അധ്യായം 1: ലോകത്തിന്റെ മേൽക്കൂരയിൽ

പ്രധാന ആശയങ്ങളും പഠന പ്രവർത്തനങ്ങളും (ചോദ്യോത്തരങ്ങളും വിവരങ്ങളും)

1. മടക്കുപർവതങ്ങൾ (Fold Mountains)

  • ചോദ്യം: എന്താണ് മടക്കുപർവതങ്ങൾ? അവ എങ്ങനെയാണ് രൂപപ്പെടുന്നത്?
    • ഉത്തരം: ഭൂവൽക്കത്തിലെ അവസാദശിലകൾക്ക് മർദ്ദമേൽക്കുന്നതിന്റെ ഫലമായി രൂപപ്പെടുന്നവയാണ് മടക്കുപർവതങ്ങൾ. ഈ പ്രക്രിയയെ മടക്കൽ (folding) എന്ന് പറയുന്നു. ഹിമാലയവും ആൽപ്‌സും ഈ പ്രക്രിയയിലൂടെയാണ് രൂപപ്പെട്ടത്.
  • ചോദ്യം: പാമീർ കെട്ടിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്ന പർവതനിരകളിൽ ഒരെണ്ണം രേഖപ്പെടുത്തുക.
    • ഉത്തരം: കുൻലൂൺ (Kunlun).

2. ഉത്തര പർവതമേഖലയുടെ വിഭജനം

  • ചോദ്യം: ഭൂപ്രകൃതിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഉത്തര പർവത മേഖലയെ എങ്ങനെ തരംതിരിക്കാം?
    • ഉത്തരം: 1. ട്രാൻസ് ഹിമാലയം, 2. ഹിമാലയം, 3. കിഴക്കൻ കുന്നുകൾ.
  • ചോദ്യം: പ്രധാന പർവതനിരകൾ ഉൾപ്പെടുത്തി പട്ടിക പൂർത്തിയാക്കുക:
    • ഉത്തരം:
      | വിഭജനം | ഉദാഹരണ പർവതനിര(കൾ) |
      | :--- | :--- |
      | ട്രാൻസ് ഹിമാലയം | കാരക്കോറം |
      | ഹിമാലയം | ഹിമാദ്രി |
      | കിഴക്കൻ കുന്നുകൾ | നാഗാ കുന്നുകൾ |
  • ചോദ്യം: ഹിമാലയം രൂപപ്പെടുത്തുന്ന മൂന്ന് സമാന്തര പർവതനിരകൾ ഏതെല്ലാം?
    • ഉത്തരം: ഹിമാദ്രി, ഹിമാചൽ, സിവാലിക്.
  • ചോദ്യം: ഹിമാദ്രിയെക്കുറിച്ച് വിവരിക്കുക.
    • ഉത്തരം: ഗ്രേറ്റർ ഹിമാലയം (Greater Himalayas) അല്ലെങ്കിൽ ഇന്നർ ഹിമാലയം (Inner Himalayas) എന്നും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ശരാശരി 6100 മീറ്റർ ഉയരത്തിലാണ് ഇത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഇതിന് ഏകദേശം 25 കിലോമീറ്റർ വീതിയുണ്ട്. ഇവ മഞ്ഞുമൂടിയ പർവതങ്ങളാണ്, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള കൊടുമുടികളിൽ ഭൂരിഭാഗവും ഇവിടെയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
  • ചോദ്യം: ഹിമാചൽ നിരകളെക്കുറിച്ച് വിവരിക്കുക.
    • ഉത്തരം: ലെസ്സർ ഹിമാലയം (Lesser Himalayas) എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ശരാശരി 3500 മുതൽ 4500 മീറ്റർ വരെ ഉയരമുണ്ട്. ഇതിന്റെ വീതി 60 മുതൽ 80 കിലോമീറ്റർ വരെയാണ്.
  • ചോദ്യം: സിവാലിക് നിരകളെക്കുറിച്ച് വിവരിക്കുക.
    • ഉത്തരം: ഹിമാലയൻ നിരകളിലെ ഏറ്റവും തെക്കേ അറ്റത്തുള്ളതും ഗംഗാ സമതലത്തിന്റെ അതിർത്തി രൂപപ്പെടുത്തുന്നതുമായ നിരയാണിത്. ഇതിന് ശരാശരി 60 മുതൽ 150 കിലോമീറ്റർ വരെ വീതിയുണ്ട്. ഇത് ഔട്ടർ ഹിമാലയം (Outer Himalayas) എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

3. ഹിമാലയത്തിന്റെ ഉത്ഭവം

  • ചോദ്യം: എന്താണ് ഭൗമഫലകങ്ങൾ (Tectonic Plates)?
    • ഉത്തരം: ഭൗമഫലകങ്ങൾ ഭൂഖണ്ഡപരവും സമുദ്രപരവുമായ ഭാഗങ്ങളിലെ ഭൂവൽക്ക ശിലാഖണ്ഡങ്ങളാണ്. ആയിരക്കണക്കിന് കിലോമീറ്റർ വീതിയും ഏകദേശം 100 കിലോമീറ്റർ കനവുമുള്ള ശിലാമണ്ഡലത്തിന്റെ (Lithosphere) ഭാഗങ്ങളാണ് ഈ ഫലകങ്ങൾ.
  • ചോദ്യം: മൂന്ന് തരം ഫലക അതിർത്തികൾ ഏതെല്ലാം?
    • ഉത്തരം: അഭിസരണ അതിർത്തി (Convergent boundary), അപസരണ അതിർത്തി (Divergent boundary), ഛേദന അതിർത്തി (Transform boundary).
  • ചോദ്യം: ഏത് ഫലക അതിർത്തിയിലാണ് ഹിമാലയം രൂപപ്പെട്ടത്?
    • ഉത്തരം: അഭിസരണ അതിർത്തിയിൽ (Convergent Boundary).
  • ചോദ്യം: ഹിമാലയത്തിന്റെ രൂപീകരണം ലഘുവായി വിശദീകരിക്കുക.
    • ഉത്തരം: ഇന്ത്യൻ ഫലകം വടക്കോട്ട് നീങ്ങി യൂറേഷ്യൻ ഫലകത്തോട് അടുത്ത് വന്നു. ഈ രണ്ട് കരഭാഗങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള ടെഥിസ് കടൽത്തട്ട് ഉയരാൻ തുടങ്ങി, ഇത് ഹിമാലയത്തിന്റെ രൂപീകരണത്തിലേക്ക് നയിച്ചു.
  • ചോദ്യം: എന്താണ് ഗിരികന്ദരങ്ങൾ (Gorges)?
    • ഉത്തരം: കുത്തനെയുള്ള വശങ്ങളോടുകൂടിയ ആഴത്തിലുള്ള താഴ്‌വരകളാണ് ഗിരികന്ദരങ്ങൾ. സിന്ധു, ഗംഗ, ബ്രഹ്മപുത്ര തുടങ്ങിയ നദികൾ ഹിമാലയൻ നിരകളിൽ മണ്ണൊലിപ്പിലൂടെ ഗിരികന്ദരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

4. ഹിമാലയത്തിന്റെ പ്രാദേശിക വിഭജനം

  • ചോദ്യം: കുറുകെ ഒഴുകുന്ന നദികളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഹിമാലയത്തെ എങ്ങനെ പ്രാദേശികമായി വിഭജിക്കാം?
    • ഉത്തരം: 1. പടിഞ്ഞാറൻ ഹിമാലയം, 2. മധ്യ ഹിമാലയം, 3. കിഴക്കൻ ഹിമാലയം.
  • ചോദ്യം: ഹിമാലയൻ മേഖലകളും അവയെ വേർതിരിക്കുന്ന നദികളും കാണിക്കുന്ന പട്ടിക പൂർത്തിയാക്കുക:
    • ഉത്തരം:
      | ഹിമാലയൻ മേഖല | വേർതിരിക്കുന്ന നദികൾ |
      | :--- | :--- |
      | പടിഞ്ഞാറൻ ഹിമാലയം | സിന്ധു, കാളി |
      | മധ്യ ഹിമാലയം | കാളി, തീസ്ത |
      | കിഴക്കൻ ഹിമാലയം | തീസ്ത, ബ്രഹ്മപുത്ര |

5. പ്രാദേശിക വിഭജനങ്ങളുടെ സവിശേഷതകൾ

  • ചോദ്യം: പടിഞ്ഞാറൻ ഹിമാലയത്തെ എങ്ങനെ തരംതിരിക്കുന്നു?
    • ഉത്തരം: കാശ്മീർ ഹിമാലയം, ഹിമാചൽ ഹിമാലയം, ഉത്തരാഖണ്ഡ് ഹിമാലയം.
  • ചോദ്യം: കാശ്മീർ ഹിമാലയത്തിലെ പ്രധാന പർവതനിരകൾ ഏവ?
    • ഉത്തരം: കാരക്കോറം, സസ്കർ, ലഡാക്ക്, പിർ പഞ്ചാൽ.
  • ചോദ്യം: മൗണ്ട് K2 എവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു?
    • ഉത്തരം: കാരക്കോറം നിരകളിൽ.
  • ചോദ്യം: ഹിമാലയൻ നദികൾക്ക് വർഷം മുഴുവനും സമൃദ്ധമായി വെള്ളം ലഭിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?
    • ഉത്തരം: അവ മഴയെ ആശ്രയിക്കുന്നവയും മഞ്ഞുരുകി ഉണ്ടാകുന്ന വെള്ളം ലഭിക്കുന്നവയുമാണ്. സിയാച്ചിൻ, ബോൾട്ടോറോ തുടങ്ങിയ ഹിമാനികൾ സിന്ധു നദിക്കും അതിന്റെ പോഷകനദികളായ രവി, ഝലം, ചിനാബ് എന്നിവയ്ക്കും വർഷം മുഴുവനും സമൃദ്ധമായ നീരൊഴുക്ക് നിലനിർത്താൻ സഹായിക്കുന്നു.
  • ചോദ്യം: എന്താണ് ചുരങ്ങൾ (Passes)? ഒരു ഉദാഹരണം നൽകുക.
    • ഉത്തരം: പർവതപ്രദേശങ്ങളിലെ താരതമ്യേന എളുപ്പമുള്ള സ്വാഭാവിക വഴികളാണ് ചുരങ്ങൾ. ജമ്മുവിനെ കാശ്മീർ താഴ്‌വരയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പിർ-പഞ്ചാൽ നിരകളിലെ ബനിഹാൽ ചുരം ഒരു ഉദാഹരണമാണ്.
  • ചോദ്യം: എന്താണ് 'മാർഗ്'കൾ? ഉദാഹരണങ്ങൾ നൽകുക.
    • ഉത്തരം: വേനൽക്കാലത്ത് പർവത ചരിവുകളിൽ രൂപപ്പെടുന്ന പുൽമേടുകളാണ് 'മാർഗ്'കൾ. സോൻമാർഗ്, ഗുൽമാർഗ് എന്നിവ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.
  • ചോദ്യം: ഹിമാചൽ ഹിമാലയത്തിലെ പ്രധാന ചുരങ്ങൾ ഏവ?
    • ഉത്തരം: ഹിമാചൽ പ്രദേശിനെ ലഡാക്കുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ബരാലാചാ ലാ ചുരം, കുളു താഴ്‌വരയെ ലാഹുൽ, സ്പിതി താഴ്‌വരകളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന റോഹ്താങ് ചുരം.
  • ചോദ്യം: ചൂടുനീരുറവകൾ (hot springs) എങ്ങനെയാണ് രൂപപ്പെടുന്നത്?
    • ഉത്തരം: മഴവെള്ളം ഭൂമിക്കടിയിലേക്ക് ഊർന്നിറങ്ങുന്നു. പർവത രൂപീകരണ പ്രക്രിയകൾ സജീവമായ പ്രദേശങ്ങളിൽ, ഉപരിതലത്തിനടിയിലെ പാറക്കെട്ടുകൾ ചൂടാകുകയും, ഈ ചൂട് ഭൂഗർഭജലത്തെ ചൂടാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇങ്ങനെ ചൂടായ ജലം ചൂടുനീരുറവകളായി ഉപരിതലത്തിലേക്ക് ഉയരുന്നു.
  • ചോദ്യം: എന്താണ് 'ബുഗ്യാൽസ്' (bugyals), 'കാലിക കുടിയേറ്റം' (transhumance)?
    • ഉത്തരം: ഗഡ്‌വാൾ മേഖലയിൽ 3000 മുതൽ 4500 മീറ്റർ വരെ ഉയരത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന പുൽമേടുകളാണ് ബുഗ്യാൽസ്. വേനൽക്കാലത്ത് ആട്ടിടയന്മാർ അവരുടെ വളർത്തുമൃഗങ്ങളുമായി ഒരു മേച്ചിൽപ്പുറത്തു നിന്ന് മറ്റൊന്നിലേക്ക് നടത്തുന്ന കാലാനുസൃതമായ പലായനമാണ് കാലിക കുടിയേറ്റം.
  • ചോദ്യം: എന്താണ് ഡ്യൂൺസ് (Duns)? ഒരു ഉദാഹരണം നൽകുക.
    • ഉത്തരം: ലെസ്സർ ഹിമാലയത്തിനും സിവാലിക് കുന്നുകൾക്കും ഇടയിൽ കാണപ്പെടുന്ന പരന്ന താഴ്‌വരകളാണ് ഡ്യൂൺസ്. ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ ഡെറാഡൂൺ പ്രസിദ്ധമായ ഒരു ഉദാഹരണമാണ്.
  • ചോദ്യം: മധ്യ ഹിമാലയം ഏത് പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്? ഇന്ത്യയിലെ ഇതിന്റെ സവിശേഷതകൾ എന്തൊക്കെയാണ്?
    • ഉത്തരം: ഇത് നേപ്പാൾ ഹിമാലയം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. പശ്ചിമ സിക്കിമും ഡാർജിലിംഗ് പ്രദേശവും മാത്രമാണ് ഇന്ത്യയിലുള്ള ഭാഗങ്ങൾ. മൗണ്ട് കാഞ്ചൻജംഗ, നാഥുലാ ചുരം, അതിവേഗം ഒഴുകുന്ന തീസ്ത നദിയും അതിന്റെ സ്ട്രീം ടെറസുകളും ഇവിടുത്തെ സവിശേഷതകളാണ്.
  • ചോദ്യം: കിഴക്കൻ ഹിമാലയം അറിയപ്പെടുന്ന മറ്റൊരു പേര് എന്താണ്? ഇവിടുത്തെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ കൊടുമുടി ഏത്?
    • ഉത്തരം: ആസാം ഹിമാലയം. ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ കൊടുമുടി നംച ബർവ (7756 മീറ്റർ).
  • ചോദ്യം: കിഴക്കൻ ഹിമാലയത്തിലെ പ്രധാന ചുരങ്ങൾ ഏവ?
    • ഉത്തരം: ബോംഡില (അരുണാചൽ പ്രദേശിനെ ടിബറ്റിലെ ലാസയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു), ദിഫു (മ്യാൻമറുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു).
  • ചോദ്യം: എന്താണ് പൂർവാഞ്ചൽ കുന്നുകൾ?
    • ഉത്തരം: അരുണാചൽ പ്രദേശ് മുതൽ മിസോറാം വരെ വടക്ക്-തെക്ക് ദിശയിൽ കാണപ്പെടുന്നതും 500 മുതൽ 3000 മീറ്റർ വരെ ഉയരമുള്ളതുമായ ഹിമാലയൻ കുന്നുകളാണ് പൂർവാഞ്ചൽ കുന്നുകൾ. പട്കൈബം, നാഗാ കുന്നുകൾ, മിസോ കുന്നുകൾ, മണിപ്പൂർ കുന്നുകൾ എന്നിവയാണ് പ്രധാനപ്പെട്ടവ.
  • ചോദ്യം: കെയ്ബുൾ ലാംജാവോ ഫ്ലോട്ടിംഗ് നാഷണൽ പാർക്ക് എന്താണ്?
    • ഉത്തരം: വടക്കുകിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ ലോക്തക് തടാകത്തിൽ (മണിപ്പൂർ) സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്ന ഓർഗാനിക് വസ്തുക്കളും മണ്ണും ചേർന്നുണ്ടാകുന്ന ചെറു ഒഴുകുന്ന ദ്വീപുകളാണ് ഫുംഡി.

6. കാലാവസ്ഥ, നീർത്തടം, മണ്ണ്

  • ചോദ്യം: ഹിമാലയം കാലാവസ്ഥയെ എങ്ങനെ സ്വാധീനിക്കുന്നു?
    • ഉത്തരം: ഇത് ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിനും മധ്യേഷ്യയ്ക്കും ഇടയിൽ ഒരു കാലാവസ്ഥാ വിഭജനമായി വർത്തിക്കുന്നു. ഉയരം, ഭൂപ്രകൃതി എന്നിവ അനുസരിച്ച് കാലാവസ്ഥയിൽ വ്യത്യാസം വരുന്നു.
  • ചോദ്യം: വടക്കുകിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിൽ കനത്ത മഴ ലഭിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?
    • ഉത്തരം: ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൽ നിന്നുള്ള തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മൺസൂൺ കാറ്റുകൾ ആസാം ഹിമാലയത്തിനും പൂർവാഞ്ചൽ കുന്നുകൾക്കുമിടയിൽ കുടുങ്ങുകയും, ഈർപ്പം മുഴുവനും മഴയായി പെയ്തിറങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു.
  • ചോദ്യം: ഹിമാലയൻ നീർത്തട വ്യവസ്ഥയുടെ സവിശേഷതകൾ എന്തൊക്കെയാണ്?
    • ഉത്തരം: സിന്ധു, ഗംഗ, ബ്രഹ്മപുത്ര എന്നീ നദികളും അവയുടെ പോഷകനദികളും ചേർന്നതാണ് ഈ വ്യവസ്ഥ. ഇവ വർഷം മുഴുവൻ നീരൊഴുക്കുള്ളവയാണ് (perennial). ഇവയുടെ പർവത പാതയിൽ കുത്തിയൊഴുകുന്ന സ്വഭാവമുള്ളതിനാൽ V-ആകൃതിയിലുള്ള താഴ്‌വരകൾ, ഗിരികന്ദരങ്ങൾ, വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങൾ എന്നിവ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
  • ചോദ്യം: എന്താണ് V-ആകൃതിയിലുള്ള താഴ്‌വരകൾ?
    • ഉത്തരം: നദിയുടെ വശങ്ങളിലെ മണ്ണൊലിപ്പ് (വീതി വർദ്ധിപ്പിക്കൽ), ലംബമായ മണ്ണൊലിപ്പ് (ആഴം കൂട്ടൽ) എന്നിവയുടെ ഫലമായി ചരിഞ്ഞ വശങ്ങളോടുകൂടിയ താഴ്‌വരകൾ രൂപപ്പെടുന്നു.
  • ചോദ്യം: സിന്ധു നദി എവിടെ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്?
    • ഉത്തരം: മാനസരോവർ തടാകത്തിന് സമീപമുള്ള ബോഖാർചു ഹിമാനിയിൽ നിന്ന്.
  • ചോദ്യം: എന്താണ് കരേവാസ് (Karewas)? എന്തിനാണ് ഇത് അനുയോജ്യമായത്?
    • ഉത്തരം: കാശ്മീർ താഴ്‌വരയിൽ നിക്ഷേപിക്കപ്പെട്ട ഹിമാനി അവസാദമാണ് കരേവാസ്. ഈ ഹ്യൂമസ് (humus) അടങ്ങിയ നേരിയ മണ്ണ് കുങ്കുമപ്പൂ കൃഷിക്ക് (saffron cultivation) അനുയോജ്യമാണ്.
  • ചോദ്യം: കിഴക്കൻ ഹിമാലയത്തിൽ ഉഷ്ണമേഖലാ നിത്യഹരിത സസ്യജാലങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?
    • ഉത്തരം: ഇവിടെ ശരാശരി വാർഷിക മഴ 200 സെന്റിമീറ്ററിന് മുകളിലായതിനാലാണിത്.

7. മനുഷ്യ ജീവിതവും സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയും

  • ചോദ്യം: പർവതപ്രദേശങ്ങളിൽ കൃഷി കുറവാകാൻ കാരണമാകുന്ന ഘടകങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ്?
    • ഉത്തരം: ഉയരം, ചരിവിന്റെ കുത്തനെയുള്ള അവസ്ഥ, മണ്ണിലെ അപര്യാപ്തത, കുറഞ്ഞ താപനില.
  • ചോദ്യം: ഹിമാലയത്തിൽ കൃഷി ചെയ്യുന്ന പ്രധാന വിളകൾ ഏവ?
    • ഉത്തരം: മഴക്കാലത്ത് നെല്ല്, പയർവർഗ്ഗങ്ങൾ, ഉരുളക്കിഴങ്ങ് എന്നിവയും വസന്തകാലത്ത് ഗോതമ്പ്, മിതശീതോഷ്ണ പഴവർഗ്ഗ വിളകൾ എന്നിവയും. കിഴക്കൻ ഹിമാലയത്തിൽ (ആസാം, ഡാർജിലിംഗ്) തേയില ഒരു പ്രധാന വിളയാണ്.
  • ചോദ്യം: വടക്കുകിഴക്കൻ കുന്നുകളിലെ ഗോത്രവർഗ്ഗക്കാർ പിന്തുടരുന്ന പരമ്പราഗത കൃഷിരീതി ഏത്?
    • ഉത്തരം: സ്ഥാനം മാറ്റിക്കൃഷി (Shifting cultivation).
  • ചോദ്യം: ആരാണ് ഗുജ്ജാർമാർ (Gujjars)?
    • ഉത്തരം: പടിഞ്ഞാറൻ ഹിമാലയത്തിലെ പുൽമേടുകളിൽ താമസിക്കുന്ന ഇടയ ഗോത്രവർഗ്ഗക്കാർ.
  • ചോദ്യം: ഈ പ്രദേശത്തെ ടൂറിസം വികസനത്തിന് തുടക്കമിട്ട തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങൾ ഏവ?
    • ഉത്തരം: കൈലാസ്, മാനസരോവർ, അമർനാഥ്, ഹേമ കുണ്ഡ് സാഹിബ്.
  • ചോദ്യം: ഹിമാലayan മേഖലയിൽ ആധുനിക സാഹസിക ടൂറിസം വികസിക്കാൻ കാരണമായത് എന്ത്?
    • ഉത്തരം: 1953 മെയ് 29-ന് ഷെർപ്പ ടെൻസിംഗ് നോർഗേയും എഡ്മണ്ട് ഹിലാരിയും മൗണ്ട് എവറസ്റ്റ് കീഴടക്കിയത്.

മൂല്യനിർണ്ണയ ചോദ്യങ്ങൾ

  1. 'ഉത്തര ���ർവതങ്ങളിലെ മനുഷ്യജീവിതം' എന്ന വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു ഉപന്യാസം തയ്യാറാക്കുക.
  2. ഉത്തര പർവതങ്ങളുടെ ഭാഗമായ പർവതനിരകൾ അടയാളപ്പെടുത്തി 'എന്റെ സ്വന്തം അറ്റ്‌ലസിൽ' ഉൾപ്പെടുത്തുക.
  3. ഉത്തര പർവതങ്ങളിലെ ആളുകളുടെ തൊഴിലിനെക്കുറിച്ച് ഒരു ചിത്രീകരണ വാൾ മാഗസിൻ തയ്യാറാക്കുക.

അധ്യായം 2: വിസ്തൃതമായ സമതലത്തിൽ

പ്രധാന ആശയങ്ങളും പഠന പ്രവർത്തനങ്ങളും (ചോദ്യോത്തരങ്ങളും വിവരങ്ങളും)

1. സമതലത്തിന്റെ രൂപീകരണവും വ്യാപ്തിയും

  • ചോദ്യം: ഉത്തര പർവതങ്ങൾക്ക് തെക്കുള്ള വിശാലമായ എക്കൽ സമതലം ഏത് പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്?
    • ഉത്തരം: ഇൻഡോ-ഗംഗാ-ബ്രഹ്മപുത്ര സമതലം, അഥവാ ഉത്തര ഇന്ത്യൻ സമതലം (North Indian Plain).
  • ചോദ്യം: എന്താണ് ഭൂരൂപീകരണ ഏജന്റുകൾ (geomorphic agents) എന്നും ഭൂരൂപീകരണ പ്രക്രിയകൾ (geomorphic processes) എന്നും പറയുന്നത്?
    • ഉത്തരം: ഒഴുകുന്ന വെള്ളം, കാറ്റ്, ഹിമാനികൾ, തിരമാലകൾ തുടങ്ങിയ ബാഹ്യ ശക്തികളാണ് ഭൂരൂപീകരണ ഏജന്റുകൾ. ഭൂരൂപങ്ങളുടെ രൂപീകരണത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന പ്രക്രിയകളാണ് ഭൂരൂപീകരണ പ്രക്രിയകൾ.
  • ചോദ്യം: എന്താണ് എക്കൽ (Alluvium)?
    • ഉത്തരം: നദികൾ വഹിച്ചുകൊണ്ടുവരുന്ന മണ്ണ്, മണൽ, ചെളി, ചരൽ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന അവശിഷ്ടങ്ങൾ.
  • ചോദ്യം: ഇൻഡോ-ഗംഗാ-ബ്രഹ്മപുത്ര സമതലം എങ്ങനെയാണ് രൂപപ്പെട്ടത്?
    • ഉത്തരം: ഹിമാലയത്തിന് തെക്ക് രൂപപ്പെട്ട ഒരു വലിയ താഴ്‌വരയിൽ ഹിമാലയത്തിൽ നിന്നും ഉപദ്വീപീയ ഇന്ത്യയിൽ നിന്നും ഉത്ഭവിക്കുന്ന നദികൾ കൊണ്ടുവന്ന അവസാദങ്ങൾ ദശലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി നിക്ഷേപിക്കപ്പെട്ടതിന്റെ ഫലമായാണ് ഈ സമതലം രൂപപ്പെട്ടത്.
  • ചോദ്യം: ഈ പ്രദേശത്തെ കൃഷിക്ക് അനുയോജ്യമാക്കുന്ന പ്രധാന ഘടകങ്ങൾ ഏവ?
    • ഉത്തരം: ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ മണ്ണ്, മതിയായ ജലലഭ്യത, അനുകൂലമായ കാലാവസ്ഥ, പരന്ന ഭൂപ്രകൃതി.

2. പ്രാദേശിക വിഭജനം

  • ചോദ്യം: ഉത്തര ഇന്ത്യൻ സമതലത്തിന്റെ നാല് പ്രാദേശിക വിഭജനങ്ങൾ ഏവ?
    • ഉത്തരം: 1. രാജസ്ഥാൻ സമതലം, 2. പഞ്ചാബ്-ഹരിയാന സമതലം, 3. ഗംഗാ സമതലം, 4. ബ്രഹ്മപുത്ര സമതലം.
  • ചോദ്യം: രാജസ്ഥാൻ സമതലത്തെ നിർവചിക്കുന്നതെന്താണ്?
    • ഉത്തരം: ഉത്തരേന്ത്യൻ സമതലത്തിന്റെ ഏറ്റവും പടിഞ്ഞാറൻ അറ്റത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതും താർ മരുഭൂമി ഉൾപ്പെടുന്നതുമായ പ്രദേശമാണിത്. ഇത് ആരവല്ലി പർവതനിരകളുടെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
  • ചോദ്യം: രാജസ്ഥാൻ സമതലത്തിലെ പ്രധാന നദി ഏത്?
    • ഉത്തരം: ലൂണി. ഇത് വാർഷികമായി ഒഴുകാത്ത നദിയാണ് (non-perennial).
  • ചോദ്യം: രാജസ്ഥാൻ സമതലത്തിലെ പ്രധാന ഉപ്പുതടാകങ്ങൾ ഏവ?
    • ഉത്തരം: സാംഭാർ, ദിദ്വാന, സർഗോൽ.
  • ചോദ്യം: എന്താണ് ദോബ് (doab)?
    • ഉത്തരം: പിന്നീട് ഒന്നിക്കുന്ന രണ്ട് നദികൾക്കിടയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഭൂപ്രദേശം.
  • ചോദ്യം: ഗംഗാ സമതലത്തിന്റെ മൂന്ന് ഭാഗങ്ങൾ ഏവ?
    • ഉത്തരം: അപ്പർ ഗംഗാ സമതലം, മിഡിൽ ഗംഗാ സമതലം, ലോവർ ഗംഗാ സമതലം.
  • ചോദ്യം: ബ്രഹ്മപുത്ര സമതലത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക അതിരുകൾ ഏവ?
    • ഉത്തരം: വടക്ക് - കിഴക്കൻ ഹിമാലയം, കിഴക്ക് - പട്കായി-നാഗാ കുന്നുകൾ, തെക്ക് - ഗാരോ-ഖാസി-ജയന്തിയ കുന്നുകളും മിഖിർ കുന്നുകളും.
  • ചോദ്യം: എന്താണ് എക്കൽ ഫാനുകൾ (alluvial fans)?
    • ഉത്തരം: നദിയുടെ വേഗത സമതലത്തിൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ പെട്ടെന്ന് കുറയുന്നതിന്റെ ഫലമായി നദികൾ വഹിച്ചുകൊണ്ടുവരുന്ന അവസാദങ്ങൾ ഫാനുകളുടെ രൂപത്തിൽ നിക്ഷേപിക്കപ്പെട്ട് രൂപപ്പെടുന്ന ഭൂരൂപങ്ങൾ.
  • ചോദ്യം: മിയാൻഡറുകളും (Meanders) ഓക്‌സ്-ബോ തടാകങ്ങളും (Ox-Bow Lakes) വിശദീകരിക്കുക.
    • ഉത്തരം: എക്കൽ നിക്ഷേപങ്ങൾ ഒഴുക്കിന് തടസ്സമുണ്ടാക്കുമ്പോൾ നദിക്ക് കുറഞ്ഞ ചെരിവുകളിലൂടെ ഒഴുകുമ്പോൾ രൂപപ്പെടുന്ന വളവുകളാണ് മിയാൻഡറുകൾ. നദി നേരായ ഗതി സ്വീകരിക്കുമ്പോൾ വളഞ്ഞ ഭാഗം പ്രധാന നദിയിൽ നിന്ന് വേർപെട്ട് രൂപപ്പെടുന്ന ഒറ്റപ്പെട്ട ജലാശയങ്ങളാണ് ഓക്‌സ്-ബോ തടാകങ്ങൾ.
  • ചോദ്യം: എന്താണ് പ്രളയ സമതലങ്ങൾ (Flood Plains)?
    • ഉത്തരം: നദികൾ കൊണ്ടുവരുന്ന എക്കൽ നദീതീരങ്ങളിൽ നിക്ഷേപിക്കപ്പെട്ട് വെള്ളപ്പൊക്ക സമയത്ത് രൂപപ്പെടുന്ന സമതലങ്ങൾ. കൃഷിക്ക് അനുയോജ്യമായ പ്രദേശങ്ങളാണിവ.
  • ചോദ്യം: ഉത്തര ഇന്ത്യൻ സമതലത്തിലെ മൂന്ന് ഭൂരൂപ മേഖലകൾ (വടക്ക് നിന്ന് തെക്ക്) ഏവ?
    • ഉത്തരം: 1. ഭാബർ, 2. തരായ്, 3. എക്കൽ സമതലങ്ങൾ.
  • ചോദ്യം: ഭാബർ (Bhabar) വിവരിക്കുക.
    • ഉത്തരം: സിവാലിക് മലനിരകളുടെ അടിവാരത്തോട് ചേർന്ന് 8-10 കിലോമീറ്റർ വീതിയുള്ള ഒരു ഇടുങ്ങിയ ബെൽറ്റാണിത്. പാറകളും ഉരുളൻ കല്ലുകളും നിക്ഷേപിക്കപ്പെട്ടാണ് ഇത് രൂപപ്പെടുന്നത്. നദികൾ ഈ പ്രദേശത്ത് പാറകൾക്കും ഉരുളൻ കല്ലുകൾക്കും അടിയിലൂടെ ഒഴുകി അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു.
  • ചോദ്യം: തരായ് (Tarai) വിവരിക്കുക.
    • ഉത്തരം: ഭാബർ ബെൽറ്റിന് സമാന്തരമായി 10-20 കിലോമീറ്റർ വീതിയുള്ള ചതുപ്പും ഈർപ്പവുമുള്ള പ്രദേശമാണിത്. ഭാബർ പ്രദേശത്ത് അപ്രത്യക്ഷമായ നദികൾ ഇവിടെ വീണ്ടും ഉപരിതലത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. ഇവിടെ സമൃദ്ധമായ സ്വാഭാവിക സസ്യജാലങ്ങളും വന്യജീവി ആവാസ വ്യവസ്ഥയുമുണ്ട്.
  • ചോദ്യം: എക്കൽ സമതലത്തിലെ രണ്ട് തരം എക്കൽ നിക്ഷേപങ്ങൾ ഏവ?
    • ഉത്തരം: ഭംഗർ (പഴയ എക്കൽ നിക്ഷേപം), ഖാദർ (പുതിയ എക്കൽ നിക്ഷേപം).
  • ചോദ്യം: എന്താണ് ഡെൽറ്റകൾ (Deltas)?
    • ഉത്തരം: നദിയുടെ വേഗത നദീമുഖത്തിനടുത്ത് കുറയുമ്പോൾ പോഷകനദികൾക്കിടയിൽ അവസാദങ്ങൾ അടിഞ്ഞുകൂടി രൂപപ്പെടുന്ന ഏകദേശം ത്രികോണാകൃതിയിലുള്ള ഭൂരൂപങ്ങൾ.

3. കാലാവസ്ഥയും സസ്യജാലങ്ങളും

  • ചോദ്യം: ഉത്തര ഇന്ത്യൻ സമതലത്തിൽ വേനൽക്കാലം വളരെ കഠിനമാകുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?
    • ഉത്തരം: സമുദ്രങ്ങളുടെ മിതമായ സ്വാധീനത്തിൽ നിന്ന് ഈ സമതലം വളരെ അകലെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതിനാൽ ഭൂഖണ്ഡാന്തര കാലാവസ്ഥ (continental climate) അനുഭവപ്പെടുന്നു. താപനില ഗണ്യമായി ഉയരുന്നു (48°C വരെ).
  • ചോദ്യം: എന്താണ് 'ലൂ' (Loo)?
    • ഉത്തരം: മെയ്, ജൂൺ മാസങ്ങളിൽ രാജസ്ഥാൻ മരുഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഗംഗാ സമതലത്തിലേക്ക് വീശുന്ന ചൂടുള്ളതും വരണ്ടതുമായ കാറ്റ്.
  • ചോദ്യം: എന്താണ് 'ഒക്ടോബർ ചൂട്' (October heat)?
    • ഉത്തരം: മൺസൂൺ പിൻവാങ്ങുന്ന കാലയളവിൽ (ഒക്ടോബർ/നവംബർ) ഉയർന്ന താപനിലയും അന്തരീക്ഷത്തിലെ ഈർപ്പവും കാരണം അനുഭവപ്പെടുന്ന അസഹനീയമായ കാലാവസ്ഥാ പ്രതിഭാസം.
  • ചോദ്യം: ഉത്തര ഇന്ത്യൻ സമതലത്തിലെ പ്രധാന സ്വാഭാവിക സസ്യജാലങ്ങൾ ഏവ?
    • ഉത്തരം: ഉഷ്ണമേഖലാ ഇലപൊഴിയും വനങ്ങൾ (Tropical Deciduous Forests), ഉഷ്ണമേഖലാ മുള്ളുള്ള വനങ്ങൾ (Tropical Thorn Forests), ചതുപ്പുനില വനങ്ങൾ (Swamp Forests).
  • ചോദ്യം: ഉഷ്ണമേഖലാ വരണ്ട ഇലപൊഴിയും വനങ്ങൾ എവിടെയാണ് കാണപ്പെടുന്നത്?
    • ഉത്തരം: വാർഷിക മഴ 70 സെന്റിമീറ്ററിനും 100 സെന്റിമീറ്ററിനും ഇടയിലുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ (ഉദാഹരണത്തിന്, ഉത്തർപ്രദേശ്, ബീഹാർ സമതലങ്ങൾ).
  • ചോദ്യം: ഉഷ്ണമേഖലാ ഇലപൊഴിയും വനങ്ങളിലെ പ്രധാന വൃക്ഷങ്ങൾ ഏവ?
    • ഉത്തരം: തേക്ക്, ഈട്ടി, മഹുവ, നെല്ലി, ചന്ദനം.
  • ചോദ്യം: ചതുപ്പുനില വനങ്ങൾ എവിടെയാണ് കാണപ്പെടുന്നത്? അവിടുത്തെ പ്രധാന സസ്യജാലം ഏത്?
    • ഉത്തരം: രാജസ്ഥാനിലെ വലിയ ഉപ്പുനിലങ്ങളിലും, ശുദ്ധജല തടാകങ്ങളിലും, ബ്രഹ്മപുത്രയുടെ പ്രളയ സമതലങ്ങളിലും, സുന്ദർബൻസ് ഡെൽറ്റാ പ്രദേശത്തും കാണപ്പെടുന്നു. സുന്ദർബൻസിലെ പ്രധാന സസ്യജാലം കണ്ടൽച്ചെടികളാണ് (mangroves).
  • ചോദ്യം: ഉത്തര ഇന്ത്യൻ സമതലത്തിലെ പ്രധാന മണ്ണിനങ്ങൾ ഏവ?
    • ഉത്തരം: എക്കൽ മണ്ണാണ് ഏറ്റവും വ്യാപകമായത്. മധ്യ ഗംഗാ സമതലത്തിന്റെ തെക്കൻ ഭാഗത്ത് ചുവന്ന മണ്ണ് കാണപ്പെടുന്നു. സുന്ദർബൻസ് ഡെൽറ്റാ പ്രദേശത്ത് ലവണാംശമുള്ള മണ്ണ് കാണപ്പെടുന്നു. പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗങ്ങളിൽ (രാജസ്ഥാൻ) മരുഭൂമി മണ്ണ് (Arid soil) വ്യാപകമായി കാണപ്പെടുന്നു.

4. മനുഷ്യ ജീവിതവും സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയും

  • ചോദ്യം: സമതലത്തിൽ കൃഷി ചെയ്യുന്ന പ്രധാന വിളകൾ ഏവ?
    • ഉത്തരം: ഗോതമ്പ്, നെല്ല്, ചണം, കരിമ്പ്.
  • ചോദ്യം: മൂന്ന് വിളവെടുപ്പ് കാലങ്ങളും അവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിളകളും ഏവ?
    • ഉത്തരം:
      | സീസൺ | കാലയളവ് | പ്രധാന വിളകൾ |
      | :--- | :--- | :--- |
      | ഖാരിഫ് | ജൂൺ മുതൽ സെപ്റ്റംബർ വരെ | ഉഷ്ണമേഖലാ വിളകൾ—നെല്ല്, പരുത്തി, ചണം, ബജ്റ, തുവര തുടങ്ങിയവ. |
      | റാബി | ഒക്ടോബർ മുതൽ മാർച്ച് വരെ | മിതശീതോഷ്ണ/ഉപ-ഉഷ്ണമേഖലാ വിളകൾ—ഗോതമ്പ്, പയർ, കടുക്, ബാർലി തുടങ്ങിയവ. |
      | സെയ്ദ് | ഏപ്രിൽ മുതൽ ജൂൺ വരെ | പച്ചക്കറികൾ, പഴങ്ങൾ, കാലിത്തീറ്റ തുടങ്ങിയവ. |

മൂല്യനിർണ്ണയ ചോദ്യങ്ങൾ

  1. പ്രൊജക്ട് – 'ഇന്ത്യയിലെ മനുഷ്യജീവിതത്തെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിൽ ഉത്തര ഇന്ത്യൻ സമതലം വഹിക്കുന്ന സുപ്രധാന പങ്ക്'.
  2. ‘കാലാവസ്ഥയും വിളകളും’ എന്ന വിഷയത്തിൽ ഒരു സെമിനാർ നടത്തുക.
  3. ഉത്തര ഇന്ത്യൻ സമതലങ്ങളുടെ രൂപീകരണം ഹിമാലയത്തിന്റെ രൂപീകരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത് എങ്ങനെ? വിശദമാക്കുക.
    • ഉത്തരം: ഹിമാലയത്തിന്റെ രൂപീകരണത്തിന്റെ ഫലമായി അതിന്റെ തെക്ക് ഭാഗത്ത് ഒരു വലിയ താഴ്‌വര രൂപപ്പെട്ടു. ഹിമാലയത്തിൽ നിന്നും ഉപദ്വീപീയ ഇന്ത്യയിൽ നിന്നും ഉത്ഭവിക്കുന്ന നദികൾ ഈ വിശാലമായ താഴ്‌വരയിൽ എക്കൽ നിക്ഷേപിച്ചതിലൂടെയാണ് ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ സമതലം ദശലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളെടുത്ത് രൂപപ്പെട്ടത്.
  4. ഇന്ത്യയുടെ രേഖാചിത്രം വരച്ച് ഉത്തര ഇന്ത്യൻ സമതലത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ അടയാളപ്പെടുത്തുക. അത് ക്ലാസ് മുറിയിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കുക.
  5. ഇന്ത്യയുടെ രേഖാചിത്രം വരച്ച് പ്രധാന ഭൗമവിഭാഗങ്ങൾ വ്യത്യസ്ത നിറങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് വേർതിരിക്കുക. കൂടാതെ ഉത്തര ഇന്ത്യൻ സമതലത്തിലൂടെ ഒഴുകുന്ന നദികൾ വരച്ച് ക്ലാസ് മുറിയിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കുക.

അധ്യായം 3: ഭൂമിയുടെ ചരിത്രം ഉറങ്ങുന്ന പീഠഭൂമി

പ്രധാന ആശയങ്ങളും പഠന പ്രവർത്തനങ്ങളും (ചോദ്യോത്തരങ്ങളും വിവരങ്ങളും)

1. ഉപദ്വീപീയ പീഠഭൂമിയുടെ സവിശേഷതകളും വിഭജനവും

  • ചോദ്യം: ഉപദ്വീപീയ പീഠഭൂമിയെക്കുറിച്ച് വിവരിക്കുക.
    • ഉത്തരം: ഉപദ്വീപീയ ഇന്ത്യയുടെ ഭൂരിഭാഗവും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഏകദേശം ത്രികോണാകൃതിയിലുള്ള ഒരു ഭൂപ്രകൃതി വിഭാഗമാണിത്. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ശരാശരി 600 മുതൽ 900 മീറ്റർ വരെ ഉയരമുണ്ട്. ഇത് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള ഭൂരൂപങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്.
  • ചോദ്യം: സ്ഥാനമനുസരിച്ച് ഉപദ്വീപീയ പീഠഭൂമിയെ സാധാരണയായി എങ്ങനെ തരം തിരിക്കാം?
    • ഉത്തരം: i. ഡെക്കാൻ പീഠഭൂമി, ii. മധ്യ ഹൈലാൻഡ്‌സ് (Central Highlands).
  • ചോദ്യം: ഡെക്കാൻ പീഠഭൂമിയുടെ അതിരുകൾ ഏവ?
    • ഉത്തരം: വടക്ക് - സത്പുര നിരകൾ, മൈകാല നിരകൾ, മഹാദേവ കുന്നുകൾ. പടിഞ്ഞാറ് - പശ്ചിമഘട്ടം, കിഴക്ക് - കിഴക്കൻ ഘട്ടം.
  • ചോദ്യം: എന്താണ് ഡെക്കാൻ ട്രാപ്പ് (Deccan Trap)?
    • ഉത്തരം: ഡെക്കാൻ പീഠഭൂമിയുടെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗം ബസാൾട്ട് എന്ന ലാവ ശിലകളാൽ നിർമ്മിതമാണ്. ഈ പ്രദേശത്തെ ഡെക്കാൻ ട്രാപ്പ് എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
  • ചോദ്യം: ഡെക്കാൻ ട്രാപ്പ് പ്രദേശത്തെ മണ്ണിന്റെ പ്രത്യേകത എന്താണ്?
    • ഉത്തരം: കറുത്ത മണ്ണ് (Regur soil/black cotton soil). ഇത് വളരെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായതും ജലാംശം നിലനിർത്താൻ ശേഷിയുള്ളതും പരുത്തി കൃഷിക്ക് അനുയോജ്യവുമാണ്.
  • ചോദ്യം: ഉപദ്വീപീയ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ കൊടുമുടി ഏത്? ഇത് എവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു?
    • ഉത്തരം: ആനമുടി (2695 മീറ്റർ). പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ ആനമലയിലാണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
  • ചോദ്യം: പശ്ചിമഘട്ടത്തെയും കിഴക്കൻ ഘട്ടത്തെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നത് ഏത്?
    • ഉത്തരം: നീലഗിരി കുന്നുകൾ.
  • ചോദ്യം: എന്താണ് മധ്യ ഹൈലാൻഡ്‌സ് (Central Highlands)?
    • ഉത്തരം: സത്പുര നിരകൾക്ക് വടക്ക് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതും മാൾവാ പീഠഭൂമി ഉൾപ്പെടുന്നതുമായ വിശാലമായ പീഠഭൂമി പ്രദേശം.
  • ചോദ്യം: ആരവല്ലി നിരകൾ ഏത് തരം പർവതങ്ങൾക്ക് ഉദാഹരണമാണ്?
    • ഉത്തരം: പഴയ മടക്കുപർവതങ്ങൾ (Old fold mountains) അല്ലെങ്കിൽ ദീർഘകാലത്തെ മണ്ണൊലിപ്പ് മൂലം ശിഥിലമായ അവശിഷ്ട പർവതങ്ങൾ (residual mountains).
  • ചോദ്യം: ചോട്ടാനാഗ്പൂർ പീഠഭൂമി എന്തിനാണ് പ്രസിദ്ധമായത്?
    • ഉത്തരം: ധാതുക്കളുടെ ഏറ്റവും സമ്പന്നമായ കലവറയാണ് ഇത്.
  • ചോദ്യം: ചോട്ടാനാഗ്പൂർ പീഠഭൂമിയിൽ കാണപ്പെടുന്ന പ്രധാന ധാതുക്കൾ ഏവ?
    • ഉത്തരം: ഇരുമ്പയിര്, ബോക്‌സൈറ്റ്, മാംഗനീസ്, ചെമ്പ് തുടങ്ങിയ ലോഹ ധാതുക്കളും, ചുണ്ണാമ്പുകല്ല്, കൽക്കരി തുടങ്ങിയ അലോഹ ധാതുക്കളും.
  • ചോദ്യം: എന്താണ് ഷോല വനങ്ങൾ (Shola forests)?
    • ഉത്തരം: നീലഗിരി, പളനി, ആനമല തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലെ ഉപ ഉഷ്ണമേഖലാ സസ്യജാലങ്ങൾ.

2. കാലാവസ്ഥയും നീർവാർച്ചാ വ്യവസ്ഥയും

  • ചോദ്യം: ഉപദ്വീപീയ പീഠഭൂമിയുടെ കാലാവസ്ഥയെ സ്വാധീനിക്കുന്ന പ്രധാന ഘടകങ്ങൾ ഏവ?
    • ഉത്തരം: ഉഷ്ണമേഖലാ സ്ഥാനം, ഉപദ്വീപിന്റെ പ്രത്യേക രൂപം, സമുദ്രത്തിൽ നിന്നുള്ള ദൂരം, പർവതനിരകളുടെ ദിശ, മൺസൂൺ കാറ്റുകളുടെ ദിശ.
  • ചോദ്യം: എന്താണ് താപനിലയുടെ ദിനരാത്ര വ്യത്യാസം (diurnal range of temperature)?
    • ഉത്തരം: ഒരു പ്രത്യേക സ്ഥലത്ത് ഒരു ദിവസം രേഖപ്പെടുത്തുന്ന ഏറ്റവും കൂടിയ താപനിലയും കുറഞ്ഞ താപനിലയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം.
  • ചോദ്യം: എന്താണ് മഴനിഴൽ പ്രദേശങ്ങൾ (Rain Shadow Regions)?
    • ഉത്തരം: പർവതങ്ങളുടെ കാറ്റ് മറവിലുള്ള ചരിവുകളിലെ പ്രദേശങ്ങൾ സാധാരണയായി മഴയില്ലാത്തവയായിരിക്കും, കാരണം ഈ ചരിവുകളിലൂടെ താഴേക്ക് ഇറങ്ങുന്ന വായു വരണ്ടതായിരിക്കും. പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ കിഴക്കൻ ചരിവുകളോട് ചേർന്നുള്ള ഉൾനാടൻ പീഠഭൂമി പ്രദേശങ്ങൾക്ക് വളരെ കുറഞ്ഞ മഴ (50cm-ൽ താഴെ) ലഭിക്കുന്നു.
  • ചോദ്യം: ഉപദ്വീപീയ ഇന്ത്യയിലെ പ്രധാന ജലവിഭജകം (water divide) ഏത്?
    • ഉത്തരം: പശ്ചിമഘട്ടം.
  • ചോദ്യം: ഉപദ്വീപിലെ മൂന്ന് നീർവാർച്ചാ വ്യവസ്ഥകൾ ഏവ?
    • ഉത്തരം: കിഴക്കോട്ട് ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിലേക്ക് ഒഴുകുന്ന നദികൾ; പടിഞ്ഞാറോട്ട് അറബിക്കടലിലേക്ക് ഒഴുകുന്ന നദികൾ; വടക്കോട്ട് യമുനയിലും ഗംഗയിലും ചേരുന്ന നദികൾ.
  • ചോദ്യം: ഉപദ്വീപീയ നദികൾക്ക് കാലികമായ (seasonal) സ്വഭാവം ഉണ്ടാകുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?
    • ഉത്തരം: വേനൽക്കാലത്ത് അവയുടെ നീരൊഴുക്ക് കുറയുന്നു, മൺസൂൺ കാലത്ത് കവിഞ്ഞൊഴുകുന്നു.
  • ചോദ്യം: കാവേരി നദിക്ക് വർഷം മുഴുവൻ നീരൊഴുക്ക് ഉണ്ടാകുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?
    • ഉത്തരം: അതിന്റെ നീർത്തട പ്രദേശത്ത് വേനൽക്കാലത്ത് തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മൺസൂൺ മഴയും, ശൈത്യകാലത്ത് വടക്കുകിഴക്കൻ മൺസൂൺ മഴയും ലഭിക്കുന്നു.
  • ചോദ്യം: നർമ്മദ, താപ്തി നദികളുടെ ഗതിയുടെ പ്രത്യേകത എന്ത്?
    • ഉത്തരം: അവ മധ്യ ഹൈലാൻഡ്‌സിലെ ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച് പടിഞ്ഞാറോട്ട് അറബിക്കടലിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു. മാർബിൾ പാറകളിൽ കൊത്തിയെടുത്ത കുത്തനെയുള്ള താഴ്‌വരകൾ, ദൂന്ദർ വെള്ളച്ചാട്ടം, സർദാർ സരോവർ ബഹുമുഖ നദീതട പദ്ധതി എന്നിവയ്ക്ക് നർമ്മദ പ്രസിദ്ധമാണ്.
  • ചോദ്യം: എന്താണ് റാവൈൻസ് (Ravines)?
    • ഉത്തരം: ചമ്പൽ നദിയും അതിന്റെ പോഷകനദികളും നിരന്തരമായ മണ്ണൊലിപ്പ് മൂലം രൂപപ്പെടുത്തിയ, മാൾവാ പീഠഭൂമിയുടെ വടക്കൻ ചരിവുകളിലെ, മോശം ഭൂപ്രകൃതി സവിശേഷതകൾ.
  • ചോദ്യം: എന്താണ് ബഹുമുഖ നദീതട പദ്ധതികൾ (Multipurpose River Valley Projects)?
    • ഉത്തരം: വെള്ളപ്പൊക്ക നിയന്ത്രണം, ജലസേചനം, ജലവൈദ്യുതി ഉത്പാദനം തുടങ്ങിയ വിവിധ ലക്ഷ്യങ്ങൾ ഒരേസമയം നിറവേറ്റുന്നതിനായി ഒരു നദിക്ക് കുറുകെ അണക്കെട്ടുകൾ നിർമ്മിക്കുന്ന പദ്ധതികൾ.

3. സസ്യജാലം, മണ്ണ്, സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ

  • ചോദ്യം: എന്താണ് ഇൻ-സിറ്റ്യൂ മണ്ണുകളും (In-situ soils) വഹിച്ചു കൊണ്ടുവരുന്ന മണ്ണുകളും (Transported soils)? ഓരോന്നിനും ഉദാഹരണം നൽകുക.
    • ഉത്തരം: ഇൻ-സിറ്റ്യൂ മണ്ണുകൾ രൂപപ്പെട്ട സ്ഥലത്ത് തന്നെ നിലനിൽക്കുന്നവയാണ് (ഉദാഹരണം: കറുത്ത മണ്ണ്). വഹിച്ചു കൊണ്ടുവരുന്ന മണ്ണുകൾ ബാഹ്യ ഏജന്റുകൾ വഴി ഒരിടത്ത് നിന്ന് മറ്റൊരിടത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോയി നിക്ഷേപിക്കപ്പെടുന്നവയാണ് (ഉദാഹരണം: എക്കൽ മണ്ണ്).
  • ചോദ്യം: ലാറ്ററൈറ്റ് മണ്ണിന് ഫലഭൂയിഷ്ഠിത കുറവായത് എന്തുകൊണ്ട്? കൃഷിക്കായി ഇത് എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കുന്നു?
    • ഉത്തരം: സിലിക്കയും കുമ്മായവും പോലുള്ള ധാതുക്കൾ ഒലിച്ചുപോയതിന്റെ (leaching) ഫലമായാണ് ഇത് രൂപപ്പെടുന്നത്. വളപ്രയോഗത്തിലൂടെ തേയില, കാപ്പി, റബ്ബർ, അടയ്ക്ക തുടങ്ങിയ തോട്ടവിളകൾക്കായി ഇത് വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.
  • ചോദ്യം: ഉപദ്വീപിൽ പരുത്തി കൃഷിക്ക് ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായ മണ്ണ് ഏത്?
    • ഉത്തരം: ഡെക്കാൻ-മാൾവാ പീഠഭൂമി പ്രദേശങ്ങളിലെ കറുത്ത മണ്ണ്.
  • ചോദ്യം: ചോട്ടാനാഗ്പൂർ പീഠഭൂമിയെ ധാതുക്കളുടെ ഹൃദയഭൂമി എന്ന് വിളിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?
    • ഉത്തരം: ധാതു വിഭവങ്ങൾ കൂടുതലും കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത് ഉപദ്വീപീയ പീഠഭൂമിയുടെ ക്രിസ്റ്റലിൻ ശിലാ പാളികളിലും താഴ്ന്ന കുന്നിൻ പ്രദേശങ്ങളിലുമാണ്. ചോട്ടാനാഗ്പൂർ-ഒഡീഷ പീഠഭൂമി പ്രദേശം ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും സമ്പന്നമായ ധാതു ബെൽറ്റാണ്.

മൂല്യനിർണ്ണയ ചോദ്യങ്ങൾ

  1. ഉപദ്വീപീയ പീഠഭൂമിയിലെ പ്രധാന പർവതനിരകൾ, കുന്നുകൾ, പീഠഭൂമി പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവ ഒരു ഭൂപടത്തിൽ അടയാളപ്പെടുത്തി ലേബൽ ചെയ്യുകയും ഒരു ചാർട്ട് തയ്യാറാക്കുകയും ചെയ്യുക.
  2. ഉപദ്വീപീയ പീഠഭൂമിയിലെ പ്രധാന നദികൾ കാണിക്കുന്ന ഭൂപടം തയ്യാറാക്കി ക്ലാസ് റൂമിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കുക.
  3. ഉപദ്വീപീയ പീഠഭൂമിയിലെ പ്രധാന ഖനന പ്രദേശങ്ങൾ ഉചിതമായ ചിഹ്നങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ഒരു ഭൂപടത്തിൽ അടയാളപ്പെടുത്തി സോഷ്യൽ സയൻസ് ലാബിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കുക.
  4. ഉപദ്വീപീയ പീഠഭൂമിയിലെ പ്രധാന വ്യവസായങ്ങൾ കണ്ടെത്തുകയും, അവയുടെ വിതരണ രീതിയിൽ ധാതു വിഭവങ്ങൾക്കും കൃഷിക്കും ഉള്ള പങ്ക് വിശകലനം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുക.

അധ്യായം 4: ദേശീയ വികസനത്തിനുള്ള മാനവ വിഭവശേഷി

പ്രധാന ആശയങ്ങളും പഠന പ്രവർത്തനങ്ങളും (ചോദ്യോത്തരങ്ങളും വിവരങ്ങളും)

1. ഉത്പാദന ഘടകങ്ങളും വിനിമയവും

  • ചോദ്യം: ഉത്പാദന ഘടകങ്ങൾ (സാമ്പത്തിക വിഭവങ്ങൾ) ഏതെല്ലാം?
    • ഉത്തരം: ഭൂമി, അധ്വാനം, മൂലധനം, സംരംഭകത്വം.
  • ചോദ്യം: ഓരോ ഉത്പാദന ഘടകത്തിനും ലഭിക്കുന്ന പ്രതിഫലം എന്താണ്?
    • ഉത്തരം: ഭൂമിക്ക് - പാട്ടം (rent), അധ്വാനത്തിന് - കൂലി (wages), മൂലധനത്തിന് - പലിശ (interest), സംരംഭകത്വത്തിന് - ലാഭം (profit).
  • ചോദ്യം: എന്താണ് ബാർട്ടർ സിസ്റ്റം (Barter System)?
    • ഉത്തരം: പണം നിലവിലില്ലാതിരുന്ന കാലത്ത് ചരക്കുകൾക്ക് പകരം ചരക്കുകൾ കൈമാറ്റം ചെയ്തിരുന്ന സമ്പ്രദായം.
  • ചോദ്യം: ബാർട്ടർ സിസ്റ്റത്തിന്റെ പോരായ്മകൾ എഴുതുക.
    • ഉത്തരം: ചരക്കുകളുടെ വില നിർണ്ണയിക്കുന്നതിനുള്ള ബുദ്ധിമുട്ട്.

2. മാനവ വിഭവശേഷിയും മൂലധന രൂപീകരണവും

  • ചോദ്യം: എന്താണ് മാനവ വിഭവശേഷി (Human Resources)?
    • ഉത്തരം: ജോലി ചെയ്യാൻ കഴിവുള്ളവരും ഉത്പാദന പ്രക്രിയയിൽ ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയുന്നവരുമായ ആളുകൾ.
  • ചോദ്യം: എന്താണ് ഉത്പാദനക്ഷമത (Productivity)?
    • ഉത്തരം: ചരക്കുകളും സേവനങ്ങളും ഉത്പാദിപ്പിക്കാനുള്ള ഓരോ ഉത്പാദന ഘടകത്തിന്റെയും കഴിവ്.
  • ചോദ്യം: രാജ്യത്തിന്റെ തൊഴിൽ ശക്തിയിൽ (labour force) ഉൾപ്പെടുന്നവർ (PLFS റിപ്പോർട്ട് അനുസരിച്ച്) ആരാണ്?
    • ഉത്തരം: നിലവിലുള്ള വേതന നിരക്കിൽ ജോലി ചെയ്യാൻ മനസ്സുള്ളവരും കഴിവുള്ളവരുമായ 15 വയസ്സും അതിൽ കൂടുതലുമുള്ള ജനസംഖ്യ.
  • ചോദ്യം: മാനവ മൂലധന രൂപീകരണം എങ്ങനെയാണ് സാധ്യമാക്കുന്നത്?
    • ഉത്തരം: ഉയർന്ന വിദ്യാഭ്യാസം, ശരിയായ പരിശീലനം, ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം എന്നിവ ഉറപ്പാക്കുന്നതിലൂടെ. ഇത് ഒരു നിശ്ചിത കാലയളവിൽ മാനവ മൂലധനത്തിന്റെ ശേഖരത്തിലേക്ക് വരുത്തുന്ന കൂട്ടിച്ചേർക്കലുകളാണ്.
  • ചോദ്യം: മാനവ മൂലധനത്തെ എങ്ങനെ ശക്തിപ്പെടുത്താം?
    • ഉത്തരം: മെച്ചപ്പെട്ട ആരോഗ്യ സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുക, വിദ്യാഭ്യാസം, നൈപുണ്യ വികസനം എന്നിവയിൽ വലിയ തോതിൽ നിക്ഷേപം നടത്തുക, ജീവനക്കാർക്ക് സൗഹൃദപരമായ തൊഴിൽ അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കുക.
  • ചോദ്യം: മാനവ മൂലധന രൂപീകരണത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്ന ഘടകങ്ങൾ ഏവ?
    • ഉത്തരം: വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം, തൊഴിൽ പരിശീലനം, കുടിയേറ്റം, വിവര ലഭ്യത.
  • ചോദ്യം: എന്താണ് വിജ്ഞാന സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ (Knowledge Economy)?
    • ഉത്തരം: സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ വിവിധ മേഖലകളിൽ ബുദ്ധിപരമായ ശേഷിയും നൂതന സാങ്കേതിക ആശയങ്ങളും വിവരസാങ്കേതികവിദ്യയും ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്ന സാമ്പത്തിക സംവിധാനം.
  • ചോദ്യം: ആരോഗ്യം കുറയുന്നത് വ്യക്തിഗത, ദേശീയ വികസനത്തെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുന്നു?
    • ഉത്തരം: ഉത്പാദനക്ഷമത കുറയ്ക്കുന്നു, ജോലിയിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കാൻ കാരണമാകുന്നു, ഉത്പാദനത്തെ മന്ദഗതിയിലാക്കുന്നു.
  • ചോദ്യം: മാനവ വിഭവശേഷിയുടെ ഉത്പാദനക്ഷമത വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ സ്വീകരിക്കേണ്ട ആരോഗ്യ സംരക്ഷണ നടപടികൾ എന്തൊക്കെയാണ്?
    • ഉത്തരം: രോഗപ്രതിരോധ ശേഷി ശക്തിപ്പെടുത്തുക, ശുചിത്വത്തിന് പ്രാധാന്യം നൽകുക, പോഷകസമൃദ്ധമായ ഭക്ഷണം ഉറപ്പാക്കുക, മെച്ചപ്പെട്ട ചികിത്സാ സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുക, വിനോദവും വിശ്രമവും ഉറപ്പാക്കുക.

3. മാനവ മൂലധന രൂപീകരണത്തിനുള്ള വെല്ലുവിളികൾ

  • ചോദ്യം: മാനവ മൂലധന രൂപീകരണം നേരിടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളി ഏത്?
    • ഉത്തരം: ദാരിദ്ര്യം.
  • ചോദ്യം: ദാരിദ്ര്യം (Poverty) നിർവചിക്കുക.
    • ഉത്തരം: അടിസ്ഥാന ആവശ്യങ്ങൾ പോലും നിറവേറ്റാൻ കഴിയാത്ത അവസ്ഥ.
  • ചോദ്യം: തൊഴിലില്ലായ്മ (Unemployment) നിർവചിക്കുക.
    • ഉത്തരം: നിലവിലുള്ള വേതന നിരക്കിൽ ജോലി ചെയ്യാൻ മനസ്സുള്ളതും കഴിവുള്ളതുമായ ഒരു വ്യക്തിക്ക് ജോലി കണ്ടെത്താൻ കഴിയാത്ത അവസ്ഥ.
  • ചോദ്യം: വിവിധ തരം തൊഴിലില്ലായ്മകൾ ഏതെല്ലാം?
    • ഉത്തരം:
      • പ്രത്യക്ഷ തൊഴിലില്ലായ്മ (Open unemployment): ജോലി ചെയ്യാൻ മനസ്സുണ്ടെങ്കിലും തൊഴിലില്ലാത്ത അവസ്ഥ.
      • ഘടനാപരമായ തൊഴിലില്ലായ്മ (Structural unemployment): പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ആവിർഭാവം കാരണം ജോലി നഷ്ടപ്പെടുന്നത്.
      • ഋതുപരമായ തൊഴിലില്ലായ്മ (Seasonal unemployment): ഒരു പ്രത്യേക സീസണിൽ മാത്രം ജോലി ലഭിക്കുകയും ബാക്കിയുള്ള സമയം തൊഴിലില്ലാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത്.
      • മറഞ്ഞ തൊഴിലില്ലായ്മ (Disguised unemployment): ആവശ്യമുള്ളതിലും കൂടുതൽ തൊഴിലാളികളെ ഉത്പാദന പ്രക്രിയയിൽ നിയമിച്ചിട്ടും മൊത്തം ഉത്പാദനത്തിൽ മാറ്റമില്ലാത്ത അവസ്ഥ.

മൂല്യനിർണ്ണയ ചോദ്യങ്ങൾ

  1. ‘ഉത്പാദന ഘടകങ്ങളുടെ ഉത്പാദനക്ഷമതയിലെ മാറ്റം മൊത്തം ഉത്പാദനം വർദ്ധിപ്പിക്കും’. ഈ പ്രസ്താവനയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഭൂമി, അധ്വാനം, മൂലധനം, സംരംഭകത്വം തുടങ്ങിയ ഉത്പാദന ഘടകങ്ങളെ കൂടുതൽ ഉത്പാദനക്ഷമമാക്കുന്നതിനുള്ള വിവിധ വഴികൾ കണ്ടെത്തുക.
  2. സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം ഇന്ത്യയിൽ നടപ്പിലാക്കിയ വിദ്യാഭ്യാസ നയങ്ങളെക്കുറിച്ച് വിവരങ്ങൾ ശേഖരിച്ച് ഒരു സെമിനാർ പേപ്പർ തയ്യാറാക്കി അവതരിപ്പിക്കുക.
  3. പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ മേഖല മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി സംസ്ഥാന സർക്കാർ ആരംഭിച്ച വിവിധ പദ്ധതികളെക്കുറിച്ച് വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കുക.
  4. ആരോഗ്യമേഖലയിൽ കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾ നടപ്പിലാക്കിയ വിവിധ പദ്ധതികളെക്കുറിച്ച് വിവരങ്ങൾ ശേഖരിച്ച് ഒരു കുറിപ്പ് തയ്യാറാക്കുക.

അധ്യായം 5: വിവിധ മേഖലകളിലൂടെ ഇന്ത്യൻ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ

പ്രധാന ആശയങ്ങളും പഠന പ്രവർത്തനങ്ങളും (ചോദ്യോത്തരങ്ങളും വിവരങ്ങളും)

1. സാമ്പത്തിക മേഖലകളും പ്രവർത്തനങ്ങളും

  • ചോദ്യം: എന്താണ് പ്രാഥമിക മേഖല (Primary Sector)?
    • ഉത്തരം: പ്രകൃതി വിഭവങ്ങൾ നേരിട്ട് ഉപയോഗിക്കുന്ന എല്ലാ പ്രവർത്തനങ്ങളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. കൃഷി, മൃഗസംരക്ഷണം, മത്സ്യബന്ധനം, ഖനനം, വനപരിപാലനം എന്നിവ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. ഇത് കൃഷി മേഖല എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
  • ചോദ്യം: എന്താണ് ദ്വിതീയ മേഖല (Secondary Sector)?
    • ഉത്തരം: വ്യവസായം, നിർമ്മാണം, പ്രാഥമിക മേഖലയിൽ നിന്നുള്ള അസംസ്‌കൃത വസ്തുക്കളെ ഉൽപ്പന്നങ്ങളാക്കി മാറ്റൽ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു (ഉദാഹരണത്തിന്, നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, വ്യവസായം, വൈദ്യുതി, ഗ്യാസ്, ജലവിതരണം). ഇത് വ്യാവസായിക മേഖല എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
  • ചോദ്യം: എന്താണ് ത്രിതീയ മേഖല (Tertiary Sector)?
    • ഉത്തരം: ഇതിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ പ്രാഥമിക, ദ്വിതീയ മേഖലകളെ കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമാക്കുകയും (ഉദാഹരണത്തിന്, സംഭരണവും വിപണനവും) വിവിധ മേഖലകളിൽ സേവനങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു (ഉദാഹരണത്തിന്, ആരോഗ്യം, വിദ്യാഭ്യാസം, ബാങ്കിംഗ്, ഗതാഗതം, വ്യാപാരം). ഇത് സേവന മേഖല എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
  • ചോദ്യം: പ്രധാന സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏവ?
    • ഉത്തരം: ഉത്പാദനം, വിതരണം, ഉപഭോഗം.
  • ചോദ്യം: അന്തിമ ഉൽപ്പന്നങ്ങളും (Final Goods) ഇടനില ഉൽപ്പന്നങ്ങളും (Intermediate Goods) നിർവചിക്കുക.
    • ഉത്തരം: അന്തിമ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ നേരിട്ട് ഉപഭോഗം ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നവയാണ്. മറ്റൊരു ഉൽപ്പന്നം ഉത്പാദിപ്പിക്കാൻ അസംസ്‌കൃത വസ്തുവായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ഉൽപ്പന്നമാണ് ഇടനില ഉൽപ്പന്നം.

2. ദേശീയ വരുമാന ആശയങ്ങൾ

  • ചോദ്യം: എന്താണ് ദേശീയ വരുമാനം (National Income)?
    • ഉത്തരം: ഒരു അക്കൗണ്ടിംഗ് വർഷത്തിൽ (ഇന്ത്യയിൽ ഏപ്രിൽ 1 മുതൽ മാർച്ച് 31 വരെ) ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെട്ട എല്ലാ അന്തിമ ചരക്കുകളുടെയും സേവനങ്ങളുടെയും പണ മൂല്യത്തിന്റെ ആകെത്തുക.
  • ചോദ്യം: ദേശീയ വരുമാനം കണക്കാക്കുന്നതിന്റെ പ്രാധാന്യം എന്ത്?
    • ഉത്തരം: സാമ്പത്തിക വളർച്ച മനസ്സിലാക്കാൻ, വിവിധ മേഖലകളുടെ സംഭാവന വിലയിരുത്താൻ, സർക്കാർ പദ്ധതികൾ ആസൂത്രണം ചെയ്യാൻ സഹായിക്കാൻ, രാജ്യങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക നില താരതമ്യം ചെയ്യാൻ, സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ ശക്തിയും ദൗർബല്യവും മനസ്സിലാക്കാൻ.
  • ചോദ്യം: ദേശീയ വരുമാനം അളക്കുന്നതിനുള്ള മൂന്ന് രീതികൾ ഏവ?
    • ഉത്തരം: ഉൽപ്പന്ന രീതി (Product Method), വരുമാന രീതി (Income Method), ചെലവ് രീതി (Expenditure Method).
  • ചോദ്യം: എന്താണ് മൊത്ത ആഭ്യന്തര ഉത്പാദനം (Gross Domestic Product - GDP)?
    • ഉത്തരം: ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര പ്രദേശത്തിനുള്ളിൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന എല്ലാ അന്തിമ ചരക്കുകളുടെയും സേവനങ്ങളുടെയും പണ മൂല്യത്തിന്റെ ആകെത്തുക.
  • ചോദ്യം: എന്താണ് മൊത്ത ദേശീയ ഉത്പാദനം (Gross National Product - GNP)?
    • ഉത്തരം: ഒരു രാജ്യത്തിലെ താമസക്കാർ ആഭ്യന്തര പ്രദേശത്തും വിദേശത്തും ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന എല്ലാ അന്തിമ ചരക്കുകളുടെയും സേവനങ്ങളുടെയും പണ മൂല്യത്തിന്റെ ആകെത്തുക.
  • ചോദ്യം: അറ്റ ദേശീയ ഉത്പാദനം (Net National Product - NNP) എങ്ങനെയാണ് കണക്കാക്കുന്നത്?
    • ഉത്തരം: NNP = GNP - തേയ്മാന ചെലവ് (Depreciation cost).
  • ചോദ്യം: പ്രതിശീർഷ വരുമാനം (Per Capita Income - PCI) എങ്ങനെയാണ് കണക്കാക്കുന്നത്?
    • ഉത്തരം: PCI = ദേശീയ വരുമാനം / മൊത്തം ജനസംഖ്യ.
  • ചോദ്യം: എന്താണ് മൊത്ത മൂല്യവർദ്ധനവ് (Gross Value Added - GVA)?
    • ഉത്തരം: ഒരു സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ചരക്കുകളുടെയും സേവനങ്ങളുടെയും മൂല്യത്തിന്റെ ആകെത്തുക. മൊത്ത ഉൽപ്പന്ന മൂല്യത്തിൽ നിന്ന് ഇടനില ഉപഭോഗത്തിന്റെ മൂല്യം കുറച്ചാണ് ഇത് കണക്കാക്കുന്നത്.

3. തൊഴിൽ മേഖലകൾ

  • ചോദ്യം: തൊഴിൽ മേഖലയെ എങ്ങനെ വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു?
    • ഉത്തരം: സംഘടിത മേഖല (Organised) എന്നും അസംഘടിത മേഖല (Unorganised) എന്നും.
  • ചoദ്യം: സംഘടിത മേഖലയുടെ സവിശേഷതകൾ എന്തൊക്കെയാണ്?
    • ഉത്തരം: ശരിയായ നിയമവ്യവസ്ഥയ്ക്ക് കീഴിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത തൊഴിൽ മേഖല. സ്ഥിരമായ ജോലികൾ, താരതമ്യേന ഉയർന്ന ശമ്പളം, തൊഴിൽ സുരക്ഷ എന്നിവ ഉറപ്പാക്കുന്നു.
  • ചോദ്യം: അസംഘടിത മേഖലയുടെ സവിശേഷതകൾ എന്തൊക്കെയാണ്?
    • ഉത്തരം: രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാത്ത തൊഴിൽ മേഖല, ശരിയായ നിയമവ്യവസ്ഥയ്ക്ക് കീഴിലല്ല. സ്ഥിരമായ ജോലിയുടെ ഉറപ്പില്ല, താരതമ്യേന കുറഞ്ഞ ശമ്പളം, തൊഴിൽ സുരക്ഷയില്ലായ്മ.
  • ചോദ്യം: അസംഘടിത മേഖലയിലെ തൊഴിലാളികൾ നേരിടുന്ന പ്രശ്നങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ്?
    • ഉത്തരം: സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ജോലിസ്ഥലങ്ങൾ, ദീർഘനേരം ജോലി ചെയ്യേണ്ടി വരുന്നത്, കുറഞ്ഞ വേതനം.
  • ചോദ്യം: എന്താണ് ജിഗ് പ്ലാറ്റ്‌ഫോം തൊഴിലാളി (Gig Platform Worker)?
    • ഉത്തരം: പരമ്പരാഗത തൊഴിലുടമ-തൊഴിലാളി ബന്ധത്തിന് പുറത്ത് പ്രവർത്തിക്കുകയും അതിൽ നിന്ന് പണം സമ്പാദിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന തൊഴിലാളിയാണ്. സമയം, സാഹചര്യം എന്നിവ അനുസരിച്ച് ജോലി ചെയ്യാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യത്തോടെ, പലപ്പോഴും ഒന്നിലധികം സ്ഥാപനങ്ങളിൽ താത്കാലിക ജോലികളിൽ ഇവർ ഏർപ്പെടുന്നു.

മൂല്യനിർണ്ണയ ചോദ്യങ്ങൾ

  1. നിങ്ങളുടെ ചുറ്റുമുള്ള പ്രാഥമിക, ദ്വിതീയ, ത്രിതീയ മേഖലകൾ തമ്മിലുള്ള പരസ്പരാശ്രിതത്വത്തിന്റെ വിവിധ ഉദാഹരണങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തി ഒരു ചാർട്ട് തയ്യാറാക്കുക. അത് ക്ലാസ്സിൽ അവതരിപ്പിക്കുക.
  2. ഒരേ സമയം അന്തിമ ഉൽപ്പന്നമായും ഇടനില ഉൽപ്പന്നമായും ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയുന്ന ചരക്കുകൾ കണ്ടെത്തുക. ഒരു ലിസ്റ്റ് തയ്യാറാക്കുക.
  3. നിങ്ങളുടെ പ്രദേശത്തെ അസംഘടിത മേഖലയിലെ തൊഴിലാളികൾ നേരിടുന്ന പ്രശ്നങ്ങൾ പട്ടികപ്പെടുത്തി പരിഹാര നടപടികൾ നിർദ്ദേശിക്കുക.
  4. അസംഘടിത മേഖലയുടെ വളർച്ച സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് വിവിധ ആനുകൂല്യങ്ങൾ നൽകുന്നത് എങ്ങനെയെന്നതിനെക്കുറിച്ച് ഒരു ചർച്ച നടത്തി അതിന്റെ റിപ്പോർട്ട് അവതരിപ്പിക്കുക.
  5. ആരോഗ്യം, വിദ്യാഭ്യാസം, തൊഴിൽ മേഖലകളിൽ നിലനിൽക്കുന്ന അസമത്വങ്ങൾ കുറയ്ക്കുന്നതിനായി കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾ നടപ്പിലാക്കുന്ന നയങ്ങളെക്കുറിച്ചും പരിപാടികളെക്കുറിച്ചും വിവരങ്ങൾ കണ്ടെത്തി കുറിപ്പുകൾ തയ്യാറാക്കുക.

അധ്യായം 6: വിലയും കമ്പോളവും

പ്രധാന ആശയങ്ങളും പഠന പ്രവർത്തനങ്ങളും (ചോദ്യോത്തരങ്ങളും വിവരങ്ങളും)

1. ആവശ്യങ്ങൾ, ഉത്പാദനം, ഉപഭോഗം

  • ചോദ്യം: അടിസ്ഥാന ആവശ്യങ്ങളും (Basic Needs) ആഗ്രഹങ്ങളും (Wants) തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം എന്ത്?
    • ഉത്തരം: അടിസ്ഥാന ആവശ്യങ്ങൾ (പ്രഥമിക ആവശ്യങ്ങൾ) മനുഷ്യ ജീവിതത്തിന് അത്യാവശ്യമായവയാണ് (ഉദാഹരണത്തിന്, ഭക്ഷണം, വെള്ളം, വായു, പാർപ്പിടം). ആഗ്രഹങ്ങൾ ജീവിതം സന്തോഷകരമാക്കാനും അഭിലാഷങ്ങൾ നേടാനും സഹായിക്കുന്നവയാണ്, എന്നാൽ നിലനിൽപ്പിന് അവ അത്യാവശ്യമല്ല (ഉദാഹരണത്തിന്, വാഹനം, വിനോദം).
  • ചോദ്യം: ഉത്പാദന ധർമ്മം (Production function) നിർവചിക്കുക.
    • ഉത്തരം: ഒരു നിശ്ചിത കാലയളവിനുള്ളിൽ ഉത്പാദന പ്രക്രിയയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഇൻപുട്ടുകളും ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ഔട്ട്പുട്ടുകളും തമ്മിലുള്ള സാങ്കേതിക ബന്ധമാണിത് (Q = f (N, L, K, O)).
  • ചോദ്യം: സ്ഥിരമായ ഇൻപുട്ടുകളും (Fixed Inputs) വിഭേദക ഇൻപുട്ടുകളും (Variable Inputs) തമ്മിൽ വേർതിരിച്ചറിയുക.
    • ഉത്തരം: സ്ഥിരമായ ഇൻപുട്ടുകൾ കുറഞ്ഞ സമയപരിധിക്കുള്ളിൽ അളവിൽ മാറ്റം വരുത്താൻ കഴിയാത്തവയാണ് (ഉദാഹരണത്തിന്, ഭൂമി, സ്ഥാപനം). വിഭേദക ഇൻപുട്ടുകൾ ഉത്പാദനം വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ വേണ്ടി കുറഞ്ഞ സമയപരിധിക്കുള്ളിൽ അളവിൽ മാറ്റം വരുത്താൻ കഴിയുന്നവയാണ് (ഉദാഹരണത്തിന്, അധ്വാനം, മൂലധനം).
  • ചോദ്യം: ഉപഭോഗവും (Consumption) ഉപഭോക്താവും (Consumer) നിർവചിക്കുക.
    • ഉത്തരം: ഒരാളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനായി ചരക്കുകളും സേവനങ്ങളും വാങ്ങുകയും ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് ഉപഭോഗം. വില നൽകിയോ നൽകാൻ സമ്മതിച്ചോ ചരക്കുകളും സേവനങ്ങളും വാങ്ങുകയും ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന വ്യക്തിയാണ് ഉപഭോക്താവ്.
  • ചോദ്യം: എന്താണ് സുസ്ഥിര ഉപഭോഗം (Sustainable Consumption)?
    • ഉത്തരം: പരിസ്ഥിതിക്ക് ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ആഘാതം ഉണ്ടാക്കുന്ന രീതിയിൽ ചരക്കുകളും സേവനങ്ങളും ഉപഭോഗം ചെയ്യുന്നത്.
  • ചോദ്യം: എന്താണ് സുസ്ഥിര വികസനം (Sustainable Development)?
    • ഉത്തരം: ഭാവി തലമുറയുടെ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റാനുള്ള കഴിവുകൾക്ക് കോട്ടം വരുത്താതെ, നിലവിലെ തലമുറയുടെ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്ന വികസനം.
  • ചോദ്യം: സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഉത്പാദകരും ഉപഭോക്താക്കളും എങ്ങനെ പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു?
    • ഉത്തരം: ഉപഭോക്താക്കൾ ചരക്കുകൾക്കും സേവനങ്ങൾക്കുമായി ഉത്പാദകരെ ആശ്രയിക്കുന്നു. ഉത്പാദകർ ഉൽപ്പന്ന മൂല്യത്തിനായി (വില) ഉപഭോക്താക്കളെ ആശ്രയിക്കുകയും, അവർ അധ്വാനം നൽകുമ്പോൾ കൂലി നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.

2. കമ്പോള സംവിധാനങ്ങൾ

  • ചോദ്യം: എന്താണ് കമ്പോളം (Market)?
    • ഉത്തരം: വിൽപ്പനക്കാരും ഉപഭോക്താക്കളും തമ്മിൽ ചരക്കുകളുടെയും സേവനങ്ങളുടെയും കൈമാറ്റം നടക്കുന്ന സംവിധാനം.
  • ചോദ്യം: ചരക്കുകളുടെ വില എങ്ങനെയാണ് നിർണ്ണയിക്കപ്പെടുന്നത്?
    • ഉത്തരം: ഓരോ ഉൽപ്പന്നത്തിന്റെയും വില ഉപഭോക്താവിന്റെ ചോദനത്തെയും (demand) ഉൽപ്പന്നത്തിന്റെ ലഭ്യതയെയും (supply) ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.
  • ചോദ്യം: ചോദനം (Demand) നിർവചിക്കുക.
    • ഉത്തരം: പണം നൽകാനുള്ള മനസ്സும் കഴിവും പിന്തുണയ്ക്കുന്ന ഒരു ഉൽപ്പന്നത്തോടുള്ള ആഗ്രഹം.
  • ചോദ്യം: ചോദന വക്രം (demand curve) എന്ത് ബന്ധമാണ് കാണിക്കുന്നത്?
    • ഉത്തരം: വിലയും ആവശ്യപ്പെടുന്ന അളവും തമ്മിലുള്ള വിപരീത ബന്ധം (ഇത് ഇടത്തുനിന്ന് വലത്തോട്ട് താഴേക്ക് ചരിഞ്ഞാണ് പോകുന്നത്).
  • ചോദ്യം: പ്രധാനം (Supply) നിർവചിക്കുക.
    • ഉത്തരം: ഒരു നിശ്ചിത സമയപരിധിക്കുള്ളിൽ ഒരു നിശ്ചിത വിലയ്ക്ക് വിൽപ്പനക്കാർ കമ്പോളത്തിൽ ലഭ്യമാക്കുന്ന ചരക്കുകളുടെയും സേവനങ്ങളുടെയും അളവ്.
  • ചോദ്യം: പ്രധാന വക്രം (supply curve) എന്ത് ബന്ധമാണ് കാണിക്കുന്നത്?
    • ഉത്തരം: നൽകുന്ന അളവും അതിന്റെ വിലയും തമ്മിലുള്ള നേർബന്ധം (ഇത് താഴെ ഇടത്ത് നിന്ന് മുകളിൽ വലത്തോട്ട് നീങ്ങുന്നു).
  • ചോദ്യം: എന്താണ് സന്തുലിത വില (Equilibrium Price)?
    • ഉത്തരം: കമ്പോളത്തിൽ ചോദനവും പ്രധാനവും തുല്യമാകുന്ന വില.
  • ചോദ്യം: എന്താണ് അസന്തുലിതാവസ്ഥ (Disequilibrium)?
    • ഉത്തരം: കമ്പോളത്തിൽ ചോദനവും പ്രധാനവും തുല്യമല്ലാത്ത അവസ്ഥ.

3. സർക്കാർ ഇടപെടലും വിപണനവും

  • ചോദ്യം: എന്താണ് വില നിയന്ത്രണം (Price Control)?
    • ഉത്തരം: ന്യായമായ വിലയിൽ കൈമാറ്റം സാധ്യമാക്കുന്നതിനും കമ്പോളത്തിൽ ഇടപെടുന്നതിനും വേണ്ടി ചരക്കുകൾക്കും സേവനങ്ങൾക്കും സർക്കാർ ഏറ്റവും ഉയർന്നതും ഏറ്റവും താഴ്ന്നതുമായ വില നിശ്ചയിക്കുന്നത്.
  • ചോദ്യം: എന്താണ് താങ്ങുവില (Minimum Support Price - MSP)?
    • ഉത്തരം: ഉത്പാദനത്തിന്റെ മൊത്തം ചെലവിനേക്കാൾ കമ്പോള വില കുറയുമ്പോൾ കർഷകരെ നഷ്ടത്തിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി കാർഷിക ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്ക് സർക്കാർ നിശ്ചയിക്കുന്ന ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ വില.
  • ചോദ്യം: എന്താണ് ഡിജിറ്റൽ മാർക്കറ്റിംഗ് (Digital Marketing)?
    • ഉത്തരം: വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ച് ഡിജിറ്റൽ ചാനലുകളുടെ സഹായത്തോടെ ചരക്കുകളുടെയും സേവനങ്ങളുടെയും വിപണനം.

മൂല്യനിർണ്ണയ ചോദ്യങ്ങൾ

  1. ഒരു ഉത്പാദന കേന്ദ്രം സന്ദർശിച്ച് അവിടുത്തെ ഉത്പാദന പ്രവർത്തനങ്ങൾ കണ്ടെത്തുക. ഈ പ്രവർത്തനങ്ങൾ സുസ്ഥിര ഉത്പാദനം എന്ന ആശയവുമായി എത്രത്തോളം യോജിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് പരിശോധിക്കുക. നിങ്ങളുടെ നിരീക്ഷണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒരു കുറിപ്പ് തയ്യാറാക്കി നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകുക.
  2. സാമൂഹികവും പാരിസ്ഥിതികവുമായ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളോടുള്ള പ്രതിബദ്ധതയുള്ള ഉപഭോഗ സംസ്കാരം വളർത്തിയെടുക്കേണ്ടത് ഇന്നത്തെ ആവശ്യകതയാണ്. ഈ പ്രസ്താവന വിലയിരുത്തുക.
  3. പരമ്പരാഗത കമ്പോളങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ നിരവധി സവിശേഷതകൾ ഡിജിറ്റൽ മാർക്കറ്റിംഗിൽ കാണാൻ കഴിയും. പുതിയ ഡിജിറ്റൽ മാർക്കറ്റിംഗ് സംവിധാനത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ കണ്ടെത്തി ഒരു റിപ്പോർട്ട് തയ്യാറാക്കുക.

അധ്യായം 7: മണൽപ്പരപ്പിലൂടെ

പ്രധാന ആശയങ്ങളും പഠന പ്രവർത്തനങ്ങളും (ചോദ്യോത്തരങ്ങളും വിവരങ്ങളും)

1. മരുഭൂമികളും അവയുടെ തരങ്ങളും

  • ചോദ്യം: എന്താണ് മരുഭൂമികൾ (Deserts)?
    • ഉത്തരം: സാധാരണയായി പ്രതിവർഷം 25 സെന്റിമീറ്ററിൽ താഴെ മഴ ലഭിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങൾ.
  • ചോദ്യം: മരുഭൂമികളെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനം ഏത് പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്?
    • ഉത്തരം: എറെമോളജി (Eremology).
  • ചോദ്യം: മരുഭൂമികൾ പ്രധാനമായും എത്ര തരം?
    • ഉത്തരം: തണുത്ത മരുഭൂമികൾ (Cold deserts), ചൂടുള്ള മരുഭൂമികൾ (Hot deserts).
  • ചോദ്യം: ചൂടുള്ള മരുഭൂമികളെക്കുറിച്ച് വിവരിക്കുക.
    • ഉത്തരം: സാധാരണയായി 15° നും 30° നും ഇടയിലുള്ള അക്ഷാംശങ്ങളിൽ ഭൂഖണ്ഡങ്ങളുടെ പടിഞ്ഞാറൻ അറ്റങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്ന വരണ്ട പ്രദേശങ്ങളാണിവ. ഉയർന്ന ദിനരാത്ര താപനില വ്യത്യാസമാണ് (high diurnal range of temperature) ഇവിടുത്തെ പ്രത്യേകത.
  • ചോദ്യം: ഇന്ത്യയിലെ ചൂടുള്ള മരുഭൂമിയുടെ പേര് എന്ത്?
    • ഉത്തരം: താർ മരുഭൂമി അല്ലെങ്കിൽ ഗ്രേറ്റ് ഇന്ത്യൻ ഡെസേർട്ട്.

2. താർ മരുഭൂമിയുടെ സ്ഥാനവും രൂപീകരണവും

  • ചോദ്യം: താർ മരുഭൂമിയുടെ സ്വാഭാവിക അതിരുകൾ ഏവ?
    • ഉത്തരം: വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് – സത്‌ലജ് നദീതടം; കിഴക്ക് – ആരവല്ലി പർവതങ്ങൾ; പടിഞ്ഞാറ് – സിന്ധു നദീതടം; തെക്ക് – റാൻ ഓഫ് കച്ച്.
  • ചോദ്യം: താർ മരുഭൂമിയിൽ മഴ കുറവാകാൻ കാരണം എന്ത്?
    • ഉത്തരം: തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മൺസൂൺ കാറ്റുകളുടെ അറബിക്കടൽ ശാഖ ആരവല്ലി പർവതങ്ങൾക്ക് സമാന്തരമായി സഞ്ചരിക്കുന്നതിനാൽ ഉൾപ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നില്ല. ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ ശാഖ ആരവല്ലി പർവതങ്ങളാൽ തടയപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ, ഉയർന്ന ബാഷ്പീകരണ നിരക്കും വരണ്ട കാറ്റും മഴയുടെ സാധ്യത കുറയ്ക്കുന്നു.
  • ചോദ്യം: താർ മരുഭൂമിയുടെ രണ്ട് ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ വിഭാഗങ്ങൾ ഏവ?
    • ഉത്തരം: മരുസ്ഥലി (വരണ്ട സമതലം അല്ലെങ്കിൽ മരുഭൂമി പ്രദേശം), രാജസ്ഥാൻ ബാഗർ (അർദ്ധ വരണ്ട സമതലം).
  • ചോദ്യം: രാജസ്ഥാൻ ബാഗറിലെ പ്രധാന നദി ഏത്?
    • ഉത്തരം: ലൂണി, ഇത് വാർഷികമായി ഒഴുകാത്ത നദിയാണ്.
  • ചോദ്യം: രാജസ്ഥാൻ ബാഗറിലെ പ്രധാന ഉപ്പുതടാകങ്ങൾ ഏവ?
    • ഉത്തരം: സാംഭാർ (ഏറ്റവും വലുത്), ദിദ്വാന, സർഗോൽ.

3. ഭൂരൂപങ്ങളും കാലാവസ്ഥയും

  • ചോദ്യം: എന്താണ് അപമർദ്ദനം (Deflation)?
    • ഉത്തരം: കാറ്റ് മണൽ അടിച്ചുമാറ്റുന്നതിന്റെ ഫലമായി ഉണ്ടാകുന്ന മണ്ണൊലിപ്പ് പ്രക്രിയ.
  • ചോദ്യം: എന്താണ് കൂൺ പാറകൾ (Mushroom rocks)?
    • ഉത്തരം: കാറ്റ് വഹിച്ചുകൊണ്ടുവരുന്ന മണൽ പാറകളിൽ ഉരസുന്ന (Abrasion) ഫലമായി, പാറകളുടെ അടിഭാഗം കൂടുതലായി തേഞ്ഞുപോവുകയും കൂൺ ആകൃതിയിൽ രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന ഭൂരൂപങ്ങൾ.
  • ചോദ്യം: എന്താണ് മണൽക്കുന്നുകൾ (Sand dunes)?
    • ഉത്തരം: കാറ്റിന്റെ നിക്ഷേപ പ്രക്രിയ കാരണം രൂപപ്പെടുന്ന, മണൽത്തരികൾ അടിഞ്ഞുകൂടി ഉണ്ടാകുന്ന അയഞ്ഞ മണൽക്കൂമ്പാരങ്ങൾ.
  • ചോദ്യം: എന്താണ് മരുപ്പച്ചകൾ (Oases)?
    • ഉത്തരം: ശുദ്ധജല സ്രോതസ്സിന്റെ സാന്നിധ്യം കാരണം മരുഭൂമികളിൽ രൂപപ്പെടുന്ന ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ പ്രദേശങ്ങൾ.
  • ചോദ്യം: താർ മരുഭൂമിയിലെ വേനൽക്കാല കാലാവസ്ഥ വിവരിക്കുക.
    • ഉത്തരം: വളരെ ചൂടുള്ളതും വരണ്ടതുമാണ്. പകൽ താപനില 40°C–45°C വരെ ഉയരും. 'ലൂ' എന്ന ചൂടുള്ള കാറ്റും പൊടിക്കാറ്റുകളും ഈ കാലഘട്ടത്തിലെ സവിശേഷതകളാണ്.
  • ചോദ്യം: താർ മരുഭൂമിയിലെ ശൈത്യകാല കാലാവസ്ഥ വിവരിക്കുക.
    • ഉത്തരം: ശരാശരി ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ താപനില 5°C മുതൽ 10°C വരെയാണ്. രാത്രിയിലെ താപനില പലപ്പോഴും 0°C-ൽ താഴെയാകും.

4. മണ്ണ്, സസ്യജാലം, മനുഷ്യജീവിതം

  • ചോദ്യം: താർ മരുഭൂമിയിലെ മണ്ണിനം ഏത്?
    • ഉത്തരം: മരുഭൂമി മണ്ണ് (Desert Soil / Arid Soil).
  • ചോദ്യം: മരുഭൂമി മണ്ണിന്റെ സവിശേഷതകൾ എന്തൊക്കെയാണ്?
    • ഉത്തരം: മണൽ ഘടന, തവിട്ടുനിറം, ഉയർന്ന ലവണാംശം, ക്ഷാര സ്വഭാവം.
  • ചോദ്യം: പ്രധാന സസ്യജാലം ഏത്?
    • ഉത്തരം: മുള്ളുള്ള ചെടികളും കുറ്റിച്ചെടികളും (ഉദാഹരണത്തിന്, Gum arabic acacia, Euphorbia).
  • ചോദ്യം: ഇന്ദിരാഗാന്ധി കനാൽ പദ്ധതിയുടെ പ്രാധാന്യം എന്ത്?
    • ഉത്തരം: താർ മരുഭൂമിയിലൂടെ ജലസേചനത്തിനായി നിർമ്മിച്ച ഈ കനാൽ നിരവധി ജില്ലകളിലേക്ക് വെള്ളം എത്തിക്കുകയും കാർഷികോത്പാദനം ഗണ്യമായി വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും കന്നുകാലി വളർത്തലിനെയും വ്യവസായങ്ങളെയും സഹായിക്കുകയും ചെയ്തു.
  • ചോദ്യം: ധാതുക്കളുടെ കാര്യത്തിൽ താർ മരുഭൂമിക്ക് സാമ്പത്തിക പ്രാധാന്യം നൽകുന്നതെന്താണ്?
    • ഉത്തരം: മക്രാന മാർബിൾ (ലോകപ്രശസ്തം), ഈയം, സിങ്ക്, വെള്ളി, ചെമ്പ്, ടങ്സ്റ്റൺ, മാംഗനീസ്, ഇരുമ്പ്, ജിപ്സം, ലിഗ്നൈറ്റ്, ചുണ്ണാമ്പുകല്ല് തുടങ്ങിയ ധാതുക്കളുടെ വലിയ ശേഖരം ഇവിടെയുണ്ട്.
  • ചോദ്യം: താർ മരുഭൂമിയിൽ ഊർജ്ജം എങ്ങനെയാണ് ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നത്?
    • ഉത്തരം: ശക്തമായ കാറ്റ് ഉപയോഗിക്കാൻ വിൻഡ് ടർബൈനുകൾ (വിൻഡ് പാർക്കുകൾ) സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്, കൂടാതെ സൗരോർജ്ജ പാനലുകളും വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.

മൂല്യനിർണ്ണയ ചോദ്യങ്ങൾ

  1. ഇന്ത്യയുടെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗത്ത് വർഷം മുഴുവനും വരണ്ട കാലാവസ്ഥയാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നത്. ഇതിനെക്കുറിച്ച് ഒരു ചർച്ച നടത്തുക.
  2. ‘താർ മരുഭൂമിയിലെ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ ടൂറിസത്തിന്റെ പങ്ക്’ എന്ന വിഷയത്തിൽ ഒരു ഉപന്യാസം എഴുതുക.
  3. വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ച് ‘രാജസ്ഥാനിലെ പ്രശസ്തമായ പുഷ്‌കർ മേള’യെക്കുറിച്ച് ഒരു ചിത്രീകരണ വിവരണം തയ്യാറാക്കി ക്ലാസ് മുറിയിൽ അവതരിപ്പിക്കുക.
  4. ‘രാജസ്ഥാനിലെ കാർഷിക മേഖല നേരിടുന്ന വെല്ലുവിളികൾ’ എന്ന വിഷയത്തിൽ ഒരു സെമിനാർ നടത്തുക.

അധ്യായം 8: തീരങ്ങളിലൂടെ

പ്രധാന ആശയങ്ങളും പഠന പ്രവർത്തനങ്ങളും (ചോദ്യോത്തരങ്ങളും വിവരങ്ങളും)

1. തീരദേശ സമതലങ്ങൾ: വിഭജനവും സവിശേഷതകളും

  • ചോദ്യം: ഇന്ത്യയുടെ തീരദേശ ദൈർഘ്യം എത്രയാണ്?
    • ഉത്തരം: ഏകദേശം 7517 കിലോമീറ്റർ (ലക്ഷദ്വീപ്, ആൻഡമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപുകൾ ഉൾപ്പെടെ).
  • ചോദ്യം: ഇന്ത്യൻ തീരദേശ സമതലത്തിന്റെ പ്രധാന രണ്ട് വിഭജനങ്ങൾ ഏവ?
    • ഉത്തരം: പടിഞ്ഞാറൻ തീരദേശ സമതലം, കിഴക്കൻ തീരദേശ സമതലം.
  • ചോദ്യം: പടിഞ്ഞാറൻ തീരദേശ സമതലത്തെക്കുറിച്ച് വിവരിക്കുക.
    • ഉത്തരം: ഉപദ്വീപീയ പീഠഭൂമിക്കും അറബിക്കടലിനും ഇടയിലുള്ള ഇടുങ്ങിയ ഭൂപ്രദേശമാണിത്. ഏകദേശം 1840 കിലോമീറ്റർ നീളവും 10 മുതൽ 15 കിലോമീറ്റർ വരെ വീതിയും ഉണ്ട്. ഇത് മുങ്ങിപ്പോയ തീരം (submerged coast) ആണ്.
  • ചോദ്യം: പടിഞ്ഞാറൻ തീരദേശ സമതലത്തെ എങ്ങനെ വിഭജിക്കാം?
    • ഉത്തരം: ഗുജറാത്ത് തീരം, കൊങ്കൺ തീരം, മലബാർ തീരം.
  • ചോദ്യം: എന്താണ് കായലുകൾ (Kayals)?
    • ഉത്തരം: പടിഞ്ഞാറൻ തീരദേശ സമതലത്തിന്റെ മറ്റൊരു സവിശേഷതയായ കായലുകൾ (backwaters). വേമ്പനാട്ട് കായൽ മലബാർ തീരത്തെ ഒരു പ്രധാന ഉദാഹരണമാണ്.
  • ചോദ്യം: എന്താണ് റാൻ ഓഫ് കച്ച് (Rann of Kachchh)?
    • ഉത്തരം: ഇന്ത്യ-പാക് അതിർത്തി പ്രദേശത്തെ ഉപ്പുചതുപ്പാണിത്. മഴക്കാലത്ത് ജലനിരപ്പ് ഉയരുകയും പിന്നീട് വരണ്ട ഉപ്പ് മരുഭൂമിയായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.
  • ചോദ്യം: മലബാർ തീരം സാമ്പത്തികമായി ശ്രദ്ധേയമാകുന്നത് എന്തിനാണ്?
    • ഉത്തരം: നെൽവയലുകളും (നഞ്ചിനാട്, കുട്ടനാട്, കോൾ നിലങ്ങൾ) മത്സ്യബന്ധന തുറമുഖങ്ങളും ഇവിടെയുണ്ട്.
  • ചോദ്യം: കിഴക്കൻ തീരദേശ സമതലത്തെക്കുറിച്ച് വിവരിക്കുക.
    • ഉത്തരം: കിഴക്കൻ ഘട്ടത്തിനും ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിനും ഇടയിലുള്ള താരതമ്യേന വീതിയേറിയ തീരദേശമാണിത്. ഉപദ്വീപീയ നദികളുടെ നിക്ഷേപ പ്രക്രിയയിലൂടെയാണ് ഇത് രൂപപ്പെട്ടത്. ഇത് ഉയർന്നു വന്ന തീരമാണ് (Emerged Coast).
  • ചോദ്യം: കിഴക്കൻ തീരദേശ സമതലത്തെ എങ്ങനെ വിഭജിക്കാം?
    • ഉത്തരം: വടക്കൻ സിർക്കാർസ് (Northern Circars), കോറമാൻഡൽ തീരം (Coromandel Coast).
  • ചോദ്യം: എന്താണ് വടക്കൻ സിർക്കാർസ് തീരം?
    • ഉത്തരം: മഹാനദി ഡെൽറ്റ മുതൽ കൃഷ്ണ ഡെൽറ്റ വരെ വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്നു. ഇത് ഉത്കൽ സമതലം (ഒഡീഷ), ആന്ധ്രാ സമതലം (ആന്ധ്രാപ്രദേശ്) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.
  • ചോദ്യം: പുലിക്കാട്ട് തടാകത്തിന്റെ (കോറമാൻഡൽ തീരം) തീരങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് എന്ത്?
    • ഉത്തരം: ഇന്ത്യയുടെ റോക്കറ്റ് വിക്ഷേപണ കേന്ദ്രമായ ശ്രീഹരിക്കോട്ട.

2. ദ്വീപുകളും ഭൂരൂപങ്ങളും

  • ചോദ്യം: ലക്ഷദ്വീപ് ദ്വീപുകൾ എങ്ങനെയാണ് രൂപപ്പെട്ടത്?
    • ഉത്തരം: പവിഴപ്പുറ്റുകളാൽ (coral reefs) രൂപപ്പെട്ടവയാണ്.
  • ചോദ്യം: എന്താണ് ലഗൂണുകൾ (Lagoons)?
    • ഉത്തരം: തീരങ്ങളിൽ മണൽത്തിട്ടകളോ പവിഴപ്പുറ്റുകളോ വഴി കടലിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കപ്പെട്ട ആഴം കുറഞ്ഞ ജലാശയങ്ങൾ.
  • ചോദ്യം: ആൻഡമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപുകൾ എങ്ങനെയാണ് രൂപപ്പെട്ടത്?
    • ഉത്തരം: ഇവ അഗ്നിപർവത ദ്വീപുകളാണ്.
  • ചോദ്യം: ആൻഡമാൻ ദ്വീപുകളെ നിക്കോബാർ ദ്വീപുകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്നത് ഏത്?
    • ഉത്തരം: 10 ഡിഗ്രി ചാനൽ.
  • ചോദ്യം: ഇന്ത്യയിലെ ഏക സജീവ അഗ്നിപർവതം എവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു?
    • ഉത്തരം: നിക്കോബാർ ദ്വീപുകളുടെ ഭാഗമായ ബാരൺ ദ്വീപ്.
  • ചോദ്യം: ഇന്ത്യയുടെ ഏറ്റവും തെക്കേ അറ്റം ഏത്?
    • ഉത്തരം: ഇന്ദിരാ പോയിന്റ് (ഗ്രേറ്റ് നിക്കോബാർ ദ്വീപിൽ).
  • ചോദ്യം: കടൽ തിരകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന മണ്ണൊലിപ്പ് ഭൂരൂപങ്ങൾ ഏവ?
    • ഉത്തരം: കടൽത്തീരത്തെ കുത്തനെയുള്ള പാറകൾ (Cliffs), കടൽ ഗുഹകൾ (Sea Caves), കടൽ കമാനങ്ങൾ (Sea Arches), കടൽത്തൂണുകൾ (Sea Stacks).
  • ചോദ്യം: കടൽ തിരകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന നിക്ഷേപ ഭൂരൂപങ്ങൾ ഏവ?
    • ഉത്തരം: ബീച്ചുകൾ (Beaches), സാൻഡ് ബാറുകൾ (Sand Bars), സ്പിറ്റ് (Spit).

3. കാലാവസ്ഥയും പരിസ്ഥിതിയും

  • ചോദ്യം: തീരദേശ മേഖലകളിൽ മിതമായ കാലാവസ്ഥ അനുഭവപ്പെടുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?
    • ഉത്തരം: സമുദ്രവുമായുള്ള സാമീപ്യം (മാരിടൈം പ്രഭാവം) കാരണം. കടൽക്കാറ്റുകളും കരക്കാറ്റുകളും രൂപപ്പെടുന്നതിന്റെ ഫലമാണിത്.
  • ചോദ്യം: മൺസൂൺ പിൻവാങ്ങുന്ന സമയത്ത് കേരളത്തിന് ലഭിക്കുന്ന മഴ ഏത് പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്?
    • ഉത്തരം: 'തുലാവർഷം'.
  • ചോദ്യം: കോറമാൻഡൽ തീരത്ത് ഒക്ടോബർ, നവംബർ മാസങ്ങളിൽ മഴ ലഭിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?
    • ഉത്തരം: വടക്കുകിഴക്കൻ മൺസൂൺ കാറ്റുകൾ വഴിയും ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൽ രൂപപ്പെടുന്ന ചുഴലിക്കാറ്റുകൾ വഴിയും.
  • ചോദ്യം: എന്താണ് കണ്ടൽക്കാടുകൾ (Mangroves)?
    • ഉത്തരം: ഉഷ്ണമേഖലാ തീരങ്ങളിലെ ഉപ്പുവെള്ള ചതുപ്പുകളിൽ വളരുന്ന സസ്യങ്ങൾ. ഇവ സമുദ്രജീവികളുടെ പ്രജനന കേന്ദ്രങ്ങളാണ്. ചുഴലിക്കാറ്റ്, സുനാമി തുടങ്ങിയ പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങളിൽ നിന്ന് തീരദേശത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നു.
  • ചോദ്യം: ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ കണ്ടൽവനം ഏത്?
    • ഉത്തരം: പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ ഗംഗാ ഡെൽറ്റാ പ്രദേശത്തെ സുന്ദർബൻസ്.
  • ചോദ്യം: ഇന്ത്യൻ തീരദേശ മേഖലകളിൽ ജനസംഖ്യ കൂടുതലാകാൻ കാരണം എന്ത്?
    • ഉത്തരം: സമമായ കാലാവസ്ഥ, കൃഷിക്ക് അനുയോജ്യമായ സമതലങ്ങൾ, ഗതാഗത വികസനം, തൊഴിലവസരങ്ങൾ (കൃഷി, മത്സ്യബന്ധനം, ടൂറിസം), ധാതു നിക്ഷേപങ്ങൾ, വ്യവസായങ്ങൾ തുടങ്ങിയ അനുകൂല ഘടകങ്ങൾ.

മൂല്യനിർണ്ണയ ചോദ്യങ്ങൾ

  1. നിങ്ങളുടെ അടുത്തുള്ള തീരദേശ പ്രദേശം സന്ദർശിച്ച് തീരദേശ ഭൂപ്രകൃതിയുടെ സവിശേഷതകൾ മനുഷ്യജീവിതത്തെ എങ്ങനെ സ്വാധീനിക്കുന്നു എന്ന് കണ്ടെത്തുക. വിവരശേഖരണത്തിനായി ഒരു ചോദ്യാവലി തയ്യാറാക്കുക.
  2. വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ച് ഇന്ത്യൻ തീരദേശത്തുടനീളമുള്ള വിവിധ തീരദേശ ഭൂരൂപങ്ങളുടെ ചിത്രങ്ങൾ ശേഖരിച്ച് ഒരു ഡിജിറ്റൽ ആൽബം തയ്യാറാക്കുക.

 

Chapter 1: On the Roof of the World

Key Concepts and Learning Activities (Questions and Answers/Details)

1. Fold Mountains

  • Q: What are Fold Mountains and how are they formed?
    • A: Fold mountains are formed due to the compression of sedimentary rock strata of the earth's crust. This process is known as folding. The Himalayas and the Alps were formed through this process.
  • Q: Identify the mountain ranges that originate from the Pamir Knot and list them.
    • A: Kunlun.

2. Divisions of the Northern Mountains

  • Q: Based on topographical characteristics, how can the Northern mountain region be classified?
    • A: 1. Trans Himalayas, 2. The Himalayas, 3. The Eastern Hills.
  • Q: Complete the table with the major mountain ranges:
    • A:
      | Division | Example Range(s) |
      | :--- | :--- |
      | Trans Himalayas | Karakoram |
      | Himalaya | Himadri |
      | Eastern Hills | Naga Hills |
  • Q: What are the three parallel ranges that together form the Himalayas?
    • A: The Himadri, The Himachal, and the Shiwaliks.
  • Q: Describe the Himadri.
    • A: Also known as the Greater Himalayas or the Inner Himalayas. Lies at an average elevation of about 6100 metres above the mean sea level. The width is nearly 25 km. These are snow-clad mountains, and most of the world’s highest peaks are situated here.
  • Q: Describe the Himachal range.
    • A: Also known as the Lesser Himalayas. Has an average elevation ranging from 3500 to 4500 metres above the mean sea level. Its width ranges from 60 to 80 km.
  • Q: Describe the Shiwalik Range.
    • A: It is the southernmost of the Himalayan ranges, forming the borders of the Ganga Plains. Its width ranges from an average of 60 to 150 km. It is also known as the Outer Himalayas.

3. Origin of the Himalayas

  • Q: What are Tectonic Plates?
    • A: Tectonic plates are the crustal rock blocks of continental and oceanic parts. Lithospheric plates include the crust and the upper mantle, consisting of fragments of varying sizes.
  • Q: What are the three types of plate boundaries?
    • A: Convergent boundaries, Divergent boundaries, and Transform (Shear) boundaries.
  • Q: In which plate boundary was the Himalayas formed?
    • A: Convergent Boundary.
  • Q: Briefly explain the formation of the Himalayas.
    • A: The Indian Plate moved northwards and came close to the Eurasian Plate. The Tethys seabed situated between the two landmasses started uplifting, which led to the formation of the Himalayas.
  • Q: What are Gorges?
    • A: Deep valleys with steep sides are known as gorges. Rivers like Indus, Ganga, and Brahmaputhra create gorges across the Himalayan ranges through erosion.

4. Regional Divisions of the Himalayas

  • Q: What are the regional divisions of the Himalayas based on cross-cutting rivers?
    • A: 1. Western Himalayas, 2. Central Himalayas, 3. Eastern Himalayas.
  • Q: Complete the table showing Himalayan Zones and Separating Rivers:
    • A:
      | Himalayan Zone | Separating Rivers |
      | :--- | :--- |
      | Western Himalayas | Indus, Kali |
      | Central Himalayas | Kali, Teesta |
      | Eastern Himalayas | Teesta, Brahmaputhra |

5. Features of the Regional Divisions

  • Q: How is the Western Himalayas classified?
    • A: Kashmir Himalaya, Himachal Himalaya, Uttarakhand Himalaya.
  • Q: Name the important mountain ranges of Kashmir Himalaya.
    • A: Karakoram, Zaskar, Ladakh and Pir Panjal.
  • Q: Where is Mount K2 located?
    • A: It is located in the Karakoram range.
  • Q: Why are the Himalayan rivers water-rich year-round?
    • A: They are rainfed and snow-fed. Glaciers like Siachen and Boltoro help the River Indus and its tributaries (Ravi, Jhelum, and Chenab) have a luxuriant water flow throughout the year.
  • Q: What are Passes, and give an example.
    • A: Passes are the comparatively easier natural passages in the mountainous terrains. An example is Banihal Pass across the Pir-Panjal Range, connecting Jammu with the Kashmir Valley.
  • Q: What are ‘Margs’, and give examples.
    • A: ‘Margs’ are meadows formed along the mountain slopes during the summer season. Sonmarg and Gulmarg are examples.
  • Q: What are the major passes in Himachal Himalaya?
    • A: The Baralacha La Pass (connects Himachal Pradesh with Ladakh) and Rohtang Pass (connects Kulu Valley with Lahul and Spiti Valleys).
  • Q: How are hot springs formed?
    • A: Rainwater seeps into the earth; in areas where mountain building processes are active, subsurface rock layers get heated up, warming the groundwater, which then rises to the surface as hot springs.
  • Q: What are ‘bugyals’ and ‘transhumance’?
    • A: Bugyals are meadows in the Himalayas found between 3000 to 4500 metres in the Gadwal region. Transhumance is the seasonal migration of shepherds along with their domestic animals from one grazing ground to another.
  • Q: What are Duns, and give an example.
    • A: Duns are the flat valleys seen in between the Lesser Himalayas and the Shiwalik hill ranges. Dehradun is a famous example.
  • Q: What is the Central Himalayas known as, and what are its features in India?
    • A: It is also known as the Nepal Himalaya. Only the Western Sikkim and Darjeeling region are in India. Features include Mount Kanchenjunga and Nathula Pass, and the swift flowing Teesta River and its stream terraces.
  • Q: What are the Eastern Himalayas also known as, and what is its highest peak?
    • A: Known as Assam Himalayas. Highest peak is Namcha Barwa (7756 m).
  • Q: Name the important passes in the Eastern Himalayas.
    • A: Bomdila (connects Arunachal Pradesh with Lhasa, Tibet) and Diphu (connects with Myanmar).
  • Q: What are the Purvachal Hills?
    • A: Himalaya mountains seen as hills of lesser elevation (500 to 3000 metres) in the north–south direction from Arunachal Pradesh up to Mizoram. Important hills include Patkaibum, Naga Hills, Mizo Hills, and Manipur Hills.
  • Q: What is the Keibul Lamjao Floating National Park?
    • A: It is situated in the Loktak Lake (Manipur). It consists of small floating islands called Phumdi, formed by organic matter and soil.

6. Climate, Drainage, and Soil

  • Q: How do the Himalayas influence the climate?
    • A: They form a climatic divide between the Indian Subcontinent and Central Asia. The climate varies according to elevation and topography.
  • Q: Why does the North Eastern India receive heavy rainfall?
    • A: The Southwest Monsoon winds from the Bay of Bengal get trapped between the Assam Himalayas and the Purvachal Hills, causing most moisture to fall as rain.
  • Q: What are the characteristics of the Himalayan drainage system?
    • A: Created by the Indus, Ganga, and Brahmaputra rivers and their tributaries. They are perennial (water rich) because they are rainfed and snow-fed. They have a turbulent flow in mountainous courses, creating V-shaped valleys, gorges, and waterfalls.
  • Q: What are V-Shaped Valleys?
    • A: River valleys with slanting sides developed due to lateral erosion (width enhancement) and vertical erosion (depth enhancement).
  • Q: Where does the River Indus originate?
    • A: From Bokharchu glacier near the Manasarovar Lake.
  • Q: What is Karewas, and what is it ideal for?
    • A: Karewas is the glacial sediment deposited in the Kashmir Valley. This humus-rich fine soil is ideal for saffron cultivation.
  • Q: Why is tropical evergreen vegetation found in the Eastern Himalayas?
    • A: Because the average annual rainfall received is above 200 cm.

7. Human Life and Economy

  • Q: What factors make agriculture sparse in the mountainous region?
    • A: Elevation, steepness of slope, immature soil, and low temperature.
  • Q: What crops are cultivated in the Himalayas?
    • A: Paddy, legumes, and potatoes (rainy season) and wheat and temperate fruit crops (spring). Tea is a major crop in the Eastern Himalayas (Assam and Darjeeling).
  • Q: What traditional farming practice is followed by tribal populations in the North Eastern Hills?
    • A: Shifting cultivation.
  • Q: Who are the Gujjars?
    • A: The shepherd tribes who live in the mountain meadows of Western Himalayas.
  • Q: Name some pilgrim centres that initiated tourism development in the region.
    • A: Kailas, Manasarovar, Amarnath and Hema Kund Sahib.
  • Q: What led to the development of modern adventure tourism in the Himalayan region?
    • A: The conquest of Mount Everest by Sherpa Tenzing Norgay and Edmond Hillary on 29th May 1953.

Assessment Questions

  1. Prepare an essay on ‘Human life in the Northern Mountains’.
  2. Mark the mountain ranges that are part of the Northern Mountains and incorporate the same in ‘My Own Atlas’.
  3. Prepare a pictorial wall magazine on the occupation of people in the Northern Mountains.

Chapter 2: In the Expansive Plain

Key Concepts and Learning Activities (Questions and Answers/Details)

1. Formation and Extent of the Plain

  • Q: What is the extensive alluvial plain south of the Northern Mountains known as?
    • A: Indo-Gangetic-Brahmaputra Plain, also called the North Indian Plain.
  • Q: What are geomorphic agents and processes?
    • A: Geomorphic agents are external forces like running water, wind, glaciers, and waves that form landforms. Geomorphic processes are the processes that lead to the formation of landforms.
  • Q: What is Alluvium?
    • A: Debris, including silt, sand, gravel, etc., brought by rivers.
  • Q: How was the Indo-Gangetic-Brahmaputra Plain formed?
    • A: It formed in a vast depression south of the Himalayas. Sediments transported by rivers originating from both the Himalayas and Peninsular India were deposited in this depression over millions of years.
  • Q: What are the key features that make this region suitable for agriculture?
    • A: Fertile soil, adequate water supply, favourable climate and flat topography.

2. Regional Divisions

  • Q: List the four regional divisions of the North Indian Plain.
    • A: 1. Rajasthan Plain, 2. Punjab-Haryana Plain (implied), 3. The Ganga Plain (implied), 4. Brahmaputra Plain (implied).
  • Q: What defines the Rajasthan Plain?
    • A: It includes the Thar Desert, marking the westernmost end of the North Indian Plain. It is situated to the west of the Aravali Mountain range.
  • Q: What is the main river in the Rajasthan Plain?
    • A: The Luni, which is non-perennial in nature.
  • Q: Name some major salt lakes in the Rajasthan Plain.
    • A: Sambhar, Didwana, and Sargol.
  • Q: What is a doab?
    • A: A land lying between two rivers that join together later.
  • Q: What are the three regions of the Ganga Plain?
    • A: Upper Ganga Plain, Middle Ganga Plain, Lower Ganga Plain.
  • Q: What are the natural boundaries of the Brahmaputra Plain?
    • A: Eastern Himalaya (north), Patkai-Naga Hills (east), and Garo-Khasi-Jaintia Hills and Mikir Hills (south).
  • Q: What are alluvial fans?
    • A: Depositional landform features where sediments carried by rivers are deposited in the form of fans when the river velocity abruptly decreases upon entering a plain.
  • Q: Explain Meanders and Ox-Bow Lakes.
    • A: Meanders are sinuous curves formed along a river course flowing through gentle slopes when alluvial deposits obstruct the flow. Ox-Bow Lakes are isolated water bodies formed when such a curved section gets detached from the main river after it takes a straighter course.
  • Q: What are Flood Plains?
    • A: Plains formed during floods when the alluvium brought by rivers gets deposited along the banks. These areas are ideal for agriculture.
  • Q: What are the three geomorphic zones of the North Indian Plain (north to south)?
    • A: 1. Bhabar, 2. Tarai, 3. Alluvial plains.
  • Q: Describe Bhabar.
    • A: A narrow belt (8–10 km wide) along the Shiwalik foothills. Formed by the deposition of rocks and boulders. Rivers flow beneath the rocks and boulders, disappearing in this region.
  • Q: Describe Tarai.
    • A: A marshy and swampy tract (10–20 km wide) parallel to the Bhabar belt. Rivers re-emerge here. It has a luxurious growth of natural vegetation and serves as a wildlife habitat.
  • Q: What are the two types of alluvial deposits in the Alluvial Plain?
    • A: Bhangar (older alluvium deposits) and Khadar (newer alluvium deposits).
  • Q: What are Deltas?
    • A: Almost triangular-shaped landforms formed by the deposition of sediments between distributaries when the river velocity decreases near the river mouth.

3. Climate and Vegetation

  • Q: Why is the summer extremely severe in the North Indian Plain?
    • A: The plain is located far away from the moderating influence of the oceans, resulting in a continental climate. The temperature rises considerably (up to 48°C).
  • Q: What is 'Loo'?
    • A: A hot, dry and oppressive wind that blows from the desert region of Rajasthan to the Ganga Plain in May and June.
  • Q: What is 'October heat'?
    • A: The oppressive weather phenomenon during the retreating monsoon season (October/November), owing to high temperature and atmospheric humidity.
  • Q: List the prominent natural vegetation types in the North Indian Plain.
    • A: The Tropical Deciduous Forests, The Tropical Thorn Forests, and Swamp Forests.
  • Q: Where are the Tropical Dry Deciduous Forests found?
    • A: Regions where annual rainfall ranges between 70 cm and 100 cm (e.g., plains of Uttar Pradesh and Bihar).
  • Q: Name the main species of tropical deciduous forests.
    • A: Teak, sal, shisham, mahua, amla and sandalwood.
  • Q: Where are Swamp Forests found, and what is their main vegetation?
    • A: Found in the vast saline expanses of Rajasthan, freshwater lakes, flood plains of the Brahmaputra, and the deltaic region of Sundarbans. The main vegetation in Sundarbans is mangroves.
  • Q: What are the major soil types in the North Indian Plain?
    • A: Alluvial soil is widespread. Red soil is found in the southern part of the Middle Ganga Plain. Saline soil is in the Sundarbans delta region. Arid soil is extensively found in the western parts (Rajasthan).

4. Human Life and Economy

  • Q: What are the major crops cultivated in the plain?
    • A: Wheat, rice, jute, and sugarcane.
  • Q: What are the three cropping seasons and their associated crop types?
    • A:
      | Season | Duration | Major Crops |
      | :--- | :--- | :--- |
      | Kharif | June to September | Tropical Crops—Rice, Cotton, Jute, Bajra, Tur etc. |
      | Rabi | October to March | Temperate - Subtropical Crops—Wheat, Gram, Mustard, Barley etc. |
      | Zaid | April to June | Vegetables, Fruits, Fodder etc. |

Assessment Questions

  1. Project – 'The significant role played by The North Indian Plain in shaping human life in India'.
  2. Conduct a seminar on the topic ‘Climate and Crops ‘.
  3. How is the formation of the North Indian Plains associated with the formation of the Himalayas? Elucidate.
    • A: A vast depression was formed to the south of the Himalayas as a result of its formation. This expansive depression was then filled by the continuous deposition of sediments (alluvium) carried by rivers originating from both the Himalayas and Peninsular India, leading to the formation of the fertile plain over millions of years.
  4. Draw the outline map of India and locate the divisions of the North Indian Plain. Exhibit it in your classroom.
  5. Draw the outline map of India and locate the major physiographic divisions using different colours to distinguish them. Also, draw the rivers flowing through the North Indian Plain and display the map in your classroom.

Chapter 3: Plateau where the Earth’s History Slumbers

Key Concepts and Learning Activities (Questions and Answers/Details)

1. Characteristics and Divisions of the Peninsular Plateau

  • Q: Describe the Peninsular Plateau.
    • A: It is an almost triangular-shaped physiographic unit occupying the major share of Peninsular India. Average altitude is 600 to 900 metres above mean sea level. It is one of the oldest landforms in the world.
  • Q: Based on location, what are the two general classifications of the Peninsular Plateau?
    • A: i. The Deccan Plateau, ii. The Central Highlands.
  • Q: What is the Deccan Plateau bounded by?
    • A: To the north, by Satpura ranges, Maikala ranges and the Mahadeo Hills. To the west, by the Western Ghats, and to the east, by the Eastern Ghats.
  • Q: What is the Deccan Trap?
    • A: The north western part of the Deccan Plateau, which is composed of lava rocks called basalt.
  • Q: What is the soil peculiarity of the Deccan Trap region?
    • A: Black soil, also known as Regur soil or black cotton soil. It is highly fertile, has good water-retaining capacity, and is very useful for cotton cultivation.
  • Q: Name the highest peak in Peninsular India and its location.
    • A: Anamudi (2695 metres), located in Anamalai of the Western Ghats.
  • Q: What joins the Western Ghats and the Eastern Ghats?
    • A: The Nilgiri Hills.
  • Q: What are the Central Highlands?
    • A: The extensive plateau region that lies to the north of Satpura ranges, including the Malwa Plateau.
  • Q: What are the Aravali ranges an example of?
    • A: Old fold mountains or residual mountains worn down by long term erosion.
  • Q: What is the Chota Nagpur Plateau known for?
    • A: It is the richest store house of minerals.
  • Q: Name the major minerals found in the Chota Nagpur Plateau.
    • A: Metallic minerals such as iron ore, bauxite, manganese and copper, and non-metallic minerals such as limestone and coal.
  • Q: What are Shola forests?
    • A: The sub tropical vegetation along the Nilgiris, Palani, Anamalai etc.

2. Climate and Drainage

  • Q: What are the major factors influencing the climate of the Peninsular Plateau?
    • A: Tropical location, peculiar shape of the Peninsula, distance from the ocean, orientation of mountain ranges, and direction of Monsoon winds.
  • Q: What is the diurnal range of temperature?
    • A: The difference between the maximum temperature and minimum temperature recorded at a particular place in a day.
  • Q: What are Rain Shadow Regions?
    • A: Regions along the leeward sides of mountains that generally remain rainless because the descending air along these slopes is dry. The interior plateau regions close to the eastern slopes of the Western Ghats receive very less rainfall (less than 50cm).
  • Q: What is the major water divide in Peninsular India?
    • A: The Western Ghats.
  • Q: What are the three drainage systems of the Peninsula?
    • A: Rivers flowing eastwards into the Bay of Bengal; rivers flowing westwards into the Arabian Sea; and rivers that flow northwards to join Yamuna and Ganga.
  • Q: Why are peninsular rivers seasonal in nature?
    • A: Their water flow decreases during summer and overflows during monsoons.
  • Q: Why is River Kaveri perennial?
    • A: Its catchment area receives southwest monsoon rains during summer and northeast monsoon rains in winter, preventing significant decreases in flow.
  • Q: What distinguishes the course of Rivers Narmada and Tapti?
    • A: They flow westwards into the Arabian Sea, originating from the uplands in Central Highlands. Narmada is known for steep valleys carved in marble rocks, Duandar Waterfalls, and the Sardar Sarovar Multipurpose River Valley Project.
  • Q: What are Ravines?
    • A: Badland topographical features along the northern slopes of Malwa Plateau, formed by the gullies due to continuous erosion by the Chambal River and its tributaries.
  • Q: What are Multipurpose River Valley Projects?
    • A: Projects that construct dams across a river to serve different purposes simultaneously, such as flood control, irrigation, and hydel-power generation.

3. Vegetation, Soil, and Economy

  • Q: What are In-situ and Transported soils? Give an example for each.
    • A: In-situ soils rest over the place at which they are formed (Example: Black soil). Transported soils are carried away by external agents and deposited elsewhere (Example: Alluvial soil).
  • Q: Why is laterite soil less fertile, and how is it used for agriculture?
    • A: It is formed by the leaching of minerals such as silica and lime. Through fertilisation, it is used extensively for plantation crops such as tea, coffee, rubber and arecanut.
  • Q: What soil is most suited for cotton cultivation in the Peninsula?
    • A: The black soil in the Deccan-Malwa Plateau regions.
  • Q: Why is the Chota Nagpur Plateau termed the heartland of minerals?
    • A: Mineral resources are largely concentrated in the crystalline rock layers and lower hilly tracts of the Peninsular Plateau, and the Chotanagpur-Odisha Plateau region is the richest mineral belt in India.

Assessment Questions

  1. Mark and label the major mountain ranges, hills and plateau regions of the Peninsular Plateau in a map and prepare a chart.
  2. Prepare a map showing the major rivers of the Peninsular Plateau and display it in the class room.
  3. Mark the major mining regions of the Peninsular Plateau in a map with appropriate symbols and display in the Social Science Lab.
  4. Find out the major industries in the Peninsular Plateau and analyse the role of mineral resources and agriculture in their distribution pattern.

Chapter 4: Human Resources for National Development

Key Concepts and Learning Activities (Questions and Answers/Details)

1. Factors of Production and Exchange

  • Q: What are the factors of production (economic resources)?
    • A: Land, labour, capital and entrepreneurship.
  • Q: What is the reward given to each factor of production?
    • A: Land is rewarded with rent, labour with wages, capital with interest, and entrepreneurship with profit.
  • Q: What was the Barter System?
    • A: The system prevalent when money did not exist, where goods were exchanged for goods.
  • Q: Write down the disadvantages of the Barter System.
    • A: Difficulty in determining the price of goods.

2. Human Resources and Capital Formation

  • Q: What are Human Resources?
    • A: People who can work and can be used in the production process.
  • Q: What is Productivity?
    • A: The ability of each factor of production to produce goods and services.
  • Q: Who constitutes the labour force of the country (as per PLFS Report)?
    • A: The population of 15 years of age and above who are willing and able to work.
  • Q: How is Human capital formation achieved?
    • A: By ensuring higher education, proper training, and healthcare. It is the additions made over periods of time to the stock of human capital.
  • Q: How can we strengthen the human capital?
    • A: Provide better health facilities, enable large scale investment in education, emphasize skill development, and create an employee-friendly work environment.
  • Q: What are the factors influencing human capital formation?
    • A: Education, healthcare, job training, migration and access to information.
  • Q: What is the Knowledge Economy?
    • A: An economic system that utilises intelligence along with innovative technological ideas and information technology in various fields of economic activities.
  • Q: How does declining health affect individual and national development?
    • A: Decreases productivity, refrains from work, slows down production.
  • Q: What are the healthcare measures to be taken to increase the productivity of human resources?
    • A: Strengthen immune systems, give importance to hygiene, ensure adequate availability of nutritious foods, provide better medical facilities, ensure recreation and relaxation.

3. Challenges to Human Capital Formation

  • Q: What is the biggest challenge faced by human capital formation?
    • A: Poverty.
  • Q: Define Poverty.
    • A: The state of not being able to meet even basic needs.
  • Q: Define Unemployment.
    • A: A condition in which a healthy and capable person who is willing to work at the prevailing wage rate cannot find work.
  • Q: List the various types of unemployment.
    • A:
      • Open unemployment: Willing to work but unemployed.
      • Structural unemployment: Job loss due to the introduction of new technology.
      • Seasonal unemployment: Employment during a particular season and remaining unemployed during the rest of the time.
      • Disguised unemployment: A condition where more than the number of labourers required are employed in the production process without any change in total output.

Assessment Questions

  1. ‘A change in the productivity of the factors of production can increase the total output’. Based on this statement, find out various ways to make factors of production like land, labour, capital and entrepreneurship more productive.
  2. Collect information on the educational policies implemented by India since Independence to modernise the education sector of the country. Prepare and present a seminar paper on it.
  3. Collect information about the various schemes initiated by the state government to improve general education.
  4. Collect information and prepare a note on the various schemes implemented by the central and state governments in the health sector.

Chapter 5: Indian Economy Through Various Sectors

Key Concepts and Learning Activities (Questions and Answers/Details)

1. Economic Sectors and Activities

  • Q: What is the Primary Sector?
    • A: Includes all activities that utilise the natural resources directly, such as agriculture, animal husbandry, fishing, mining, quarrying, and forestry.... It is also known as the Agricultural sector.
  • Q: What is the Secondary Sector?
    • A: Includes economic activities related to industry and manufacturing, processing raw materials from the primary sector into finished products (e.g., Construction works, Industry, Electricity, Gas, Water supply). It is also known as the Industrial sector.
  • Q: What is the Tertiary Sector?
    • A: Through its activities, it makes the primary and secondary sectors more efficient (e.g., storing and marketing) and ensures services in various fields (e.g., health, education, banking, transportation, trade, and commerce). It is also known as the Service sector.
  • Q: What are the major economic activities?
    • A: Production, distribution, and consumption.
  • Q: Define Final Goods and Intermediate Goods.
    • A: Final goods can be consumed directly. An intermediate good is a product used as a raw material to produce another product.

2. National Income Concepts

  • Q: What is National Income?
    • A: The sum total of the money value of all final goods and services produced in an accounting year (April 1st to March 31st in India).
  • Q: What is the importance of measuring National Income?
    • A: To understand economic growth, assess the contribution of different sectors, help the government plan projects, compare economic status of countries, and understand the strength and weakness of the economy.
  • Q: What are the three methods of measuring National Income?
    • A: Product Method, Income Method, and Expenditure Method.
  • Q: What is Gross Domestic Product (GDP)?
    • A: The sum total of the money value of all final goods and services produced within the domestic territory of a country.
  • Q: What is Gross National Product (GNP)?
    • A: The sum total of the money value of all final goods and services produced by the residents of a country within the domestic territory and abroad.
  • Q: How is Net National Product (NNP) calculated?
    • A: NNP = GNP - Depreciation cost.
  • Q: How is Per Capita Income (PCI) calculated?
    • A: PCI = National Income / Total Population.
  • Q: What is Gross Value Added (GVA)?
    • A: The sum total of the value of goods and services produced in an economy. It is calculated by subtracting the value of intermediate consumption from gross product value.

3. Employment Sectors

  • Q: How is the employment sector divided?
    • A: Organised and Unorganised sectors.
  • Q: What are the features of the Organised Sector?
    • A: Registered employment sector under a proper legal system. Assures permanent jobs, comparatively high salary, and job security.
  • Q: What are the features of the Unorganised Sector?
    • A: Unregistered employment sector, not under any proper legal system. No assurance of permanent job, comparatively low salary, and lack of job security.
  • Q: What problems hinder the workers of the unorganised sector?
    • A: Unsafe workplaces, long working hours, and low wages.
  • Q: What is a Gig Platform Worker?
    • A: A worker who works outside the conventional employer-employee relationship and earns money from it. They engage in temporary jobs, often working in more than one establishment, with freedom regarding time and situation.

Assessment Questions

  1. Prepare a chart containing various examples of interdependence among primary, secondary and tertiary sectors which are seen around you. Present it in the class.
  2. Find out goods that can be used as final goods and intermediate goods at the same time. Prepare a list.
  3. List out the problems faced by the unorganised sector workers in your area and suggest some remedial measures.
  4. Conduct a discussion on how a growth in the unorganised sector confers various benefits on the economy and present the report of the same.
  5. Find out and prepare notes on policies and programmes that are implemented by the state-central governments to minimise the inequalities that exist in health, education, and employment sectors.

Chapter 6: Price and Market

Key Concepts and Learning Activities (Questions and Answers/Details)

1. Needs, Production, and Consumption

  • Q: Differentiate between Basic Needs and Wants.
    • A: Basic Needs (Primary Needs) are essential for human life (e.g., air, food, water, shelter). Wants help make life happy and achieve aspirations but are not essential to survival (e.g., vehicle, entertainment).
  • Q: Define Production function.
    • A: The technical relationship between inputs used in the production process and the produced outputs within a specific period of time. (Q = f (N, L, K, O)).
  • Q: Differentiate between Fixed Inputs and Variable Inputs.
    • A: Fixed Inputs are inputs whose quantity cannot be changed within a short period (e.g., Land, Organisation). Variable Inputs are inputs whose quantity can be changed within a short period to increase output (e.g., labour, capital).
  • Q: Define Consumption and Consumer.
    • A: Consumption is the buying and using of goods and services to fulfill one's needs. A Consumer is a person who buys and uses goods and services either by paying its price or agreeing to pay for it.
  • Q: What is Sustainable Consumption?
    • A: Consumption of goods and services which minimises environmental impact.
  • Q: What is Sustainable Development?
    • A: Development that meets the needs of the present generation without compromising the needs of future generations.
  • Q: How do producers and consumers interrelate in economic activity?
    • A: Consumers depend on producers for goods/services. Producers depend on consumers for product value (price) and receive labour, for which they pay wages.

2. Market Mechanisms

  • Q: What is a Market?
    • A: The mechanism through which exchange of goods and services between sellers and consumers takes place.
  • Q: How is the price of goods determined?
    • A: The price of each product depends on the demand of the consumer and the availability of the product (supply).
  • Q: Define Demand.
    • A: The desire for a commodity backed up by the willingness and ability to pay.
  • Q: What relationship does the demand curve show?
    • A: An inverse relationship between price and quantity demanded of a product (it slopes downwards from left to right).
  • Q: Define Supply.
    • A: The quantity of goods and services made available in the market by the sellers at a given price for a specific period of time.
  • Q: What relationship does the supply curve show?
    • A: A direct relationship between quantity supplied and its price (it moves upwards from bottom left to top right).
  • Q: What is Equilibrium Price?
    • A: The price at which demand and supply are equal in the market.
  • Q: What is Disequilibrium?
    • A: The condition in which demand and supply are not equal in the market.

3. Government Intervention and Marketing

  • Q: What is Price Control?
    • A: Fixing the highest and the lowest price for goods and services by the government, intended to intervene in the market and enable exchange at a reasonable price.
  • Q: What is Minimum Support Price (MSP)?
    • A: Minimum price fixed by the government on agricultural products to protect farmers from losses when the market price is lower than the total cost of production.
  • Q: What is Digital Marketing?
    • A: Marketing of goods and services with the help of digital channels by using information technology.

Assessment Questions

  1. Visit a production centre (firm) and find out its production activities. Examine how far these activities go along with the concept of sustainable production? Prepare a note based on your observation and give suggestions.
  2. Need of the hour is to cultivate a consumption culture committed to social and environmental responsibilities. Evaluate the statements.
  3. Many features can be seen in digital marketing that are different from traditional markets. Find out more information about new digital marketing system and prepare a report.

Chapter 7: Through the Sandy Expanse

Key Concepts and Learning Activities (Questions and Answers/Details)

1. Deserts and Their Types

  • Q: What are Deserts?
    • A: Places that generally receive an annual rainfall of less than 25 cm.
  • Q: What is the study of deserts called?
    • A: Eremology.
  • Q: What are the two types of deserts?
    • A: Cold deserts and Hot deserts.
  • Q: Describe Hot deserts.
    • A: Arid places generally found between 15° and 30° latitudes along the western margins of the continents. They are characterised by very high temperatures during the daytime and very low temperatures at night (high diurnal range of temperature).
  • Q: What is the name of the hot desert in India?
    • A: Thar Desert or The Great Indian Desert.

2. Thar Desert Location and Formation

  • Q: What are the natural boundaries of the Thar Desert?
    • A: Northwest – Sutlej River Basin; East – Aravali Mountains; West – Indus River Basin; South – Rann of Kachchh.
  • Q: Why does the Thar Desert receive scanty rainfall?
    • A: The Arabian branch of the southwest monsoon passes parallel to the Aravali mountains without entering the interior. The Bay of Bengal branch is checked by the Aravali mountains. Furthermore, high evaporation rates and arid winds reduce rainfall possibility.
  • Q: What are the two geographical categories of the Thar Desert?
    • A: The Marusthali (The Arid Plain or the Desert Proper) and The Rajasthan Bagar (The Semi-arid Plain).
  • Q: What is the main river in the Rajasthan Bagar?
    • A: The Luni, a non-perennial river.
  • Q: Name some major salt lakes in the Rajasthan Bagar.
    • A: Sambhar (the largest), Didwana, and Sargol.

3. Landforms and Climate

  • Q: What is Deflation?
    • A: The erosional process through which sand is blown away by wind.
  • Q: What are Mushroom rocks?
    • A: Landforms created by Abrasion (wind carrying sand rubbing against rocks) where the lower portions wear out considerably more, resulting in a mushroom shape.
  • Q: What are Sand dunes?
    • A: Loose mounds of sand formed due to the depositional process of wind, created when the wind velocity decreases and deposited sand grains pile up.
  • Q: What are Oases?
    • A: The fertile patches in deserts formed because of the presence of a fresh water source.
  • Q: Describe the summer season climate in the Thar Desert.
    • A: Very hot and dry, with daytime temperatures reaching 40°C–45°C. Characterised by hot winds called 'Loo' and dust winds.
  • Q: Describe the winter season climate in the Thar Desert.
    • A: Mean minimum temperatures range from 5°C to 10°C. Night time temperature often falls below 0°C.

4. Soil, Vegetation, and Human Life

  • Q: What is the soil type in the Thar Desert?
    • A: Desert Soil (Arid Soil).
  • Q: What are the characteristics of Desert Soil?
    • A: Sandy structure, brown colour, high salinity, and alkaline nature.
  • Q: What is the main vegetation type?
    • A: Thorny plants and shrubs (e.g., Gum arabic acacia and Euphorbia).
  • Q: What is the significance of the Indira Gandhi Canal Project?
    • A: It was constructed for irrigation through the Thar Desert, supplying water to several districts, significantly increasing agricultural production and helping livestock rearing and industries.
  • Q: Why is the Thar Desert economically important in terms of minerals?
    • A: It has significant deposits of Makrana marble (world-famous), lead, zinc, silver, copper, tungsten, manganese, iron, gypsum, lignite, and limestone.
  • Q: How is energy generated in the Thar Desert?
    • A: Wind turbines (Wind Parks) are installed to harness strong winds, and solar panels are widely used.

Assessment Questions

  1. The northwestern part of India experiences dry climate through out the year. Conduct a discussion based on it.
  2. Write an essay on the topic 'The role of tourism in the life of people in the Thar Desert'.
  3. Prepare a pictorial description on 'The famous Pushkar Fair in Rajasthan' using IT and present it in the class room.
  4. Conduct a seminar on 'The challenges faced by the agricultural sector of Rajasthan'.

Chapter 8: Along the Coasts

Key Concepts and Learning Activities (Questions and Answers/Details)

1. Coastal Plains: Divisions and Features

  • Q: What is the length of India's coastline?
    • A: About 7517 km (including the coasts of Lakshadweep and the Andaman and Nicobar Islands).
  • Q: What are the two main divisions of the Indian coastal plain?
    • A: The Western Coastal Plain and the Eastern Coastal Plain.
  • Q: Describe the Western Coastal Plain.
    • A: A narrow strip of land between the peninsular plateau and the Arabian Sea. It is about 1840 km long and 10 to 15 km wide. It is a submerged coast.
  • Q: How is the Western Coastal Plain divided?
    • A: Gujarat Coast, Konkan Coast, and Malabar Coast.
  • Q: What are Kayals?
    • A: Another characteristic feature of the Western coastal plain; backwaters found along the coasts. Vembanad Lake is an important example on the Malabar Coast.
  • Q: What is the Rann of Kachchh?
    • A: A salt marsh on the India–Pak border region that becomes water-logged marshes during the rainy season and turns into a dry salt desert later.
  • Q: What is the Malabar Coast known for economically?
    • A: Rice fields (Nanjinad, Kuttanad, Kole Lands) and fishing harbours.
  • Q: Describe the Eastern Coastal Plain.
    • A: A relatively wider coastal area lying between the Eastern Ghats and the Bay of Bengal. It was formed by depositional processes of peninsular rivers. It is an Emerged Coast.
  • Q: How is the Eastern Coastal Plain divided?
    • A: Northern Circars and Coromandel Coast.
  • Q: What is the Northern Circars Coast?
    • A: Extends from Mahanadi Delta to Krishna Delta, including the Utkal Plain (Odisha) and Andhra Plain (Andhra Pradesh).
  • Q: What is located on the shores of Pulikat Lake (Coromandel Coast)?
    • A: India's rocket launching station Sriharikota.

2. Islands and Landforms

  • Q: How were the Lakshadweep Islands formed?
    • A: They were formed by coral reefs.
  • Q: What are Lagoons?
    • A: Shallow water bodies along the coasts that are separated from the sea either by sandbars or coral reefs.
  • Q: How were the Andaman and Nicobar Islands formed?
    • A: They are volcanic islands.
  • Q: What separates the Andaman Islands from the Nicobar Island?
    • A: 10 Degree Channel.
  • Q: Where is India’s only active volcano located?
    • A: Barren Island, part of the Nicobar Islands.
  • Q: What is the southernmost point of India?
    • A: Indira Point, in the Great Nicobar Island.
  • Q: Name the erosional landforms created by sea waves.
    • A: Cliffs (steep-sided land rising above sea level), Sea Caves, Sea Arches (arch shaped landforms formed when sea caves merge), and Sea Stacks (pillar detached from the shore after the arch roof collapses).
  • Q: Name the depositional landforms created by sea waves.
    • A: Beaches (deposits of sand and gravel between high and low tidal limits), Sand Bars (temporary embankments of sand deposited parallel to the coast), and Spit (a sand bar that extends from land to sea).

3. Climate and Environment

  • Q: Why do coastal regions have a moderate climate?
    • A: Due to the maritime effect (proximity to the sea). This results from the formation of land and sea breezes.
  • Q: What is the rain Kerala receives during the retreat of monsoon winds called?
    • A: 'Thulavarsham'.
  • Q: Why does the Coromandel coast receive rainfall during October and November?
    • A: From the Northeast monsoon winds and cyclones developed in the Bay of Bengal.
  • Q: What are Mangroves?
    • A: Plants growing in salt water marshes of tropical coasts. They are breeding grounds for marine life and protect coastal land from natural disasters like cyclone and Tsunami.
  • Q: What is the largest mangrove forest in India?
    • A: The Sundarbans on the Ganga deltaic region of West Bengal.
  • Q: Why are Indian coastal regions densely populated?
    • A: Favourable factors such as equitable climate, plains suitable for agriculture, development of transportation, employment opportunities (agriculture, fishing, tourism), water availability, mineral deposits, and industries.

Assessment Questions

  1. Visit your nearest coastal area and find out how coastal landscape characteristics influence human life. Prepare a questionnaire for data collection.
  2. Collect pictures of different coastal landforms across Indian coastal area by using information technology and prepare a digital album.
Map Related VIII MM
Map Related VIII EM
VIII SS II MM&EM
IX Social Science Second Term Answer Key EM
IX Social Science Second Term Answer Key MM
SSLC New Type Question Model SSI EM
SSLC New Type Question Model SSI MM
SSLC New Type Question Model SS II EM
SSLC New Type Question Model SS II EM
SSLC Map and Data Analysis MM
SSLC Map and Data Analysis EM
Map Related SSLC MM & EM

@ Objective & Short Answer Questions

SSLC-SS-All-Objective-Answer-Questions Malayalam
SSLC-SS-All-Objective-Answer-Questions English
SSLC-SS-All-Short-Answer-Questions Malayalam
SSLC-SS-All-Short-Answer-Questions English
VIII-SS-All-Short-Answer-Questions English
VIII-SS-All-Short-Answer-Questions Malayalam
IX-SS-All-Objective-Answer-Questions English
IX-SS-All-Objective-Answer-Questions Malayalam
ICT
SSLC Ict Notes SSLC Ict Notes SSLC Ict Notes
STD V Social Science Notes
SSLC Social Science
SSLC SS1 Notes SSLC SS2 Notes SSLC SS2 Complete Notes Eng SSLC SS2 Complete Notes Mal SSLC SS2 Complete Notes Eng SSLC SS2 Complete Notes Eng SSLC SS1 Part 2 SSLC SS2 Part 2 SSLC SS2 SCERT Q/A Mal SSLC SS2 SCERT Q/A Eng SSLC SS2 Complete Notes SSLC SS1 Complete Notes 10th Wealth and world
IX Social Science
IX SS1 Q/A Eng IX SS1 Q/A Mal 9th SS1 Notes 9th SS2 Notes 9th Learning help 9th Land grants
VIII Social Science
VIII SS Complete Notes Eng VIII SS Complete Notes Mal 8th SS Notes 8th SS Glossary
SSLC Biology
SSLC Biology Notes SSLC Biology Notes Mal SSLC Biology Notes Eng SSLC Biology Q/A Eng SSLC Biology Q/A Mal
SSLC Chemistry
SSLC Chemistry SCERT Q/A Eng SSLC Chemistry SCERT Q/A Eng
Archaeological Quiz

SSLC

IX

VIII


പുതിയ പാറ്റേൺ മൾട്ടിപ്പിൾ ചോദ്യോത്തരങ്ങൾ ഇവിടെ നൽകിയിരിക്കുന്നു

SSLC

IX

VIII

STD V Social Science Notes

Today's Significance

Checking the calendar...