ചു, പുതിയ ദേവതകളെ ആരാധിച്ചു. വിവിധ കരകൗശലങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു.
വർണ്ണ സമ്പ്രദായം:
നാല് വർണ്ണങ്ങളുള്ള ഒരു സാമൂഹിക ശ്രേണീകരണ സമ്പ്രദായം: ബ്രാഹ്മണർ (പുരോഹിത കർമ്മങ്ങൾ), ക്ഷത്രിയർ (ഭരണം, സംരക്ഷണം), വൈശ്യർ (കൃഷി, വ്യാപാരം), ശൂദ്രർ (മറ്റുമൂന്നു വിഭാഗങ്ങളെ സേവിച്ചിരുന്നു).
കാരണവും ഫലവും (അധ്യായം 1 സംഗ്രഹം): പരുക്കൻ കല്ലുകളിൽ നിന്ന് മിനുസപ്പെടുത്തിയ കല്ലുകളിലേക്കും പിന്നീട് ലോഹങ്ങളിലേക്കും ഉപകരണങ്ങളുടെ പരിണാമം, നവീകരണത്തിലൂടെയുള്ള മനുഷ്യപുരോഗതിയെ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഈ പുരോഗതി നാടോടി ജീവിതം, വേട്ടയാടൽ-ശേഖരിക്കൽ എന്നിവയിൽ നിന്ന് സ്ഥിരമായ കൃഷിയിലേക്കും, അധിക ഉത്പാദനം, വൈദഗ്ധ്യം, ആദ്യകാല സാമൂഹിക ഘടനകളുടെയും നഗരവൽക്കരണത്തിന്റെയും രൂപീകരണം എന്നിവയിലേക്കും നയിച്ചു.
ആശയപരമായ വിപ്ലവം (ബി.സി.ഇ ആറാം നൂറ്റാണ്ട്)
വർദ്ധമാന മഹാവീരൻ, ഗൗതമ ബുദ്ധൻ (ഇന്ത്യ), സരത്തുസ്ട്ര (ഇറാൻ), കൺഫ്യൂഷ്യസ് (ചൈന), ഹെരാക്ലിറ്റസ് (ഗ്രീസ്) തുടങ്ങിയ വ്യക്തിത്വങ്ങൾ പുതിയ ആശയങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിച്ച ഈ കാലഘട്ടം ലോകമെമ്പാടും ശ്രദ്ധേയമായിരുന്നു.
കാരണങ്ങൾ:
- ഇരുമ്പ് ഉപകരണങ്ങളുടെ വ്യാപകമായ ഉപയോഗം: ഇത് കാർഷിക ഉത്പാദനം വർദ്ധിപ്പിച്ചു.
- വ്യാപാരത്തിന്റെയും നഗരങ്ങളുടെയും വളർച്ച: കാർഷിക ഉത്പാദനത്തിലെ മിച്ചം ഇതിന് കാരണമായി.
- വേദകാല ആചാരങ്ങളുമായുള്ള സംഘർഷം: കൃഷിയെയും കന്നുകാലികളെയും ആശ്രയിച്ചുള്ള പുതിയ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥ, ആചാരങ്ങൾക്കും കന്നുകാലി ബലികൾക്കും പ്രാധാന്യം നൽകിയിരുന്ന വേദകാല ആചാരങ്ങളുമായി ഒത്തുപോകുന്നില്ലായിരുന്നു. ഇത് കൃഷിയെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുകയും ഈ ആചാരങ്ങൾക്കെതിരെ ചിന്തിക്കാൻ ആളുകളെ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
- പുതിയ വിഭാഗങ്ങളുടെ ഉയർച്ച: വ്യാപാരത്തിലൂടെ ഭൗതിക പുരോഗതി നേടിയ വൈശ്യർ ഉയർന്ന സാമൂഹിക പദവി ആഗ്രഹിച്ചു, കൂടാതെ സമ്പന്നരായ ഗഹപതികൾ (വ്യാപാരത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നവരും ഭൂമിയുള്ളവരും) വർണ്ണ സമ്പ്രദായത്തിന് പുറത്ത് പദവി നേടി. ഈ വിഭാഗങ്ങൾ ജൈനമതം, ബുദ്ധമതം തുടങ്ങിയ പുതിയ ആശയങ്ങളെ പിന്തുണച്ചു.
ജൈനമതം
- സ്ഥാപകൻ: 24-ാമത്തെ (അവസാനത്തെ) തീർത്ഥങ്കരനായ വർദ്ധമാന മഹാവീരൻ പ്രചരിപ്പിച്ചു. അദ്ദേഹം തന്റെ തത്വങ്ങൾ പാർശ്വനാഥന്റെ (23-ാമത്തെ തീർത്ഥങ്കരൻ) തത്വങ്ങളോട് കൂട്ടിച്ചേർത്തു. ബിഹാറിലെ വൈശാലിക്ക് സമീപമുള്ള കുണ്ടഗ്രാമത്തിൽ ജനിച്ചു. പാവയിൽ വെച്ച് നിർവ്വാണം പ്രാപിച്ചു.
- സിദ്ധാന്തങ്ങൾ:
- വേദങ്ങളെ നിഷേധിക്കുന്നു.
- ത്രിരത്നങ്ങൾ (മൂന്ന് രത്നങ്ങൾ): മോക്ഷം നേടുന്നതിനുള്ള ശരിയായ വിശ്വാസം, ശരിയായ അറിവ്, ശരിയായ പ്രവൃത്തി.
- അഹിംസ: എല്ലാറ്റിനും ജീവനുണ്ടെന്നും ഒരു ജീവജാലത്തെയും ഉപദ്രവിക്കരുതെന്നും ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു. ഈ തത്വം ഇന്ത്യൻ സമൂഹത്തെ ഗണ്യമായി സ്വാധീനിച്ചു.
- കർമ്മം: ജനനവും പുനർജന്മവും കർമ്മത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.
- സന്യാസ ചിട്ട: സന്യാസിമാരോടും സന്യാസിനിമാരോടും കള്ളം പറയാതിരിക്കാനും സ്വത്ത് കൈവശം വെക്കാതിരിക്കാനും ബ്രഹ്മചര്യം അനുഷ്ഠിക്കാനും ഉപദേശിച്ചു.
- വിഭാഗങ്ങൾ: പിന്നീട് ശ്വേതാംബരർ, ദിഗംബരർ എന്നിങ്ങനെ രണ്ടായി പിരിഞ്ഞു.
ബുദ്ധമതം
- സ്ഥാപകൻ: നേപ്പാളിലെ ലുംബിനിയിൽ ജനിച്ച ഗൗതമ ബുദ്ധൻ (സിദ്ധാർത്ഥൻ). ബിഹാറിലെ ബോധ്ഗയയിൽ വെച്ച് ബോധോദയം ലഭിച്ചു. സാരാനാഥിൽ വെച്ച് ആദ്യ പ്രഭാഷണം നടത്തി. കുശിനാരയിൽ വെച്ച് നിർവ്വാണം പ്രാപിച്ചു.
- തത്വങ്ങൾ:
- നാല് ആര്യസത്യങ്ങൾ: ജീവിതം ദുരിതങ്ങൾ നിറഞ്ഞതാണ്; ആഗ്രഹമാണ് ദുരിതങ്ങളുടെ കാരണം; ആഗ്രഹത്തെ നശിപ്പിച്ചാൽ ദുരിതങ്ങൾ അപ്രത്യക്ഷമാകും; ഇത് നേടാൻ അഷ്ടാംഗമാർഗ്ഗം പിന്തുടരണം.
- അഷ്ടാംഗമാർഗ്ഗം: ശരിയായ കാഴ്ചപ്പാട്, ശരിയായ ഉദ്ദേശ്യം, ശരിയായ സംസാരം, ശരിയായ പ്രവൃത്തി, ശരിയായ ഉപജീவனம், ശരിയായ പരിശ്രമം, ശരിയായ ഓർമ്മ, ശരിയായ ധ്യാനം. തീവ്രമായ സന്യാസത്തെയും ആഡംബര ജീവിതത്തെയും തള്ളിപ്പറയുന്ന മധ്യമാർഗ്ഗം എന്നും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു.
- അഹിംസ: ഗംഗാതടത്തിലെ പുതിയ കാർഷിക സാഹചര്യങ്ങൾക്ക് അനുയോജ്യമായിരുന്നു, കാരണം കന്നുകാലികൾ കൃഷിക്കും ഗതാഗതത്തിനും ആവശ്യമായിരുന്നു.
- സമത്വം: വർണ്ണ സമ്പ്രദായത്തെയും ജാതിവ്യവസ്ഥയെയും എതിർത്തു.
- ഭാഷ: സാധാരണക്കാരുടെ ഭാഷയായ പാലിയിൽ ആശയങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിച്ചു.
- സംഘങ്ങൾ: ബുദ്ധമതം പ്രചരിപ്പിക്കാൻ രൂപീകരിച്ച സന്യാസ ക്രമങ്ങൾ, ജാതിയും ലിംഗഭേദവും പരിഗണിക്കാതെ എല്ലാവർക്കും (പുരുഷന്മാർക്ക് ഭിക്ഷുക്കൾ, സ്ത്രീകൾക്ക് ഭിക്ഷുണിമാർ) പ്രവേശനം നൽകി. തീരുമാനങ്ങൾ ചർച്ചകളിലൂടെയും ഭൂരിപക്ഷാഭിപ്രായത്തിലൂടെയും എടുത്തു. ഇത് സമൂഹത്തിൽ ജനാധിപത്യവും മൂല്യങ്ങളും വളർത്താൻ സഹായിച്ചു.
- സ്തൂപങ്ങൾ: ബുദ്ധന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങളോ വസ്തുക്കളോ അടക്കം ചെയ്ത സ്ഥലങ്ങളിൽ നിർമ്മിച്ച അർദ്ധവൃത്താകൃതിയിലുള്ള കെട്ടിടങ്ങൾ (ഉദാ: സാഞ്ചി, സാരാനാഥ്).
- സ്വാധീനം: ശ്രീലങ്ക, ചൈന, ജപ്പാൻ, ബർമ്മ, മ്യാൻമർ, ടിബറ്റ്, അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ, തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിച്ചു. പിന്നീട് മഹായാനം (ബുദ്ധനെ ദൈവമായി ആരാധിച്ചു), ഹീനയാനം എന്നിങ്ങനെ പിരിഞ്ഞു.
ഭൗതികവാദം
- പ്രചാരകൻ: ബുദ്ധന്റെ സമകാലികനായ അജിത കേശകമ്പലിൻ.
- ആശയങ്ങൾ: എല്ലാ മതപരമായ ആചാരങ്ങളും അർത്ഥരഹിതമാണെന്നും, ഇഹലോകമോ പരലോകമോ ഇല്ലെന്നും അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. എല്ലാം മരണശേഷം അലിഞ്ഞുചേരുന്ന നാല് മൂലകങ്ങളാൽ നിർമ്മിതമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചു.
ആദ്യകാല രാജ്യങ്ങൾ: ജനപദങ്ങളും മഹാജനപദങ്ങളും
- ജനപദങ്ങൾ: 'ജനപദം' എന്നാൽ ജനങ്ങൾ കുടിയേറി താമസിച്ച സ്ഥലം എന്നാണ് അർത്ഥം. വ്യാപകമായ കൃഷി കാരണം ഗോത്രവർഗ്ഗ സമൂഹങ്ങൾ ('ജന') സ്ഥിരമായി താമസിക്കാൻ തുടങ്ങിയതോടെയാണ് ഇത് രൂപപ്പെട്ടത്.
- വളർച്ച: കാർഷിക മിച്ചം വ്യാപാരത്തിന്റെയും പട്ടണങ്ങളുടെയും വളർച്ചയ്ക്ക് കാരണമായി. പട്ടണങ്ങൾ ഉത്പാദന കേന്ദ്രങ്ങളായി. വൈവിധ്യമാർന്ന സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നിയന്ത്രണങ്ങൾ ആവശ്യമായി, ഇത് ഗോത്രവർഗ്ഗ ഭരണത്തിന്റെ അപ്രത്യക്ഷമാകലിന് കാരണമായി.
- രാജ്യരൂപീകരണം: കൃഷിയുമായും ഭൂമിയുമായും ഉള്ള അടുത്ത ബന്ധം 'സ്വന്തം ഭൂമി' എന്ന ആശയത്തിന് ജന്മം നൽകി, ഇത് രാജ്യരൂപീകരണത്തിന് യാഥാർത്ഥ്യമാക്കി.
- മഹാജനപദങ്ങൾ: ബുദ്ധമത ഗ്രന്ഥമായ അംഗുത്തരനികായത്തിൽ ഇങ്ങനെ രൂപപ്പെട്ട 16 രാഷ്ട്രീയ സ്ഥാപനങ്ങളെക്കുറിച്ച് പരാമർശിക്കുന്നു. ചരിത്രകാരന്മാർ ഈ മാറ്റങ്ങളെ 'രണ്ടാം നഗരവൽക്കരണം' എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു.
- ഭരണ സംവിധാനം: രാജഭരണവും സ്ഥിരം സൈന്യവും വികസിച്ചു. 'ബലി', 'ഭാഗ' (ധാന്യങ്ങൾ, കന്നുകാലികൾ, വനവിഭവങ്ങൾ) എന്നിവ ഉൾപ്പെടെയുള്ള നികുതികൾ ഈടാക്കി. കരകൗശലവിദഗ്ദ്ധരും നികുതി നൽകി. സേനാനി, പുരോഹിത, ഗ്രാമണി എന്നിവർ രാജാവിനെ സഹായിച്ചു. മഹാജനപദങ്ങൾക്ക് കോട്ടകളും തലസ്ഥാന നഗരങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
മഗധയുടെ വളർച്ച
16 മഹാജനപദങ്ങളിൽ ഒന്നായ മഗധ, ആധിപത്യത്തിനായുള്ള നിരന്തരമായ യുദ്ധങ്ങളിലൂടെ ആത്യന്തിക വിജയിയായി ഉയർന്നു.
വളർച്ചയുടെ കാരണങ്ങൾ:
- ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പ്രയോജനങ്ങൾ: നല്ല മഴ ലഭിക്കുന്ന ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ പ്രദേശം. വലിയ ഇരുമ്പ് അയിര് നിക്ഷേപങ്ങൾ (ഉപകരണങ്ങൾക്കും ആയുധങ്ങൾക്കും). കാടുകളിൽ ധാരാളം ആനകൾ (യുദ്ധത്തിൽ പ്രധാനമായിരുന്നു).
- ഗതാഗതം: ഗംഗയും അതിന്റെ പോഷകനദികളും സാധനങ്ങളുടെ എളുപ്പത്തിലുള്ള ഗതാഗതം സാധ്യമാക്കി.
- ശക്തരായ ഭരണാധികാരികൾ: ബിംബിസാരൻ, അജാതശത്രു (ഹര്യങ്ക രാജവംശം) തുടങ്ങിയ ശക്തരായ രാജാക്കന്മാർ ഭരിച്ചു.
മഗധയിൽ നിന്ന് മൗര്യസാമ്രാജ്യത്തിലേക്ക്
- സ്ഥാപനം: ചന്ദ്രഗുപ്ത മൗര്യൻ ധനനന്ദനെ (അവസാന നന്ദ രാജാവ്) ബി.സി.ഇ 321-ൽ പരാജയപ്പെടുത്തി മൗര്യസാമ്രാജ്യം സ്ഥാപിച്ചു.
- സ്രോതസ്സുകൾ: കൗടില്യന്റെ അർത്ഥശാസ്ത്രം, അശോക ചക്രവർത്തിയുടെ ലിഖിതങ്ങൾ, സമകാലിക നാണയങ്ങൾ എന്നിവയിൽ നിന്ന് മൗര്യസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ചരിത്രം അറിയപ്പെടുന്നു. പാടലിപുത്രയെക്കുറിച്ചുള്ള മെഗസ്തനീസിന്റെ വിവരണം.
- അർത്ഥശാസ്ത്രവും സപ്താംഗ സിദ്ധാന്തവും: ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ ഏഴ് ഘടകങ്ങളെ (സപ്താംഗങ്ങൾ) കൗടില്യന്റെ അർത്ഥശാസ്ത്രം വിശദീകരിക്കുന്നു.
- അശോക രാജാവ്: ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട മൗര്യ ഭരണാധികാരി. കലിംഗ കീഴടക്കിയ ശേഷം അദ്ദേഹം യുദ്ധം ഉപേക്ഷിച്ചു.
- അശോക ധമ്മം (ധർമ്മം): സമാധാനത്തിനും സഹവർത്തിത്വത്തിനും വേണ്ടി അശോകൻ പ്രചരിപ്പിച്ച ആശയങ്ങൾ. പ്രധാന ആശയങ്ങൾ: മറ്റ് മതങ്ങളോടുള്ള സഹിഷ്ണുത, മുതിർന്നവരോടും അധ്യാപകരോടുമുള്ള ബഹുമാനം, അടിമകളോടും രോഗികളോടുമുള്ള ദയ. റോമില ഥാപ്പർ ഇതിനെ ഒരു വലിയ, വൈവിധ്യമാർന്ന രാജ്യത്തിലെ ഐക്യത്തിനുള്ള ഒരു സംവിധാനമായി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു.
- മൗര്യൻ ഭരണം: വിശാലമായ സാമ്രാജ്യം ഗവർണർമാരുള്ള പ്രവിശ്യകളായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടു. പാടലിപുത്ര ചക്രവർത്തിയുടെ നേരിട്ടുള്ള നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്നു. 30 അംഗ സമിതി സൈനിക ഭരണം നിർവഹിച്ചു (കുതിരപ്പട, രഥങ്ങൾ, ആനകൾ, നാവികസേന). അശോകൻ ലിഖിതങ്ങൾ (ബ്രാഹ്മി, ഖരോഷ്ടി, അരാമിക് ലിപികൾ) പ്രധാന സ്രോതസ്സുകളാണ്, ഇവ രാജാവിനെ 'ദേവനംപിയ' എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു.
വ്യാപാരത്തിന്റെ വളർച്ച (അധ്യായം 2)
- നാണയങ്ങൾ: പഞ്ചമാർക്ക് നാണയങ്ങൾ (വെള്ളിയിലും ചെമ്പിലും) വ്യാപാരത്തിന് കറൻസി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നതായി സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
- ചരക്കുകൾ: ധാന്യങ്ങൾ, തുണിത്തരങ്ങൾ, ലോഹങ്ങൾ എന്നിവയായിരുന്നു പ്രധാന ഇനങ്ങൾ.
- വ്യാപാരികൾ: സെത്തികളും സത്ഥവാഹകരും.
- ഗതാഗതം: കരമാർഗ്ഗം, കടൽമാർഗ്ഗം, നദികളിലൂടെ സാധനങ്ങൾ കൊണ്ടുപോയി.
ഗ്രീസിലെ രാജ്യരൂപീകരണം
- നഗര-സംസ്ഥാനങ്ങൾ: സുരക്ഷയ്ക്കും ഭരണത്തിനും വേണ്ടി ഗ്രാമങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് ചേർന്ന് നഗര-സംസ്ഥാനങ്ങൾ (നഗരം + ചുറ്റുമുള്ള കാർഷിക ഗ്രാമങ്ങൾ) രൂപീകരിച്ചു. കുന്നുകളും പർവതങ്ങളും സ്വാഭാവിക അതിരുകൾ നൽകി. ഉദാഹരണങ്ങൾ: ഏഥൻസ്, സ്പാർട്ട, കൊരിന്ത്, തീബ്സ്.
- ഏഥൻസിലെ ജനാധിപത്യം: 2500 വർഷം മുൻപ് ആധുനിക ജനാധിപത്യത്തോട് സാമ്യമുള്ളതായിരുന്നു. 30 വയസ്സിന് മുകളിലുള്ള എല്ലാ പുരുഷന്മാരും (അടിമകളൊഴികെ) പൗരന്മാരായിരുന്നു, അവർ തീരുമാനങ്ങൾ എടുത്തു. സ്ത്രീകൾ, കരകൗശലവിദഗ്ദ്ധർ, വിദേശികൾ എന്നിവർ പൗരന്മാരായിരുന്നില്ല.
- സമൃദ്ധി: മെഡിറ്ററേനിയനിലെ ഒരു സമ്പന്ന വ്യാപാര കേന്ദ്രമായിരുന്നു ഏഥൻസ്. കപ്പൽ നിർമ്മാണത്തിലും കടൽയാത്രയിലും വൈദഗ്ദ്ധ്യം നേടിയിരുന്നു. സോഫിസ്റ്റുകൾ, ഹെറോഡോട്ടസ് (ചരിത്രത്തിന്റെ പിതാവ്) തുടങ്ങിയ ചിന്തകരെ ആകർഷിച്ചു.
കാരണവും ഫലവും (അധ്യായം 2 സംഗ്രഹം): ഗംഗാതടത്തിൽ പുതിയ ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങൾ (ഇരുമ്പ് ഉപയോഗം, കൃഷി, വ്യാപാരം) ഉയർന്നുവന്നത് ആശയപരമായ വിപ്ലവത്തിന് (ജൈനമതം, ബുദ്ധമതം) കാരണമായി, ഇത് സാമൂഹിക ഘടനയിലും രാജ്യങ്ങളുടെ ഉദയത്തിലും മാറ്റങ്ങൾക്ക് കാരണമായി. ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സവിശേഷതകൾ (ഫലഭൂയിഷ്ഠത, വിഭവങ്ങൾ, ഗതാഗതം) മഗധയുടെ ആധിപത്യത്തിനും വലിയ മൗര്യസാമ്രാജ്യത്തിനും കാരണമായി.
ഭൂമി ദാനങ്ങൾ
- രാജാക്കന്മാർ വ്യക്തികൾക്കോ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കോ, പലപ്പോഴും ബ്രാഹ്മണർക്ക്, പ്രത്യേക അവകാശങ്ങളോടൊപ്പം ഭൂമി കൈമാറ്റം ചെയ്യുന്ന രീതി.
- ഉത്ഭവവും വ്യാപനവും: ബുദ്ധമത കൃതികളിൽ പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, മൗര്യാനന്തര കാലഘട്ടത്തിലാണ് ഇത് വ്യാപകമായത്. ശതവാഹനർ (ഡെക്കാൻ മേഖല) ഈ രീതി ആരംഭിച്ചു, ഗുപ്തരുടെ കീഴിൽ ഇത് വ്യാപകമായി.
- ഭൂമി ദാനങ്ങളുടെ പരിണാമം:
- ശതവാഹനർ: തുടക്കത്തിൽ, ഭൂമിയിലെ വിഭവങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാനുള്ള അവകാശം മാത്രമാണ് നൽകിയിരുന്നത്.
- ഗുപ്തർ: ദാനങ്ങൾ കൂടുതൽ വിപുലമായി. വിഭവങ്ങളോടൊപ്പം, അവിടെ താമസിക്കുന്ന ആളുകളുടെ മേലുള്ള അവകാശങ്ങളും കൈമാറ്റം ചെയ്തു. നികുതി പിരിക്കാനും നീതി നടപ്പാക്കാനുമുള്ള അവകാശവും കൈമാറി. ഭൂമി ദാനം ലഭിച്ചവർക്ക് അത് വീണ്ടും ദാനം ചെയ്യാനുള്ള അവകാശവും ലഭിച്ചു. പണത്തിന് പകരം സേവനങ്ങൾക്കുള്ള പ്രതിഫലമായും ഭൂമി ദാനങ്ങൾ നൽകി.
ഇന്ത്യൻ ഫ്യൂഡലിസം
- രൂപീകരണം: വ്യാപകമായ ഭൂമി ദാനങ്ങൾ സമൂഹത്തിൽ ഒരു ശക്തമായ ജന്മി വിഭാഗത്തിന്റെ, പ്രത്യേകിച്ച് ബ്രാഹ്മണരുടെ, ഉയർച്ചയ്ക്ക് കാരണമായി.
- ആശ്രിതത്വം: ഭൂമിയിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്നവർ (കർഷകർ, കാർഷിക തൊഴിലാളികൾ, അടിമകൾ) ജന്മികളുടെ അവകാശങ്ങളില്ലാത്ത ആശ്രിതരായി മാറി. അവർ ഭൂമിയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടു, അതിൽ ജീവിച്ച് മരിക്കുകയും യജമാനന്മാർക്ക് വേണ്ടി അധ്വാനിക്കുകയും ചെയ്തു.
- ചൂഷണം: നികുതികൾക്ക് പുറമെ, താഴ്ന്ന വിഭാഗക്കാർക്ക് ഉയർന്ന വിഭാഗത്തിന് സൗജന്യ സേവനങ്ങൾ നൽകേണ്ടിവന്നു. ഈ സമ്പ്രദായത്തെ 'ഇന്ത്യൻ ഫ്യൂഡലിസം' എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
സാമ്പത്തിക മാറ്റങ്ങളും കൃഷിയും
- കാർഷിക ഉന്നമനം: ഫ്യൂഡലിസം ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, കൃഷിയിൽ ശ്രദ്ധേയമായ പുരോഗതി ഉണ്ടായി.
- വിപുലീകരണം: കൃഷി ചെയ്യാത്ത പ്രദേശങ്ങളെയും കൃഷിക്ക് അനുയോജ്യമാക്കി. കാർഷിക സാങ്കേതികവിദ്യയിലും കാലാവസ്ഥയിലും ബ്രാഹ്മണർക്കുള്ള അറിവ് വിപുലീകരണത്തെ സഹായിച്ചു.
- ജലസേചന സൗകര്യങ്ങൾ (ഗുപ്തകാലഘട്ടം): കനാലുകൾ, കിണറുകളിൽ നിന്ന് ഉയർത്തിയ വെള്ളം, മഴവെള്ള സംഭരണം, അണക്കെട്ടുകൾ (സ്കന്ദഗുപ്തൻ സുദർശന തടാകം പുനർനിർമ്മിച്ചു), ഘടിയന്ത്രം (അരഘട്ട) (വെള്ളം ഉയർത്താനുള്ള പാത്രങ്ങളുള്ള ഒരു ചക്രം).
കരകൗശലവും വ്യാപാരവും
- വളർച്ച: കൃഷിയുടെ വികാസം കാർഷികേതര പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ വളർച്ചയ്ക്ക് കാരണമായി.
- കരകൗശലങ്ങൾ: സ്വർണ്ണം/വെള്ളി/വിലയേറിയ കല്ലുകളുള്ള ആഭരണങ്ങൾ, ഗ്ലാസ് വെയറുകൾ, സിൽക്ക്/പരുത്തി വസ്ത്രങ്ങൾ, ആനക്കൊമ്പ് ശില്പങ്ങൾ തുടങ്ങിയ കലാസൃഷ്ടികൾ ഇതിന് തെളിവാണ്.
- ഗിൾഡുകൾ (ശ്രേണികൾ): അസംസ്കൃത വസ്തുക്കൾ ശേഖരിക്കാനും ഉത്പാദനം നിയന്ത്രിക്കാനും സാധനങ്ങൾ വിപണനം ചെയ്യാനും കരകൗശലവിദഗ്ദ്ധരും വ്യാപാരികളും 'ഗിൾഡുകൾ' അല്ലെങ്കിൽ 'ശ്രേണികൾ' എന്ന പേരിൽ സംഘടനകൾ രൂപീകരിച്ചു.
- വ്യാപാര ഇനങ്ങൾ: വിദഗ്ദ്ധരായ കരകൗശലവിദഗ്ദ്ധരുടെ ഉത്പന്നങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് വിവിധതരം തുണിത്തരങ്ങൾ (മസ്ലിൻ, കാലിക്കോ, ലിനൻ), പ്രധാന വ്യാപാര ഇനങ്ങളായിരുന്നു.
- വ്യാപാര പാതകൾ: പുതിയ പാതകൾ വികസിച്ചു. പശ്ചിമേഷ്യ, മധ്യേഷ്യ, തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യ, റോം എന്നിവിടങ്ങളുമായി ബാഹ്യ വ്യാപാര ബന്ധങ്ങൾ.
- വ്യാപാരികൾ: ധനികരായ വ്യാപാരികൾ 'നാഗരശ്രേഷ്ഠിൻ' എന്നും 'സാർത്ഥവാഹ' എന്നും അറിയപ്പെട്ടു.
- വ്യാപാര കേന്ദ്രങ്ങൾ: കനൗജ്, ശ്രദ്ധാവാസ്ത, കൗസാംബി, ഉജ്ജയിനി, മഥുര.
വ്യാപാരത്തിന്റെ തകർച്ചയും നഗരങ്ങളുടെ ക്ഷയവും
- കാരണങ്ങൾ: വിദേശ വ്യാപാരത്തിന്റെ തകർച്ച (ഉദാ: ആറാം നൂറ്റാണ്ടോടെ റോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പതനം) ഒപ്പം ചൈനക്കാരിൽ നിന്ന് പടിഞ്ഞാറൻ രാജ്യക്കാർക്ക് സിൽക്ക് നിർമ്മാണ വിദ്യ പഠിക്കാൻ കഴിഞ്ഞതും.
- ഫലങ്ങൾ: ഇത് ആഭ്യന്തര വ്യാപാരത്തെയും കരകൗശലവിദഗ്ദ്ധരുടെ സഞ്ചാരത്തെയും പ്രതികൂലമായി ബാധിച്ചു. കലാരംഗത്തും കരകൗശലരംഗത്തും മാന്ദ്യത്തിനും ഗ്രാമീണവൽക്കരണത്തിനും പ്രധാന നഗരങ്ങളുടെ ക്ഷയത്തിനും ഇത് കാരണമായി. മുൻപ് വലിയ നഗരങ്ങളായിരുന്ന പലതും (ഉദാ: കൗസാംബി, തക്ഷശില) ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിലെ സഞ്ചാരിയായ ഹുയാൻ സാങ് ഗ്രാമങ്ങളായി വിശേഷിപ്പിച്ചു.
സാമൂഹിക ജീവിതം (അധ്യായം 3)
- ജാതി സമ്പ്രദായത്തിന്റെ സങ്കീർണ്ണത: പുതിയ തൊഴിൽ വിഭാഗങ്ങൾ, ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിന് പുറത്ത് നിന്നുള്ള ആളുകൾ, വനവാസികൾ (നിഷാദർ), ജാതി കലർന്ന വിവാഹങ്ങളിലൂടെയുള്ള കുട്ടികൾ എന്നിവരുടെ പ്രവേശനം നിരവധി പുതിയ 'ജാതികൾ' അല്ലെങ്കിൽ 'ഉപജാതികൾ' രൂപപ്പെടുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു, ഇത് ജാതി സമ്പ്രദായത്തെ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാക്കി.
- വർണ്ണ പദവി: ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ എന്നിവർ തങ്ങളുടെ പ്രത്യേകാവകാശങ്ങൾ നിലനിർത്തി. ശൂദ്രരെ കർഷകരായാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്.
- അയിത്തം: ചതുർവർണ്ണ സമ്പ്രദായത്തിന് പുറത്തുള്ള 'അന്ത്യജർ' 'അയിത്തമുള്ളവർ' ആയി കണക്കാക്കപ്പെട്ടു (ഉദാ: ചണ്ഡാലർ, ചർമ്മകാരർ). ഫാ ഹിയൻ ചണ്ഡാലരെ ഉയർന്ന ജാതിക്കാർക്ക് തങ്ങളുടെ സാമീപ്യം അറിയിക്കാൻ ശബ്ദമുണ്ടാക്കേണ്ടവരായി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു.
- സ്ത്രീകളുടെ സ്ഥാനം: പൊതുവെ താഴ്ന്ന നിലയിലായിരുന്നു. കീഴ്വഴങ്ങുന്നവരായിരിക്കാൻ പ്രതീക്ഷിച്ചു. ഉയർന്ന വർഗ്ഗത്തിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് പോലും ഉയർന്ന പരിഗണന ലഭിച്ചിരുന്നില്ല. ബ്രാഹ്മണ സ്ത്രീകൾക്ക് ഭൂമി ദാനങ്ങൾ ലഭിച്ചതിന് തെളിവുകളില്ല.
- വിവാഹങ്ങൾ: അനുലോമ (ഉയർന്ന ജാതിയിലെ വരൻ, താഴ്ന്ന ജാതിയിലെ വധു) പ്രതിലോമ (ഉയർന്ന ജാതിയിലെ വധു, താഴ്ന്ന ജാതിയിലെ വരൻ) വിവാഹങ്ങൾ നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു.
ഭരണകൂടം (ഗുപ്തകാലഘട്ടം)
- രാജാവിന്റെ അധികാരങ്ങൾ: രാജാക്കന്മാർക്ക് വിപുലമായ അധികാരങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു, അവരെ ദൈവത്തിന് തുല്യരായി കണക്കാക്കി (ഉദാ: പ്രയാഗ പ്രശസ്തിയിൽ സമുദ്രഗുപ്തൻ). പ്രജകളെയും ദുർബലരെയും സംരക്ഷിക്കുകയും നീതി നടപ്പാക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടത് രാജാവിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
- സാമന്ത സമ്പ്രദായം: കീഴടക്കിയ ഭരണാധികാരികളെ അവരുടെ പ്രദേശങ്ങളിൽ സ്വയംഭരണമുള്ള 'സാമന്തൻമാരായി' തുടരാൻ ഗുപ്ത രാജാക്കന്മാർ അനുവദിച്ചു. അവരുടെ ഭരണത്തിലോ പിന്തുടർച്ചയിലോ ഗുപ്തർ ഇടപെട്ടില്ല.
- ഗ്രാമ ഭരണം: നേരിട്ട് ഭരിച്ചിരുന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ വിശദമായ ഭരണസംവിധാനം ഉണ്ടായിരുന്നു. ഗ്രാമത്തലവൻ: 'ഗ്രാമപതി' അല്ലെങ്കിൽ 'ഗ്രാമാധ്യക്ഷൻ'. 'ഗ്രാമാവൃദ്ധർ' (മുതിർന്നവർ) തർക്കങ്ങൾ തീർപ്പാക്കി. മരപ്പണിക്കാർ, നെയ്ത്തുകാർ, ഇടയന്മാർ എന്നിവരുടെ സമൂഹങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിച്ചു.
കലയും സാഹിത്യവും (ഗുപ്തകാലഘട്ടം)
- വാസ്തുവിദ്യ: കല്ലും ഇഷ്ടികയും ഉപയോഗിച്ച് ക്ഷേത്രങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചു, ശ്രദ്ധേയമായ ശില്പങ്ങളുമുണ്ടായിരുന്നു. ഉദാഹരണങ്ങൾ: ദശാവതാര ക്ഷേത്രം, തിഗാവയിലെ വിഷ്ണു ക്ഷേത്രം.
- പ്രശസ്തികൾ: ഒരു ഭരണാധികാരിയുടെ നേട്ടങ്ങളെയും പ്രശംസയെയും പ്രഖ്യാപിക്കുന്ന ശിലാശാസനങ്ങൾ. ഉദാഹരണങ്ങൾ: സമുദ്രഗുപ്തന്റെ വിജയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഹരിസേനന്റെ പ്രയാഗ പ്രശസ്തി.
- സംസ്കൃത സാഹിത്യം: രാജകീയ പ്രോത്സാഹനം ലഭിച്ചു; ഭരണം സംസ്കൃതത്തിലായിരുന്നു. രാമായണം, മഹാഭാരതം തുടങ്ങിയ മഹാകാവ്യങ്ങളും മിക്ക പുരാണങ്ങളും ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ് അവയുടെ നിലവിലെ രൂപം സ്വീകരിച്ചത്.
- നാടകങ്ങൾ, കവിതകൾ, വ്യാകരണം, നിഘണ്ടു: ശ്രദ്ധേയമായ കൃതികളിൽ അഭിജ്ഞാന ശാകുന്തളം (കാളിദാസൻ), മൃച്ഛകടികം (ശൂദ്രകൻ), ത്രികണ്ഡി (ഭർത്തൃഹരി), അമരകോശം (അമരസിംഹൻ) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.
- ചിത്രങ്ങൾ: അജന്താ ഗുഹകളിലെ ലോകപ്രശസ്തമായ ചിത്രങ്ങൾ രാജകീയ ജീവിതം, കൊട്ടാരം, സ്വർഗ്ഗീയ ജീവികൾ, ഇതിഹാസ രംഗങ്ങൾ എന്നിവ സ്വാഭാവിക നിറങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ചിത്രീകരിക്കുന്നു.
- philosophical Thought: വിവിധ ചിന്താധാരകൾ ചർച്ചകളിലൂടെ രൂപപ്പെട്ടു.
- സാംഖ്യം (കപിലൻ), യോഗം (വ്യക്തമായ ഒരു വ്യാഖ്യാതാവില്ല, പക്ഷേ സാധാരണയായി പതഞ്ജലി), ന്യായം (ഗൗതമൻ), വൈശേഷികം (കണാദൻ), വേദാന്തം (ബാദരായണൻ), മീമാംസ (ജൈമിനി).
- ലോഹശാസ്ത്രം: മെഹ്റോളിയിലെ ഇരുമ്പ് സ്തംഭത്തിൽ (4-ാം നൂറ്റാണ്ട്) കാണുന്നതുപോലെ നൂറ്റാണ്ടുകളോളം തുരുമ്പെടുക്കാത്തത് അവരുടെ നൂതനമായ ലോഹനിർമ്മാണ വൈദഗ്ധ്യത്തിന് തെളിവാണ്.
- ശാസ്ത്രം: ജ്യോതിശാസ്ത്രം, ഗണിതശാസ്ത്രം, വൈദ്യശാസ്ത്രം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള പുസ്തകങ്ങൾ. ശ്രദ്ധേയമായ കൃതികൾ: ബൃഹത്സamhിത (വരാഹമിഹിരൻ), ആര്യഭടീയം (ആര്യഭടൻ), അമരകോശം (അമരസിംഹൻ).
ദക്ഷിണേന്ത്യ (ഗുപ്താനന്തര കാലഘട്ടം)
- ഭൂമി ദാനങ്ങളുടെ വ്യാപനം: ആറാം നൂറ്റാണ്ടോടെ ബ്രാഹ്മണ കുടിയേറ്റം കാരണം ഈ സമ്പ്രദായം വ്യാപകമായി. പല്ലവ, ചോള, പാണ്ഡ്യ തുടങ്ങിയ രാജവംശങ്ങൾ ബ്രാഹ്മണർക്കും ക്ഷേത്രങ്ങൾക്കും ഭൂമി ദാനങ്ങൾ നൽകി.
- സാമ്പത്തിക ആഘാതം: ബ്രാഹ്മണർക്ക് ഉയർന്ന പദവി ലഭിച്ചു. ഭൂമി ദാനങ്ങൾ കാർഷിക വികസനത്തിന് കാരണമായി (ബ്രാഹ്മണർക്ക് സാങ്കേതികവിദ്യയിലും കാലാവസ്ഥയിലും ഉള്ള അറിവ്, രാജാക്കന്മാരും പ്രാദേശിക സ്ഥാപനങ്ങളും ജലസംഭരണികളും ജലസേചന സൗകര്യങ്ങളും നിർമ്മിച്ചു). കാർഷിക മിച്ചം ആഭ്യന്തര വ്യാപാരത്തിന്റെ വളർച്ചയ്ക്ക് കാരണമായി.
- വ്യാപാരം: മഹാവലിപുരം, കൊർക്കൈ, കാവേരിപട്ടണം, മുസിരിസ്, തൊണ്ടി തുടങ്ങിയ തിരക്കേറിയ തുറമുഖങ്ങൾ ചൈനീസ്, അറബ് വ്യാപാരികളുമായി വ്യാപാരം സുഗമമാക്കി. 'വാനിക' സമൂഹങ്ങൾ എന്നറിയപ്പെടുന്ന വ്യാപാരി ഗിൽഡുകൾ.
- സാമൂഹികവും സാംസ്കാരികവുമായ ജീവിതം:
- ബ്രാഹ്മണർ സമ്പന്നരും ആധിപത്യം പുലർത്തുന്നവരുമായിരുന്നു. താഴ്ന്ന ജാതിക്കാർ ദുരിതമനുഭവിച്ചു.
- ഗ്രാമീണ കോടതികൾ കൂട്ടായ അഭിപ്രായത്തിലൂടെ തർക്കങ്ങൾ തീർപ്പാക്കി; രാജാക്കന്മാർ ആചാരങ്ങളിലോ ആരാധനയിലോ ജാതി നിയമങ്ങളിലോ ഇടപെട്ടില്ല.
- ഭക്തി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ വളർച്ച.
- കലയും വാസ്തുവിദ്യയും: ക്ഷേത്രങ്ങളായിരുന്നു പ്രധാന കലാസൃഷ്ടികൾ. ദ്രാവിഡ ശൈലിയിലുള്ള ക്ഷേത്ര നിർമ്മാണം മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങളിലൂടെ വികസിച്ചു: ശിലയിൽ കൊത്തിയെടുത്തത്, ഏകശിലാ രഥങ്ങൾ, ഘടനാപരമായ ക്ഷേത്രങ്ങൾ. ശ്രീകോവിൽ (ഗർഭഗൃഹം), വിമാനം, ശിഖരം, ഭീമാകാരമായ ഗോപുരങ്ങൾ എന്നിവ സവിശേഷതകളായിരുന്നു. ഉദാഹരണങ്ങൾ: കാഞ്ചീപുരം, മഹാവലിപുരം (തീരക്ഷേത്രം, രഥക്ഷേത്രങ്ങൾ), മധുര (മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം), ശ്രീരംഗം.
സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തര പശ്ചാത്തലം
1947-ൽ ഇന്ത്യക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചതോടെ, ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിൻ കീഴിലെ വിവേചനം, സാമൂഹിക തിന്മകൾ, മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങൾ തുടങ്ങിയ ചരിത്രപരമായ പ്രശ്നങ്ങളെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നതിനായി ഒരു ജനാധിപത്യ സർക്കാരും ക്ഷേമവ്യവസ്ഥയും സ്ഥാപിക്കേണ്ട ഉത്തരവാദിത്തം ഉണ്ടായി.
ലക്ഷ്യപ്രമേയം (1946 ഡിസംബർ 13)
ജവഹർലാൽ നെഹ്റു ഭരണഘടനാ നിർമ്മാണസഭയിൽ അവതരിപ്പിച്ചു.
- പ്രധാന ആശയങ്ങൾ: ഇന്ത്യ ഒരു സ്വതന്ത്ര പരമാധികാര റിപ്പബ്ലിക് ആയിരിക്കും, സ്വയംഭരണ പ്രദേശങ്ങളുടെ (മുൻ ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ, ഇന്ത്യൻ നാട്ടുരാജ്യങ്ങൾ, ചേരാൻ തയ്യാറുള്ള മറ്റുള്ളവ) ഒരു യൂണിയൻ ആയിരിക്കും. എല്ലാ അധികാരവും ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കും. സാമൂഹിക, സാമ്പത്തിക, രാഷ്ട്രീയ നീതി; പദവിയിലും അവസരത്തിലും നിയമത്തിനു മുന്നിലും സമത്വം; മൗലിക സ്വാതന്ത്ര്യങ്ങൾ (സംസാരം, അഭിപ്രായ പ്രകടനം, വിശ്വാസം, ആരാധന, തൊഴിൽ, സംഘടന, ഒത്തുചേരൽ) എന്നിവ ഉറപ്പാക്കി.
ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടന
- കരട് രൂപീകരണം: ഭരണഘടനാ നിർമ്മാണസഭയുടെ കരട് രൂപീകരണ സമിതി (1946 ഡിസംബർ 6-ന് രൂപീകരിച്ചു) തയ്യാറാക്കി. 2 വർഷവും 11 മാസവും 17 ദിവസവും എടുത്തു.
- അംഗീകാരവും പ്രാബല്യവും: 1949 നവംബർ 26-ന് അംഗീകരിച്ചു (395 അനുച്ഛേദങ്ങൾ, 8 ഷെഡ്യൂളുകൾ, 22 ഭാഗങ്ങൾ). 1950 ജനുവരി 26-ന് പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നു. കാലക്രമേണ മാറ്റങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു "ജീവിക്കുന്ന രേഖ".
- സവിശേഷതകൾ:
- ഏറ്റവും വലിയ ലിഖിത ഭരണഘടന: സമഗ്രവും വിപുലവും.
- പാർലമെന്ററി ജനാധിപത്യം: കാര്യനിർവഹണ വിഭാഗം നിയമനിർമ്മാണസഭയിൽ നിന്ന് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയും അതിൻ്റെ നിയന്ത്രണത്തിൽ ആയിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
- ജനങ്ങൾക്ക് പരമാധികാരം.
- ദൃഢവും വഴക്കമുള്ളതുമായ ഘടന: പ്രത്യേക നടപടിക്രമങ്ങളിലൂടെ (ദൃഢമായ) അല്ലെങ്കിൽ സാധാരണ നിയമനിർമ്മാണ രീതികളിലൂടെ (വഴക്കമുള്ള) വ്യവസ്ഥകൾ ഭേദഗതി ചെയ്യാൻ കഴിയും.
- മൗലികാവകാശങ്ങളും മൗലിക കടമകളും.
- ഭരണഘടനയുടെ നിർദ്ദേശക തത്വങ്ങൾ: സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക വികസനത്തിനുള്ള മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ.
- ദ്വിസഭാനിയമനിർമ്മാണസഭ: ജനങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ലോക്സഭ (കീഴ്സഭ), ചർച്ചകൾക്കായി സംസ്ഥാനങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന രാജ്യസഭ (മേൽസഭ).
- ശക്തമായ കേന്ദ്രസർക്കാരുള്ള ഫെഡറലിസം: കേന്ദ്രത്തിനും സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കുമിടയിൽ അധികാര വിഭജനം, എന്നാൽ കേന്ദ്രത്തിന് പ്രത്യേക മേൽക്കൈ ഉണ്ട്.
- സ്വതന്ത്രവും നിഷ്പക്ഷവുമായ നീതിന്യായ വിഭാഗം.
- സ്വതന്ത്ര ഭരണഘടനാ സ്ഥാപനങ്ങൾ: ജനാധിപത്യ സംവിധാനം വിപുലീകരിക്കാൻ.
ഇന്ത്യൻ ഫെഡറലിസം
- നിർവചനം: ഭരണഘടനയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ രണ്ട് തലങ്ങളിലുള്ള സർക്കാരുകൾക്കിടയിൽ (കേന്ദ്രവും സംസ്ഥാനങ്ങളും) അധികാരം വിഭജിക്കപ്പെടുന്നു.
- അംഗീകരിക്കാനുള്ള യുക്തി: അധികാര പങ്കാളിത്തത്തിലൂടെ ജനാധിപത്യം ശക്തിപ്പെടുത്താൻ, വൈവിധ്യവും ഐക്യവും നിലനിർത്താൻ, പ്രാദേശിക പ്രാതിനിധ്യം ഉറപ്പാക്കി വേർപിരിയൽ പ്രവണതകളെ ഫലപ്രദമായി നേരിടാൻ, സാമ്പത്തിക പുരോഗതിയും ക്ഷേമവും കൈവരിക്കാൻ.
- സവിശേഷതകൾ: ലിഖിതവും ദൃഢവുമായ ഭരണഘടന, അധികാര വിഭജനം, സ്വതന്ത്ര നീതിന്യായ വിഭാഗം. ഇന്ത്യ ഒരു "സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ യൂണിയൻ" (ആർട്ടിക്കിൾ I) ആണ്, പക്ഷേ ഫെഡറൽ എന്ന് വ്യക്തമായി വിളിക്കുന്നില്ല. ക്വാസി-ഫെഡറൽ സംവിധാനം. കേന്ദ്രത്തിനും സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കും പൊതുവായ ഭരണഘടന, ഒറ്റ പൗരത്വം. ഭരണഘടന ഭേദഗതി ചെയ്യുന്നതിലും പ്രധാന വിഷയങ്ങളിലും കേന്ദ്രത്തിന് മേൽക്കൈ ഉണ്ട്. ദ്വിസഭാനിയമനിർമ്മാണസഭ.
- അധികാര വിഭജനം (ഏഴാം ഷെഡ്യൂൾ):
- യൂണിയൻ ലിസ്റ്റ്: കേന്ദ്രസർക്കാരിന് മാത്രമായി നിയമനിർമ്മാണാധികാരമുള്ള വിഷയങ്ങൾ (ഉദാ: വിദേശകാര്യം, പ്രതിരോധം, റെയിൽവേ, ബാങ്കിംഗ്, പൗരത്വം). (തുടക്കത്തിൽ 97 വിഷയങ്ങൾ).
- സംസ്ഥാന ലിസ്റ്റ്: സാധാരണ സാഹചര്യങ്ങളിൽ സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾക്ക് നിയമനിർമ്മാണാധികാരമുള്ള വിഷയങ്ങൾ (ഉദാ: കൃഷി, ജയിലുകൾ, പോലീസ്, തദ്ദേശസ്വയംഭരണം). (തുടക്കത്തിൽ 66 വിഷയങ്ങൾ).
- കൺകറന്റ് ലിസ്റ്റ്: കേന്ദ്ര, സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾക്ക് നിയമനിർമ്മാണാധികാരമുള്ള വിഷയങ്ങൾ (ഉദാ: വിദ്യാഭ്യാസം, വനം, ട്രേഡ് യൂണിയനുകൾ, വിവാഹം, ജനന-മരണ രജിസ്ട്രേഷൻ). (തുടക്കത്തിൽ 47 വിഷയങ്ങൾ).
- അവശിഷ്ടാധികാരങ്ങൾ: ഒരു ലിസ്റ്റിലും ഉൾപ്പെടാത്ത വിഷയങ്ങൾ, കേന്ദ്രസർക്കാരിൽ നിക്ഷിപ്തം (ഉദാ: സൈബർ നിയമങ്ങൾ).
അധികാര വിഭജനം
- ഉദ്ദേശ്യം: അധികാര കേന്ദ്രീകരണം തടയുന്നതിനും സ്വേച്ഛാധിപത്യത്തിൽ നിന്ന് ജനാധിപത്യത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനും. മൂന്ന് ശാഖകൾക്കിടയിൽ പരിശോധനയും സന്തുലിതാവസ്ഥയും ഉറപ്പാക്കുന്നു.
- സർക്കാർ ശാഖകൾ:
- നിയമനിർമ്മാണസഭ (പാർലമെന്റ്):
- ധർമ്മം: നിയമങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുക എന്നതാണ് പ്രാഥമിക ഉത്തരവാദിത്തം. പൊതുജനാഭിപ്രായത്തോടും അഭിലാഷങ്ങളോടും പ്രതികരിക്കുന്നു.
- ഘടന: വൈവിധ്യങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതിനായി ദ്വിസഭ (ലോക്സഭയും രാജ്യസഭയും).
- ലോക്സഭ (കീഴ്സഭ): ജനങ്ങളാൽ നേരിട്ട് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നു (അംഗങ്ങൾക്ക് 25 വയസ്സിൽ കൂടുതൽ). കാലാവധി 5 വർഷം. പരമാവധി അംഗബലം 550 (നിലവിൽ 543). ഇതിലെ ഭൂരിപക്ഷത്തെ ആശ്രയിച്ചാണ് സർക്കാർ രൂപീകരണം. സ്പീക്കർ അധ്യക്ഷനാണ്. രാജ്യസഭയെക്കാൾ കൂടുതൽ അധികാരങ്ങളുണ്ട്; ധനബില്ലുകൾ ഇവിടെയാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്.
- രാജ്യസഭ (മേൽസഭ): സംസ്ഥാന നിയമസഭകളിലെ അംഗങ്ങളാൽ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നു (അംഗങ്ങൾക്ക് 30 വയസ്സിൽ കൂടുതൽ). ഒരു സ്ഥിരം സഭയാണ്, ഓരോ രണ്ട് വർഷത്തിലും മൂന്നിലൊന്ന് അംഗങ്ങൾ വിരമിക്കുന്നു, കാലാവധി 6 വർഷം. ഉപരാഷ്ട്രപതി അധ്യക്ഷനാണ്. പരമാവധി അംഗബലം 250 (തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട 238, നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ട 12). ഉപരാഷ്ട്രപതിയെ നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള നടപടികൾ ഇവിടെയാണ് ആരംഭിക്കുന്നത്. പുതിയ അഖിലേന്ത്യാ സർവീസുകൾ രൂപീകരിക്കാൻ പാർലമെന്റിനോട് ആവശ്യപ്പെടാം.
- നിയമനിർമ്മാണ പ്രക്രിയ: ബിൽ (സർക്കാർ ബിൽ, സ്വകാര്യ അംഗ ബിൽ, ധനബിൽ, ധനേതര ബിൽ) ഇരുസഭകളിലും ഒന്നാം വായന, രണ്ടാം വായന, മൂന്നാം വായന എന്നിവ കടന്ന് രാഷ്ട്രപതിയുടെ അനുമതി ലഭിച്ചാൽ നിയമമായി മാറുന്നു.
- കാര്യനിർവഹണ വിഭാഗം:
- ധർമ്മം: നിയമങ്ങളും നയങ്ങളും നടപ്പിലാക്കുന്നതിനും ഭരിക്കുന്നതിനും ഉത്തരവാദിത്തമുള്ളത്.
- ഘടകങ്ങൾ: രാഷ്ട്രപതി, ഉപരാഷ്ട്രപതി, പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള മന്ത്രിസഭ.
- വിഭാഗങ്ങൾ: നാമമാത്ര കാര്യനിർവഹണ വിഭാഗം (രാഷ്ട്രപതി), യഥാർത്ഥ കാര്യനിർവഹണ വിഭാഗം (പ്രധാനമന്ത്രിയും മന്ത്രിസഭയും). സ്ഥിരം കാര്യനിർവഹണ വിഭാഗം (ബ്യൂറോക്രസി) ദൈനംദിന പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുകയും രാഷ്ട്രീയ കാര്യനിർവഹണ വിഭാഗത്തെ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
- രാഷ്ട്രപതി: രാഷ്ട്രത്തിന്റെ കാര്യനിർവഹണ തലവൻ. ഒരു ഇലക്ടറൽ കോളേജ് (പാർലമെന്റിലെയും സംസ്ഥാന നിയമസഭകളിലെയും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങൾ) 5 വർഷത്തേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. പാർലമെന്റ് വിളിച്ചുചേർക്കൽ, ലോക്സഭ പിരിച്ചുവിടൽ, പ്രധാനമന്ത്രി/മന്ത്രിമാർ/ജഡ്ജിമാർ/ഗവർണർമാർ എന്നിവരെ നിയമിക്കൽ, അടിയന്തരാവസ്ഥ പ്രഖ്യാപിക്കൽ, സൈനിക മേധാവിത്വം തുടങ്ങിയ അധികാരങ്ങളുണ്ട്. മന്ത്രിസഭയുടെ ഉപദേശമനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നു, എന്നാൽ വിവേചനാധികാരങ്ങളുമുണ്ട്.
- പ്രധാനമന്ത്രി: ഭരണപരമായ തലവൻ, ലോക്സഭയിലെ ഭൂരിപക്ഷ പാർട്ടിയുടെ നേതാവ്. മന്ത്രിസഭ രൂപീകരിക്കുകയും നിയന്ത്രിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. രാഷ്ട്രപതി, മന്ത്രിസഭ, പാർലമെന്റ് എന്നിവയെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.
- മന്ത്രിസഭ: പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ, രാഷ്ട്രപതിയെ സഹായിക്കുന്നു. ധർമ്മങ്ങൾ: ദേശീയ/വിദേശ നയങ്ങൾ രൂപീകരിക്കുക, നിയമനിർമ്മാണ പ്രക്രിയ നയിക്കുക, രാജ്യം ഭരിക്കുക, ബില്ലുകൾ തയ്യാറാക്കുക, വകുപ്പുകൾ ഏകോപിപ്പിക്കുക.
- നീതിന്യായ വിഭാഗം:
- ധർമ്മം: നിയമനിർമ്മാണ, കാര്യനിർവഹണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഭരണഘടനയ്ക്ക് അനുസൃതമാണെന്ന് ഉറപ്പാക്കുന്നു. പൗരന്മാരുടെ അവകാശങ്ങളെയും ഭരണഘടനാ മൂല്യങ്ങളെയും സംരക്ഷിക്കുന്നു, അതിനാൽ ഇതിനെ "ഭരണഘടനയുടെ സംരക്ഷകൻ" എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
- ഘടന: സുപ്രീം കോടതിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഒറ്റപ്പെട്ട ഏകീകൃത സംവിധാനം.
- സുപ്രീം കോടതി: 1950 ജനുവരി 28-ന് ന്യൂഡൽഹിയിൽ സ്ഥാപിച്ചു. ജഡ്ജിമാർ 65 വയസ്സിൽ വിരമിക്കുന്നു. പാർലമെന്റിന് ജഡ്ജിമാരെ നീക്കം ചെയ്യാൻ കഴിയും. ചീഫ് ജസ്റ്റിസും ജഡ്ജിമാരും രാഷ്ട്രപതിക്ക് സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്യുകയും രാജിക്കത്ത് സമർപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഭരണഘടനയുടെ പരമോന്നത വ്യാഖ്യാതാവും മൗലികാവകാശങ്ങളുടെ സംരക്ഷകനുമാണ്.
- സുപ്രീം കോടതിയുടെ അധികാരങ്ങൾ:
- മൂല അധികാരപരിധി: സുപ്രീം കോടതിക്ക് മാത്രമായി വിഷയങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ കഴിയുന്നത് (ഉദാ: കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന തർക്കങ്ങൾ).
- അപ്പീലധികാരം: ഏറ്റവും ഉയർന്ന അപ്പീൽ കോടതി, കീഴ്ക്കോടതി വിധികൾക്കെതിരായ അപ്പീലുകൾ കേൾക്കുന്നു.
- ഉപദേശപരമായ അധികാരപരിധി: ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ രാഷ്ട്രപതിക്ക് നിയമോപദേശം നൽകുന്നു.
- റിട്ട് അധികാരപരിധി: മൗലികാവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാൻ പ്രത്യേക ഉത്തരവുകൾ (റിട്ടുകൾ) പുറപ്പെടുവിക്കുന്നു.
- ജുഡീഷ്യൽ അവലോകനം: ഏതെങ്കിലും നിയമത്തിന്റെയോ കാര്യനിർവഹണ ഉത്തരവിന്റെയോ ഭരണഘടനാപരമായ സാധുത പരിശോധിക്കാനും, ഭരണഘടനയ്ക്ക് വിരുദ്ധമാണെങ്കിൽ അത് ഭരണഘടനാ വിരുദ്ധമാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കാനുമുള്ള അധികാരം.
പരിമിതികൾ: ഭരണഘടന ശക്തമായ ഒരു സംവിധാനം നൽകുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അതിന്റെ ഫലപ്രാപ്തി അതിന്റെ വ്യവസ്ഥകളുടെ നടപ്പാക്കൽ ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിവിധ ഘടകങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. "അർദ്ധ-ഫെഡറൽ" സ്വഭാവം ഒരു ശക്തമായ കേന്ദ്രത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, ഇത് ചില കാഴ്ചപ്പാടുകളിൽ സംസ്ഥാന സ്വയംഭരണത്തിനുള്ള ഒരു പരിമിതിയായി കാണാൻ കഴിയും. ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി പ്രക്രിയ സങ്കീർണ്ണമാകാം.
കാരണവും ഫലവും (അധ്യായം 4 സംഗ്രഹം): ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിലെ അജനാധിപത്യപരവും നീതിരഹിതവുമായ നടപടികളെ അതിജീവിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹം ജനാധിപത്യത്തിന്റെയും ക്ഷേമത്തിന്റെയും തത്വങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ഒരു ഭരണഘടനയുടെ രൂപീകരണത്തിന് കാരണമായി. ഇന്ത്യയുടെ വിശാലമായ വൈവിധ്യം ഉൾക്കൊള്ളാനും ഐക്യം നിലനിർത്താനുമുള്ള ആവശ്യം ഒരു ഫെഡറൽ സംവിധാനം സ്വീകരിക്കുന്നതിന് കാരണമായി. അധികാര കേന്ദ്രീകരണം തടയുന്നതിനുള്ള ആശങ്ക സർക്കാരിന്റെ ശാഖകൾക്കിടയിൽ അധികാര വിഭജനം സ്ഥാപിക്കുന്നതിന് കാരണമായി.
ജനസംഖ്യയും ഡെമോഗ്രഫിയും
- ജനസംഖ്യ: ഒരു പ്രദേശത്ത് താമസിക്കുന്ന ആളുകളുടെ ആകെ എണ്ണം. അതിവേഗമുള്ള വളർച്ച ദാരിദ്ര്യം, തൊഴിലില്ലായ്മ, പോഷകാഹാരക്കുറവ് തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് കാരണമാകും. ഇന്ത്യയാണ് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ജനസംഖ്യയുള്ള രാജ്യം (2023-ൽ 142.86 കോടി, UNFPA).
- ഡെമോഗ്രഫി: ജനനനിരക്ക്, മരണനിരക്ക്, കുടിയേറ്റം, ജനസാന്ദ്രത എന്നിവ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ജനസംഖ്യാ ഘടന, ചലനാത്മകത, വികസനം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള ശാസ്ത്രീയ പഠനം.
- ശാഖകൾ:
- സാമൂഹിക ഡെമോഗ്രഫി: ജനസംഖ്യാ ഘടനയും മാറ്റങ്ങളും, കാരണങ്ങളും അനന്തരഫലങ്ങളും അന്വേഷിക്കുന്നു, സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക, രാഷ്ട്രീയ പാറ്റേണുകൾക്ക് ഊന്നൽ നൽകുന്നു.
- ഔദ്യോഗിക ഡെമോഗ്രഫി: ജനസംഖ്യാ മാറ്റത്തിന്റെ ഘടകങ്ങളെ അളക്കുകയും വിശകലനം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു, ഉദാ: സെൻസസ്.
- സെൻസസ്: ആളുകളുടെ വ്യവസ്ഥാപിതമായ വിവരശേഖരണം, ഇന്ത്യയിൽ സാധാരണയായി പത്ത് വർഷത്തിലൊരിക്കൽ നടത്തുന്നു, രജിസ്ട്രാർ ജനറലും സെൻസസ് കമ്മീഷണറുമാണ് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്.
ജനസംഖ്യാ സൂചകങ്ങൾ
- കുടിയേറ്റം: ആളുകൾ ഒരു പ്രദേശത്ത് നിന്ന് മറ്റൊരിടത്തേക്ക് സ്ഥിരമായോ താൽക്കാലികമായോ മാറുന്നത്.
- വിഭാഗങ്ങൾ: അന്താരാഷ്ട്ര കുടിയേറ്റം (രാജ്യ അതിർത്തികൾക്കപ്പുറം, ഉദാ: ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളിലേക്ക്); ആഭ്യന്തര കുടിയേറ്റം (ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ അതിർത്തിക്കുള്ളിൽ, ഉദാ: ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കിടയിൽ ആളുകൾ മാറുന്നത്).
- കാരണങ്ങൾ: മെച്ചപ്പെട്ട വരുമാനം, ഉയർന്ന സാമൂഹിക പദവി, തൊഴിൽ, വിദ്യാഭ്യാസം, ഉയർന്ന ജീവിത നിലവാരം.
- ഫലങ്ങൾ: ജനസംഖ്യാ ഘടനയിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തുന്നു, കൂടാതെ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക, സാംസ്കാരിക മാറ്റങ്ങൾക്ക് കാരണമാകും.
- ജനനനിരക്ക്: ഒരു വർഷത്തിൽ ആയിരം ജനങ്ങളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ജീവനുള്ള ജനനങ്ങളുടെ എണ്ണം.
- മരണനിരക്ക്: ഒരു വർഷത്തിൽ ആയിരം ജനങ്ങളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന മരണങ്ങളുടെ എണ്ണം.
- ശിശുമരണ നിരക്ക് (IMR): ആയിരം ജീവനുള്ള ജനനങ്ങളിൽ ഒരു വയസ്സിനുള്ളിൽ മരിക്കുന്ന ശിശുക്കളുടെ എണ്ണം.
- മാതൃമരണ നിരക്ക് (MMR): ആയിരം ജനനങ്ങളിൽ പ്രസവസമയത്ത് മരിക്കുന്ന സ്ത്രീകളുടെ എണ്ണം. ഉയർന്ന IMR ഉം MMR ഉം പിന്നോക്കാവസ്ഥയും ദാരിദ്ര്യവും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
- ജനസംഖ്യാ വളർച്ച: ജനനനിരക്കും മരണനിരക്കും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസമായി കണക്കാക്കുന്നു. ജനനനിരക്ക് കുറവും മരണനിരക്ക് കൂടുതലുമായിരിക്കുമ്പോൾ വളർച്ച മന്ദഗതിയിലാകുന്നു; ജനനനിരക്ക് മരണനിരക്കിനെക്കാൾ കൂടുമ്പോൾ വളർച്ച വർദ്ധിക്കുന്നു.
- ജനസാന്ദ്രത: ഒരു ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററിൽ താമസിക്കുന്ന ആളുകളുടെ ആകെ എണ്ണം. ഡൽഹിക്ക് ഏറ്റവും ഉയർന്നതും അരുണാചൽ പ്രദേശിന് ഏറ്റവും കുറഞ്ഞതുമായ സാന്ദ്രതയുണ്ട് (2011 സെൻസസ്).
- ജനസാന്ദ്രത കൂടിയ പ്രദേശങ്ങളിലെ പ്രശ്നങ്ങൾ: തുറന്ന സ്ഥലങ്ങളുടെ കുറവ്, മലിനീകരണം, ജലക്ഷാമം, തിക്കും തിരക്കും.
- സ്ത്രീ-പുരുഷ അനുപാതം: ആയിരം പുരുഷന്മാർക്ക് എത്ര സ്ത്രീകൾ എന്ന കണക്ക്.
- ശിശു ലിംഗാനുപാതം: 0-6 വയസ്സ് പ്രായത്തിലുള്ള ആയിരം പുരുഷന്മാർക്ക് എത്ര സ്ത്രീകൾ എന്ന കണക്ക്.
- കുറയാനുള്ള കാരണം: സ്ത്രീ ഭ്രൂണഹത്യ, ആൺകുട്ടികളോടുള്ള മുൻഗണന, പെൺകുട്ടികൾക്ക് മതിയായ ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം ലഭിക്കാത്തത് തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങളായിരിക്കാം.
- അനുപാതം കുറയുന്നത് മൂലമുള്ള സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങൾ: സാമൂഹിക അസന്തുലിതാവസ്ഥയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.
- പരിഹാരങ്ങൾ: പെൺകുട്ടികളുടെ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ച് അവബോധം വളർത്താനും, പെൺകുട്ടികൾക്ക് മികച്ച ആരോഗ്യ സംരക്ഷണവും വിദ്യാഭ്യാസവും നൽകാനും, സ്ത്രീകളെ ശാക്തീകരിക്കാനും NITI ആയോഗ് ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു.
- ആയുർദൈർഘ്യം: ഓരോ പ്രായത്തിലുള്ളവരുടെയും മരണനിരക്ക് കണക്കാക്കി ഒരാൾ ശരാശരി എത്രകാലം ജീവിക്കുമെന്ന് കണക്കാക്കുന്നതാണ് ആയുർദൈർഘ്യം.
- കേരളത്തിലെ ഉയർന്ന ആയുർദൈർഘ്യം: ഉയർന്ന സാക്ഷരതാ നിരക്ക്, ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം, വികേന്ദ്രീകൃത പൊതുജനാരോഗ്യ നയം, ശുചിത്വം, ഭക്ഷണ ലഭ്യത, പൊതുവിതരണം എന്നിവയാണ് ഇതിന് കാരണം. വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന പ്രായമായ ജനസംഖ്യ കാരണം കേരളം 2013-ൽ ഒരു 'സംസ്ഥാന വയോജന നയം' രൂപീകരിച്ചു.
- പ്രായം ഘടന: വ്യത്യസ്ത പ്രായ വിഭാഗങ്ങളിലുള്ള ആളുകളുടെ അനുപാതം (കുട്ടികൾ 0-14, യുവജനങ്ങൾ 15-59, പ്രായമായവർ 60-ന് മുകളിൽ).
- സ്വാധീനിക്കുന്ന ഘടകങ്ങൾ: ജനന/മരണ നിരക്കുകൾ, ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം, രോഗങ്ങൾ, ആയുർദൈർഘ്യം.
- വാർദ്ധക്യം വരുന്ന ജനസംഖ്യ: യുവജന വിഭാഗത്തെക്കാൾ പ്രായമായവരുടെ അനുപാതം കൂടുതലായിരിക്കുമ്പോൾ.
- ഇന്ത്യയുടെ ഘടന (2011): യുവജനങ്ങളുടെ അനുപാതം ഉയർന്നതും പ്രായമായവരുടെ അനുപാതം കുറവുമാണ്. ഇത് സാമ്പത്തിക വളർച്ചയ്ക്ക് സാധ്യതയുള്ള ഒരു തൊഴിൽ ശക്തി നൽകുന്നു, അതിനാൽ യുവാക്കൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും ആരോഗ്യ സംരക്ഷണത്തിലും ഊന്നൽ നൽകേണ്ടതും പ്രായമായവർക്ക് സാമൂഹിക സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കേണ്ടതും ആവശ്യമാണ്.
- ആശ്രിതത്വ അനുപാതം: ആശ്രിത ജനസംഖ്യയെ (15 വയസ്സിന് താഴെയുള്ളവരും 64 വയസ്സിന് മുകളിലുള്ളവരും) തൊഴിലെടുക്കുന്ന ജനസംഖ്യയുമായി (15-64) താരതമ്യം ചെയ്യുന്നു.
- ഉയർന്ന ആശ്രിതത്വ അനുപാതം: തൊഴിലെടുക്കാൻ കഴിവുള്ള ജനസംഖ്യയ്ക്ക് വലിയ ഭാരം എന്ന് അർത്ഥമാക്കുന്നു.
- കുറഞ്ഞ ആശ്രിതത്വ അനുപാതം (ജനസംഖ്യാപരമായ ലാഭവിഹിതം): തൊഴിലെടുക്കാൻ കഴിവുള്ള ജനസംഖ്യയിൽ തൊഴിലില്ലാത്തവരെക്കാൾ കൂടുതൽ തൊഴിലുള്ളവർ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ സംഭവിക്കുന്നു, ഇത് സാമ്പത്തിക പുരോഗതിയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. എന്നാൽ, തൊഴിലെടുക്കുന്ന ജനസംഖ്യക്ക് പ്രായമാകുമ്പോൾ ഇത് സ്ഥിരമല്ല.
ദേശീയ ജനസംഖ്യാ നയം 2000
സുസ്ഥിര സാമ്പത്തിക വളർച്ച, സാമൂഹിക പുരോഗതി, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം എന്നിവ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനായി 2045-ഓടെ ജനസംഖ്യയെ ക്രമീകരിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്നു. 1952-ൽ സർക്കാർ സ്പോൺസർ ചെയ്ത കുടുംബ ആസൂത്രണ പരിപാടി അവതരിപ്പിച്ച ആദ്യ വികസ്വര രാജ്യമാണ് ഇന്ത്യ.
കാരണവും ഫലവും (അധ്യായം 5 സംഗ്രഹം): ജനസംഖ്യാ പ്രവണതകളെ ജനനനിരക്ക്, മരണനിരക്ക്, കുടിയേറ്റം എന്നിവ സ്വാധീനിക്കുന്നു. ഈ ജനസംഖ്യാ ഘടകങ്ങൾ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക പുരോഗതി, വിഭവ വിനിയോഗം, സുസ്ഥിര വികസനം എന്നിവയിൽ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നു. ഭാവിയിലെ സ്ഥിരതയ്ക്കും വളർച്ചയ്ക്കും വേണ്ടി ഈ പ്രവണതകളെ നിയന്ത്രിക്കാനാണ് ദേശീയ ജനസംഖ്യാ നയം പോലുള്ളവ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
സാമൂഹിക ജീവിതം (അധ്യായം 3)