സോഷ്യൽ സയൻസ് I
അദ്ധ്യായം 6: സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായുള്ള ബഹുജന മുന്നേറ്റം
2 മാർക്കിന്റെ ചോദ്യങ്ങളും ഉത്തരങ്ങളും
-
അടിച്ചമർത്തുന്ന 1919-ലെ റൗലറ്റ് നിയമത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട രണ്ട് വ്യവസ്ഥകൾ എന്തൊക്കെയായിരുന്നു?
- ആരെയും വാറന്റില്ലാതെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യാമായിരുന്നു.
- ആരെയും വിചാരണ കൂടാതെ തടവിലിടാമായിരുന്നു.
-
ഇന്ത്യയിലെ ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം വ്യക്തമാക്കുക.
- ഖലീഫയുടെ അധികാരങ്ങൾ പുനഃസ്ഥാപിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ഈ പ്രസ്ഥാനം ആരംഭിച്ചത്.
- പരാജയപ്പെട്ട തുർക്കിയുമായി ഒപ്പുവെച്ച സെവ്റസ് ഉടമ്പടി പ്രകാരം, ഇസ്ലാമിക ലോകത്തിന്റെ ആത്മീയ നേതാവായ ഖലീഫയുടെ അധികാരങ്ങൾ വെട്ടിക്കുറച്ചിരുന്നു.
3 മാർക്കിന്റെ ചോദ്യങ്ങളും ഉത്തരങ്ങളും
-
1929-ലെ ലാഹോർ കോൺഗ്രസ് സമ്മേളനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പ്രാധാന്യം വിശദീകരിക്കുക.
- കോൺഗ്രസ് ആദ്യമായി പൂർണ്ണ സ്വാതന്ത്ര്യം (പൂർണ്ണ സ്വരാജ്) ആവശ്യപ്പെട്ടു.
- ഈ ലക്ഷ്യം നേടുന്നതിനായി ഒരു ബഹുജന പ്രസ്ഥാനം ആരംഭിക്കാൻ മഹാത്മാഗാന്ധിയെ ചുമതലപ്പെടുത്തി.
- ത്രിവർണ്ണ പതാക ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിച്ചു.
- 1930 ജനുവരി 26 ഇന്ത്യയിലുടനീളം 'സ്വാതന്ത്ര്യദിനമായി' ആഘോഷിക്കാൻ കോൺഗ്രസ് തീരുമാനിച്ചു.
-
സ്വരാജ് പാർട്ടിയുടെ ആശയവും ലക്ഷ്യവും എന്തായിരുന്നു, അത് നിസ്സഹകരണ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരുന്നു?
- സി.ആർ. ദാസ്, മോത്തിലാൽ നെഹ്റു തുടങ്ങിയ നേതാക്കൾ നിയമസഭകൾ ബഹിഷ്കരിക്കുന്നതിനെ എതിർത്തുകൊണ്ട് 1923-ൽ ഈ പാർട്ടി രൂപീകരിച്ചു.
- നിയമസഭകളെ രാഷ്ട്രീയ വിയോജിപ്പ് പ്രകടിപ്പിക്കാനുള്ള വേദിയായി ഉപയോഗിക്കുക എന്നതായിരുന്നു അവരുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.
- അവർ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ പങ്കെടുത്തു, അംഗങ്ങളായി, ഗവൺമെന്റിന്റെ ജനവിരുദ്ധ നയങ്ങളെ വിജയകരമായി തുറന്നുകാട്ടി.
5 മാർക്കിന്റെ ചോദ്യങ്ങളും ഉത്തരങ്ങളും
-
ഗാന്ധിജി ഇന്ത്യയിൽ പങ്കെടുത്ത ആദ്യകാല മൂന്ന് സമരങ്ങളുടെ (1917–1918) സ്വഭാവം വിവരിക്കുക, അവയുടെ പ്രധാന ഫലം വ്യക്തമാക്കുക.
- ചമ്പാരൻ (1917, ബീഹാർ): യൂറോപ്യൻ തോട്ടമുടമകൾ ചൂഷണം ചെയ്തിരുന്ന നീലക്കർഷകർ നേരിടുന്ന പ്രശ്നങ്ങളിൽ ഗാന്ധിജി ഇടപെട്ടു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇടപെടൽ ഒരു കമ്മീഷനെ നിയമിക്കാൻ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകൂടത്തെ പ്രേരിപ്പിച്ചു, കർഷകരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ വലിയൊരളവിൽ പരിഹരിക്കപ്പെട്ടു.
- അഹമ്മദാബാദ് (1918, ഗുജറാത്ത്): കൂലി വർദ്ധനവ് ആവശ്യപ്പെട്ട് തുണിമിൽ തൊഴിലാളികൾ നടത്തിയ സമരത്തിൽ ഗാന്ധിജി പങ്കെടുത്തു, തൊഴിലാളികളുടെ വേതനം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി നിരാഹാര സമരം ഉപയോഗിച്ചു.
- ഖേഡ (1918, ഗുജറാത്ത്): പ്രകൃതിക്ഷോഭം കാരണം നികുതി അടയ്ക്കാൻ കഴിയാതിരുന്നതിനാൽ നികുതിയിളവ് ആവശ്യപ്പെട്ട കർഷകർക്കായി അദ്ദേഹം പോരാടി. സർക്കാർ ഒടുവിൽ ഇളവ് അനുവദിച്ചു.
- ഫലം: ഈ സമരങ്ങളിലൂടെ, മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ആശയവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഹിംസാത്മക സത്യാഗ്രഹവും ഇന്ത്യക്കാർക്ക് പരിചിതമായി.
-
നിയമലംഘന പ്രസ്ഥാനത്തിൽ (Civil Disobedience Movement) ജനസംഖ്യയിലെ വിവിധ വിഭാഗങ്ങൾ എങ്ങനെ പങ്കെടുത്തു എന്ന് വിശദീകരിക്കുക.
- വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഇന്ത്യ: 'അതിർത്തി ഗാന്ധി' എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗാഫർ ഖാന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഖുദായ് ഖിദ്മത്ഗർ എന്ന സന്നദ്ധ സേനയെ സംഘടിപ്പിച്ചു.
- കർഷകർ: സർക്കാരിന് നികുതിയും ഭൂവുടമകൾക്ക് പാട്ടവും നൽകാൻ വിസമ്മതിച്ചുകൊണ്ട് പങ്കെടുത്തു.
- തൊഴിലാളികൾ: മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ഷോലാപ്പൂരിൽ നടന്ന അക്രമാസക്തമായ തൊഴിലാളി പണിമുടക്ക് പോലെ റെയിൽവേ, തുറമുഖങ്ങൾ, ഖനികൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ പണിമുടക്കുകളിൽ ഏർപ്പെട്ടു.
- ആദിവാസി ജനത: വിഭവങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ വനങ്ങളിലേക്ക് പോയി ബ്രിട്ടീഷ് വനനിയമങ്ങളെ ധിക്കരിച്ചു.
- വ്യാപാരികളും വ്യവസായികളും: ഇറക്കുമതി ചെയ്ത ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ വാങ്ങാനോ വിൽക്കാനോ വിസമ്മതിച്ചു.
- സ്ത്രീകൾ: ഉപ്പുണ്ടാക്കിയും വിദേശ സാധനങ്ങൾ വിൽക്കുന്ന കടകൾ പിക്കറ്റ് ചെയ്തും സജീവമായി പങ്കെടുത്തു; റാണി ഗൈഡിൻലിയുവിനെപ്പോലുള്ള വ്യക്തികൾ പ്രമുഖരായിരുന്നു.
8 മാർക്കിന്റെ ചോദ്യങ്ങളും ഉത്തരങ്ങളും
- ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യാ സമരം മുൻകാല ബഹുജന പ്രസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്ന്
കാര്യമായി വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരുന്നു. ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യാ സമരത്തിന്റെ പ്രധാന
സ്വഭാവങ്ങളും പെട്ടെന്നുണ്ടായ പ്രത്യാഘാതങ്ങളും ചർച്ച ചെയ്യുക.
- മന്ത്രം: 1942 ഓഗസ്റ്റ് 8-ന് ഗാന്ധിജിയുടെ 'പ്രവർത്തിക്കുക അല്ലെങ്കിൽ മരിക്കുക' എന്ന മന്ത്രത്തോടെയാണ് സമരം ആരംഭിച്ചത്.
- നേതൃത്വവും വ്യാപനവും: ഗാന്ധിജി ഉൾപ്പെടെയുള്ള നേതാക്കളെ ഉടൻ ജയിലിലടച്ചെങ്കിലും, വിദ്യാർത്ഥികൾ, യുവാക്കൾ, തൊഴിലാളികൾ, സ്ത്രീകൾ എന്നിവർ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോയ സമരം രാജ്യമെമ്പാടും വ്യാപിച്ചു.
- ലക്ഷ്യങ്ങൾ: പ്രതിഷേധക്കാർ പോസ്റ്റ് ഓഫീസുകൾ, ടെലിഗ്രാഫ് ഓഫീസുകൾ, റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകൾ എന്നിവ ലക്ഷ്യമിട്ടു.
- ഒളിവിലെ പ്രവർത്തനം: ജയപ്രകാശ് നാരായൺ, അരുണ ആസഫ് അലി തുടങ്ങിയ നേതാക്കൾ ഒളിവിൽ നിന്ന് സമരം നയിക്കുകയും കോൺഗ്രസ് റേഡിയോയിലൂടെ ആശയവിനിമയം നടത്തുകയും ചെയ്തു.
- അക്രമം: അക്രമം നടന്നുവെങ്കിലും, ഗാന്ധിജി അതിനെ അപലപിച്ചില്ല, പകരം സർക്കാർ ക്രൂരതയാണ് ജനങ്ങളെ പ്രകോപിപ്പിച്ചതെന്ന് ആരോപിച്ചു.
- സമാന്തര ഗവൺമെന്റുകൾ: ബ്രിട്ടീഷ് നിയന്ത്രണത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിച്ച ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ താൽക്കാലികമോ സമാന്തരമോ ആയ ഗവൺമെന്റുകൾ സ്ഥാപിച്ചു.
- സമാന്തര ഗവൺമെന്റുകളുടെ ഉദാഹരണങ്ങൾ: ബല്ലിയ (ചിത്തു പാണ്ഡേയുടെ കീഴിൽ), സത്താറ (നാനാ പാട്ടീലിന്റെ കീഴിൽ, 1945 വരെ നീണ്ടുനിന്നു), താംലൂക്ക് (ഒരു വർഷം നീണ്ടുനിന്നു) എന്നിവിടങ്ങളിൽ സ്ഥാപിച്ചു.
- പ്രാധാന്യം: സമരം സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ ഒരു അടിയന്തര ലക്ഷ്യമാക്കി മാറ്റുകയും അധികാര കൈമാറ്റം അനിവാര്യമാക്കുകയും ചെയ്തു.
അദ്ധ്യായം 7: സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയുടെ നേർക്കാഴ്ചകൾ
2 മാർക്കിന്റെ ചോദ്യങ്ങളും ഉത്തരങ്ങളും
-
ബഹിരാകാശ ഗവേഷണ രംഗത്ത് സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയുടെ രണ്ട് പ്രധാന നേട്ടങ്ങൾ പട്ടികപ്പെടുത്തുക.
- 1975 ഏപ്രിൽ 19-ന് ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യത്തെ കൃത്രിമോപഗ്രഹമായ ആര്യഭട്ട വിക്ഷേപിച്ചു.
- ചന്ദ്രയാൻ I, ചന്ദ്രയാൻ II, ചന്ദ്രയാൻ III തുടങ്ങിയ ചാന്ദ്ര പര്യവേക്ഷണ ദൗത്യങ്ങൾ. (അല്ലെങ്കിൽ, 2013-ലെ മംഗൾയാൻ ദൗത്യം).
-
ചേരിചേരാ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ (NAM) പ്രധാന തത്വങ്ങൾ എന്തൊക്കെയായിരുന്നു?
- യുഎസ് അല്ലെങ്കിൽ സോവിയറ്റ് ശക്തി ചേരികളിൽ (ശീതയുദ്ധകാലം) ചേരാതെ ഒരു സ്വതന്ത്ര നിലപാട് ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ഒരു വിദേശനയത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയായിരുന്നു ഇത്.
- ലോകസമാധാനം ലക്ഷ്യമിട്ട് ഇന്ത്യയുടെ നേതൃത്വത്തിലാണ് ഇത് രൂപീകരിച്ചത്.
3 മാർക്കിന്റെ ചോദ്യങ്ങളും ഉത്തരങ്ങളും
-
സ്വാതന്ത്ര്യം നേടിയ ഉടൻ ഇന്ത്യ നേരിട്ട പ്രധാന വെല്ലുവിളികൾ പട്ടികപ്പെടുത്തുക.
- അഭയാർത്ഥികളുടെ പുനരധിവാസം.
- നാട്ടുരാജ്യങ്ങളുടെ സംയോജനം.
- പോർച്ചുഗീസ്, ഫ്രഞ്ച് പ്രദേശങ്ങളെ ഇന്ത്യൻ യൂണിയനിൽ ചേർക്കൽ.
- ഭാഷാ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ പുനഃസംഘടന.
- ഇന്ത്യൻ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ ശക്തിപ്പെടുത്തൽ.
- ഒരു സ്വതന്ത്ര വിദേശനയം രൂപീകരിക്കൽ.
-
പഞ്ചവത്സര പദ്ധതികൾക്കിടയിൽ വിദേശ സഹായത്തോടെ പൊതുമേഖലയിൽ സ്ഥാപിച്ച ഇരുമ്പുരുക്ക് വ്യവസായശാലകൾ തിരിച്ചറിയുക, അവരെ സഹായിച്ച രാജ്യങ്ങളുടെ പേര് പറയുക.
- റൂർക്കേല (ഒഡീഷ) – ജർമ്മനിയുടെ സഹായം.
- ഭിലായ് (ഛത്തീസ്ഗഡ്) – സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ സഹായം.
- ദുർഗാപൂർ (പശ്ചിമ ബംഗാൾ) – യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡത്തിന്റെ സഹായം. (4. ബൊക്കാറോ (ജാർഖണ്ഡ്) – സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ സഹായം).
5 മാർക്കിന്റെ ചോദ്യങ്ങളും ഉത്തരങ്ങളും
-
1947-നു ശേഷം ശേഷിക്കുന്ന ഫ്രഞ്ച്, പോർച്ചുഗീസ് പ്രദേശങ്ങളെ മോചിപ്പിക്കാൻ ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ നടത്തിയ ശ്രമങ്ങൾ വിശദീകരിക്കുക.
- അതത് പ്രദേശങ്ങളിൽ വിദേശ ശക്തികൾക്കെതിരെ ജനകീയ പ്രതിഷേധം ശക്തമായി.
- ഫ്രഞ്ച് പ്രദേശങ്ങൾ: ഇന്ത്യൻ ഗവൺമെന്റിന്റെ അഭ്യർത്ഥന മാനിച്ച്, ഫ്രാൻസ് 1954-ൽ ഇന്ത്യ വിടാൻ സമ്മതിച്ചു. പോണ്ടിച്ചേരി, മാഹി, യാനം, കാരയ്ക്കൽ, ചന്ദ്രനഗർ തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങൾ കേന്ദ്രഭരണത്തിൻ കീഴിലായി.
- പോർച്ചുഗീസ് പ്രദേശങ്ങൾ: ഗോവ, ദാമൻ, ദിയു എന്നിവ വിട്ടുകൊടുക്കാൻ പോർച്ചുഗൽ വിസമ്മതിച്ചു.
- 1954-ൽ, ഒരു ജനകീയ മുന്നേറ്റത്തെത്തുടർന്ന് ദാദ്ര, നഗർ ഹവേലി എന്നിവിടങ്ങളിലെ പോർച്ചുഗീസ് ആധിപത്യം അവസാനിച്ചു.
- 1961-ൽ സൈനിക നടപടിയിലൂടെ ഗോവ, ദാമൻ, ദിയു എന്നീ പ്രദേശങ്ങളെ മോചിപ്പിച്ച് ഇന്ത്യൻ യൂണിയനിൽ ലയിപ്പിച്ചു.
-
കേരളത്തിൽ നടപ്പിലാക്കിയ ഭൂപരിഷ്കരണ നിയമങ്ങളുടെ പ്രധാന ഫലങ്ങൾ സംഗ്രഹിക്കുക.
- കൈവശം വെക്കാവുന്ന ഭൂമിക്ക് ഒരു പരിധി നിശ്ചയിച്ചു (ഭൂപരിധി).
- ജന്മി സമ്പ്രദായം നിർത്തലാക്കി.
- കുടിയാന്മാർക്ക് കൃഷിഭൂമിയിൽ സ്ഥിരം ഉടമസ്ഥാവകാശം ലഭിച്ചു.
- കാർഷിക മേഖലയിൽ നിലനിന്നിരുന്ന ചൂഷണവും അസമത്വവും ഒരു പരിധി വരെ ഇല്ലാതാക്കി.
- ഇത് ദാരിദ്ര്യ നിർമ്മാർജ്ജനത്തിനും ഭക്ഷ്യോത്പാദനം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും സഹായിച്ചു.
8 മാർക്കിന്റെ ചോദ്യങ്ങളും ഉത്തരങ്ങളും
- വിവിധ കമ്മീഷനുകളിലൂടെയും നയങ്ങളിലൂടെയും സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യ വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്ത് കൈവരിച്ച പുരോഗതി വിശകലനം ചെയ്യുക.
- അടിസ്ഥാനം: ആധുനിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് അടിത്തറ പാകിയത് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്താണ്, എന്നാൽ സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തര സർക്കാർ ഈ സംവിധാനത്തെക്കുറിച്ച് പഠിക്കാൻ വിവിധ കമ്മീഷനുകളെ നിയമിച്ചു.
- ഡോ. രാധാകൃഷ്ണൻ കമ്മീഷൻ (1948): പ്രധാന ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രം സർവ്വകലാശാലാ വിദ്യാഭ്യാസം ആയിരുന്നു.
- ഡോ. ലക്ഷ്മണസ്വാമി മുതലിയാർ കമ്മീഷൻ (1952): പ്രധാന ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രം സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസം ആയിരുന്നു.
- ഡോ. ഡി.എസ്. കോത്താരി കമ്മീഷൻ (1964): ഒരു ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ രീതി സ്ഥാപിക്കുന്നതിലാണ് ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചത്.
- ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം (1986): പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും തൊഴിലധിഷ്ഠിത വിദ്യാഭ്യാസത്തിലുമായിരുന്നു ശ്രദ്ധ.
- ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം (2020): പ്രീ-പ്രൈമറി മുതൽ ഹയർസെക്കൻഡറി വരെയും ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസത്തെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
- ശാസ്ത്രവും സാങ്കേതികവിദ്യയും: IIT, AIIMS, BARC, ISRO തുടങ്ങിയ അറിവിന്റെ വിപ്ലവത്തിന് വഴിയൊരുക്കുന്ന നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് സർക്കാർ അടിത്തറയിട്ടു.
- ബഹിരാകാശ ഗവേഷണം: ദേശീയ വികസനത്തിനായി ബഹിരാകാശ സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിക്കാനുള്ള ശേഷി വികസിപ്പിച്ചു, ആര്യഭട്ട വിക്ഷേപണം (1975), ചാന്ദ്ര ദൗത്യങ്ങൾ (ചന്ദ്രയാൻ) തുടങ്ങിയ നേട്ടങ്ങൾ ഇതിന് ഉദാഹരണമാണ്.
അദ്ധ്യായം 8: ജനാധിപത്യം: ഒരു ഇന്ത്യൻ അനുഭവം
2 മാർക്കിന്റെ ചോദ്യങ്ങളും ഉത്തരങ്ങളും
-
ലയന ഉടമ്പടിയും (Instrument of Accession) ലയന കരാറും (Merger Agreement) തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം വിശദീകരിക്കുക.
- ലയന ഉടമ്പടി: നാട്ടുരാജ്യങ്ങൾ ഇന്ത്യൻ യൂണിയനിൽ ലയിക്കാൻ സമ്മതിച്ചെങ്കിലും ആന്തരിക സ്വയംഭരണത്തിനുള്ള അവകാശം നിലനിർത്താൻ അനുവദിക്കപ്പെട്ടു.
- ലയന കരാർ: ഈ കരാർ പ്രകാരം നാട്ടുരാജ്യം ഇന്ത്യൻ യൂണിയനിൽ പൂർണ്ണമായി ലയിക്കുകയും, അതുവഴി സ്വയംഭരണത്തിനുള്ള അവകാശം ഇല്ലാതാവുകയും ചെയ്തു.
-
എന്താണ് അഴിമതി, അത് തടയാനുള്ള ഒരു പ്രധാന മാർഗ്ഗം ഏതാണ്?
- നിയമപരമായി ലഭിക്കേണ്ട പ്രതിഫലത്തിന് പുറമേ ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള അധികാരമോ സ്ഥാനമോ ഉപയോഗിക്കുകയും പണമോ മറ്റ് പ്രതിഫലങ്ങളോ സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് അഴിമതി.
- തടയാനുള്ള മാർഗ്ഗങ്ങൾ: ശക്തമായ ഒരു നിയമവ്യവസ്ഥ സ്ഥാപിക്കുക, അഴിമതി അന്വേഷണ സംവിധാനങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുക, രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ സാമ്പത്തിക സ്രോതസ്സുകൾ സുതാര്യമാക്കുക.
3 മാർക്കിന്റെ ചോദ്യങ്ങളും ഉത്തരങ്ങളും
-
ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ ചാരായ വിരുദ്ധ സമരം എങ്ങനെ ഒരു വിശാലമായ സ്ത്രീ വിമോചന പ്രസ്ഥാനമായി പരിണമിച്ചു?
- 1990-കളിൽ നെല്ലൂർ ജില്ലയിൽ ചാരായത്തിന്റെ (മദ്യം) വ്യാപകമായ ഉപയോഗത്തിനെതിരായ ഒരു പ്രതിഷേധമായാണ് ഈ പ്രസ്ഥാനം ആരംഭിച്ചത്.
- ചാരായത്തിന്റെ ഉപയോഗം ഗാർഹിക പീഡനം, സ്ത്രീകൾക്കെതിരായ അതിക്രമങ്ങൾ, ദാരിദ്ര്യം എന്നിവയ്ക്ക് കാരണമായി.
- പിന്നീട് ഈ പ്രസ്ഥാനം സ്ത്രീകൾ നേരിടുന്ന വിവിധ പ്രശ്നങ്ങളെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രതിഷേധമായി പരിണമിച്ചു.
- ഇവയിൽ ലൈംഗിക പീഡനം, പൊതുസ്ഥലങ്ങളിലെ അതിക്രമങ്ങൾ, ലിംഗവിവേചനം എന്നിവയ്ക്കെതിരായ പോരാട്ടവും ഉൾപ്പെടുന്നു.
-
കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന ബന്ധങ്ങളിലെ വിവാദങ്ങൾക്കും പിരിമുറുക്കങ്ങൾക്കും കാരണമായ മൂന്ന് ഘടകങ്ങൾ പട്ടികപ്പെടുത്തുക.
- ഭരണഘടന കേന്ദ്രത്തിന് കൂടുതൽ അധികാരം നൽകുന്നു, തുടർന്നുള്ള കേന്ദ്ര ഗവൺമെന്റുകൾ പലപ്പോഴും സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് നൽകിയിട്ടുള്ള അവകാശങ്ങളിൽ ഇടപെടുന്നു.
- സംസ്ഥാന ഗവൺമെന്റുകളുടെ സ്വയംഭരണ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ കേന്ദ്ര ഗവൺമെന്റ് നേരിട്ടും ഗവർണർമാർ വഴിയും ഇടപെടുന്നത്.
- കേന്ദ്രത്തിലും സംസ്ഥാനങ്ങളിലും വ്യത്യസ്ത രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾ ഭരിക്കുമ്പോൾ ഗവർണറുടെ പങ്ക് വിവാദമാകുന്നു.
- ഗവർണറുടെ റിപ്പോർട്ടിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളെ പിരിച്ചുവിടാൻ രാഷ്ട്രപതി ആർട്ടിക്കിൾ 356 വിവാദപരമായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
5 മാർക്കിന്റെ ചോദ്യങ്ങളും ഉത്തരങ്ങളും
-
ഇന്ത്യയിൽ ദളിത് പാന്തേഴ്സ് പ്രസ്ഥാനം രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ച പശ്ചാത്തലവും ലക്ഷ്യങ്ങളും വിവരിക്കുക.
- പശ്ചാത്തലം: സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം തങ്ങളെ മുഖ്യധാരാ സമൂഹത്തിൽ നിന്ന് മാറ്റിനിർത്തുകയും അർഹമായ അവകാശങ്ങൾ നിഷേധിക്കുകയും ചെയ്തു എന്ന വികാരത്തിൽ നിന്നാണ് ദളിത് പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ ഉയർന്നുവന്നത്.
- ദളിത് സമുദായങ്ങൾ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും തൊഴിലിലുമുള്ള പിന്നോക്കാവസ്ഥ, സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവുമായ അസമത്വം, ഭൂരഹിതാവസ്ഥ എന്നിവ നേരിട്ടു.
- രൂപീകരണം: 1972-ൽ മഹാരാഷ്ട്രയിലെ നഗരപ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വിദ്യാസമ്പന്നരായ ദളിത് യുവാക്കളാണ് ദളിത് പാന്തേഴ്സ് പ്രസ്ഥാനം രൂപീകരിച്ചത്.
- സ്വാധീനം: സാമൂഹ്യനീതി, സമത്വം, ജാതി നിർമ്മാർജ്ജനം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള ഡോ. ബി.ആർ. അംബേദ്കറുടെ ആശയങ്ങളിൽ നിന്ന് ഈ പ്രസ്ഥാനം പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടു.
- ലക്ഷ്യങ്ങൾ/പ്രവർത്തനങ്ങൾ: അവർ ജാതി വിവേചനത്തിനെതിരെ ശക്തമായ ചെറുത്തുനിൽപ്പും, പോലീസ് അതിക്രമങ്ങൾക്കെതിരെ വൻ പൊതു പ്രതിഷേധങ്ങളും സംഘടിപ്പിച്ചു, ദളിത് ജീവിതം സാഹിത്യത്തിന്റെയും സിനിമയുടെയും പ്രമേയമാക്കി.
-
വിവരാവകാശ പ്രസ്ഥാനം (RTI) ഇന്ത്യയിൽ ജനാധിപത്യത്തെ എങ്ങനെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു എന്ന് വിശദീകരിക്കുക.
- നിയമനിർമ്മാണം: 2005-ൽ ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റ് വിവരാവകാശ നിയമം പാസാക്കി, ഇത് പൊതു അധികാരികളിൽ നിന്ന് വിവരങ്ങൾ നേടാനുള്ള പൗരന്മാരുടെ അവകാശം ഉറപ്പാക്കുന്നു.
- സുതാര്യത: ജനാധിപത്യത്തിൽ സുതാര്യത അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്, പൊതു കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് പൗരന്മാർക്ക് ആധികാരിക വിവരങ്ങൾ നൽകാൻ വിവരാവകാശ നിയമം സഹായിക്കുന്നു.
- അഴിമതി നിർമ്മാർജ്ജനം: ഭരണരംഗത്തെ അഴിമതി തുടച്ചുനീക്കാൻ ഈ നിയമം ആവശ്യമാണ്.
- ഉത്ഭവം: പൊതുമരാമത്ത് പണികളിൽ പൊതു പണം ദുരുപയോഗം ചെയ്യപ്പെടുന്നു എന്ന സംശയത്തെത്തുടർന്നാണ് ഈ പ്രസ്ഥാനം (മസ്ദൂർ കിസാൻ ശക്തി സംഘാതൻ, MKSS, 1990) ആരംഭിച്ചത്.
- ഉത്തരവാദിത്തം: 30 ദിവസത്തിനകം (അല്ലെങ്കിൽ നിർണ്ണായക സാഹചര്യങ്ങളിൽ 48 മണിക്കൂറിനകം) വിവരങ്ങൾ നൽകണമെന്ന് നിയമം അനുശാസിക്കുന്നു, വിവരം ലഭിച്ചില്ലെങ്കിൽ പൗരന്മാർക്ക് അപ്പീൽ നൽകാം, ഇത് സർക്കാർ ഉത്തരവാദിത്തം ഉറപ്പാക്കുന്നു.
8 മാർക്കിന്റെ ചോദ്യങ്ങളും ഉത്തരങ്ങളും
- പഞ്ചാബ്, ജമ്മു-കശ്മീർ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച്
ഇന്ത്യയിൽ ഉയർന്നുവന്ന പ്രധാന വിഘടനവാദ പ്രസ്ഥാനങ്ങളെക്കുറിച്ചും
നടപ്പിലാക്കിയ പരിഹാരങ്ങളെക്കുറിച്ചും ചർച്ച ചെയ്യുക.
- ഖലിസ്ഥാൻ വാദം (പഞ്ചാബ്): ഒരു തീവ്രവാദ വിഭാഗത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ സിഖ് സമുദായത്തിനായി ഒരു പ്രത്യേക രാഷ്ട്രം (ഖലിസ്ഥാൻ) ആവശ്യപ്പെട്ടുകൊണ്ട് ഉയർന്നുവന്നു.
- പഞ്ചാബിലെ സംഘർഷം: തീവ്രവാദികൾ സായുധ മാർഗ്ഗങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചു, സുവർണ്ണക്ഷേത്രത്തെ അവരുടെ കേന്ദ്രമാക്കി, ഇത് 1984-ൽ 'ഓപ്പറേഷൻ ബ്ലൂസ്റ്റാറി'ലേക്ക് നയിച്ചു.
- പഞ്ചാബിലെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ: പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാഗാന്ധി വധിക്കപ്പെട്ടു, തുടർന്ന് വൻതോതിലുള്ള സിഖ് വിരുദ്ധ കലാപങ്ങൾ നടന്നു.
- പഞ്ചാബിലെ പരിഹാരം: 1985-ൽ പഞ്ചാബ് ഉടമ്പടി (രാജീവ് ഗാന്ധിയും ഹർചന്ദ് സിംഗ് ലോംഗോവാളും) ഒപ്പുവെച്ചതിനും തുടർന്നുള്ള ഫലപ്രദമായ ജനാധിപത്യ പ്രക്രിയകൾക്കും ശേഷം വിഘടനവാദം ഇല്ലാതാക്കുകയും സമാധാനം പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു.
- ജമ്മു-കശ്മീർ വിഘടനവാദം: കശ്മീരിനെ ഒരു സ്വതന്ത്ര രാഷ്ട്രമാക്കാനോ പാകിസ്ഥാനിൽ ചേരാനോ വേണ്ടി പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ പ്രവർത്തിച്ചു, പലപ്പോഴും സായുധ കലാപങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചു.
- മുൻ പദവി (ജമ്മു-കശ്മീർ): ഭരണഘടനയുടെ 370-ാം അനുച്ഛേദപ്രകാരം സംസ്ഥാനത്തിന് പ്രത്യേക അവകാശങ്ങൾ നൽകിയിരുന്നു.
- ജമ്മു-കശ്മീരിലെ പരിഹാരം: 2019-ൽ കേന്ദ്ര സർക്കാർ 370-ാം അനുച്ഛേദപ്രകാരമുള്ള പ്രത്യേക അവകാശങ്ങൾ റദ്ദാക്കി.
- പുനഃസംഘടന: ജമ്മു-കശ്മീരിന്റെ സംസ്ഥാന പദവി റദ്ദാക്കുകയും അതിനെ രണ്ട് കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളായി (ജമ്മു-കശ്മീർ, ലഡാക്ക്) പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
- വടക്കുകിഴക്കൻ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ: മിസോ നാഷണൽ ഫ്രണ്ട് (ലാൽഡെംഗ, ഒരു പ്രത്യേക രാഷ്ട്രം ആവശ്യപ്പെട്ടു, അതിന്റെ ഫലമായി 1986-ൽ മിസോറാമിന് പൂർണ്ണ സംസ്ഥാന പദവി ലഭിച്ചു), നാഗാ നാഷണൽ കൗൺസിൽ (ഫിസോ, 2015-ലെ നാഗാ സമാധാന ഉടമ്പടിക്ക് കാരണമായി) എന്നിവയും മറ്റ് പ്രസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
അദ്ധ്യായം 9: ഇന്ത്യൻ സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥയെ അറിയാം
2 മാർക്കിന്റെ ചോദ്യങ്ങളും ഉത്തരങ്ങളും
-
ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച്, മതം, ജാതി എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള വിവേചനം എങ്ങനെയാണ് നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നത്?
- ഇന്ത്യ ഒരു മതേതര രാഷ്ട്രമാണെന്ന് ആമുഖത്തിൽ പറയുന്നു, അതായത് ഒരു മതത്തിനും ഭരണകൂടം പ്രത്യേക പദവി നൽകുന്നില്ല.
- അനുച്ഛേദം 15 മതം, വംശം, ജാതി, ലിംഗം, അല്ലെങ്കിൽ ജനനസ്ഥലം എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള വിവേചനം നിരോധിക്കുന്നു. (3. പൗരാവകാശ സംരക്ഷണ നിയമം, 1955 തൊട്ടുകൂടായ്മയുടെ ആചരണവും പ്രചാരണവും നിരോധിക്കുന്നു).
-
സന്താൾ കലാപത്തിന്റെ (1855–1856) പ്രധാന കാരണങ്ങൾ എന്തായിരുന്നു?
- ഭൂവുടമകൾ, പണമിടപാടുകാർ, ബ്രിട്ടീഷ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ എന്നിവരുടെ ചൂഷണം.
- പരമ്പരാഗത ഭൂമിയിൽ നിന്ന് നിർബന്ധിതമായി കുടിയൊഴിപ്പിക്കൽ.
3 മാർക്കിന്റെ ചോദ്യങ്ങളും ഉത്തരങ്ങളും
-
ഗ്രാമീണ സമൂഹത്തെയും നഗര സമൂഹത്തെയും അവയുടെ സവിശേഷതകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി വേർതിരിക്കുക.
- ഗ്രാമീണ സമൂഹം: കൃഷിയെയും ചെറുകിട വ്യവസായങ്ങളെയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. അടുത്ത ബന്ധങ്ങളും പരമ്പരാഗത ജീവിതശൈലിയും ഇതിന്റെ സവിശേഷതയാണ്.
- നഗര സമൂഹം: വൈവിധ്യമാർന്ന വ്യവസായങ്ങൾ, വിവിധ സേവനങ്ങൾ, ആധുനിക അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവ ഇതിന്റെ സവിശേഷതയാണ്. വൈവിധ്യമാർന്ന ജനസംഖ്യയും വേഗതയേറിയ ജീവിതശൈലിയുമുണ്ട്.
- ഗ്രാമീണ സമൂഹം അസംസ്കൃത വസ്തുക്കളുടെ നട്ടെല്ലാണ്, അതേസമയം നഗര സമൂഹം സാങ്കേതികവിദ്യയും വിപണിയും നൽകുന്നു, ഇത് പരസ്പരാശ്രിതത്വം പ്രകടമാക്കുന്നു.
-
ഇന്ത്യയുടെ സാംസ്കാരിക വൈവിധ്യത്തെ സമ്പന്നമാക്കുന്നതിൽ മതത്തിന്റെ പങ്ക് വിശദീകരിക്കുക.
- വിശ്വാസങ്ങൾ, കലകൾ, സാഹിത്യം എന്നിവയിലൂടെ മതം സാംസ്കാരിക വൈവിധ്യത്തെ സമ്പന്നമാക്കുന്നു.
- മതസ്ഥാപനങ്ങളിൽ (ക്ഷേത്രങ്ങൾ, പള്ളികൾ, മോസ്കുകൾ) കാണുന്ന ചിത്രങ്ങളും കൊത്തുപണികളും ഈ സാംസ്കാരിക സമ്പന്നതയിലേക്ക് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നു.
- മതപരമായ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ പലപ്പോഴും സാമൂഹിക പ്രസ്ഥാനങ്ങളായി പരിണമിച്ചു, ജാതി വിവേചനത്തെ വെല്ലുവിളിക്കുകയും സമത്വത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു (ഉദാഹരണത്തിന്, ബ്രഹ്മസമാജം).
- കബീർദാസ് (ഹിന്ദു-മുസ്ലിം ഐക്യം), ഗുരുനാനാക്ക് (ജാതി വിവേചനത്തെ എതിർത്തു) തുടങ്ങിയ വ്യക്തികളുടെ ആദർശപരമായ സംഭാവനകൾ സാംസ്കാരിക വൈവിധ്യത്തെ സമ്പന്നമാക്കി.
5 മാർക്കിന്റെ ചോദ്യങ്ങളും ഉത്തരങ്ങളും
-
തൊഴിൽ, വിവാഹം, സാമൂഹിക നിയന്ത്രണം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പരമ്പരാഗത ജാതി വ്യവസ്ഥയുടെ സവിശേഷതകൾ വിശദീകരിക്കുക.
- തൊഴിൽ വിഭജനം: ഓരോ ജാതിക്കും പ്രത്യേക പാരമ്പര്യ തൊഴിലുകൾ അനുവദിച്ചിരുന്നു (ഉദാഹരണത്തിന്, ബ്രാഹ്മണർ/പുരോഹിതർ, ശൂദ്രർ/ഉയർന്ന ജാതിക്കാരെ സേവിക്കൽ). വ്യക്തികൾക്ക് അവരുടെ പാരമ്പര്യ തൊഴിലല്ലാതെ മറ്റൊന്നും തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ സ്വാതന്ത്ര്യമില്ലായിരുന്നു.
- വിവാഹത്തിലെ നിയന്ത്രണങ്ങൾ: ഈ വ്യവസ്ഥ എൻഡോഗാമി (സ്വന്തം ജാതിയിൽ നിന്നുള്ള വിവാഹം) പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു. ഓരോ ജാതിയും കൂടിക്കലരാതെ അതിന്റെ അതിരുകൾ നിലനിർത്തുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കാനാണ് ഇത് പിന്തുടർന്നത്.
- സാമൂഹിക നിയന്ത്രണം: അംഗങ്ങൾ ജാതി നിയമങ്ങളും കടമകളും കർശനമായി പാലിക്കേണ്ട ഒരു സാമൂഹിക നിയന്ത്രണ സംവിധാനമായി ഈ വ്യവസ്ഥ പ്രവർത്തിച്ചു.
- ശുദ്ധിയും അശുദ്ധിയും: ശുദ്ധി-അശുദ്ധി എന്ന ആശയത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയായിരുന്നു ഈ വ്യവസ്ഥ, ഇത് വ്യത്യാസങ്ങൾ കർശനമായി നിലനിർത്തുന്നതിനും തൊട്ടുകൂടായ്മ പോലുള്ള ആചാരങ്ങൾക്കും കാരണമായി.
- അസമത്വം: താഴ്ന്ന ജാതിക്കാർക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം, ഭൂമി, വിഭവങ്ങൾ എന്നിവയിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം നിഷേധിച്ചുകൊണ്ട് സാമൂഹിക അസമത്വം വളർത്തി.
-
എന്താണ് ദേശീയോദ്ഗ്രഥനം, അത് ഇന്ത്യയുടെ ജനാധിപത്യ സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥയെ എങ്ങനെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു?
- നിർവചനം: വ്യത്യസ്ത പശ്ചാത്തലങ്ങൾ, പ്രദേശങ്ങൾ, ഭാഷകൾ, മതങ്ങൾ, സംസ്കാരങ്ങൾ എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള ആളുകളെ അവരുടെ വൈവിധ്യത്തിന് ബഹുമാനിക്കുകയും, അത് ഒരു ഏകീകൃതവും യോജിപ്പുള്ളതുമായ ഒരു രാഷ്ട്രത്തിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രക്രിയയാണ് ദേശീയോദ്ഗ്രഥനം.
- നാനാത്വത്തിൽ ഏകത്വം: ഇത് നാനാത്വത്തിൽ ഏകത്വം വളർത്തുകയും സാമൂഹിക ഐക്യത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
- ജനാധിപത്യ ഭരണം: എല്ലാ പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട വിഭാഗങ്ങളുടെയും പങ്കാളിത്തവും തുല്യ പ്രാതിനിധ്യവും ഉറപ്പാക്കിക്കൊണ്ട് ഇത് ജനാധിപത്യ ഭരണത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു.
- മതേതരത്വവും നിയമവും: മതപരവും ഭാഷാപരവുമായ ന്യൂനപക്ഷങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്ന ഒരു നിയമവ്യവസ്ഥയും ദൃശ്യമായ മതേതരത്വവും സമത്വം പോലുള്ള ഭരണഘടനാ മൂല്യങ്ങളെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു.
- പൊതു സ്വത്വം: ജനങ്ങളുടെ വൈവിധ്യത്തെ മാനിച്ചുകൊണ്ട് അവരുടെ സ്വത്വത്തിനും ഐക്യദാർഢ്യത്തിനും പൊതു സ്വത്വത്തിനും ഇത് ഊന്നൽ നൽകുന്നു.
8 മാർക്കിന്റെ ചോദ്യങ്ങളും ഉത്തരങ്ങളും
- ഹെർബർട്ട് സ്പെൻസർ വിശദീകരിച്ച സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥ എന്ന ആശയം
വിവരിക്കുക, വിവിധ സാമൂഹിക സ്ഥാപനങ്ങൾ സമൂഹത്തിന്റെ സ്ഥിരതയ്ക്കും
വളർച്ചയ്ക്കും എങ്ങനെ സംഭാവന നൽകുന്നു എന്ന് ചർച്ച ചെയ്യുക.
- സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥയുടെ നിർവചനം: സ്ഥിരത, വളർച്ച, ക്രമം എന്നിവ ഉറപ്പാക്കാൻ സമൂഹത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങൾ (ഉദാഹരണത്തിന്, വിദ്യാഭ്യാസം, മാധ്യമം, നിയമം, സർക്കാർ) പരസ്പരം ആശ്രയിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുമ്പോഴാണ് ഒരു സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥ രൂപപ്പെടുന്നത്.
- ഹെർബർട്ട് സ്പെൻസറുടെ താരതമ്യം: അദ്ദേഹം സമൂഹത്തെ ഒരു ജീവനുള്ള ജീവിയുമായി (സോഷ്യൽ ഓർഗാനിസം) താരതമ്യം ചെയ്തു.
- പരസ്പര ബന്ധം: ശരീരത്തിലെ അവയവങ്ങൾ പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ട് പ്രവർത്തിക്കുന്നതുപോലെ, സാമൂഹിക സ്ഥാപനങ്ങളും (കുടുംബം, വിദ്യാഭ്യാസം, സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ, മതം, സർക്കാർ) ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
- നിയന്ത്രണം: സാമൂഹിക സ്ഥാപനങ്ങൾ വ്യക്തികളുടെയും ഗ്രൂപ്പുകളുടെയും പെരുമാറ്റത്തെയും പ്രവർത്തനങ്ങളെയും നിയന്ത്രിക്കുന്നു.
- ഉദാഹരണം (മിഥുന്റെ ദിവസം): ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൽ കുടുംബം (അച്ഛൻ വിളിക്കുന്നു), ഗതാഗതം (സർക്കാർ നടത്തുന്ന പൊതു സംവിധാനം), രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകൾ (തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ചർച്ച ചെയ്യുന്നു), സാമ്പത്തിക സ്ഥാപനങ്ങൾ (ബാങ്ക്), വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ (ഓൺലൈൻ ക്ലാസുകൾ) തുടങ്ങിയ സ്ഥാപനങ്ങളുമായി ഇടപെടുന്നത് ഉൾപ്പെടുന്നു.
- പ്രവർത്തനം: സാമൂഹിക ഇടപെടലുകളുടെയും ബന്ധങ്ങളുടെയും ചിട്ടയായ ക്രമീകരണം സാമൂഹിക നിലനിൽപ്പ് നിലനിർത്തുന്നു.
- വൈവിധ്യത്തിന്റെ കൈകാര്യം ചെയ്യൽ: ജാതി, മതം, ഭാഷാ വൈവിധ്യം എന്നിവയിൽ സമ്പന്നമായ ഇന്ത്യൻ സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥ ഈ ഘടനയിലൂടെ സ്ഥിരത നിലനിർത്തുന്നു.
- ഭരണഘടനാപരമായ ബലപ്പെടുത്തൽ: ഭരണഘടനാപരമായ വ്യവസ്ഥകൾ, ജനാധിപത്യം, സാമൂഹിക പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ എന്നിവ കർക്കശമായ ഘടനകളെ (ജാതി വ്യവസ്ഥ പോലെ) വെല്ലുവിളിക്കാനും നീതിയുക്തമായ ഒരു സാമൂഹിക ക്രമം നിലനിർത്താൻ സമത്വം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
സോഷ്യൽ സയൻസ് II
അദ്ധ്യായം 6: മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഭൂമി
2 മാർക്കിന്റെ ചോദ്യങ്ങളും ഉത്തരങ്ങളും
-
അഗ്നിപർവ്വതത്തെ നിർവചിക്കുക, അതിലൂടെ പുറത്തുവരുന്ന രണ്ട് വസ്തുക്കൾ പട്ടികപ്പെടുത്തുക.
- ഭൂവൽക്കത്തിലെ വിടവുകളാണ് അഗ്നിപർവ്വതങ്ങൾ, അതിലൂടെ ഉരുകിയ പാറ, വാതകങ്ങൾ, ചാരം, പൈറോക്ലാസ്റ്റിക് വസ്തുക്കൾ, പൊടി, നീരാവി എന്നിവ ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിലേക്ക് പുറത്തുവരുന്നു.
- പുറത്തുവരുന്ന വസ്തുക്കൾ: മാഗ്മ/ലാവ, വാതകങ്ങൾ, ചാരം, പൈറോക്ലാസ്റ്റിക് വസ്തുക്കൾ.
-
ടെക്റ്റോണിക് ഭൂകമ്പങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നതിൽ ഘർഷണത്തിന്റെ (friction) പങ്ക് എന്താണ്?
- രണ്ട് ശിലാമണ്ഡല ഫലകങ്ങൾ പരസ്പരം കടന്നുപോകുമ്പോൾ, അവയുടെ അതിരുകളിൽ ഘർഷണം ഉണ്ടാകുന്നു.
- ഈ ഘർഷണം ചലനത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നു, ഇത് ഉയർന്ന സമ്മർദ്ദം ഉണ്ടാക്കുന്നതിനിടയാക്കുന്നു, സമ്മർദ്ദം ഘർഷണത്തെ മറികടക്കുമ്പോൾ, ഊർജ്ജം പെട്ടെന്ന് ഒരു ഭൂകമ്പമായി പുറത്തുവിടുന്നു.
3 മാർക്കിന്റെ ചോദ്യങ്ങളും ഉത്തരങ്ങളും
-
ഭൗതിക അപക്ഷയത്തിന്റെ (Physical Weathering) പ്രക്രിയകൾ എങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നു?
- താപനിലയിലെ മാറ്റങ്ങൾ കാരണം, പാറയിലെ ധാതുക്കൾ വികസിക്കുകയും ചുരുങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു, ഇത് ഒടുവിൽ പാറകളുടെ ശിഥിലീകരണത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.
- പാറകളിലെ വിള്ളലുകളിൽ വെള്ളം കുടുങ്ങി മഞ്ഞായി മാറുന്നു.
- വെള്ളം തണുത്തുറയുമ്പോൾ വികസിക്കുന്നതിനാൽ, ഇത് വിള്ളലുകൾ വലുതാക്കുകയും ക്രമേണ പാറകളെ തകർക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
-
വൻകരരൂപീകരണ ചലനങ്ങളും (Epeirogenic movements) പർവതീകരണ ചലനങ്ങളും (Orogenic movements) തമ്മിൽ വേർതിരിക്കുക.
- വൻകരരൂപീകരണ ചലനങ്ങൾ: ഭൂവൽക്കത്തിന്റെ ഒരു വലിയ ഭാഗം ഉയർത്തുന്നതിന് കാരണമാകുന്ന പ്രക്രിയകൾ.
- ഈ ചലനങ്ങൾ ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിൽ വളരെ കുറഞ്ഞ രൂപഭേദം മാത്രമേ വരുത്തുന്നുള്ളൂ.
- പർവതീകരണ ചലനങ്ങൾ: പർവതങ്ങളുടെ (ഉദാഹരണത്തിന്, മടക്കുപർവ്വതങ്ങൾ) രൂപീകരണത്തിന് കാരണമാകുന്ന പ്രക്രിയകൾ.
- ഈ ചലനങ്ങൾ ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലം ഗുരുതരമായി രൂപഭേദപ്പെടുന്നതിന് കാരണമാകുന്നു.
5 മാർക്കിന്റെ ചോദ്യങ്ങളും ഉത്തരങ്ങളും
-
അപകടങ്ങൾക്കിടയിലും അഗ്നിപർവ്വത പ്രവർത്തനങ്ങൾ മനുഷ്യരാശിക്ക് ഉപകാരപ്രദമാകുന്ന മൂന്ന് പ്രധാന വഴികൾ പട്ടികപ്പെടുത്തി വിശദീകരിക്കുക.
- ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ മണ്ണ്: അഗ്നിപർവ്വതങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ചാരവും ഉറച്ച ലാവയിൽ നിന്ന് രൂപംകൊണ്ട പാറകളുടെ ശിഥിലീകരണം വഴി ഉണ്ടാകുന്ന മണ്ണും ഫലഭൂയിഷ്ഠവും കൃഷിക്ക് അനുയോജ്യവുമാണ്.
- ഭൗമതാപോർജ്ജം: അഗ്നിപർവ്വത പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറത്തുവിടുന്ന താപം (ഉദാഹരണത്തിന്, ഗീസറുകളിൽ നിന്നുള്ള ചൂടുവെള്ളം/നീരാവി) കാര്യക്ഷമമായി സംഭരിച്ച് വൈദ്യുതോർജ്ജമാക്കി മാറ്റുന്നു, ഇത് പ്രാദേശിക ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.
- ധാതു സമ്പത്ത്: ലാവ ധാതുക്കളാൽ സമ്പന്നമാണ്, കൂടാതെ വിലയേറിയ പല ധാതുക്കളും ലാവയുടെ ഒഴുക്കിലൂടെ ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിൽ എത്തുന്നു.
- ടൂറിസം: അഗ്നിപർവ്വത പ്രദേശങ്ങൾ പലപ്പോഴും ധാരാളം വിനോദസഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്നു.
- ഭൂരൂപങ്ങൾ: ഇന്ത്യയിലെ ഡെക്കാൻ പ്രവിശ്യ പോലുള്ള വിശാലമായ ബസാൾട്ട് പ്രളയ സമതലങ്ങൾ, ഒരു വിസ്തൃതമായ പ്രദേശത്ത് ലാവ ഒഴുകുമ്പോൾ രൂപം കൊള്ളുന്നു.
-
എന്താണ് 'ഉരുൾപൊട്ടൽ', കേരളത്തിൽ ഇതിന് കാരണമാകുന്ന പ്രധാന പ്രേരിത ഘടകങ്ങളും മനുഷ്യന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളും എന്തൊക്കെയാണ്?
- നിർവചനം: ചെങ്കുത്തായ ചരിവിലൂടെ പാറക്കഷണങ്ങളും മണ്ണും വെള്ളവുമായി കലർന്ന് പെട്ടെന്നുണ്ടാകുന്ന ചലനത്തിന്റെ പ്രാദേശിക നാമമാണ് 'ഉരുൾപൊട്ടൽ', ഇത് ഒരു തരം പിണ്ഡക്ഷയമാണ് (mass wasting).
- സ്വാഭാവിക പ്രേരിത ഘടകങ്ങൾ: കനത്ത മഴ, മേഘവിസ്ഫോടനം, ഭൂകമ്പങ്ങൾ എന്നിവയാണ് ഉരുൾപൊട്ടലിന്റെ പ്രധാന പ്രേരിത ഘടകങ്ങൾ.
- മനുഷ്യന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ: ചെങ്കുത്തായ ചരിവുകളിൽ വീടുകൾ, റോഡുകൾ തുടങ്ങിയവയുടെ അശാസ്ത്രീയമായ നിർമ്മാണം.
- അരുവികളുടെ സ്വാഭാവിക ഒഴുക്ക് തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നത്.
- മൺസൂൺ കാലത്തെ അശാസ്ത്രീയമായ പാറഖനനവും അശാസ്ത്രീയമായ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങളും പ്രേരിത ഘടകങ്ങളായി പ്രവർത്തിക്കാം. (6. 22 ഡിഗ്രിയിൽ കൂടുതൽ ചരിവുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ ഉരുൾപൊട്ടലിന് സാധ്യത കൂടുതലാണ്).
8 മാർക്കിന്റെ ചോദ്യങ്ങളും ഉത്തരങ്ങളും
- ഭൂകമ്പങ്ങളുടെ കാരണങ്ങൾ വിശദീകരിക്കുക, തുടർന്നുള്ള ദുരന്തങ്ങളുടെ തീവ്രത ലഘൂകരിക്കുന്നതിന് സ്വീകരിക്കാവുന്ന നടപടികൾ വിവരിക്കുക.
- ടെക്റ്റോണിക് കാരണം: ശിലാമണ്ഡല ഫലകങ്ങൾ പരസ്പരം നീങ്ങുമ്പോൾ അവയുടെ അതിരുകളിലുണ്ടാകുന്ന ഘർഷണം മൂലമാണ് ഭൂകമ്പങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നത്, ഘർഷണത്തെ മറികടക്കുമ്പോൾ ഊർജ്ജം (സീസ്മിക് തരംഗങ്ങൾ) പെട്ടെന്ന് പുറത്തുവിടുന്നു.
- മറ്റ് കാരണങ്ങൾ: അഗ്നിപർവ്വത സ്ഫോടനങ്ങൾ, ഖനികളുടെ മേൽക്കൂരകൾ തകരുന്നത്, സ്ഫോടനങ്ങൾ, വലിയ ജലസംഭരണികളിലെ ജലത്തിന്റെ സമ്മർദ്ദം (ചെറിയ പ്രകമ്പനങ്ങൾ) എന്നിവ മൂലവും ഭൂകമ്പങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം.
- പ്രവചനവും പ്രതിരോധവും: ഭൂകമ്പങ്ങൾ കൃത്യമായി പ്രവചിക്കുന്നതിനോ തുടർന്നുള്ള ദുരന്തങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും തടയുന്നതിനോ മിക്കവാറും അസാധ്യമാണ്.
- ലഘൂകരണ തന്ത്രം: കൃത്യമായ പ്രതിരോധ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുന്നതും ബോധവൽക്കരണം നടത്തുന്നതും ലഘൂകരണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
- ദുരന്തത്തിന് മുമ്പുള്ള ലഘൂകരണം: (സീസ്മിക് സോൺ മാപ്പുകൾ വിശകലനം ചെയ്ത് അതിന് സാധ്യതയുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുക). എമർജൻസി കിറ്റുകൾ തയ്യാറാക്കുക.
- ദുരന്ത സമയത്തെ ലഘൂകരണം: ശാന്തരായിരിക്കുക, പരിഭ്രാന്തരാകാതിരിക്കുക. വീടിനുള്ളിലാണെങ്കിൽ ശക്തമായ മേശയുടെയോ കട്ടിലിന്റെയോ അടിയിൽ അഭയം തേടുക.
- ദുരന്തത്തിന് ശേഷമുള്ള ലഘൂകരണം: ആംബുലൻസുകൾക്കും രക്ഷാപ്രവർത്തന വാഹനങ്ങൾക്കും തടസ്സമില്ലാതെ കടന്നുപോകാൻ അനുവദിക്കുക. ബാധിത പ്രദേശങ്ങളിൽ പൊട്ടിവീണ വൈദ്യുത ലൈനുകൾ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടാൽ ഉടൻ അധികാരികളെ അറിയിക്കുക.
- സുനാമി ലഘൂകരണം: സുനാമിയിൽ അകപ്പെട്ടാൽ, പൊങ്ങിക്കിടക്കാൻ കഴിയുന്ന എന്തെങ്കിലും പിടിച്ച് സ്വയം രക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിക്കുക; കടൽനിരപ്പ് പെട്ടെന്ന് താഴ്ന്നാൽ, ഉടൻ തന്നെ തീരത്ത് നിന്ന് ഓടിമാറി ഉയർന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പോകുക.
അദ്ധ്യായം 7: ഇന്ത്യൻ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ: വളർച്ചയും പരിവർത്തനവും
2 മാർക്കിന്റെ ചോദ്യങ്ങളും ഉത്തരങ്ങളും
-
ഇന്ത്യയിലെ സാമ്പത്തിക ആസൂത്രണത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം എന്താണ്?
- ലഭ്യമായ വിഭവങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ പ്രധാന സാമ്പത്തിക ലക്ഷ്യങ്ങൾ കൈവരിക്കുന്നതിനായി നടത്തുന്ന തയ്യാറെടുപ്പാണ് ആസൂത്രണം.
- രാജ്യത്തിന്റെ വൈവിധ്യമാർന്ന വിഭവങ്ങൾ, മാനവ ശേഷി, വൈദഗ്ധ്യം എന്നിവ ഏറ്റവും മികച്ചതും സമഗ്രവുമായ രീതിയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു ശാസ്ത്രീയ രീതിയാണിത്.
-
വിജ്ഞാന സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ സാമ്പത്തിക വളർച്ചയിലേക്ക് നയിക്കുന്ന രണ്ട് പ്രധാന വഴികൾ പട്ടികപ്പെടുത്തുക.
- നൈപുണ്യ വികസനം.
- മാനവ വിഭവശേഷി വിനിയോഗം. (3. തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കൽ).
3 മാർക്കിന്റെ ചോദ്യങ്ങളും ഉത്തരങ്ങളും
-
ഭൗതിക ജീവിത ഗുണനിലവാര സൂചിക (PQLI) അളക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന മൂന്ന് ഘടകങ്ങൾ വിശദീകരിക്കുക.
- അടിസ്ഥാന സാക്ഷരതാ സൂചിക (BLI): വായിക്കാനും എഴുതാനും കഴിയുന്ന ജനസംഖ്യയുടെ ശതമാനം.
- ശിശുമരണ നിരക്ക് സൂചിക (IMI): 1,000 ജീവനുള്ള ജനനങ്ങളിൽ ഒരു വയസ്സിന് താഴെയുള്ള ശിശുക്കളുടെ മരണങ്ങളുടെ എണ്ണം.
- ആയുർദൈർഘ്യ സൂചിക (LEI): ഒരു വ്യക്തി ജീവിക്കുന്ന ശരാശരി വർഷങ്ങളുടെ എണ്ണത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി കണക്കാക്കുന്നു. (4. ഈ മൂന്ന് സൂചകങ്ങളുടെയും ശരാശരിയാണ് PQLI).
-
1991-ലെ സാമ്പത്തിക പരിഷ്കാരങ്ങൾക്ക് ഇന്ത്യയിൽ കാരണമായ പ്രധാന ഘടകങ്ങൾ എന്തൊക്കെയായിരുന്നു?
- ഉയർന്ന ധനക്കമ്മിയും വിദേശനാണ്യ കരുതൽ ശേഖരത്തിലെ ഇടിവും മൂലമുണ്ടായ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി.
- പൊതുമേഖലയുടെ കാര്യക്ഷമതയില്ലായ്മ.
- ലോകബാങ്കും ഐഎംഎഫും ഏർപ്പെടുത്തിയ വ്യവസ്ഥകൾ. (4. ലോകവിപണിയിലെ മാറ്റങ്ങളും സ്വതന്ത്ര വിപണിയെ അനുകൂലിക്കുന്ന വാദങ്ങളും).
5 മാർക്കിന്റെ ചോദ്യങ്ങളും ഉത്തരങ്ങളും
-
1991-ലെ സാമ്പത്തിക പരിഷ്കാരങ്ങൾക്കിടയിൽ സ്വീകരിച്ച ഉദാരവൽക്കരണ, സ്വകാര്യവൽക്കരണ നയങ്ങൾ വിശദീകരിക്കുക.
- ഉദാരവൽക്കരണം: സാമ്പത്തിക വളർച്ച പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനായി വിവിധ മേഖലകളിൽ ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ ലഘൂകരിച്ച് ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് കൂടുതൽ സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകുന്ന ഒരു നയമാറ്റം.
- വ്യാവസായിക മേഖല, സാമ്പത്തിക മേഖല, നികുതി, വിദേശനാണ്യ, വിദേശ വ്യാപാര മേഖലകളിലെ പരിഷ്കാരങ്ങൾ പോലുള്ള മേഖലകളിൽ ഉദാരവൽക്കരണം നടപ്പിലാക്കി.
- സ്വകാര്യവൽക്കരണം: പൊതുമേഖലയുടെ പങ്ക് കുറയ്ക്കുകയും സ്വകാര്യമേഖലയ്ക്ക് കൂടുതൽ അവസരങ്ങൾ നൽകുകയും ചെയ്യുന്ന പ്രക്രിയ.
- സ്വകാര്യവൽക്കരണത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട രീതി ഓഹരി വിറ്റഴിക്കലാണ് (Disinvestment), ഇത് ഒരു പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനത്തിലെ ഗവൺമെന്റിന്റെ നിക്ഷേപം അല്ലെങ്കിൽ മൂലധനം സ്വകാര്യമേഖലയ്ക്ക് വിൽക്കുന്നതാണ്.
- ഈ പ്രക്രിയ സാമ്പത്തിക നയത്തെ LPQ (ലൈസൻസ്, പെർമിറ്റ്, ക്വാട്ട) സംവിധാനത്തിൽ നിന്ന് LPG (ഉദാരവൽക്കരണം, സ്വകാര്യവൽക്കരണം, ആഗോളവൽക്കരണം) സംവിധാനത്തിലേക്ക് മാറ്റി.
-
എച്ച്ഡിഐ (HDI) ഡാറ്റ അനുസരിച്ച്, ഇന്ത്യ എങ്ങനെ ഇടത്തരം മാനവ വികസന വിഭാഗത്തിലേക്ക് മാറി, ഉയർന്ന വർഗ്ഗീകരണം നേടാൻ എന്ത് നടപടികൾ സ്വീകരിക്കണം?
- 1990 (0.446), 1995 (0.469), 2000 (0.497), 2005 (0.547) വർഷങ്ങളിൽ ഇന്ത്യ താഴ്ന്ന മാനവ വികസന വിഭാഗത്തിലായിരുന്നു (0.550-ൽ താഴെ).
- 2010-ൽ (0.590) ഇന്ത്യ ഇടത്തരം മാനവ വികസന വിഭാഗത്തിൽ (0.550 - 0.699) എത്തി, 2023-ൽ 0.685-ൽ എത്തി പുരോഗതി നിലനിർത്തി.
- ഉയർന്ന/വളരെ ഉയർന്ന HDI-യുടെ ആവശ്യകതകൾ: ആയുർദൈർഘ്യം, വിദ്യാഭ്യാസം, പ്രതിശീർഷ വരുമാനം (GNI പ്രതിശീർഷം) എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് HDI.
- ഉയർന്ന (0.700–0.799) അല്ലെങ്കിൽ വളരെ ഉയർന്ന (0.800-ന് മുകളിൽ) HDI നേടുന്നതിന്, ഇന്ത്യ ഈ പ്രധാന മേഖലകളിൽ അതിന്റെ പ്രകടനം മെച്ചപ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ട്.
- പ്രത്യേകിച്ചും, ജീവിതനിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനും, മികച്ച വിദ്യാഭ്യാസ സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നതിനും, പോഷക ലഭ്യത ഉറപ്പാക്കുന്നതിനും, ഗതാഗതം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനും ശ്രമങ്ങൾ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കണം.
8 മാർക്കിന്റെ ചോദ്യങ്ങളും ഉത്തരങ്ങളും
- സാമ്പത്തിക വികസനം നിർവചിക്കുക, വിവിധ വികസന സൂചികകൾ (HDI,
PQLI, SDGI) അത് അളക്കാനും വിലയിരുത്താനും എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കുന്നു എന്ന്
വിശദീകരിക്കുക.
- നിർവചനം: വരുമാനം, വിദ്യാഭ്യാസം, അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവയിലെ വളർച്ചയിലൂടെ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതനിലവാരവും സാമ്പത്തിക ക്ഷേമവും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്ന പ്രക്രിയയാണ് സാമ്പത്തിക വികസനം (ടൊഡാരോ & സ്മിത്ത്).
- സാമ്പത്തിക വളർച്ചയോടൊപ്പം മെച്ചപ്പെട്ട ജീവിത സാഹചര്യങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമ്പോഴാണ് ഇത് സംഭവിക്കുന്നത്, വർധിച്ച വരുമാനത്തിന്റെ പ്രയോജനങ്ങൾ എല്ലാവർക്കും പങ്കുവെക്കുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കുന്നു.
- മാനവ വികസന സൂചിക (HDI): യുഎൻ വികസിപ്പിച്ചത്, ഇത് മൂന്ന് ഘടകങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ശരാശരി മൂല്യം കണക്കാക്കുന്നു: ആയുർദൈർഘ്യം, സാക്ഷരത/മൊത്ത സ്കൂൾ പ്രവേശനം, പ്രതിശീർഷ വരുമാനം. 0.550-നും 0.699-നും ഇടയിലുള്ള ഒരു മൂല്യം ഇടത്തരം മാനവ വികസനത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
- ഭൗതിക ജീവിത ഗുണനിലവാര സൂചിക (PQLI): മോറിസ് ഡേവിഡ് മോറിസ് (1979) വികസിപ്പിച്ചത്, അടിസ്ഥാന ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നുണ്ടോ, ജീവിതനിലവാരം വർദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ടോ എന്നതിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു.
- PQLI ഘടകങ്ങൾ: മൂന്ന് സൂചകങ്ങളുടെ ശരാശരിയായി കണക്കാക്കുന്നു: അടിസ്ഥാന സാക്ഷരതാ സൂചിക (BLI), ശിശുമരണ നിരക്ക് സൂചിക (IMI), ആയുർദൈർഘ്യ സൂചിക (LEI).
- സുസ്ഥിര വികസന ലക്ഷ്യ സൂചിക (SDGI): 17 സുസ്ഥിര വികസന ലക്ഷ്യങ്ങൾ കൈവരിക്കുന്നതിനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ വിലയിരുത്തുന്നതിനായി നീതി ആയോഗ് യുഎന്നുമായി സഹകരിച്ച് വികസിപ്പിച്ചു.
- SDGI വ്യാപ്തി: സാമ്പത്തിക ലക്ഷ്യങ്ങൾ (ഉദാഹരണത്തിന്, മാന്യമായ ജോലി), സാമൂഹിക ലക്ഷ്യങ്ങൾ (ഉദാഹരണത്തിന്, പൂജ്യം പട്ടിണി, ഗുണനിലവാരമുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം), പാരിസ്ഥിതിക ലക്ഷ്യങ്ങൾ (ഉദാഹരണത്തിന്, കാലാവസ്ഥാ നടപടി) എന്നിവയിലുടനീളമുള്ള പ്രകടനം വിലയിരുത്തുന്നു.
- SDGI ഉപയോഗം: സ്കോർ 0-നും 100-നും ഇടയിൽ കണക്കാക്കുകയും സംസ്ഥാനങ്ങളുടെയും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളുടെയും വികസന പുരോഗതി അളക്കുകയും അവയെ റാങ്ക് ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു (ഉദാഹരണത്തിന്, കേരളം പലപ്പോഴും ഉയർന്ന റാങ്കിലാണ്).
അദ്ധ്യായം 8: സുസ്ഥിരതയിലേക്ക്
2 മാർക്കിന്റെ ചോദ്യങ്ങളും ഉത്തരങ്ങളും
-
ഒരു വിഭവവും (Resource) ശേഖരവും (Stock) തമ്മിൽ വേർതിരിക്കുക.
- വിഭവം: മനുഷ്യന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്ന, സ്വാഭാവികമായി ഉണ്ടാകുന്ന, സാങ്കേതികമായി സാധ്യമായ, സാംസ്കാരികമായി സ്വീകാര്യമായ എന്തും.
- ശേഖരം: മനുഷ്യന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റാൻ കഴിയുന്ന എന്നാൽ അവ ഉപയോഗിക്കാൻ മനുഷ്യർക്ക് ഉചിതമായ സാങ്കേതികവിദ്യ ഇല്ലാത്ത വസ്തുക്കൾ. (ഉദാഹരണം: ശുദ്ധമായ ഊർജ്ജ സ്രോതസ്സായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ഹൈഡ്രജൻ).
-
പാരമ്പര്യേതര (പുനഃസ്ഥാപിക്കാവുന്ന) ഊർജ്ജ സ്രോതസ്സുകളുടെ രണ്ട് പ്രധാന സവിശേഷതകൾ വ്യക്തമാക്കുക.
- ധാരാളമായി ലഭ്യമാണ്.
- പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദപരവും സാധാരണയായി മലിനീകരണ രഹിതവുമാണ്.
3 മാർക്കിന്റെ ചോദ്യങ്ങളും ഉത്തരങ്ങളും
-
പുനഃസ്ഥാപിക്കാനുള്ള കഴിവിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി വിഭവങ്ങളുടെ വർഗ്ഗീകരണം വിശദീകരിക്കുക.
- പുനഃസ്ഥാപിക്കാവുന്ന വിഭവങ്ങൾ: ഭൗതികമോ രാസപരമോ ആയ പ്രക്രിയകളിലൂടെ പ്രകൃതിയിൽ തുടർച്ചയായി ഉത്പാദിപ്പിക്കുകയോ പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നു. അമിതമായി ഉപയോഗിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ അവ സുസ്ഥിരമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു (ഉദാഹരണത്തിന്, സൂര്യപ്രകാശം, കാറ്റ്).
- പുനഃസ്ഥാപിക്കാനാവാത്ത വിഭവങ്ങൾ: ദശലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾകൊണ്ട് രൂപം കൊള്ളുന്നു, തുടർച്ചയായ ഉപയോഗം മൂലം അവയുടെ കരുതൽ ശേഖരം കുറയുകയും ഒടുവിൽ തീരുകയും ചെയ്യുന്നു. (ഉദാഹരണത്തിന്, ഫോസിൽ ഇന്ധനങ്ങൾ, ധാതുക്കൾ).
-
പ്രധാന പാരമ്പര്യ (പുനഃസ്ഥാപിക്കാനാവാത്ത) ഊർജ്ജ സ്രോതസ്സുകൾ പട്ടികപ്പെടുത്തുക, അവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പാരിസ്ഥിതിക ആശങ്ക വിശദീകരിക്കുക.
- പ്രധാന പാരമ്പര്യ സ്രോതസ്സുകളിൽ കൽക്കരി, പെട്രോളിയം, പ്രകൃതി വാതകം (ഫോസിൽ ഇന്ധനങ്ങൾ) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.
- ആശങ്ക 1 (ശോഷണം): ഉപയോഗം മൂലം അവയുടെ കരുതൽ ശേഖരം കുറയുകയും ഒടുവിൽ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് എന്നെന്നേക്കുമായി അപ്രത്യക്ഷമാവുകയും ചെയ്യും, ഇത് ഒരു വലിയ ഊർജ്ജ പ്രതിസന്ധിക്ക് കാരണമാകും.
- ആശങ്ക 2 (മലിനീകരണം): അവ മലിനീകരണത്തിന് കാരണമാകുന്നു, അതേസമയം പാരമ്പര്യേതര സ്രോതസ്സുകൾ സാധാരണയായി മലിനീകരണ രഹിതമാണ്. (4. അവ പരിപാലിക്കാനും വേർതിരിച്ചെടുക്കാനും കൊണ്ടുപോകാനും ചെലവേറിയതാണ്).
5 മാർക്കിന്റെ ചോദ്യങ്ങളും ഉത്തരങ്ങളും
-
ഉടമസ്ഥതയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി വിഭവങ്ങളുടെ വർഗ്ഗീകരണം വിവരിക്കുക, ഓരോ തരത്തിനും ഒരു ഉദാഹരണം നൽകുക.
- വ്യക്തിഗത വിഭവങ്ങൾ: ഒരു വ്യക്തിയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ളത്. ഉദാഹരണം: വീട്, മുറ്റം, അല്ലെങ്കിൽ സ്വന്തം വാഹനം.
- സാമൂഹിക വിഭവങ്ങൾ: സമൂഹത്തിലെ എല്ലാ അംഗങ്ങൾക്കും പ്രാപ്യമായത്. ഉദാഹരണം: പൊതു കളിസ്ഥലം, പാർക്കുകൾ, അല്ലെങ്കിൽ ശ്മശാനങ്ങൾ.
- ദേശീയ വിഭവങ്ങൾ: രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ളത്. ഉദാഹരണം: ധാതു നിക്ഷേപങ്ങൾ, വനം, വന്യജീവികൾ, അല്ലെങ്കിൽ തീരത്ത് നിന്ന് 12 നോട്ടിക്കൽ മൈൽ വരെയുള്ള സമുദ്രം.
- അന്താരാഷ്ട്ര വിഭവങ്ങൾ: അന്താരാഷ്ട്ര ഏജൻസികളുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ളത്. ഉദാഹരണം: 200 നോട്ടിക്കൽ മൈലിനപ്പുറമുള്ള സമുദ്ര വിഭവങ്ങൾ.
-
മനുഷ്യന്റെ നിലനിൽപ്പിനും വികസനത്തിനും പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളുടെ സംരക്ഷണം അത്യാവശ്യമായിരിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണെന്ന് വിശദീകരിക്കുക.
- കുറഞ്ഞുവരുന്ന വിഭവങ്ങൾ: ഫോസിൽ ഇന്ധനങ്ങൾ പോലുള്ള വിഭവങ്ങൾ പുനഃസ്ഥാപിക്കാനാവാത്തവയാണ്, തുടർച്ചയായ ചൂഷണം മൂലം അവയുടെ അളവ് കുറയുന്നു.
- ഭാവിയിലെ ആവശ്യങ്ങൾ: ഭൂമിയുടെ സ്വയം പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാനുള്ള ശേഷി നിലനിർത്താനും ഭാവി തലമുറകൾക്ക് വിഭവങ്ങളുടെ ലഭ്യത ഉറപ്പാക്കാനും സംരക്ഷണം ആവശ്യമാണ്.
- സുസ്ഥിര വികസനം: സുസ്ഥിര വികസന തത്വമനുസരിച്ച് വിഭവ ഉപഭോഗവും വികസനവും തമ്മിൽ ഒരു സന്തുലിതാവസ്ഥ നിലനിർത്തേണ്ടത് ആവശ്യമാണ്.
- പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം: ആവാസവ്യവസ്ഥയെ ദോഷകരമായി ബാധിക്കുകയോ ആഗോള കാലാവസ്ഥയെ ബാധിക്കുകയോ ചെയ്യാതെ പ്രകൃതിവിഭവങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് മനുഷ്യന്റെ നിലനിൽപ്പിന് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.
- ഊർജ്ജ സുരക്ഷ: പരിമിതമായ ഫോസിൽ ഇന്ധനങ്ങളുടെ ഉപയോഗം കുറയ്ക്കുമ്പോൾ സൗരോർജ്ജം, കാറ്റാടി ഊർജ്ജം തുടങ്ങിയ ബദൽ, പുനരുപയോഗിക്കാവുന്ന ഊർജ്ജ സ്രോതസ്സുകൾ വികസിപ്പിക്കുന്നത് സംരക്ഷണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
8 മാർക്കിന്റെ ചോദ്യങ്ങളും ഉത്തരങ്ങളും
- ഫോസിൽ ഇന്ധനങ്ങൾ എന്ന നിലയിൽ കൽക്കരിയുടെയും
പെട്രോളിയത്തിന്റെയും പ്രാധാന്യം വിശദീകരിക്കുക, അവയുടെ ഉപയോഗങ്ങൾ, വിതരണം,
അവയുടെ ഉപയോഗവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ദീർഘകാല പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവ ചർച്ച ചെയ്യുക.
- ഫോസിൽ ഇന്ധന പ്രാധാന്യം: പുരാതന ജീവന്റെ ഫോസിലുകളിൽ നിന്ന് രൂപംകൊണ്ട പുനഃസ്ഥാപിക്കാനാവാത്ത ഊർജ്ജ സ്രോതസ്സുകളാണ് രണ്ടും.
- കൽക്കരിയുടെ ഉപയോഗങ്ങൾ: ലോഹശാസ്ത്രത്തിൽ ഇന്ധനമായി, നിർമ്മാണത്തിൽ ഒരു രാസ അസംസ്കൃത വസ്തുവായി (മെഴുക്, മരുന്നുകൾ, കീടനാശിനികൾ), താപവൈദ്യുത നിലയങ്ങളിൽ ഊർജ്ജത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന ഉറവിടമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.
- പെട്രോളിയത്തിന്റെ ഉപയോഗങ്ങൾ: യന്ത്രങ്ങൾക്ക് ഒരു പ്രാഥമിക ഇന്ധനമായി മാറി (വ്യാവസായിക വിപ്ലവത്തിന് ശേഷം കൽക്കരിക്ക് പകരമായി), ആധുനിക ജീവിതത്തിൽ കാര്യമായ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നു. വേർതിരിച്ചെടുക്കുന്ന ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ (പെട്രോൾ, ജെറ്റ് ഇന്ധനം, ലൂബ്രിക്കന്റുകൾ) ഗതാഗതത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു, പെട്രോകെമിക്കലുകൾ പെയിന്റുകൾ, മരുന്നുകൾ, സിന്തറ്റിക് നാരുകൾ, രാസവളങ്ങൾ എന്നിവ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു...
- വിതരണം (കൽക്കരി): അവസാദ നിക്ഷേപങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഓസ്ട്രേലിയ, ബ്രസീൽ, റഷ്യ, യുഎസ്എ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിലാണ് ഏറ്റവും വലിയ കരുതൽ ശേഖരം കാണപ്പെടുന്നത്.
- വിതരണം (പെട്രോളിയം): അവസാദ പാറകളിൽ (റോക്ക് ഓയിൽ) കാണപ്പെടുന്നു. വെനസ്വേല, സൗദി അറേബ്യ, ഇറാൻ, കാനഡ, ഇറാഖ് എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് പ്രധാന അസംസ്കൃത എണ്ണ നിക്ഷേപങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നത്.
- പ്രശ്നം 1 (ശോഷണം): ഉപയോഗം മൂലം രണ്ട് വിഭവങ്ങളും കുറയുന്നു, അവയുടെ അനിയന്ത്രിതമായ ഉപഭോഗം ഭാവിയിൽ ഒരു വലിയ ഊർജ്ജ പ്രതിസന്ധിക്കും സാമ്പത്തിക സ്തംഭനത്തിനും ഇടയാക്കും.
- പ്രശ്നം 2 (മലിനീകരണം): പാരമ്പര്യ സ്രോതസ്സുകൾ എന്ന നിലയിൽ അവ മലിനീകരണത്തിന് കാരണമാകുന്നു, ഇത് ഹൈഡ്രജൻ പോലുള്ള ശുദ്ധമായ ബദലുകളുമായി വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
- പരിഹാരം: ഈ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിന്, സുസ്ഥിരമായ ബദൽ ഊർജ്ജ സ്രോതസ്സുകളിൽ (പാരമ്പര്യേതര ഊർജ്ജം) ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കണം.