അധ്യായം 1: ശിലായുഗത്തിൽ നിന്ന് മുന്നോട്ട്

ഉപകരണ ഉപയോഗവും പ്രാചീന ശിലായുഗവും

വന്യമൃഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സ്വയം രക്ഷനേടാൻ മനുഷ്യർ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ഉപകരണങ്ങളെക്കുറിച്ച് എന്തു പറയുന്നു?

• കൽ മഴു. ആദിമ മനുഷ്യർക്ക് തുടക്കത്തിൽ കല്ലെറിയാൻ മാത്രമേ കഴിഞ്ഞിരുന്നുള്ളൂ, എന്നാൽ പിന്നീട് അവർ മഴു, കുന്തം തുടങ്ങിയ ഉപകരണങ്ങളും, കല്ലുകൾ കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച സൂക്ഷ്മമായ സൂചികൾ ഉൾപ്പെടെ മറ്റു പലതും നിർമ്മിക്കാൻ തുടങ്ങി.

അക്കാലത്തെ മനുഷ്യർ അത്തരം ഉപകരണങ്ങൾ ഏതൊക്കെ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിച്ചിരിക്കാം?

• മൃഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സ്വയം രക്ഷ നേടാനും വേട്ടയാടാനും.

അവ [പെബിൾ ഉപകരണങ്ങൾ, ബൈഫേസ് കോർ ഉപകരണങ്ങൾ, ഫ്ലേക്ക് ഉപകരണങ്ങൾ] നിരീക്ഷിച്ച് ഈ ഉപകരണങ്ങളുടെ സവിശേഷതകൾ പട്ടികപ്പെടുത്തുക.

• തുടക്കത്തിൽ ഉപകരണങ്ങൾ കല്ലുകൊണ്ടാണ് നിർമ്മിച്ചിരുന്നത്. പെബിൾ ഉപകരണങ്ങൾ, ബൈഫേസ് കോർ ഉപകരണങ്ങൾ, ഫ്ലേക്ക് ഉപകരണങ്ങൾ എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. പ്രാചീന ശിലായുഗത്തിന്റെ അവസാനത്തോടെ, മനുഷ്യർ കല്ലുപകരണങ്ങൾക്കു പുറമേ എല്ലുകൾ കൊണ്ടുള്ള ഉപകരണങ്ങളും ഉപയോഗിച്ചു. കോർ കല്ലുകളിൽ നിന്ന് നിർമ്മിച്ചവയെ കോർ ടൂളുകൾ എന്നും, ശിലാപാളികളിൽ നിന്ന് നിർമ്മിച്ചവയെ ഫ്ലേക്ക് ടൂളുകൾ എന്നും വിളിക്കുന്നു.

ഈ ചിത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് [പ്രാചീന ശിലായുഗത്തിലെ കലാസൃഷ്ടികൾ] നിങ്ങൾക്കെന്താണ് മനസ്സിലാകുന്നത്?

• പ്രാചീന ശിലായുഗത്തിന്റെ അവസാന കാലഘട്ടത്തിൽ വിവിധ ആശയവിനിമയ രീതികളും ശിൽപങ്ങളും ഉപയോഗിച്ചിരുന്നുവെന്ന് ചിത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യക്തമാണ്. ഈ ചിത്രങ്ങളും ശിൽപങ്ങളും ആദിമ മനുഷ്യർ നേടിയ ബൗദ്ധികവും സാങ്കേതികവുമായ കഴിവിന്റെ തെളിവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

പ്രാചീന ശിലായുഗത്തിലെ ഉപകരണങ്ങളിൽ നിന്നും കലകളിൽ നിന്നും മനുഷ്യജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് എന്ത് വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കാമെന്ന് നോക്കാം. (പ്രാചീന ശിലായുഗത്തിലെ സവിശേഷതകൾ)

• പരുക്കൻ (മിനുസപ്പെടുത്താത്ത) ശിലായുധങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചു; ഗുഹകളിലും തുറന്ന സ്ഥലങ്ങളിലും താമസിച്ചു; വേട്ടയാടലും ശേഖരണവുമായിരുന്നു ഉപജീവനമാർഗ്ഗം; ബാൻഡുകൾ (രക്തബന്ധത്താൽ ഒന്നിച്ച നൂറിൽ താഴെ അംഗങ്ങളുള്ള ചെറിയ സംഘങ്ങൾ) ആയിരുന്നു സമൂഹത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ഘടകം; പുരുഷന്മാർ വേട്ടയാടലിലും സ്ത്രീകൾ ശേഖരണത്തിലും ഏർപ്പെട്ടു; ഭക്ഷണം സംഭരിച്ചിരുന്നില്ല; നാടോടി ജീവിതം നിലനിന്നിരുന്നു.

മധ്യ ശിലായുഗവും നവീന ശിലായുഗവും

പ്രാചീന ശിലായുഗത്തിലെയും മധ്യ ശിലായുഗത്തിലെയും ഉപകരണങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം പരിശോധിക്കുക.

• മധ്യ ശിലായുഗത്തിലെ ഉപകരണങ്ങൾ പ്രാചീന ശിലായുഗത്തിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നതിനേക്കാൾ ചെറുതാണ്. മൈക്രോലിത്തുകൾ (വളരെ ചെറിയ ഉപകരണങ്ങൾ) ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന കാലഘട്ടമാണ് മധ്യ ശിലായുഗം.

മുകളിൽ നൽകിയിരിക്കുന്ന ചിത്രങ്ങൾ നോക്കി അതിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾ പട്ടികപ്പെടുത്തുക. (മധ്യ ശിലായുഗത്തിന്റെ സവിശേഷതകൾ)

• ഉൾപ്പെട്ട പ്രവർത്തനങ്ങൾ: വേട്ടയാടൽ; മൃഗങ്ങളെ ഇണക്കി വളർത്തിയതിന്റെ സൂചനകൾ; വിനോദങ്ങൾ; ലിംഗഭേദമനുസരിച്ചുള്ള തൊഴിൽ വിഭജനം.

ഈ വിവരണത്തിൽ [ഗോർഡൻ ചൈൽഡിന്റെ] പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്ന നവീന ശിലായുഗത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ്?

• പരിസ്ഥിതിയുമായുള്ള മനുഷ്യന്റെ ഇടപെടലിലെ മാറ്റം. മനുഷ്യൻ പുതിയ ജീവിതരീതികൾ ആരംഭിച്ചു, പ്രത്യേകിച്ചും കൃഷിയുടെയും മൃഗങ്ങളെ ഇണക്കി വളർത്തുന്നതിന്റെയും തുടക്കം.

അവയുടെ [നവീന ശിലായുഗത്തിലെ മിനുസപ്പെടുത്തിയ ഉപകരണങ്ങളുടെ] സവിശേഷതകൾ പട്ടികപ്പെടുത്തുക.

• മിനുസപ്പെടുത്തിയ ഉപകരണങ്ങൾ. ഈ ഉപകരണങ്ങൾ ഭൂമിയിൽ കൃഷി ചെയ്യാൻ മനുഷ്യരെ സഹായിച്ചു. മണ്ണ് ഉഴുന്നതിനും മരങ്ങൾ വെട്ടിമാറ്റുന്നതിനും അവരെ സഹായിച്ചു.

നവീന ശിലായുഗത്തിലെ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള മുകളിലെ വിവരങ്ങൾ ഒരു ചാർട്ടിൽ അവതരിപ്പിക്കുക. (കൃഷിയുടെ ഫലങ്ങൾ)

• കൃഷിയും മൃഗങ്ങളെ ഇണക്കി വളർത്തലും ഭക്ഷ്യ ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ സ്ഥിരമായ ലഭ്യത ഉറപ്പാക്കി. ഇത് സ്ഥിരമായ വാസസ്ഥലങ്ങൾക്കും കാർഷിക ഗ്രാമങ്ങൾക്കും കാരണമായി. മൺപാത്രങ്ങളുടെ കണ്ടുപിടുത്തത്തോടും കളിമൺ കൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ ഇഷ്ടികകളുടെ ഉപയോഗത്തോടും കൂടി ധാന്യങ്ങൾ സംഭരിക്കുന്നത് സാധ്യമായി. മിച്ച ഉത്പാദനം സമൂഹത്തിലെ ഒരു വിഭാഗത്തിന് മൺപാത്ര നിർമ്മാണം, നെയ്ത്ത് തുടങ്ങിയ മറ്റ് തൊഴിലുകളിൽ ഏർപ്പെടാൻ അവസരം നൽകി.

നവീന ശിലായുഗ കേന്ദ്രങ്ങൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന രാജ്യങ്ങൾ പട്ടികപ്പെടുത്തുക.

• ജാർമോ: ഇറാഖ് (പ്രത്യേകിച്ച് ഇറാഖിലെ കുർദിഷ് കുന്നുകൾ). മെഹർഗഡ്: പാകിസ്ഥാൻ (പുരാതന ഇന്ത്യ, ഇപ്പോൾ പാകിസ്ഥാനിൽ).

ലോഹയുഗവും വേദകാലവും

കല്ലുപകരണങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് ചെമ്പ് ഉപകരണങ്ങളുടെ പ്രയോജനങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ്?

• ചെമ്പ് ഉപകരണങ്ങളെ അനുയോജ്യമായ രൂപത്തിലും ആകൃതിയിലും മാറ്റാൻ കഴിയും, അവയ്ക്ക് കൂടുതൽ ഈടുനിൽപ്പുമുണ്ട്.

വെങ്കലയുഗ നാഗരികതകൾ പട്ടികപ്പെടുത്തുക.

• ഇന്ത്യയിലെ ഹാരപ്പൻ നാഗരികത.

ആദ്യകാല വേദകാലത്തെയും പിൽക്കാല വേദകാലത്തെയും ജനങ്ങളുടെ ജീവിതം നമുക്ക് താരതമ്യം ചെയ്യാം.

• ആദ്യകാല വേദകാലം (ഋഗ്വേദം രചിച്ചത്): സപ്തസിന്ധു പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്നു. ഇടയ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയായിരുന്നു. ആളുകൾ അർദ്ധ-നാടോടികളായിരുന്നു. സ്ത്രീകൾക്ക് താരതമ്യേന ഉയർന്ന സാമൂഹിക പദവി ഉണ്ടായിരുന്നു. സമൂഹം നിരവധി ഗോത്രങ്ങൾ ഉൾക്കൊണ്ടിരുന്നു. ആചാരാനുഷ്ഠാനങ്ങൾ ലളിതവും കുടുംബനാഥന് ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നവയുമായിരുന്നു. പ്രകൃതി ശക്തികളെ ആരാധിച്ചിരുന്നു.
• പിൽക്കാല വേദകാലം (യജുർ, സാമ, അഥർവ വേദങ്ങൾ രചിച്ചത്): ഗംഗാതടം വരെ വ്യാപിച്ചു. കൃഷിക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകി. ആളുകൾ സ്ഥിരവാസം നയിച്ചു. സ്ത്രീകളുടെ സാമൂഹിക പദവി കുറഞ്ഞു. ഇരുമ്പിന്റെ ഉപയോഗം കണ്ടു. വർണ്ണ വ്യവസ്ഥ ശക്തമായി. ആചാരാനുഷ്ഠാനങ്ങൾ സങ്കീർണ്ണവും ചെലവേറിയതുമായി. പുതിയ ദൈവങ്ങളെ ആരാധിക്കാൻ തുടങ്ങി. വിവിധ കരകൗശലങ്ങളുടെ തുടക്കം കുറിച്ചു.

വിപുലമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ / പ്രോജക്റ്റുകൾ

• സെമിനാർ: ശിലായുഗത്തിൽ നിന്ന് ലോഹയുഗത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഒരു സെമിനാർ സംഘടിപ്പിക്കുക.
• ആൽബം/മോഡൽ നിർമ്മാണം: ആദിമ മനുഷ്യർ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ആയുധങ്ങളുടെയും ഉപകരണങ്ങളുടെയും ചിത്രങ്ങളുള്ള ഒരു ഡിജിറ്റൽ ആൽബം/ആൽബം ഉണ്ടാക്കുക. ശിലായുഗത്തിന്റെ വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിൽ മനുഷ്യർ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ആയുധങ്ങളുടെയും ഉപകരണങ്ങളുടെയും മാതൃകകൾ നിർമ്മിച്ച് സോഷ്യൽ സയൻസ് ക്ലാസ്സിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കുക.
• ഡിജിറ്റൽ അവതരണം: മനുഷ്യ ചരിത്രത്തിന്റെ പുരോഗതിയിലെ പ്രധാന മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഒരു ഡിജിറ്റൽ അവതരണം തയ്യാറാക്കുക.
• അറ്റ്ലസ് തയ്യാറാക്കൽ: ഒരു അറ്റ്ലസ് തയ്യാറാക്കി ആദിമ മനുഷ്യരുടെ ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സ്ഥലങ്ങൾ അടയാളപ്പെടുത്തുക.

---

അധ്യായം 2: ആശയങ്ങളും ആദ്യകാല രാഷ്ട്രങ്ങളും

ആശയപരമായ വിപ്ലവം (ബി.സി.ഇ ആറാം നൂറ്റാണ്ട്)

കാർഷിക സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ വികാസം ബി.സി.ഇ ആറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ പുതിയ ആശയങ്ങളുടെ ഉദയത്തിന് എങ്ങനെ വഴിയൊരുക്കി? ചർച്ച ചെയ്യുക.

• ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ഇരുമ്പ് ഉപകരണങ്ങളുടെ വ്യാപകമായ ഉപയോഗം, വർദ്ധിച്ച കാർഷിക ഉത്പാദനം, വ്യാപാരത്തിന്റെയും നഗരങ്ങളുടെയും വളർച്ച എന്നിവയുണ്ടായി. കൃഷിയെയും കന്നുകാലികളെയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥ, യാഗങ്ങൾക്ക് ഊന്നൽ നൽകുന്ന വേദകാല ആചാരങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നതായിരുന്നില്ല. കന്നുകാലികളെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള യാഗങ്ങൾ കൃഷിയെയും ഗതാഗതത്തെയും പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുന്നതായി കണ്ടു. വ്യാപാരത്തിലൂടെയും ഭൂവുടമസ്ഥതയിലൂടെയും ഭൗതിക പുരോഗതി കൈവരിച്ച വൈശ്യരും സമ്പന്നരായ ഗഹപതികളും സമൂഹത്തിൽ അനുയോജ്യമായ ഉയർന്ന പദവി ആഗ്രഹിച്ചു.

ബുദ്ധന്റെ ജീവിതത്തിലെ പ്രധാന സംഭവങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒരു ജീവചരിത്രം തയ്യാറാക്കുക.

• ബുദ്ധന്റെ യഥാർത്ഥ പേര് സിദ്ധാർത്ഥൻ എന്നായിരുന്നു. അദ്ദേഹം നേപ്പാളിലെ ലുംബിനിയിൽ (കപിലവസ്തു) ജനിച്ചു. ബീഹാറിലെ ബോധഗയയിൽ വെച്ച് ജ്ഞാനോദയം നേടി. അദ്ദേഹം തന്റെ ആദ്യ പ്രഭാഷണം സാരനാഥിൽ വെച്ച് നടത്തി. കുശിനാരയിൽ വെച്ച് നിർവാണം പ്രാപിച്ചു.

ബുദ്ധമത സന്യാസി സംഘടനകളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ജനാധിപത്യപരമായിരുന്നുവെന്ന് നിങ്ങൾ കരുതുന്നുണ്ടോ? വിലയിരുത്തുക.

• അതെ, സന്യാസി സംഘടനകൾ (സംഘങ്ങൾ) ജനാധിപത്യപരമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. സംഘത്തിലെ തീരുമാനങ്ങൾ ചർച്ചകളിലൂടെയും ഭൂരിപക്ഷാഭിപ്രായത്തിലൂടെയുമാണ് എടുത്തിരുന്നത്. 'സംഘ'ത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം സമൂഹത്തിൽ ജനാധിപത്യബോധവും മൂല്യങ്ങളും വളർത്താൻ സഹായിച്ചു.

എന്തുകൊണ്ടാണ് അവരെ [അജിത കേശകംബലിന്റെ അനുയായികളെ] ഭൗതികവാദികൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്?

• എല്ലാ മതപരമായ ആചാരങ്ങളും അർത്ഥശൂന്യമാണെന്നും ഇഹലോകമോ പരലോകമോ ഇല്ലെന്നും ഭൗതികവാദികൾ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. ശരീരം നാല് മൂലകങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നുവെന്നും ഒരു വ്യക്തി മരിക്കുമ്പോൾ, അവരുടെ ഖരവസ്തുക്കൾ ഭൂമിയിൽ ലയിക്കുന്നുവെന്നും അവർ വിശ്വസിച്ചു.

ബുദ്ധനും മഹാവീരനും മുന്നോട്ടുവെച്ച പൊതുവായ ആശയങ്ങൾ കണ്ടെത്തി പട്ടികപ്പെടുത്തുക.

• പുതിയ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക സാഹചര്യങ്ങൾക്ക് അനുയോജ്യമായ ആശയങ്ങൾ ബുദ്ധനും മഹാവീരനും പങ്കുവെച്ചു, അവയിൽ ചിലത്: വർണ്ണ/ജാതി വ്യവസ്ഥയുടെ തിരസ്കാരം. 'അഹിംസ' (അക്രമരാഹിത്യം) എന്ന ആശയത്തിന് ഊന്നൽ. മോക്ഷം (ജൈനമതം) അല്ലെങ്കിൽ നിർവാണം (ബുദ്ധമതം) ലക്ഷ്യം വെക്കൽ. തങ്ങളുടെ ആശയങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കാൻ സാധാരണക്കാരുടെ ഭാഷകൾ (പാലി/പ്രാകൃതം) ഉപയോഗിച്ചു.

ബി.സി.ഇ ആറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ നിലനിന്നിരുന്ന സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക സാഹചര്യങ്ങളോട് ബുദ്ധൻ എങ്ങനെ പ്രതികരിച്ചു? ചർച്ച ചെയ്യുക.

• ബുദ്ധൻ വേദകാല ആചാരങ്ങളെയും ജാതി വ്യവസ്ഥയെയും நிரസിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഹിംസാ ആശയം അനുയോജ്യമായിരുന്നു, കാരണം കൃഷിക്കും ചരക്കുകളുടെ ഗതാഗതത്തിനും കന്നുകാലികൾ അത്യന്താപേക്ഷിതമായിരുന്നു. അദ്ദേഹം തന്റെ ആശയങ്ങൾ സാധാരണക്കാരുടെ ഭാഷയായ പാലിയിൽ പ്രചരിപ്പിച്ചു. കുടുംബജീവിതത്തിൽ പരസ്പര ബഹുമാനം ഉപദേശിച്ചു, തൊഴിലുടമകൾ വേലക്കാരോടും തൊഴിലാളികളോടും മര്യാദയോടെ പെരുമാറണമെന്നും, അവർക്ക് മതിയായ ഭക്ഷണം, ന്യായമായ വേതനം, അസുഖങ്ങളിൽ പരിചരണം എന്നിവ നൽകണമെന്നും നിർബന്ധിച്ചു.

രാഷ്ട്ര രൂപീകരണവും മഹാജനപദങ്ങളും

അക്കാലത്തെ വജ്ജിയുടെ ഭരണസംവിധാനത്തെക്കുറിച്ച് ഈ [ദീഘനികായ ഉദ്ധരണിയിൽ] നിന്ന് നമുക്ക് എന്ത് പഠിക്കാം?

• ചർച്ചകളിലൂടെ സംയുക്തമായാണ് തീരുമാനങ്ങൾ എടുത്തിരുന്നത്. ആളുകൾ ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചു. മുതിർന്നവരെ ബഹുമാനിക്കുകയും പിന്തുണയ്ക്കുകയും ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുകയും ചെയ്തു. സ്ത്രീകൾ സ്വതന്ത്രരായി ജീവിച്ചു. ഗ്രാമങ്ങളിലും നഗരങ്ങളിലും ആരാധനാലയങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. വിവിധ മതവിശ്വാസികൾക്ക് സ്വതന്ത്രമായി സഞ്ചരിക്കാനും ബഹുമാനിക്കപ്പെടാനും കഴിഞ്ഞു.

ഗോത്ര രാഷ്ട്രീയ വ്യവസ്ഥയിൽ നിന്ന് മഹാജനപദങ്ങളിലേക്കുള്ള വളർച്ചയുടെ വിവിധ ഘട്ടങ്ങളും അവയുടെ സവിശേഷതകളും തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ചർച്ച ചെയ്യുക.

• 1. ജന (ഗോത്ര വ്യവസ്ഥ): വേദകാലത്ത് ഗോത്ര സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥ നിലനിന്നിരുന്നു, അവിടെ ഗോത്രങ്ങളെ 'ജന' എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നു.
• 2. ജനപദങ്ങൾ: കൃഷി വ്യാപകമായതോടെ, ഗോത്ര സമൂഹങ്ങൾ സ്ഥിരമായി താമസിക്കാൻ തുടങ്ങി, 'ജനപദങ്ങൾ' (ജനങ്ങൾ താമസിക്കുന്ന സ്ഥലം) രൂപീകരിച്ചു.
• 3. രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ആവശ്യം: കാർഷിക മിച്ചം വ്യാപാരത്തിന്റെയും നഗരങ്ങളുടെയും (നിർമ്മാണ കേന്ദ്രങ്ങൾ) വളർച്ചയ്ക്ക് കാരണമായി. വൈവിധ്യമാർന്ന സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതിന് നിയന്ത്രണങ്ങൾ ആവശ്യമായി വന്നു, ഇത് 'സ്വന്തം ഭൂമി' എന്ന ആശയത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ രൂപീകരണത്തിലേക്ക് നയിച്ചു.
• 4. മഹാജനപദങ്ങൾ: ബുദ്ധമത ഗ്രന്ഥമായ അംഗുത്തരനികായ 16 രാഷ്ട്രീയ ഘടകങ്ങളെക്കുറിച്ച് പറയുന്നു, അവ 'മഹാജനപദങ്ങൾ' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഈ കാലഘട്ടത്തെ ചരിത്രകാരന്മാർ 'രണ്ടാം നഗരവൽക്കരണം' എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു.

മഗധയുടെ വളർച്ചയ്ക്ക് പ്രധാന കാരണം ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സവിശേഷതകളാണെന്ന് നിങ്ങൾ കരുതുന്നുണ്ടോ? എന്തുകൊണ്ട്?

• ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സവിശേഷതകൾ വളരെ പ്രധാനമായിരുന്നു: നല്ല മഴ ലഭിക്കുന്ന ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ പ്രദേശമായിരുന്നു മഗധ. ഉപകരണങ്ങൾക്കും ആയുധങ്ങൾക്കും എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യമാക്കാവുന്ന വലിയ ഇരുമ്പയിര് നിക്ഷേപങ്ങൾ അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു. വനങ്ങളിൽ ആനകൾ (യുദ്ധങ്ങൾക്ക് പ്രധാനം) ധാരാളമായി ലഭ്യമായിരുന്നു. ഗംഗയും അതിന്റെ പോഷകനദികളും ചരക്കുകളുടെ എളുപ്പത്തിലുള്ള ഗതാഗതം പ്രദാനം ചെയ്തു.

ഒരു രാജ്യം ഏഴ് ഘടകങ്ങളെ അഥവാ സപ്താംഗങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണെന്ന് അർത്ഥശാസ്ത്രം പറയുന്നു. (സപ്താംഗങ്ങൾ പട്ടികപ്പെടുത്തുക)

• 1. സ്വാമി – രാജാവ്
• 2. അമാത്യ – മന്ത്രിമാർ
• 3. ജനപദം – ഭൂമിയും ജനങ്ങളും
• 4. ദുർഗ – കോട്ട
• 5. കോശം – ഖജനാവ്
• 6. ദണ്ഡ – നീതിന്യായം
• 7. മിത്ര – സൗഹൃദ രാജ്യങ്ങൾ

ഈ ലിഖിതത്തിൽ നിന്ന് [റുമിൻദേയി ലിഖിതം] മൗര്യ സാമ്രാജ്യത്തെക്കുറിച്ച് നിങ്ങൾക്കെന്താണ് മനസ്സിലായത്?

• അശോക ചക്രവർത്തി (ദേവനാംപിയ പിയദസി) തന്റെ കിരീടധാരണത്തിന് 20 വർഷത്തിനു ശേഷം ബുദ്ധ ശാക്യമുനിയുടെ ജന്മസ്ഥലം സന്ദർശിച്ച് നേരിട്ട് ആരാധന നടത്തി. അവിടെ ഒരു സ്തൂപം സ്ഥാപിച്ചു. ലുംബിനിയിലെ ജനങ്ങളെ 'ബലി' (നികുതി) യിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കി. വിളവിന്റെ എട്ടിലൊന്ന് ഭാഗം മാത്രം 'ഭാഗ' (നികുതി) ആയി നൽകിയാൽ മതിയായിരുന്നു.

മാപ്പ് 2-ൽ നിന്ന് പ്രവിശ്യകളുടെ തലസ്ഥാനങ്ങൾ കണ്ടെത്തി പട്ടിക പൂർത്തിയാക്കുക.

• രാഷ്ട്ര തലസ്ഥാനം: പാടലീപുത്രം.
• പ്രവിശ്യാ തലസ്ഥാനങ്ങൾ: വടക്കൻ പ്രവിശ്യ: തക്ഷശില; പടിഞ്ഞാറൻ പ്രവിശ്യ: ഉജ്ജയിനി; തെക്കൻ പ്രവിശ്യ: സുവർണ്ണഗിരി; കിഴക്കൻ പ്രവിശ്യ: കലിംഗ (തോസാലി).

ഇന്നത്തെ ഇന്ത്യൻ ഭരണസംവിധാനത്തിന്റെ ഏതൊക്കെ സവിശേഷതകളാണ് മൗര്യ ഭരണസംവിധാനത്തിൽ കാണാൻ കഴിയുന്നത്? ചർച്ച ചെയ്യുകയും താരതമ്യം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുക.

• ഭരണപരമായ സൗകര്യത്തിനായി മൗര്യ സാമ്രാജ്യത്തെ വിവിധ പ്രവിശ്യകളായി വിഭജിച്ചിരുന്നു, ഇത് ആധുനിക സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് സമാനമാണ്. ഈ പ്രവിശ്യകൾ ഗവർണർമാരുടെ നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്നു. നികുതി (ബലി, ഭാഗ) സമ്പ്രദായവും രാജാവിന് സഹായത്തിനുള്ള സംവിധാനവും (സേനാനി, പുരോഹിത, ഗ്രാമണി) നിലനിന്നിരുന്നു.

ഏഥൻസിലെ ജനാധിപത്യം

ഏഥൻസിലെ ഭരണസംവിധാനം ആധുനിക ജനാധിപത്യത്തിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു?

• ഏഥൻസിൽ, 30 വയസ്സിനു മുകളിലുള്ള പുരുഷന്മാരെ മാത്രമേ പൗരന്മാരായി കണക്കാക്കിയിരുന്നുള്ളൂ, അടിമകളെ ഒഴികെ. സ്ത്രീകളെയും, കരകൗശലത്തൊഴിലാളികളെയും, വ്യാപാരികളായി ജോലി ചെയ്തിരുന്ന വിദേശികളെയും പൗരന്മാരായി കണക്കാക്കിയിരുന്നില്ല. ഇതിനു വിപരീതമായി, ആധുനിക ജനാധിപത്യം സാധാരണയായി ലിംഗഭേദം, തൊഴിൽ, അല്ലെങ്കിൽ പദവി എന്നിവ പരിഗണിക്കാതെ സാർവത്രിക പ്രായപൂർത്തി വോട്ടവകാശം ഉറപ്പുനൽകുന്നു.

വിപുലമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ / പ്രോജക്റ്റുകൾ

• ജീവചരിത്രം/ആൽബം: ബി.സി.ഇ ആറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ പുതിയ ആശയങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിച്ച ചിന്തകരുടെ ജീവിതത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഒരു ചെറിയ ജീവചരിത്ര കുറിപ്പ് തയ്യാറാക്കുക. ചിത്രങ്ങൾ ചേർത്തുകൊണ്ട് അവ ആകർഷകമാക്കുക.
• ഡിജിറ്റൽ അവതരണം: 'ജനപദങ്ങളിൽ നിന്ന് മൗര്യ സാമ്രാജ്യത്തിലേക്ക്' എന്ന വിഷയത്തിൽ ഭൂപടങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തി ഒരു ഡിജിറ്റൽ അവതരണം തയ്യാറാക്കുക.
• സംവാദം: 'ആശയങ്ങളും ആദ്യകാല രാഷ്ട്ര രൂപീകരണവും' എന്ന വിഷയത്തിൽ ഒരു സംവാദം സംഘടിപ്പിക്കുക.

---

അധ്യായം 3: ഭൂമിദാനവും ഇന്ത്യൻ സമൂഹവും

ഭൂമിദാനവും ഫ്യൂഡലിസവും

രാജാവ് ഭൂമിദാനം ചെയ്യുന്നതിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം എന്താണ്?

• ഈ ലോകത്തും പരലോകത്തും വിജയം, ദീർഘായുസ്സ്, ക്ഷേമം, സമാധാനം എന്നിവ നേടുന്നതിന്. സമൂഹത്തിൽ ആധിപത്യം പുലർത്തിയിരുന്ന ബ്രാഹ്മണരെ പ്രീതിപ്പെടുത്തുന്നതിനായി ശതവാഹനന്മാർ ഈ സമ്പ്രദായം ആരംഭിച്ചു.

ഭൂമിദാന സമ്പ്രദായം എപ്പോഴാണ് ആരംഭിച്ചത്? എന്തുകൊണ്ട്?

• ബുദ്ധമത ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ ഭൂമിദാനത്തെക്കുറിച്ച് പരാമർശങ്ങളുണ്ടെങ്കിലും, മൗര്യാനന്തര കാലഘട്ടത്തിലാണ് ഇത് വ്യാപകവും പ്രത്യാഘാതങ്ങളുള്ളതുമായത്. ശതവാഹനന്മാരാണ് ഈ സമ്പ്രദായം ആരംഭിച്ചത്, ഗുപ്തന്മാരുടെ കീഴിൽ ഇത് വ്യാപകമായി.

ഗുപ്ത കാലഘട്ടത്തിൽ നിലവിൽ വന്ന സാമന്ത വ്യവസ്ഥയുടെ സവിശേഷതകൾ ചർച്ച ചെയ്യുക.

• ഈ വ്യവസ്ഥയെ 'ഇന്ത്യൻ ഫ്യൂഡലിസം' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ദാനം ചെയ്ത ഭൂമിയിൽ രാജാവിന്റെ അധികാരം ക്രമേണ കുറഞ്ഞു. നികുതി പിരിക്കാനും നീതി നടപ്പാക്കാനുമുള്ള അവകാശം ഭൂമിയുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശത്തോടൊപ്പം കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ദാനം ലഭിച്ചവർക്ക് ഭൂമി മറ്റൊരാൾക്ക് നൽകാനുള്ള അവകാശം ലഭിച്ചു. പണമായി വേതനം നൽകുന്നതിനു പകരം ഭൂമിദാനം നൽകി. ഭൂമിയിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്നവർ (കർഷകർ, തൊഴിലാളികൾ, അടിമകൾ) ഭൂവുടമകളുടെ അവകാശരഹിതരായ ആശ്രിതരായി മാറി, അവർ ജനിച്ച മണ്ണിൽ കെട്ടിയിടപ്പെട്ട് തങ്ങളുടെ യജമാനന്മാർക്കായി അധ്വാനിച്ചു. താഴ്ന്ന വിഭാഗക്കാർ നികുതികൾക്ക് പുറമെ സൗജന്യ സേവനങ്ങളും (വെട്ടി) നൽകി. ഗുപ്തന്മാർ കീഴടക്കിയ ഭരണാധികാരികളെ സ്വയംഭരണത്തോടെ 'സാമന്തന്മാരായി' (ഫ്യൂഡേറ്ററികൾ) തുടരാൻ അനുവദിച്ചു.

വിവരങ്ങളിൽ നിന്ന് അക്കാലത്തെ കലകളും കരകൗശലങ്ങളും കണ്ടെത്തി പട്ടിക പൂർത്തിയാക്കുക.

• കണ്ടെത്തിയ പുരാവസ്തുക്കൾ / കരകൗശലങ്ങൾ: സ്വർണ്ണം, വെള്ളി, വിലയേറിയ കല്ലുകൾ എന്നിവകൊണ്ടുള്ള ആഭരണങ്ങൾ / ആഭരണ നിർമ്മാണം; ഗ്ലാസ് പാത്രങ്ങൾ / ഗ്ലാസ് നിർമ്മാണം; പട്ട്, പരുത്തി തുണിത്തരങ്ങൾ / നെയ്ത്ത് (തുണി വ്യവസായം); ആനക്കൊമ്പിലെ ശിൽപങ്ങൾ / ആനക്കൊമ്പ് കൊത്തുപണി / ശിൽപകല.

ഭരണം, സമൂഹം, സംസ്കാരം (ഗുപ്ത കാലഘട്ടം)

ഗുപ്ത കാലഘട്ടത്തിലെ രാജാവിന്റെ അധികാരങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഈ ഗ്രന്ഥത്തിൽ നിന്ന് [പ്രയാഗ പ്രശസ്തി] നിങ്ങൾക്കെന്താണ് മനസ്സിലാകുന്നത്?

• രാജാവിനെ ദൈവത്തിന് (കുബേരൻ, വരുണൻ, ഇന്ദ്രൻ, അന്തകൻ) തുല്യനായി കണക്കാക്കിയിരുന്നു. "ഭൂമിയിൽ തുല്യനായ ഒരു എതിരാളിയില്ലാത്തവൻ" എന്ന് അദ്ദേഹത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചു. സമാധാനം നിലനിർത്തുക, അതിർത്തികളെ ആക്രമണങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക, പുണ്യപുരുഷന്മാരെ (ബ്രാഹ്മണർ, ജൈന സന്യാസിമാർ) സംരക്ഷിക്കുക, ദുർബല വിഭാഗങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുക, നീതിനിർവ്വഹണം എന്നിവ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു.

താഴെ പറയുന്ന ചിത്രങ്ങൾ നിരീക്ഷിച്ച് ഗുപ്ത കാലഘട്ടത്തിലെ വാസ്തുവിദ്യയുടെ സവിശേഷതകൾ പട്ടികപ്പെടുത്തുക.

• കല്ലും ഇഷ്ടികയും ഉപയോഗിച്ച് ക്ഷേത്രങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചു. ദശാവതാര ക്ഷേത്രം (ദിയോഗഡ്), തിഗാവയിലെ വിഷ്ണു ക്ഷേത്രം എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ശിൽപങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച ഘടനാപരമായ ക്ഷേത്രങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചു.

പട്ടിക പൂർത്തിയാക്കുക: ദർശനവും ഉപജ്ഞാതാവും

• സാംഖ്യം: കപിലൻ
• ന്യായം: ഗൗതമൻ
• വൈശേഷികം: കണാദൻ
• വേദാന്തം: ബാദരായണൻ
• മീമാംസ: ജൈമിനി

ഭൂമിദാന സമ്പ്രദായം ദക്ഷിണേന്ത്യയിലേക്ക് വ്യാപിച്ചത് വരുത്തിയ സാമ്പത്തിക മാറ്റങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുക.

• ബ്രഹ്മദേയ ഭൂമി ലഭിച്ച ബ്രാഹ്മണർ സമൂഹത്തിലും സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിലും ഉയർന്ന പദവി നേടി. ഭൂമിദാനം കൃഷിയുടെ വികാസത്തിനും വികസനത്തിനും കാരണമായി. കാർഷിക സാങ്കേതികവിദ്യയെയും കാലാവസ്ഥയെയും കുറിച്ചുള്ള ബ്രാഹ്മണരുടെ അറിവ് വികാസത്തിന് സഹായകമായി. ജലസംഭരണികൾ നിർമ്മിച്ചും ജലസേചന സൗകര്യങ്ങൾ പരിപാലിച്ചും രാജാക്കന്മാർ കൃഷിയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു. ക്ഷേത്രങ്ങൾ (ദേവദാനം ഭൂമി ലഭിച്ചവ) സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ കേന്ദ്രങ്ങളായി മാറി. മിച്ച ഉത്പാദനം ആഭ്യന്തര വ്യാപാരത്തിന്റെ വളർച്ചയ്ക്ക് കാരണമായി.

വിപുലമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ / പ്രോജക്റ്റുകൾ

• സെമിനാർ: 'ഗുപ്ത ഭരണകാലത്തെ ഭൂമിദാനങ്ങളും അതിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങളും' എന്ന വിഷയത്തിൽ ഒരു സെമിനാർ സംഘടിപ്പിക്കുക.
• ഡിജിറ്റൽ അവതരണം: ഗുപ്ത കാലഘട്ടത്തിലെ ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക രംഗത്തെ നേട്ടങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഒരു ഡിജിറ്റൽ അവതരണം തയ്യാറാക്കുക.

---

അധ്യായം 4: ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയിലെ അധികാര വിഭജനം

ഭരണഘടനാ സവിശേഷതകളും ഫെഡറലിസവും

ദേശീയ പ്രസ്ഥാനം മുന്നോട്ടുവെച്ച ഏതൊക്കെ ആശയങ്ങളാണ് ലക്ഷ്യപ്രമേയത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നത്?

• ഇന്ത്യ ഒരു സ്വതന്ത്ര പരമാധികാര റിപ്പബ്ലിക് ആയിരിക്കും. മുൻ ബ്രിട്ടീഷ് പ്രവിശ്യകൾ, ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾ, മറ്റ് താൽപ്പര്യമുള്ള ഭാഗങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ഒരു യൂണിയനായിരിക്കും യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ. യൂണിയൻ രൂപീകരിക്കുന്ന പ്രവിശ്യകൾ സ്വയംഭരണ യൂണിറ്റുകളായിരിക്കും. എല്ലാ അധികാരങ്ങളും ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കും. ഇത് സാമൂഹിക, സാമ്പത്തിക, രാഷ്ട്രീയ നീതി ഉറപ്പാക്കി. പദവിയിലെ സമത്വം, അവസര സമത്വം, നിയമത്തിന് മുന്നിലുള്ള സമത്വം എന്നിവ ഉറപ്പുനൽകി. മൗലിക സ്വാതന്ത്ര്യങ്ങൾ (സംസാരം, ആവിഷ്കാരം, വിശ്വാസം, ആരാധന, തൊഴിൽ, സംഘടനാ, സമ്മേളന സ്വാതന്ത്ര്യം) സംരക്ഷിച്ചു.

മുകളിലെ സെമിനാർ പേപ്പർ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഇന്ത്യ ഫെഡറൽ സംവിധാനം സ്വീകരിച്ചതിന്റെ കാരണങ്ങൾ കണ്ടെത്തി പട്ടികപ്പെടുത്തുക.

• കേന്ദ്രവും സംസ്ഥാനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള അധികാര പങ്കിടലിലൂടെ ജനാധിപത്യം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിന്. നമ്മുടെ രാജ്യത്തിന്റെ വൈവിധ്യവും ഐക്യവും ഒരുപോലെ നിലനിർത്താൻ സഹായിക്കുന്നു. പ്രാദേശിക പ്രാതിനിധ്യം ഉറപ്പാക്കി വിഘടനവാദ പ്രവണതകളെ ഫലപ്രദമായി നേരിടാൻ ഉപയോഗപ്രദമാണ്. സാമ്പത്തിക പുരോഗതി കൈവരിക്കാനും എല്ലാ വിഭാഗങ്ങളുടെയും ക്ഷേമം ഉറപ്പാക്കാനും സാധ്യമാണ്. ജനാധിപത്യം എന്ന ആശയത്തെ കൂടുതൽ അർത്ഥപൂർണ്ണമാക്കുന്നു.

ഈ വിഷയങ്ങൾ ഏത് ലിസ്റ്റിൽ [യൂണിയൻ, സ്റ്റേറ്റ്, കൺകറന്റ്] പെടുന്നുവെന്ന് കുറിക്കുക.

• കേരളത്തിന് പുതിയ ട്രെയിൻ അനുവദിച്ചു: യൂണിയൻ ലിസ്റ്റ് (റെയിൽവേ)
• കേരള ജയിൽ ചട്ടങ്ങൾ പരിഷ്കരിച്ചു: സ്റ്റേറ്റ് ലിസ്റ്റ് (ജയിലുകൾ)
• ബിരുദ കോഴ്സുകളുടെ ഘടന പരിഷ്കരിക്കുന്നു: കൺകറന്റ് ലിസ്റ്റ് (വിദ്യാഭ്യാസം)
• ദേശീയ വനനയം പ്രഖ്യാപിച്ചു: കൺകroeന്റ് ലിസ്റ്റ് (വനം)
• പുതിയ പോലീസ് നയം പ്രഖ്യാപിച്ചു: സ്റ്റേറ്റ് ലിസ്റ്റ് (പോലീസ്)
• ശ്രീലങ്കയുമായി ഇന്ത്യ നയതന്ത്ര കരാർ ഒപ്പുവച്ചു: യൂണിയൻ ലിസ്റ്റ് (വിദേശകാര്യം)

നിയമനിർമ്മാണ സഭയും കാര്യനിർവഹണ വിഭാഗവും

നിയമനിർമ്മാണ സഭയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളുമായി നമുക്ക് പരിചയപ്പെടാം. (പാർലമെന്റിന്റെ പ്രധാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ)

• നിയമനിർമ്മാണം. പൊതു ഖജനാവിന്റെ സൂക്ഷിപ്പുകാരനായി പ്രവർത്തിക്കുക. രാഷ്ട്രപതി, ഉപരാഷ്ട്രപതി തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ പങ്കെടുക്കുക. ഇംപീച്ച്മെന്റിൽ ജുഡീഷ്യൽ അധികാരമായി പ്രവർത്തിക്കുക. ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി പരിഗണിച്ച് അനുമതി നൽകുക. കാര്യനിർവഹണ വിഭാഗത്തെ നിയന്ത്രിക്കുക.

ലോക്സഭയുടെയും രാജ്യസഭയുടെയും സവിശേഷതകൾ നിങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കിയില്ലേ? താഴെയുള്ള പട്ടിക പൂർത്തിയാക്കുക.

• ലോക്സഭ: അധോസഭ. അംഗങ്ങളെ ജനങ്ങൾ നേരിട്ട് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. കാലാവധി 5 വർഷം. പരമാവധി അംഗസംഖ്യ 550 (2023-ൽ 543). അധ്യക്ഷൻ സ്പീക്കർ. രാജ്യസഭയെക്കാൾ കൂടുതൽ അധികാരങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് ധനകാര്യ ബില്ലുകളിൽ.
• രാജ്യസഭ: ഉപരിസഭ. സംസ്ഥാന നിയമസഭകളിലെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങൾ അംഗങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. സ്ഥിരം സഭ; കാലാവധി ആറ് വർഷം. പരമാവധി അംഗസംഖ്യ 250 (12 പേരെ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്നു). അധ്യക്ഷൻ ഉപരാഷ്ട്രപതി. പുതിയ അഖിലേന്ത്യാ സർവീസ് രൂപീകരിക്കാൻ പാർലമെന്റിനോട് നിർദ്ദേശിക്കാൻ അധികാരമുണ്ട്.

മുകളിലെ വാർത്താ തലക്കെട്ടുകൾ വായിക്കുക [ഭേദഗതികളെക്കുറിച്ച്]. ഭരണഘടനാ ഭേദഗതിയുടെ ആവശ്യകത ചർച്ച ചെയ്യുക.

• സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ ആവശ്യങ്ങൾ പരിഗണിച്ച് കാലാകാലങ്ങളിൽ ഭരണഘടനയിൽ മാറ്റം വരുത്താൻ ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി ആവശ്യമാണ്. ഉദാഹരണങ്ങൾ: ജിഎസ്ടി (സാമ്പത്തികം), വിദ്യാഭ്യാസത്തെ മൗലികാവകാശമാക്കൽ (സാമൂഹികം), വോട്ടിംഗ് പ്രായം 18 ആയി കുറയ്ക്കൽ (രാഷ്ട്രീയം).

താഴെ പറയുന്ന ലിസ്റ്റ് പൂർത്തിയാക്കുക [വിഷയങ്ങളും ഭേദഗതി രീതികളും].

• സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ പേര് മാറ്റുന്നത്: ലളിതമായ ഭേദഗതി (കേവല ഭൂരിപക്ഷം).
• 86-ാം ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി (മൗലികാവകാശങ്ങൾ/ഡിപിഎസ്പിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടത്): കൂടുതൽ കർശനമായ ഭേദഗതി (ഇരുസഭകളുടെയും പ്രത്യേക ഭൂരിപക്ഷം).
• കൺകറന്റ് ലിസ്റ്റിലെ ഭേദഗതി (അധികാര വിഭജനം): കർശനമായ ഭേദഗതി (പ്രത്യേക ഭൂരിപക്ഷം + പകുതിയിൽ കുറയാത്ത സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ അംഗീകാരം).

നൽകിയിട്ടുള്ള പ്രസ്താവനകൾ വായിച്ച് ശരിയായവയ്ക്ക് നേരെ (✓) എന്നും തെറ്റായവയ്ക്ക് നേരെ (✗) എന്നും രേഖപ്പെടുത്തുക.

• കാര്യനിർവഹണ വിഭാഗത്തിന്റെ തലവൻ പ്രധാനമന്ത്രിയാണ്. (✗ - നാമമാത്ര തലവൻ രാഷ്ട്രപതിയാണ്).
• രാഷ്ട്രപതിക്ക് വിവേചനാധികാരങ്ങളുണ്ട്. (✓).
• മന്ത്രിസഭയുടെ തലവൻ പ്രധാനമന്ത്രിയാണ്. (✓).
• പ്രധാനമന്ത്രി പ്രതിരോധ സേനയുടെ സർവ്വസൈന്യാധിപനാണ്. (✗ - രാഷ്ട്രപതിയാണ് സർവ്വസൈന്യാധിപൻ).
• ഗവർണർമാരെ നിയമിക്കുന്നത് രാഷ്ട്രപതിയാണ്. (✓).
• രാഷ്ട്രപതി തന്റെ രാജി പ്രധാനമന്ത്രിക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നു. (✗ - രാഷ്ട്രപති ഉപരാഷ്ട്രപതിക്കാണ് രാജി സമർപ്പിക്കുന്നത്).
• പ്രധാനമന്ത്രിയെ നിയമിക്കുന്നത് ഗവർണറാണ്. (✗ - പ്രധാനമന്ത്രിയെ നിയമിക്കുന്നത് രാഷ്ട്രപതിയാണ്).

നീതിന്യായ വിഭാഗം

പിരമിഡ് രൂപത്തിലുള്ള നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയെ വിവരിക്കുക.

• സുപ്രീം കോടതിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഇന്ത്യക്ക് ഒരൊറ്റ സംയോജിത നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. മുകളിലേക്ക് പോകുന്തോറും കോടതികളുടെ എണ്ണം കുറയുകയും അധികാരങ്ങൾ കൂടുകയും ചെയ്യുന്നു. താഴോട്ട് വരുന്തോറും കോടതികളുടെ എണ്ണം കൂടുകയും അധികാരങ്ങൾ കുറയുകയും ചെയ്യുന്നു. ശ്രേണി: സുപ്രീം കോടതി, ഹൈക്കോടതികൾ, ജില്ലാ കോടതികൾ, കീഴ്ക്കോടതികൾ.

സുപ്രീം കോടതിയുടെ അധികാരങ്ങൾ പട്ടികപ്പെടുത്തുക.

• തനത് അധികാരപരിധി: ചില കാര്യങ്ങൾ മാത്രമായി പരിഹരിക്കുന്നു (ഉദാ. കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന തർക്കങ്ങൾ).
• അപ്പീൽ അധികാരപരിധി: ഏറ്റവും ഉയർന്ന അപ്പീൽ കോടതി; ഏതൊരു കീഴ്ക്കോടതിയുടെയും വിധിക്കെതിരായ അപ്പീലുകൾ പരിഗണിക്കുന്നു.
• ഉപദേശക അധികാരപരിധി: രാഷ്ട്രപതി ആവശ്യപ്പെടുന്ന ഏത് വിഷയത്തിലും നിയമോപദേശം നൽകാനുള്ള ഭരണഘടനാപരമായ ബാധ്യത.
• റിട്ട് അധികാരപരിധി: മൗലികാവകാശങ്ങൾ ലംഘിക്കപ്പെടുമ്പോൾ അവയുടെ സംരക്ഷണത്തിനായി പ്രത്യേക ഉത്തരവുകൾ (റിട്ടുകൾ) പുറപ്പെടുവിക്കാനുള്ള അധികാരം.
• ജുഡീഷ്യൽ റിവ്യൂ: ഏതൊരു നിയമത്തിന്റെയും/ഉത്തരവിന്റെയും ഭരണഘടനാ സാധുത പരിശോധിക്കാനുള്ള അധികാരം; ഭരണഘടനാ വിരുദ്ധമായ നിയമങ്ങളെ അസാധുവായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.

വിപുലമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ / പ്രോജക്റ്റുകൾ

• സെമിനാർ: ഇന്ത്യൻ ഫെഡറലിസത്തിന്റെ പ്രധാന സവിശേഷതകളെക്കുറിച്ച് ഒരു സെമിനാർ സംഘടിപ്പിക്കുക.
• മാതൃകാ പാർലമെന്റ്: നിയമനിർമ്മാണ പ്രക്രിയയുടെ വിവിധ ഘട്ടങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തി ക്ലാസ്സിൽ ഒരു മാതൃകാ പാർലമെന്റ് സംഘടിപ്പിക്കുക.
• അഭിമുഖം: സുപ്രീം കോടതിയുടെ അധികാരങ്ങളെ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ഒരു നിയമ വിദഗ്ദ്ധനുമായി അഭിമുഖം നടത്തുക.

---

അധ്യായം 5: ഇന്ത്യയിലെ ജനസംഖ്യാപരമായ പ്രവണതകൾ

ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രവും ജനസംഖ്യാ വളർച്ചയും

ജനസംഖ്യ വർദ്ധിക്കുമ്പോൾ എന്ത് പ്രശ്നങ്ങളാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്?

• ദാരിദ്ര്യം; തൊഴിലില്ലായ്മ; പട്ടിണി; ആരോഗ്യമേഖലയിൽ ദൂരവ്യാപകമായ പ്രതിസന്ധി; ജീവിതനിലവാരത്തിൽ പ്രതിസന്ധി.

ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രത്തിന്റെ സൂചകങ്ങൾ പട്ടികപ്പെടുത്തുക.

• കുടിയേറ്റം; ജനനനിരക്കും മരണനിരക്കും; സ്ത്രീ-പുരുഷ അനുപാതവും ശിശു ലിംഗാനുപാതവും; ആയുർദൈർഘ്യം; പ്രായഘടന; ആശ്രിതത്വ അനുപാതം; ജനസാന്ദ്രത.

വിവിധ തരം കുടിയേറ്റങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു. അവ ഏത് തരം കുടിയേറ്റമാണെന്ന് തിരിച്ചറിയുക.

• വിദേശ രാജ്യങ്ങളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന മലയാളികൾ: അന്താരാഷ്ട്ര കുടിയേറ്റം.
• കേരളത്തിലെ നിർമ്മാണ മേഖലയിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന ഉത്തരേന്ത്യൻ തൊഴിലാളികൾ: ആഭ്യന്തര കുടിയേറ്റം.
• ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി വിദേശത്തേക്ക് പോകുന്ന വിദ്യാർത്ഥികൾ: അന്താരാഷ്ട്ര കുടിയേറ്റം.

ജനസാന്ദ്രതയേറിയ പ്രദേശങ്ങളിലെ സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ്? പട്ടിക പൂർത്തിയാക്കുക.

• തുറന്ന സ്ഥലങ്ങളുടെ അഭാവം; മലിനീകരണം; ജലസംഭരണത്തിന്റെ അഭാവം; തിരക്ക്.

2011 ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം ഇന്ത്യയിലെയും കേരളത്തിലെയും സ്ത്രീ-പുരുഷ അനുപാതം എത്രയാണ്?

• സ്ത്രീ-പുരുഷ അനുപാതം (ഇന്ത്യ, 2011): 1000 പുരുഷന്മാർക്ക് 940 സ്ത്രീകൾ.
• കേരളം (2011): സ്രോതസ്സിൽ/പട്ടികയിൽ വ്യക്തമായി പ്രസ്താവിച്ചിട്ടില്ല.

ആയുർദൈർഘ്യവും പ്രായഘടനയും

കേരളത്തിലെ ഉയർന്ന ആയുർദൈർഘ്യ നിരക്കിന് കാരണമാകുന്ന ഘടകങ്ങൾ പട്ടികപ്പെടുത്തുക.

• ഉയർന്ന സാക്ഷരതാ നിരക്കും ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസവും; വികേന്ദ്രീകൃത പൊതുജനാരോഗ്യ നയം; ശുചിത്വം; ഭക്ഷ്യലഭ്യതയും പൊതുവിതരണവും.

ഏത് പ്രായവിഭാഗത്തിലാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ജനസംഖ്യയുള്ളത്? ഏത് പ്രായവിഭാഗത്തിലാണ് ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ജനസംഖ്യയുള്ളത്? (2011 ലെ ഡാറ്റ അനുസരിച്ച്)

• ഏറ്റവും കൂടുതൽ ജനസംഖ്യ: 15 – 59 പ്രായം (63%).
• ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ജനസംഖ്യ: 60 വയസ്സും അതിനുമുകളിലും (8%).

ജനസംഖ്യാപരമായ നേട്ടം ശരിയായി വിനിയോഗിക്കാൻ എന്തെല്ലാം ശ്രദ്ധിക്കണമെന്ന് ചർച്ച ചെയ്ത് ഒരു കുറിപ്പ് തയ്യാറാക്കുക.

• യുവജനസംഖ്യക്ക് (ജനസംഖ്യാപരമായ നേട്ടം) വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും ആരോഗ്യ സംരക്ഷണത്തിലും കൂടുതൽ ഊന്നൽ ആവശ്യമാണ്. സുസ്ഥിര വികസനത്തിന് മാനവ വിഭവശേഷി വികസനം നിർണ്ണായകമാണ്. ഓരോ വ്യക്തിയുടെയും അറിവിന്റെയും കഴിവുകളുടെയും പൂർണ്ണമായ ശ്രേണി രാഷ്ട്രം ഉപയോഗപ്പെടുത്തണം. സുസ്ഥിര വികസനത്തിന് ഇന്നത്തെയും ഭാവിതലമുറയുടെയും ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ജനസംഖ്യാ വളർച്ച, ലഭ്യമായ വിഭവങ്ങൾ, പാരിസ്ഥിതിക ശേഷി എന്നിവ സന്തുലിതമാക്കേണ്ടതുണ്ട്.

വിപുലമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ / പ്രോജക്റ്റുകൾ

• കൊളാഷ്: അന്താരാഷ്ട്ര കുടിയേറ്റം കാരണം മാനവ വിഭവശേഷി കുറയുന്ന കേരളത്തിലെ പ്രദേശങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വാർത്തകൾ ശേഖരിച്ച് ഒരു കൊളാഷ് തയ്യാറാക്കുക.
• ചാർട്ട് തയ്യാറാക്കൽ: വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ വെബ്സൈറ്റ് സന്ദർശിച്ച് ഇന്ത്യയിൽ നിന്നുള്ള കുടിയേറ്റത്തിന്റെ സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ ശേഖരിച്ച് ഒരു ചാർട്ട് തയ്യാറാക്കി പ്രദർശിപ്പിക്കുക.
• സെമിനാർ: കേരളത്തിലെ ജനസംഖ്യാ വളർച്ചയെക്കുറിച്ച് ഒരു സെമിനാർ സംഘടിപ്പിക്കുക. സെമിനാർ പേപ്പർ തയ്യാറാക്കുമ്പോൾ പരിഗണിക്കേണ്ട ആശയപരമായ മേഖലകൾ: കേരളത്തിലെ ജനസംഖ്യ, കേരളത്തിലെ ജനസാന്ദ്രത, കുടിയേറ്റം, ജനന-മരണ നിരക്ക്, ആയുർദൈർഘ്യം, പ്രായഘടന, ജനസംഖ്യാപരമായ ലാഭവിഹിതം.
• കുറിപ്പ് തയ്യാറാക്കൽ: ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രത്തിന്റെ സാമൂഹിക സവിശേഷതകളെക്കുറിച്ച് കുറിപ്പുകൾ തയ്യാറാക്കുക.

---

അധ്യായം 6: ചോളനാട്ടിൽ നിന്ന് ഡൽഹിയിലേക്ക്

ചോള സാമ്രാജ്യം

ഈ [ബൃഹദീശ്വര ക്ഷേത്രത്തിലെ ലിഖിതത്തിൽ] നിന്ന് നമുക്ക് എന്ത് വിവരങ്ങളാണ് ലഭിക്കുന്നത്?

• വരുമാനം നെല്ലായോ, സ്വർണ്ണമായോ, പണമായോ നൽകിയിരുന്നു. രാജകേസരി അടവല്ലവന്റെ (രാജരാജ ചോളൻ) പേരിലുള്ള 'മരക്കാൽ' ഉപയോഗിച്ച് ഭൂമി അളവുകൾ നിലവാരപ്പെടുത്തി. ഭൂമിയിൽ ഒരു ജൈനക്ഷേത്രവും ജൈന ഗുരുക്കന്മാരുടെ ഒരു സമൂഹവും ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. നിലവാരപ്പെടുത്തിയ യൂണിറ്റുകളിൽ (ഉദാ: കലം, തൂണി, കുറുണി, നാഴി) ശേഖരിച്ച ഭൂനികുതിയുടെ വിശദാംശങ്ങൾ.

ചോള സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിൽ കാർഷിക മേഖല വഹിച്ച പങ്ക് വിശകലനം ചെയ്യുക.

• കൃഷിയായിരുന്നു പ്രധാന തൊഴിൽ. ചോള സാമ്രാജ്യം ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ കാവേരി നദീതടത്തിലായിരുന്നു സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്നത്. ഭരണാധികാരികൾ ജലസേചനത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം തിരിച്ചറിഞ്ഞ് കുളങ്ങൾ, തടാകങ്ങൾ, കനാലുകൾ, കിണറുകൾ, അണക്കെട്ടുകൾ എന്നിവ നിർമ്മിച്ചു. തരിശുഭൂമി കൃഷിയോഗ്യമാക്കാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനായി കർഷകർക്ക് നികുതിയിളവുകൾ നൽകി. ഭൂമിദാനം കൃഷി വികസിപ്പിച്ചു, എങ്കിലും തൊഴിലാളികൾ പലപ്പോഴും അടിമകളെപ്പോലെ ജീവിച്ചു. കാർഷിക പുരോഗതി മിച്ചം സൃഷ്ടിച്ചു, ഇത് വ്യാപാരത്തിന്റെ വികാസത്തിലേക്ക് നയിച്ചു.

ചോള സാമ്രാജ്യത്തിലെ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക ജീവിതത്തിൽ ക്ഷേത്രങ്ങൾ വഹിച്ച പങ്ക് വിലയിരുത്തുക.

• ക്ഷേത്രങ്ങൾ വളരെ സമ്പന്നമായിരുന്നു, ഭൂമിദാനങ്ങൾ, ഗ്രാമസഭകളിൽ നിന്നുള്ള സംഭാവനകൾ, നികുതി വരുമാനം, സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളിൽ നിന്നുള്ള വരുമാനം എന്നിവയാൽ ധനസഹായം ലഭിച്ചു. വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളും ആശുപത്രികളും ക്ഷേത്രങ്ങളോടൊപ്പം പ്രവർത്തിച്ചു. ക്ഷേത്രങ്ങൾ ധാരാളം ആളുകൾക്ക് തൊഴിൽ നൽകി (നിർമ്മാണത്തിലും പരിപാലനത്തിലും). കരകൗശല വിദഗ്ധരും ശിൽപികളും ഉപജീവനത്തിനായി ക്ഷേത്രങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചു.

തമിഴ് ഭാഷയും ദക്ഷിണേന്ത്യൻ സംസ്കാരവും തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യയിൽ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിൽ ചോളന്മാർ വഹിച്ച പങ്കും, തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യയിലെ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ അവ ചെലുത്തിയ സ്വാധീനവും ചർച്ച ചെയ്യുക.

• ചോളന്മാർ തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യയുമായി അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നു. ബുദ്ധ-ഹിന്ദു സന്യാസിമാരും പണ്ഡിതന്മാരും ചോളനാട്ടിൽ നിന്ന് സുമാത്ര, ജാവ, മലേഷ്യ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് പതിവായി യാത്ര ചെയ്തിരുന്നു. ഈ യാത്രകൾ ആ രാജ്യങ്ങളിൽ ചോള സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഭാഷ, മതം, ആശയങ്ങൾ, വാസ്തുവിദ്യ എന്നിവയുടെ വ്യാപനത്തിന് കാരണമായി.

പ്രാദേശിക രാജ്യങ്ങൾ (ചാലൂക്യർ, പാലന്മാർ, പ്രതിഹാരന്മാർ, രാഷ്ട്രകൂടർ)

ദക്ഷിണേന്ത്യയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സവിശേഷതകൾ ചാലൂക്യരുടെ ക്ഷേത്ര നിർമ്മാണത്തെ എങ്ങനെ സ്വാധീനിച്ചു?

• ക്ഷേത്രങ്ങൾ ദ്രാവിഡ ശൈലിയും ദക്ഷിണേന്ത്യയുടെ തനത് പരമ്പരാഗത ശൈലിയും പ്രതിഫലിപ്പിച്ചു. പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ നിന്നും ഡെക്കാൻ പീഠഭൂമിയിൽ നിന്നും ധാരാളം പാറക്കെട്ടുകൾ ലഭിച്ചു. വിദഗ്ദ്ധരായ ശിൽപികൾ ഈ പ്രകൃതിദത്ത പാറകളിൽ നിന്ന് ക്ഷേത്രങ്ങൾ കൊത്തിയെടുത്തു.

താഴെ പറയുന്ന സൂചനകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ചോള, ചാലൂക്യ ഭരണങ്ങളെ താരതമ്യം ചെയ്യുക: കേന്ദ്രീകൃത ഭരണം, സാമന്ത ഭരണം, പ്രാദേശിക ഭരണം, ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ സ്വാധീനം.

• കേന്ദ്രീകൃത ഭരണം: ചോളന്മാർക്ക് വളരെ ശക്തമായ കേന്ദ്രീകൃത രാജവാഴ്ചയും സൈന്യവും നാവികസേനയും ഉണ്ടായിരുന്നു. ചാലൂക്യർക്ക് കേന്ദ്രീകൃത രാജവാഴ്ച ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
• സാമന്ത ഭരണം: ചാലൂക്യ രാജവാഴ്ചയെ ക്ഷേത്രങ്ങളും ബ്രാഹ്മണരും സാമന്തന്മാരും നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നു.
• പ്രാദേശിക ഭരണം: ചോളന്മാർക്ക് 'ഊര്', 'സഭ' എന്നിവയിലൂടെ ഗ്രാമീണ സ്വയംഭരണം ഉണ്ടായിരുന്നു. ചാലൂക്യ ഭരണം സൈനിക ശക്തിയുള്ള പ്രഭുക്കന്മാരെ കേന്ദ്രീകരിച്ചായിരുന്നു.
• ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ സ്വാധീനം: രണ്ടിലും ക്ഷേത്രങ്ങൾക്ക് വലിയ സ്വാധീനമുണ്ടായിരുന്നു; ചാലൂക്യ രാജവാഴ്ചയെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ചു; ചോള ക്ഷേത്രങ്ങൾ സമ്പന്നമായ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക കേന്ദ്രങ്ങളായിരുന്നു.

കലയിലും സാഹിത്യത്തിലും അവർ കൈവരിച്ച പുരോഗതിക്കിടയിലും, രാഷ്ട്രകൂട സമൂഹത്തെ ഒരു സമത്വ സമൂഹമായി കണക്കാക്കാമോ? വിലയിരുത്തുക.

• ഇല്ല. സമൂഹം ജാതിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കൂടുതൽ വിഭജിക്കപ്പെട്ടു. തൊട്ടുകൂടായ്മയ്ക്കും വിവേചനത്തിനും വിധേയരായ വിഭാഗങ്ങൾ (ഉദാ. മരപ്പണിക്കാർ, ചെരുപ്പുകുത്തികൾ, മത്സ്യത്തൊഴിലാളികൾ) നിലനിന്നിരുന്നു. പ്രബല വിഭാഗങ്ങൾ (ബ്രാഹ്മണരും ക്ഷത്രിയരും) തങ്ങളുടെ പദവി നിലനിർത്തി. എന്നിരുന്നാലും, സൈന്യത്തിൽ അംഗങ്ങളായതോടെ ശൂദ്രരുടെ പദവി മെച്ചപ്പെട്ടു.

ഡൽഹി സുൽത്താനേറ്റ്

സുൽത്താൻ ഭരണകാലത്തെ കാർഷിക പുരോഗതി രാജ്യത്തിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ എങ്ങനെ സ്വാധീനിച്ചുവെന്ന് ഒരു രേഖാചിത്രത്തിന്റെ സഹായത്തോടെ പരിശോധിക്കുക.

• കാർഷിക പുരോഗതി: ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ മണ്ണ് വർഷത്തിൽ രണ്ടോ മൂന്നോ തവണ കൃഷി ചെയ്യാൻ കാരണമായി (ഉദാ. കരിമ്പ്, പരുത്തി).
• കരകൗശല വികസനം: ഇത് എണ്ണയാട്ടൽ, ശർക്കര നിർമ്മാണം, നെയ്ത്ത്, തുണിക്ക് നിറം നൽകൽ തുടങ്ങിയ കരകൗശലങ്ങളുടെ വളർച്ചയ്ക്ക് കാരണമായി.
• വ്യാപാര വളർച്ച: ഭരണപരമായ സ്ഥിരത, മെച്ചപ്പെട്ട ഗതാഗതം, നാണയ വ്യവസ്ഥ (തങ്ക/ദിർഹം) എന്നിവ വ്യാപാര വളർച്ചയ്ക്ക് കാരണമായി (കയറ്റുമതി > ഇറക്കുമതി, സ്വർണ്ണം/വെള്ളി വരവിന് കാരണമായി).
• സാമ്പത്തിക വളർച്ച: പണമായി നികുതി പിരിക്കുന്നത് (ഇഖ്ത സമ്പ്രദായം) ഒരു പണ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെയും വൻ സാമ്പത്തിക വളർച്ചയുടെയും ആവിർഭാവത്തിന് കാരണമായി.

പുരാതന ഇന്ത്യയിലെയും സുൽത്താനേറ്റ് കാലഘട്ടത്തിലെയും സാമൂഹിക ജീവിതം താഴെ പറയുന്ന സൂചനകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി താരതമ്യം ചെയ്യുക.

• ജാതി വ്യവസ്ഥ: പുരാതന ഇന്ത്യ (ഗുപ്ത): വർണ്ണ വ്യവസ്ഥ, സങ്കീർണ്ണമായ ഉപവിഭാഗങ്ങൾ (ജാതികൾ); ബ്രാഹ്മണർ ഉയർന്ന പദവി നിലനിർത്തി. സുൽത്താനേറ്റ് ഭരണം: നിലവിലുള്ള ജാതി വ്യവസ്ഥയിൽ അടിസ്ഥാനപരമായ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടായില്ല. ഹിന്ദുക്കളും മുസ്ലീങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ആശയവിനിമയം സാധ്യമായിരുന്നു.
• സ്ത്രീകളുടെ പദവി: പുരാതന ഇന്ത്യ (ഗുപ്ത): പൊതുവെ താഴ്ന്ന പദവി; സ്ത്രീകൾ വിധേയരായിരിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ചു. സുൽത്താനേറ്റ് ഭരണം: സ്ത്രീകളുടെ സ്വത്തവകാശം പോലുള്ള ചില പുരോഗമനപരമായ മാറ്റങ്ങൾ. എന്നിരുന്നാലും, സ്ത്രീകളുടെ പദവി പൊതുവെ കുറഞ്ഞു.

വിപുലമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ / പ്രോജക്റ്റുകൾ

• സെമിനാർ: ഇന്ത്യയുടെ ഭരണപരവും സാംസ്കാരികവുമായ ജീവിതത്തിൽ സുൽത്താൻ ഭരണത്തിന്റെ സ്വാധീനത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു സെമിനാർ സംഘടിപ്പിക്കുക.
• ഡിജിറ്റൽ മാഗസിൻ: സുൽത്താന്മാരുടെ കീഴിൽ ഇന്ത്യയിലെ വാസ്തുവിദ്യാരംഗത്തെ മാറ്റങ്ങളും സ്വാധീനങ്ങളും കാണിക്കുന്ന ഒരു ഡിജിറ്റൽ മാഗസിൻ തയ്യാറാക്കുക.
• ഡിജിറ്റൽ അറ്റ്ലസ്/അവതരണം: ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെയും ഡൽഹി സുൽത്താനേറ്റിലെയും പ്രധാന രാജവംശങ്ങളുടെ ഭൂപടങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തി ഒരു ഡിജിറ്റൽ അറ്റ്ലസ് തയ്യാറാക്കുക. സുൽത്താനേറ്റ് കാലഘട്ടത്തിൽ ഇന്ത്യയിലെ സാംസ്കാരിക ജീവിതത്തിലെ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഒരു ഡിജിറ്റൽ അവതരണം വികസിപ്പിക്കുക.

---

അധ്യായം 7: സ്ഥാപനങ്ങളിലൂടെ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ വിപുലീകരണം

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനും മനുഷ്യാവകാശങ്ങളും

മുകളിൽ നൽകിയിട്ടുള്ള വാർത്തകളിൽ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ സ്ഥാപനവൽക്കരണത്തിനായി രൂപീകരിച്ചിട്ടുള്ള വിവിധ സംവിധാനങ്ങൾ പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്. അവ ഏതൊക്കെയാണെന്ന് കണ്ടെത്താമോ?

• ദേശീയ ന്യൂനപക്ഷ കമ്മീഷൻ; ദേശീയ വനിതാ കമ്മീഷൻ; ദേശീയ പിന്നോക്ക വിഭാഗ കമ്മീഷൻ; ദേശീയ മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻ; തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ; ദേശീയ പട്ടികജാതി കമ്മീഷൻ; ദേശീയ പട്ടികവർഗ്ഗ കമ്മീഷൻ.

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ പട്ടികപ്പെടുത്തുക.

• വോട്ടർ പട്ടിക തയ്യാറാക്കലും തിരിച്ചറിയൽ കാർഡ് നൽകലും. രാഷ്ട്രപതി, ഉപരാഷ്ട്രപതി, പാർലമെന്റ് അംഗങ്ങൾ (ലോക്സഭ/രാജ്യസഭ), സംസ്ഥാന നിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ എന്നിവരുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മേൽനോട്ടം വഹിക്കുക, ഭരിക്കുക, നിയന്ത്രിക്കുക. പെരുമാറ്റച്ചട്ടങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും നടപ്പിലാക്കുകയും ചെയ്യുക. രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾക്ക് അംഗീകാരം നൽകുകയും ചിഹ്നങ്ങൾ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്യുക. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജ്ഞാപനങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിക്കുക, നാമനിർദ്ദേശ പത്രികകൾ സ്വീകരിക്കുക/പരിശോധിക്കുക, സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ പട്ടിക പ്രസിദ്ധീകരിക്കുക. വോട്ടെടുപ്പിനും വോട്ടെണ്ണലിനും തീയതികൾ നിശ്ചയിക്കുക, ഫലം പ്രഖ്യാപിക്കുക, തർക്കങ്ങൾ പരിഹരിക്കുക. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ചെലവുകൾ ഓഡിറ്റ് ചെയ്യുകയും ഉചിതമായ തുടർനടപടികൾ സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്യുക.

ദേശീയ മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷന്റെ (NHRC) പ്രവർത്തനങ്ങൾ പട്ടികപ്പെടുത്തുക.

• മനുഷ്യാവകാശ സംരക്ഷണ സംവിധാനങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനവും കാര്യക്ഷമതയും വിലയിരുത്തുകയും നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകുകയും ചെയ്യുക. മനുഷ്യാവകാശങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അന്താരാഷ്ട്ര കരാറുകൾ/പ്രഖ്യാപനങ്ങൾ വിശകലനം ചെയ്യുകയും ഉചിതമായ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്യുക. ജയിലുകളും പുനരധിവാസ കേന്ദ്രങ്ങളും സന്ദർശിച്ച് പരിഷ്കാരങ്ങൾക്കായി ശുപാർശകൾ നൽകുക. മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കോടതി നടപടികളിൽ കക്ഷിയാകുക. മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പരാതികളിൽ അന്വേഷണം നടത്തുക. നിയമപാലകർ/സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥർ നടത്തുന്ന മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങൾ പരിശോധിച്ച് ആവശ്യമായ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുക.

അരികുവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട വിഭാഗങ്ങൾക്കുള്ള കമ്മീഷനുകൾ

വാർത്തകളിൽ ന്യൂനപക്ഷ സംഘടനകൾ ഉന്നയിക്കുന്ന പ്രശ്നങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ്?

• ന്യൂനപക്ഷങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക പിന്നോക്കാവസ്ഥ പരിഹരിക്കണമെന്നും, വിദ്യാഭ്യാസ പിന്നോക്കാവസ്ഥ പരിഹരിക്കാൻ കൂടുതൽ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ ആരംഭിക്കണമെന്നും, ഭാഷാ ന്യൂനപക്ഷങ്ങളുടെ ലിപികൾ സംരക്ഷിക്കണമെന്നും, ന്യൂനപക്ഷങ്ങളുടെ സാമൂഹിക പുരോഗതി ഉറപ്പാക്കണമെന്നും ആവശ്യങ്ങൾ ഉയർന്നു.

ദേശീയ ന്യൂനപക്ഷ കമ്മീഷന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ പട്ടികപ്പെടുത്തുക.

• ന്യൂനപക്ഷങ്ങളുടെ സംരക്ഷണത്തിനായുള്ള ഭരണഘടനാ വ്യവസ്ഥകളുടെയും നിയമങ്ങളുടെയും പ്രവർത്തനം വിലയിരുത്തുക. ന്യൂനപക്ഷങ്ങളുടെ സാമൂഹിക വികസനത്തിന്റെ പുരോഗതി വിലയിരുത്തുക. ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾ നേരിടുന്ന പ്രശ്നങ്ങളെയും പ്രതിസന്ധികളെയും കുറിച്ച് റിപ്പോർട്ടുകൾ സമർപ്പിക്കുക. ന്യൂനപക്ഷങ്ങളുടെ അവകാശ ലംഘനങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പരാതികൾ പരിശോധിച്ച് ശുപാർശകൾ നൽകുക. ന്യൂനപക്ഷങ്ങളുടെ സംരക്ഷണം നിലനിർത്തുന്നതിനുള്ള നിർദ്ദേശങ്ങൾ സമർപ്പിക്കുക.

നെഹ്‌റുവിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ്ഗ വിഭാഗങ്ങൾക്കായി ചെയ്യേണ്ട വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ്? ചർച്ച ചെയ്യുക.

• റോഡുകൾക്കും ആശയവിനിമയത്തിനും ഏറ്റവും ഉയർന്ന മുൻഗണന നൽകണം. മറ്റ് ആവശ്യങ്ങളിൽ സ്കൂളുകൾ, ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ, കുടിൽ വ്യവസായങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. അവരുടെ ജീവിതരീതിയിൽ ഇടപെടരുതെന്നും, അവരുടെ സ്വന്തം രീതിയിൽ ജീവിക്കാൻ അവരെ സഹായിക്കുക മാത്രമേ ചെയ്യാവൂ എന്നും അദ്ദേഹം ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു.

പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ്ഗ കമ്മീഷനുകളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ പട്ടികപ്പെടുത്തുക.

• പട്ടികജാതി/പട്ടികവർഗ്ഗക്കാർ നേരിടുന്ന വെല്ലുവിളികളെക്കുറിച്ചും അവയുടെ പരിഹാരങ്ങൾക്കുള്ള നിർദ്ദേശങ്ങളെക്കുറിച്ചും സർക്കാരുകൾക്ക് റിപ്പോർട്ടുകൾ സമർപ്പിക്കുക. അവരുടെ ക്ഷേമത്തിനായുള്ള ഭരണഘടനാ വ്യവസ്ഥകളുടെയും നിയമങ്ങളുടെയും പ്രവർത്തനത്തിലെ ഫലപ്രാപ്തി വിലയിരുത്തുക. പട്ടികജാതി/പട്ടികവർഗ്ഗക്കാർക്കെതിരായ അതിക്രമങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പരാതികൾ അന്വേഷിക്കുക. പട്ടികജാതി/പട്ടികവർഗ്ഗക്കാരുടെ ക്ഷേമം, സംരക്ഷണം, വളർച്ച എന്നിവയ്ക്കുള്ള ശ്രമങ്ങളെ ഏകോപിപ്പിക്കുക.

ദേശീയ പിന്നോക്ക വിഭാഗ കമ്മീഷന്റെ (NCBC) പ്രവർത്തനങ്ങൾ പട്ടികപ്പെടുത്തുക.

• പിന്നോക്ക വിഭാഗങ്ങൾക്കുള്ള ഭരണഘടനാ വ്യവസ്ഥകളും നിയമങ്ങളും ഫലപ്രദമായി നടപ്പിലാക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കുക. വിവിധ ക്ഷേമ സംവിധാനങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ച് സർക്കാരിന് റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിക്കുക. പിന്നോക്ക പദവിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആവശ്യങ്ങൾ പരിശോധിച്ച് സർക്കാരിന് നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകുക. പിന്നോക്ക വിഭാഗങ്ങൾ നേരിടുന്ന അതിക്രമങ്ങൾക്കെതിരെ നടപടിയെടുക്കാനും നീതി ഉറപ്പാക്കാനും ശുപാർശകൾ നൽകുക.

കമ്മീഷൻ രൂപീകരണ വർഷങ്ങൾ (വിലയിരുത്തൽ ചോദ്യം)

ജനാധിപത്യത്തിന്റെ വിപുലീകരണത്തിനായി രൂപീകരിച്ച വിവിധ കമ്മീഷനുകളുടെ പേരുകളും രൂപീകരണ വർഷവും താഴെയുള്ള പട്ടികയിൽ രേഖപ്പെടുത്തുക.

കമ്മീഷന്റെ പേര്	രൂപീകരണ വർഷം
1. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ	1950
2. ദേശീയ വനിതാ കമ്മീഷൻ	1992 (ജനുവരി 31)
3. ദേശീയ മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻ	1993 (ഒക്ടോബർ 12)
4. ദേശീയ ന്യൂനപക്ഷ കമ്മീഷൻ	1993 (മെയ് 17)
5. ദേശീയ പട്ടികജാതി കമ്മീഷൻ	2004
6. ദേശീയ പട്ടികവർഗ്ഗ കമ്മീഷൻ	2004

---

അധ്യായം 8: ലിംഗ-നിഷ്പക്ഷ സമൂഹത്തിലേക്ക്

ലിംഗപദവിയും ലിംഗഭേദവും സാമൂഹിക നിർമ്മിതികളും

ഈ വാർത്തയിൽ നിന്ന് [കേരള ഹൈക്കോടതി നിരീക്ഷണം] നിങ്ങൾ എന്ത് ശ്രദ്ധിക്കുന്നു?

• ലിംഗപദവിയും ലിംഗഭേദവും വ്യത്യസ്തമായ ആശയങ്ങളാണ്. വ്യക്തികൾക്ക് അവരുടെ ലിംഗപദവി സ്വയം തിരിച്ചറിയാനുള്ള അവകാശമുണ്ട്.

ലിംഗഭേദവും ലിംഗപദവിയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം ക്ലാസ്സിൽ ചർച്ച ചെയ്ത് കുറിപ്പുകൾ തയ്യാറാക്കുക. (പട്ടിക പൂർത്തിയാക്കുക)

• ലിംഗഭേദം: ജൈവിക സവിശേഷതകളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു; ക്രോമസോമുകൾ, ശാരീരിക ഘടനകൾ, ഹോർമോണുകൾ, ജനനേന്ദ്രിയങ്ങൾ എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി പുരുഷന്മാരെയും സ്ത്രീകളെയും നിർവചിക്കുന്നു; ജനന സമയത്ത് ലഭിക്കുന്നത് (ആരോപിത പദവി).
• ലിംഗപദവി: സാമൂഹികവും സാംസ്കാരികവും മാനസികവുമായ സവിശേഷതകളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു; സാമൂഹിക ഇടപെടലിലൂടെ നേടിയെടുക്കുകയും ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു (ഒരു സാമൂഹിക നിർമ്മിതി); ജനനത്തെയോ ശാരീരിക സവിശേഷതകളെയോ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതല്ല, മറിച്ച് സാമൂഹിക ഇടപെടലുകളെയും പെരുമാറ്റ രീതികളെയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്; നേടിയെടുത്ത പദവിയാണ്.

ട്രാൻസ്ജെൻഡർ നിർവചിക്കുക.

• ഒരു ട്രാൻസ്ജെൻഡർ വ്യക്തിയുടെ ലിംഗപദവി, ജനന സമയത്ത് അവർക്ക് നൽകിയ ലിംഗഭേദവുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല. ഇതിൽ ട്രാൻസ്മാനും ട്രാൻസ് വുമണും ഉൾപ്പെടുന്നു.

എന്താണ് ലിംഗപരമായ പങ്കുകൾ?

• ഒരു പദവിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന പെരുമാറ്റമാണ് ഒരു പങ്ക്. പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും എന്ത് ചെയ്യണം, ചിന്തിക്കണം, പറയണം, ധരിക്കണം, എങ്ങനെ പെരുമാറണം എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള സാമൂഹിക പ്രതീക്ഷകളെയാണ് ലിംഗപരമായ പങ്ക് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഒരു സമൂഹം പൗരുഷവുമായും സ്ത്രീത്വവുമായും ബന്ധപ്പെടുത്തുന്ന നിർദ്ദിഷ്ട സവിശേഷതകളെയും മനോഭാവങ്ങളെയും പ്രവൃത്തികളെയും അവ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു.

ലിംഗപരമായ വാർപ്പുമാതൃകകളും വിവേചനവും

പ്രസ്താവനകളെ നിയമങ്ങളും കീഴ്വഴക്കങ്ങളും ആയി തരംതിരിക്കുക. (ഉദാഹരണങ്ങൾ)

• നിയമങ്ങൾ: ആരെയും ശാരീരികമായി ഉപദ്രവിക്കരുത്; ഇരുചക്രവാഹന യാത്രികർ ഹെൽമെറ്റ് ധരിക്കണം; ഓരോ വ്യക്തിക്കും നിയമാനുസൃതമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് അവകാശമുണ്ട്; സ്ത്രീധനം കൊടുക്കുന്നതും വാങ്ങുന്നതും കുറ്റമാണ്.
• കീഴ്വഴക്കങ്ങൾ: കുടിവെള്ളം പാഴാക്കരുത്; മുതിർന്ന പൗരന്മാരെ ബഹുമാനിക്കുക; ശാരീരിക സവിശേഷതകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ആരെയും വിവേചനം കാണിക്കരുത്; മുതിർന്ന പൗരന്മാരെ സംരക്ഷിക്കുക.

ലിംഗപരമായ വാർപ്പുമാതൃകകളുടെ ഉദാഹരണങ്ങൾ കണ്ടെത്താമോ? അവ താഴെ ചേർക്കുക.

• എല്ലാ സ്ത്രീകളും സ്നേഹമുള്ളവരാണ്. പൊതുവെ സ്ത്രീകൾക്ക് കൂടുതൽ ശാരീരികാധ്വാനം ആവശ്യമുള്ള ജോലികൾ ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല. മുഴുവൻ കുടുംബത്തെയും പിന്തുണയ്ക്കേണ്ടത് പുരുഷന്റെ ഉത്തരവാദിത്തമാണ്. കായികവും ഡ്രൈവിംഗും ആൺകുട്ടികൾക്ക് കൂടുതൽ അനുയോജ്യമാണ്. ഭൂരിഭാഗം കഠിനമായ ജോലികളും ചെയ്യുന്നത് പുരുഷന്മാരാണ്. സ്ത്രീകൾ നഴ്സുമാരായി നല്ലതാണ്. പുരുഷന്മാർ അതിന് യോഗ്യരല്ല.

ഈ വാർത്താ തലക്കെട്ടുകളിൽ സൂചിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ്?

• പൊതുസ്ഥലത്ത് ട്രാൻസ്ജെൻഡർ അപമാനിക്കപ്പെട്ടു; ജോലിസ്ഥലത്ത് ലൈംഗികാതിക്രമം; പെൺഭ്രൂണഹത്യ; സ്ത്രീധനത്തിന്റെ പേരിൽ അതിക്രമം. ഈ അതിക്രമങ്ങൾ ലിംഗഭേദത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്.

ഭരണഘടനാ വ്യവസ്ഥകൾ

ലിംഗ വിവേചനം ഇല്ലാതാക്കാനും എല്ലാ ലിംഗവിഭാഗങ്ങൾക്കും ഭരണഘടനാപരമായ സമത്വവും സ്വാതന്ത്ര്യവും ഉറപ്പാക്കാനും എന്തുചെയ്യാൻ കഴിയും? ക്ലാസ്സിൽ ചർച്ച ചെയ്യുക.

• സൂചകങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നവ: ലിംഗസമത്വം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്ന വിദ്യാഭ്യാസം; ലിംഗപരമായ വാർപ്പുമാതൃകകളെ വെല്ലുവിളിക്കൽ; ലിംഗപരമായ വാർപ്പുമാതൃകകളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്ന കീഴ്വഴക്കങ്ങളെ വെല്ലുവിളിക്കൽ; ലിംഗഭേദം ഉൾക്കൊള്ളുന്നതും തുല്യവുമായ ജോലിസ്ഥലങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കൽ.

ലിംഗഭേദവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയിലെ അനുച്ഛേദങ്ങൾ പട്ടികപ്പെടുത്തുക.

• അനുച്ഛേദം 14: എല്ലാ ലിംഗവിഭാഗങ്ങൾക്കും സമത്വം.
• അനുച്ഛേദം 15: ഒരു വ്യക്തിക്കെതിരെയും ലിംഗഭേദത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിവേചനം പാടില്ല.
• അനുച്ഛേദം 16: എല്ലാ ലിംഗവിഭാഗങ്ങൾക്കും അവസരസമത്വം.
• അനുച്ഛേദം 19 (1) (എ): എല്ലാ ലിംഗവിഭാഗങ്ങൾക്കും വസ്ത്രധാരണം, പെരുമാറ്റം, പ്രവൃത്തി എന്നിവയിലൂടെ അവരുടെ ലിംഗപദവി സ്വതന്ത്രമായി പ്രകടിപ്പിക്കാൻ അവകാശമുണ്ട്.
• അനുച്ഛേദം 21: എല്ലാ ലിംഗവിഭാഗങ്ങൾക്കും അന്തസ്സിനും വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും സ്വകാര്യതയ്ക്കും അവകാശമുണ്ട്.
• അനുച്ഛേദം 51 എ (ഇ) (മൗലിക കടമ): സ്ത്രീകളുടെ അന്തസ്സിന് ഹാനികരമായ ആചാരങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടത് ഇന്ത്യൻ പൗരന്മാരുടെ മൗലിക കടമയാണ്.

വിപുലമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ / പ്രോജക്റ്റുകൾ

• ഡിജിറ്റൽ ആൽബം: ലിംഗ വിവേചനത്തിനെതിരെ പോരാടിയ സ്ത്രീകളുടെ യഥാർത്ഥ ജീവിത കഥകൾ ശേഖരിച്ച് ഒരു ഡിജിറ്റൽ ആൽബം വികസിപ്പിക്കുക.
• പ്രദർശനം/റിപ്പോർട്ട്: ലിംഗഭേദത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള വിവേചനത്തെ അതിജീവിച്ചവരെക്കുറിച്ചുള്ള റിപ്പോർട്ടുകൾ ശേഖരിച്ച് ക്ലാസ്സിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കുക.

Chapter 1: Moving Forward from the Stone Age

Tool Use and Palaeolithic Age

What does he say about the kind of tools that were used by humans to protect themselves from wild animals?

• Stone axe. Primitive humans initially could only throw stones at them, but later began making tools like axes, spears, and many other things, including fine stone needles, out of stone.

What could be the purposes for which humans in that period used such tools?

• For protecting themselves from animals and for hunting.

Observe them [Pebble tools, Biface core tools, Flake tools] and list out the features of these tools.

• The tools were made of stone in the beginning. Tools included pebble tools, biface core tools, and flake tools. Towards the end of the Palaeolithic period, humans used tools made of bones in addition to stone tools. Tools made of core stones are called core tools, and those made of stone flakes are called flake tools.

What do you understand from these pictures [Palaeolithic artistic creations]?

• It is clear from the pictures that various communication and sculptures were employed during the late Palaeolithic period. These pictures and sculptures are considered evidence of the intellectual and technical skill attained by primitive humans.

Let’s see what information could be gathered on human life from the tools and art of the Palaeolithic Age. (Features of the Palaeolithic Age)

• Used rough (unpolished) stone tools; Lived in caves and open spaces; Hunting and gathering were the means of livelihood; Bands (small groups of fewer than hundred members bound by blood relation) were the basic units of society; Men were engaged in hunting and women, in gathering; Food was not stored; Nomadic life prevailed.

Mesolithic and Neolithic Ages

Examine the difference between Palaeolithic tools and Mesolithic tools.

• Mesolithic tools are smaller tools than the ones used in the Palaeolithic Age. The Mesolithic is the period when microliths (very small tools) were used.

Look at the pictures given above and list down the activities depicted in them. (Characteristics of the Mesolithic period)

• Activities included: Hunting; Indications of domestication of animals; Amusements; Division of labour based on gender.

What are the changes in the Neolithic Age mentioned in this description [by Gordon Childe]?

• The change in human interaction with his surroundings. Humans started new ways of living, specifically the beginning of agriculture and domestication of animals.

List out their features [of polished tools in the Neolithic Age].

• Polished tools. These tools helped humans to cultivate the land. They assisted them in tilling the soil and cutting down trees.

Present the information given above on Neolithic changes in a chart. (Consequences of Agriculture)

• Agriculture and domestication of animals ensured the steady availability of food products. This resulted in permanent settlements and agrarian villages. Storage of grains became possible with the introduction of pottery and the use of bricks made of clay. Surplus production allowed a section of society to engage in other occupations such as pottery making, weaving, etc.

List out the countries in which Neolithic sites are located.

• Jarmo: Iraq (specifically, the Kurdish Hills of Iraq). Mehrgarh: Pakistan (ancient India, now in Pakistan).

Metal Age and Vedic Period

What are the advantages of copper tools over stone tools?

• Copper tools can be changed into suitable shape and form, and they have greater Durability.

List out the Bronze Age civilisations.

• The Harappan civilization in India.

Let us compare the life of the people in the early Vedic and the later Vedic periods.

• Early Vedic Period (Rigveda composed): Located in the Sapta Sindhu region. Had a Pastoral economy. People were Semi nomads. Women had a comparatively higher social status. The society consisted of many tribes. Rituals were simple and could be done by the head of the family. Natural forces were worshipped.
• Later Vedic Period (Yajur, Sama, Atharva Vedas composed): Extended up to the Gangetic plain. Agriculture was given importance. People lived a Settled life. The social status of women declined. Saw the Use of iron. The Varna system became stronger. Rituals became complicated and expensive. New deities came to be worshipped. Beginning of various crafts.

Extended Activities / Projects

• Seminar: Organise a seminar on the changes from Stone Age to Metal Age.
• Album/Model Making: Make a digital album/album with pictures of weapons and tools used by primitive humans. Make models of weapons and tools used by humans in different stages of Stone Age and display them in the Social Science class.
• Digital Presentation: Make a digital presentation about the major changes in the progress of human history.
• Atlas Preparation: Prepare an atlas and mark the places related to the life of early humans.

---

Chapter 2: Ideas and Early States

Ideological Revolution (6th Century BCE)

How did the development of an agricultural economy set the stage for the rise of new ideas in the 6th century BCE? Discuss.

• This period saw widespread use of iron tools, increased agricultural production, and the growth of trade and cities. The socio-economic system based on agriculture and cattle was not in harmony with the Vedic practice emphasizing rituals. Sacrifices focusing on cattle were seen to adversely affect agriculture and transportation. The Vaishyas and rich Gahapathis, having achieved material progress through trade/land ownership, desired a suitable higher status in society.

Important events in the life of Buddha are given below. Prepare a biography based on this.

• Buddha’s original name was Siddhartha. He was born in Lumbini (Kapilavastu) in Nepal. He attained enlightenment at Bodh Gaya in Bihar. He gave his first sermon at Sarnath. He attained Nirvana at Kushinara.

Do you think the activities of Buddhist monastic organisations were democratic? Evaluate.

• Yes, the monastic organisations (Sanghas) were considered democratic. Decisions in the Sangha were made through discussions and the opinion of the majority. The working of the ‘Sangha’ helped to inculcate the sense of democracy and values in the society.

Why are they [Ajita Kesakambalin's followers] called materialists?

• Materialists opined that all religious practices are meaningless and that there is neither Ihaloka or Paraloka. They believed the body consists of four elements, and when a person dies, their solid matter dissolves in the earth.

Find out and list the common ideas propounded by the Buddha and Mahavira.

• Both Buddha and Mahavira shared ideas suitable for the new socio-economic conditions, such as: Rejection of the Varna/Caste system. Emphasis on the concept of 'Ahimsa' (non-violence). Aiming for Moksha (Jainism) or Nirvana (Buddhism). Using languages of the common people to spread their ideas (Pali/Prakrit).

How did Buddha respond to the socio-economic conditions that prevailed in the 6th century BCE? Discuss.

• Buddha rejected the Vedic practices and the caste system. His concept of Ahimsa was suitable because cattle were vital for agriculture (cultivation) and transportation of goods. He spread his ideas in Pali, the language of the common people. He advised mutual respect in family life, and mandated that employers treat servants/workers with courtesy, giving them adequate food, fair wages, and care in sickness.

State Formation and Mahajanapadas

What can we learn from this [Digha Nikaya excerpt] about the administrative system of Vajji at that time?

• Decisions were taken jointly through discussions. People worked together. Elders were respected, supported, and listened to carefully. Women lived freely. Places of worship existed in villages and cities. People of different faiths could move about freely and were respected.

Identify and discuss the various stages of growth from a tribal political system to Mahajanapadas and their characteristics.

• 1. Jana (Tribal System): Tribal social system existed in the Vedic period, where tribes were known as ‘Jana’.
• 2. Janapadas: As agriculture became widespread, tribal communities settled permanently, forming 'Janapadas' (place where people were settled).
• 3. Need for State: Agricultural surplus led to the growth of trade and towns (manufacturing centres). Regulations became necessary to coordinate diverse economic activities, leading to the formation of states based on the idea of 'one's own land'.
• 4. Mahajanapadas: The Buddhist work Anguttaranikaya speaks of 16 resulting political entities known as 'Mahajanapadas'. This period is referred to by historians as ‘second urbanisation’.

Do you think that the geographical features were the main reason for the growth of Magadha? Why?

• Geographical features were highly significant: Magadha was a fertile region with good rainfall. It had large deposits of iron ore, readily available for tools and weapons. Elephants (important for wars) were available in large numbers in the forests. The Ganga and its tributaries provided easy transportation of goods.

Arthasastra refers that a kingdom rests on seven components or Saptangas. (List the Saptangas)

• 1. Swami – king
• 2. Amathya – ministers
• 3. Janapada – land and people
• 4. Durga – fort
• 5. Kosha – treasury
• 6. Danda – justice
• 7. Mitra – friendly countries

What do you understand about the Maurya kingdom from this inscription [Rumindei Inscription]?

• Emperor Asoka (Devanampiya Piyadasi) visited the birthplace of Buddha Shakyamuni 20 years after his coronation and worshipped in person. A stupa was erected there. The people of Lumbini were exempted from the ‘bali’ (tax). They were required to give only one-eighth part of the harvest as 'bhaga' (tax).

Find the capitals of the provinces from Map 2 and complete the table.

• State Capital: Pataliputra.
• Provincial Capitals: Northern province: Takshashila; Western province: Ujjayini; Southern province: Suvarnagiri; Eastern province: Kalinga (Tosali).

What features of the present Indian administrative system can be seen in the Mauryan administrative system? Discuss and compare.

• The Maurya kingdom was divided into various provinces for administrative convenience, similar to modern states. These provinces were under the control of governors. The concept of taxation (Bali and Bhaga) and a system of assistance to the king (Senani, Purohita, Gramani) existed.

Athenian Democracy

How did the Athenian system of government differ from modern democracy?

• In Athens, only males, over the age of 30, except slaves, were considered citizens. Women, artisans and the foreigners who worked as traders were not considered as citizens. In contrast, modern democracy typically guarantees universal adult suffrage regardless of gender, occupation, or status.

Extended Activities / Projects

• Biography/Album: Prepare a short biographical text based on the lives of thinkers who popularised new ideas in the 6th century BCE. Make them attractive, by adding pictures.
• Digital Presentation: Prepare a digital presentation including maps on the topic ‘From Janapadas to the Maurya Kingdom'.
• Debate: Organise a debate on 'Ideas and Early State Formation'.

---

Chapter 3: Land Grants and the Indian Society

Land Grants and Feudalism

What is the purpose of land grants by the king?

• To attain victory, longevity, welfare and peace in this world as well as in the afterlife. The Satavahanas started the practice to please the Brahmins who were dominant in the society.

When did the practice of land grants start? Why?

• Mention of land grants can be found in Buddhist works, but it became widespread and consequential during the post-Mauryan period. The practice was initiated by the Satavahanas and became widespread under the Guptas.

Discuss the characteristics of the Samantha System that came into existence during the Gupta period.

• This system is called ‘Indian Feudalism’. The king’s authority over the donated land gradually declined. The right to collect taxes and administer justice was transferred along with ownership of the land. Those receiving grants got the right to grant the land to someone else. Land grants were given instead of cash remuneration. Those who worked on the land (farmers, labourers, slaves) became rightless dependents of the landlords, bound to the soil where they were born, labouring for their masters. The lower stratum provided free services (vetti) in addition to taxes. The Guptas also allowed conquered rulers to continue as ‘Samanthas’ (feudatories) with autonomy.

Find out the arts and crafts of the period from the information and complete the table.

• Artifacts Recovered / Crafts: Jewellery made of gold, silver and precious stones / Jewellery making; Glassware / Glass making; Silk, cotton textiles / Weaving (Textile industry); Sculptures in ivory / Ivory carving / Sculpture.

Administration, Society, and Culture (Gupta Period)

What do you understand from this text [Prayaga Prasasti] about the powers of the king during the Gupta period?

• The king was considered equal to God (Kubera, Varuna, Indra, and Anthaka). He was described as having "no equal rival on the face of the Earth". Responsibilities included maintaining peace, protecting borders against aggressions, protecting holy men (Brahmins, Jain monks), protecting the weaker sections, and administration of justice.

List out the features of architecture during the Gupta period by observing the following pictures.

• Construction of temples using stone and bricks. Included Dasavatara Temple (Deogarh) and Vishnu Temple of Tigawa. Structural Temples were constructed, adorned with Sculptures.

Complete the table: Philosophy and Exponent

• Samkhya: Kapila
• Nyaya: Gauthama
• Vaisheshika: Kanada
• Vedanta: Badarayana
• Mimamsa: Jaimini

Discuss the economic changes brought about by the spread of the land grant system to South India.

• Brahmins, receiving Brahmadeya land, attained high status in the society and economy. Land grants led to the expansion and development of agriculture. The Brahmins’ knowledge of agricultural technology and climate aided expansion. Kings encouraged agriculture by building reservoirs and maintaining irrigation facilities. Temples (which received Devadanam land) became centres of economic activity. Surplus production led to the growth of internal trade.

Extended Activities / Projects

• Seminar: Organise a seminar on ‘Land Grants and their consequences during the Gupta Rule’.
• Digital Presentation: Make a digital presentation on the achievements in science and technology during the Gupta period.

---

Chapter 4: Distribution of Power in the Indian Constitution

Constitutional Features and Federalism

Which ideas put forward by the National Movement were included in the Objective Resolution?

• India would be an independent sovereign republic. The Union of India would be a union of former British territories, Indian states, and other willing parts. The territories forming the Union would be autonomous units. All powers would emanate from the people. It ensured social, economic, and political justice. It guaranteed equality of status, equality of opportunity, and equality before the law. It protected fundamental freedoms (speech, expression, belief, worship, profession, association, and assembly).

Find and list the reasons why India adopted the federal system based on the above seminar paper.

• To strengthen democracy through power sharing between the Centre and the States. Helps in maintaining the diversity and unity of our country equally. Useful in effectively countering separatist tendencies by ensuring regional representation. Possible to achieve economic progress and ensure the welfare of all sections. Makes the concept of democracy more meaningful.

Note which list [Union, State, Concurrent] these topics belong to.

• New train allowed to Kerala: Union List (Railways)
• Kerala Jail Rules were revised: State List (Jails)
• Revising the structure of undergraduate courses: Concurrent List (Education)
• National Forest Policy announced: Concurrent List (Forestry)
• New Police Policy announced: State List (Police)
• India signs diplomatic agreement with Sri Lanka: Union List (Foreign Affairs)

Legislature and Executive

Let us familiarise with the functions of the Legislature. (Main functions of Parliament)

• Law making. Act as a custodian of the public treasury. Participate in the Presidential and Vice Presidential elections. Act as judicial authority in impeachment. Consider and give assent to Constitutional amendment. To control the executive.

Didn't you understand the features of Lok Sabha and Rajya Sabha? Complete the table below.

• Lok Sabha: Lower House. Members elected directly by the people. Term is 5 years. Maximum strength is 550 (543 present in 2023). Chaired by the Speaker. Has more powers than the Rajya Sabha, particularly for Money Bills.
• Rajya Sabha: Upper House. Members elected by elected members of State Legislative Assemblies. Permanent house; term is six years. Maximum strength is 250 (12 nominated). Chaired by the Vice President. Has the power to mandate the Parliament to create new All India Service.

Read the news headlines above [regarding amendments]. Discuss the need for constitutional amendment.

• Constitutional amendment is necessary for altering the Constitution from time to time considering the socio-political needs. Examples shown include: GST (economic), making education a Fundamental Right (social), and lowering the voting age to 18 (political).

Complete the following list [Subjects and Methods of Amendment].

• Renaming of the states: Flexible Amendment (Simple majority).
• 86th Constitutional Amendment (related to Fundamental Rights/DPSP): More Rigid Amendment (Special majority of both houses).
• Amendment in the Concurrent List (Division of powers): Rigid Amendment (Special majority + approval of not less than half of the states).

Read the given statements and put ( ) against the true ones and ( ) the false ones.

• The head of the Executive is the Prime Minister. (False - Nominal Executive Head is the President).
• The President has discretionary powers. (True).
• The head of the cabinet is the Prime Minister. (True).
• The Prime Minister is the Commander-in-Chief of the Defence Forces. (False - The President acts as the Commander-in-Chief).
• Governors are appointed by the President. (True).
• The President submits his resignation to the Prime Minister. (False - President submits resignation to the Vice President).
• The Prime Minister is appointed by the Governor. (False - PM is appointed by the President).

Judiciary

Describe the pyramidical judicial system.

• India has a single integrated Judicial system led by the Supreme Court. As one goes up, the number of courts decreases and the powers increase. As one goes down, the number of courts increases and the powers decrease. Hierarchy: Supreme Court, High Courts, District Courts, Subordinate Courts.

List the powers of the Supreme Court.

• Original Jurisdiction: Resolves certain matters exclusively (E.g., Centre-State Disputes).
• Appellate Jurisdiction: Highest appellate court; entertains appeals against the judgment of any lower court.
• Advisory Jurisdiction: Constitutional obligation to give legal advice on any matter demanded by the President.
• Writ Jurisdiction: Powers to issue special orders (writs) for the protection of fundamental rights when they are violated.
• Judicial Review: Power to examine the constitutionality of any law/order; declares unconstitutional laws as inapplicable.

Extended Activities / Projects

• Seminar: Organize a seminar on the salient features of Indian Federalism.
• Model Parliament: Organize a model parliament in the class covering the various stages of the legislative process.
• Interview: Conduct an interview with a legal expert focusing on the powers of the Supreme Court.

---

Chapter 5: Demographic Trends in India

Demography and Population Growth

What problems arise when the population increases?

• Poverty; Unemployment; Starvation; Far-reaching crisis in the health sector; Crisis in quality of life.

List the indicators of demography.

• Migration; Birth rate and death rate; Female-Male Ratio and Child Sex Ratio; Life expectancy; Age Structure; Dependency ratio; Population Density.

Different types of migration are given below. Identify which migration they are.

• Malayalees working in foreign countries: International migration.
• North Indian workers working in the construction sector in Kerala: Internal migration.
• Students going abroad for higher studies: International migration.

What are the social problems in densely populated areas? Complete the table.

• Lack of open spaces; Pollution; Lack of water storage; Crowding.

What is the male-female ratio in India and Kerala as per the 2011 census?

• Male-Female ratio (India, 2011): 940 females per 1000 males.
• Kerala (2011): Not explicitly stated in the source text/table.

Life Expectancy and Age Structure

List the factors that contribute to the high life expectancy rate in Kerala.

• High literacy rate and higher education; Decentralised public health policy; Cleanliness; Food availability and public distribution.

Which age group has the largest population? Which age group has the lowest population? (Based on 2011 data)

• Largest population: 15 – 59 age (63%).
• Lowest population: 60 years and above (8%).

Discuss and prepare a note on what should be taken care of for the demographic gift to be properly utilised.

• The young population (demographic gift) requires more emphasis on education and healthcare. Human resource development is crucial for sustainable development. The nation must utilise the full range of knowledge and skills of each individual. Sustainable development requires balancing population growth, available resources, and environmental capacity for present and future generations.

Extended Activities / Projects

• Collage: Collect news about areas in Kerala where human resource decline is happening due to international migration, and prepare a collage.
• Chart Preparation: Visit the website of Ministry of External Affairs and collect the statistics of migration from India and prepare a chart and display it.
• Seminar: Organise a seminar on population growth in Kerala. The seminar paper should be prepared considering the conceptual areas given: Population of Kerala, Population Density of Kerala, Migration, Birth and death rate, Life expectancy, Age structure, Population Dividends.
• Note Making: Make notes on social characteristics of demography.

---

Chapter 6: From the Land of Cholas to Delhi

Chola Kingdom

What information do we receive from this [inscription from Brihadiswara Temple]?

• Revenue was paid in paddy, gold or cash. Land measurements were standardised using Marakkal named after the Rajakesari Adavallava (Rajaraja Chola). The land included a Jaina temple and a community of Jaina teachers. Details of land revenue collected in standardized units (e.g., kalam, tuni, kuruni, nazhi).

Analyse the role played by the agriculture sector in the economy of the Chola Kingdom.

• Agriculture was the main occupation. The Chola Kingdom was located in the fertile Kaveri River Valley. Rulers recognized the significance of irrigation and constructed ponds, tanks, canals, wells, and bunds. Tax concessions were given to cultivators, encouraging them to bring barren land under cultivation. Land donation expanded agriculture, though labourers often lived like slaves. Agricultural progress generated surplus, leading to the development of trade.

Assess the role played by temples in the socio-economic life of the Chola Kingdom.

• Temples were very rich, financed by land gifts, contributions from Grama Sabhas, tax revenue, and income from economic transactions. Educational institutions and hospitals functioned along with temples. Temples provided employment (construction and maintenance) to a large number of people. Artisans and craftsmen depended on the temples for their livelihood.

Discuss the role played by the Cholas in spreading the Tamil language and the culture of south India to southeast Asia, and their impact on the life of the people of southeast Asia.

• The Cholas maintained a close relationship with Southeast Asia. Buddhist and Hindu sages and scholars frequently travelled from Cholanadu to Sumatra, Java, and Malaysia. These travels resulted in the spread of language, religion, ideas, and architecture of the Chola kingdom in those lands.

Regional Kingdoms (Chalukyas, Palas, Pratiharas, Rashtrakutas)

How did the geographical features of south India influence the temple construction of the Chalukyas?

• The temples reflected the Dravidian style, the local traditional style of south India. Plenty of rock-cut stone was obtained from the Western Ghats and Deccan Plateau. Skilled sculptors carved temples out of these natural rocks.

Compare the Chola and Chalukya reigns based on the following hints: Centralised Administration, Samanta Rule, Local Administration, Influence of the Temples.

• Centralized Administration: Cholas had a very strong centralized monarchy, army, and navy. Chalukyas had no centralised monarchy.
• Samanta Rule: Chalukya monarchy was controlled by temples, Brahmins, and Samantas.
• Local Administration: Cholas had village self-governance through 'Ur' and 'Sabha'. Chalukya rule was centered on military-powered lords.
• Influence of the Temples: Temples were highly influential in both; Chalukya monarchy was controlled by temples; Chola temples were wealthy socio-economic centres.

Despite the progress they achieved in the fields of art and literature, could the Rashtrakuta society be considered as egalitarian one? Evaluate.

• No. The society was further divided on the basis of caste. Sections subjected to untouchability and discrimination existed (e.g., carpenters, cobblers, fishermen). The dominant sections (Brahmins and Kshatriyas) maintained their status. However, the status of the Sudras improved as they became members of the army.

Delhi Sultanate

Examine, with the help of a diagram, how the agricultural progress during the reign of the Sultan influenced the country's economy.

• Agricultural Progress: Fertile soil led to cultivation two or three times a year (e.g., sugarcane, cotton).
• Development of Crafts: This led to growth in crafts like oil making, jaggery making, weaving, and textile colouring.
• Trade Growth: Administrative stability, improved transportation, and a monetary system (Tanka/Dirham) contributed to trade growth (exports > imports, leading to gold/silver influx).
• Economic Growth: Tax collection in cash (Iqta system) led to the emergence of a cash economy and massive economic growth.

Compare the social life in ancient India with that in the Sultanate period based on the following hints.

• Caste System: Ancient India (Gupta): Varna system, with complex sub-divisions (jatis); Brahmins maintained high status. Sultanate Rule: Existing caste system did not undergo fundamental changes. Interaction between Hindus and Muslims was possible.
• Status of Women: Ancient India (Gupta): Generally low status; women expected to be submissive. Sultanate Rule: Some progressive changes, such as women's right over property. However, women’s status generally declined.

Extended Activities / Projects

• Seminar: Organise a seminar on the influence of Sultan rule on the administrative and cultural life of India.
• Digital Magazine: Prepare a digital magazine showing the changes and influences in the field of architecture in India under the Sultans.
• Digital Atlas/Presentation: Prepare a digital atlas including the maps of the important dynasties of south India and the Delhi Sultanate. Develop a digital presentation on the changes in the cultural life in India during the Sultanate period.

---

Chapter 7: Extension of Democracy through Institutions

Election Commission and Human Rights

In the news given above the different mechanisms that have been set up for the institutionalisation of democracy are mentioned. Can you find out what they are?

• National Commission for Minorities; National Commission for Women; National Commission for Backward Classes; National Human Rights Commission; Election Commission; National Commission for Scheduled Castes; National Commission for Scheduled Tribes.

List the functions of the Election Commission.

• Preparation of electoral roll and issuance of identity card. Supervise, administer, and control the elections to the offices of the President, Vice President, Members of Parliament (Lok Sabha/Rajya Sabha), and State Legislative Assemblies. Promulgation and enforcement of the codes of conduct. Recognition of political parties and allotment of symbols. Issue election notifications, receive/scrutinise nominations, and publish lists of candidates. Schedule dates for poll and counting, declare results, and resolve disputes. Audit election expenses and take appropriate follow-up actions.

List the functions of the National Human Rights Commission (NHRC).

• To evaluate the functioning and efficiency of human rights protection systems and give suggestions. To analyse international agreements/declarations regarding human rights and take appropriate steps. To visit jails and rehabilitation centres and make recommendations for reforms. To become a party to court proceedings in matters related to the violation of human rights. To conduct inquiries on complaints related to human rights violation. To examine human rights violations committed by law enforcement officers/public servants and take necessary actions.

Commissions for Marginalized Sections

What are the issues raised by minority organisations in the news?

• Demands were raised to make up for the economic backwardness of minorities, to start more educational institutions to address educational backwardness, for the protection of the scripts of linguistic minorities, and to ensure the social progress of minorities.

List the functions of the National Commission for Minorities.

• Evaluate the functioning of the constitutional provisions and laws for the protection of the minorities. Evaluate the progress of the social development of the minorities. Submit reports on the issues and crises faced by minorities. Examine the complaints regarding the violation of the rights of minorities and make recommendations. Submit suggestions for the upkeep of the protection of minorities.

What are the developmental activities that should be done for the Scheduled Caste – Scheduled Tribe sections, according to Nehru? Discuss.

• Roads and communication should be given the highest priority. Other needs include schools, health services, and cottage industries. He stressed not to interfere in their way of life and only help them live according to their own way.

List the functions of the Scheduled Caste – Scheduled Tribe Commissions.

• Submit reports to the governments on the challenges faced by the SCs/STs and the suggestions for their remedies. Evaluate the effectiveness in the functioning of the constitutional provisions and laws for their welfare. Inquire into the complaints regarding atrocities against the SCs/STs. Coordinate the efforts for the welfare, protection and growth of the SCs/STs.

List the functions of the National Commission for Backward Classes (NCBC).

• Ensure the effective implementation of the constitutional provisions and laws for the backward classes. Submit a report to the government on the activities of various welfare systems. Examine the demands related to backward status and give suggestions to the government. To make recommendations for taking steps against atrocities faced by backward classes and to ensure justice.

Commission Formation Years (Assessment Question)

Enter the names and year of formation of the various Commissions constituted for the extension of democracy in the table given below.

Name of the Commission	Year of Formation
1. Election Commission	1950
2. National Commission for Women	1992 (January 31)
3. National Human Rights Commission	1993 (October 12)
4. National Commission for Minorities	1993 (May 17)
5. National Commission for Scheduled Castes	2004
6. National Commission for Scheduled Tribes	2004

---

Chapter 8: Towards a Gender-Neutral Society

Gender vs. Sex and Social Constructs

What do you notice from this news [Kerala High Court observation]?

• Gender and sex are distinct concepts. Individuals have the right to self-identify their gender.

Discuss the difference between sex and gender in the class and prepare notes. (Complete the table)

• Sex: Refers to biological features; Defines males and females based on chromosomes, physical structures, hormones, and genitalia; Inherited at birth (ascribed status).
• Gender: Refers to social, cultural and psychological characteristics; Is acquired and strengthened through social intervention (a social construct); Not based on birth or physical features, but on social interactions and behavioural patterns; Is an achieved status.

Define Transgender.

• A transgender is a person whose gender does not correspond with the gender he/she was assigned at the time of birth. This includes Transman and Transwoman.

What are Gender Roles?

• A role is the expected behaviour associated with a status. Gender Role refers to the societal expectations regarding what men and women should do, think, say, wear, and how they should behave. They represent the specific characteristics, attitudes, and actions that a society associates with masculinity and femininity.

Gender Stereotypes and Discrimination

Classify the statements into laws and norms. (Examples)

• Laws: Do not physically harass anyone; Two-wheeler riders should wear helmets; Every individual has the right to legitimate elections; Giving and accepting dowry is a crime.
• Norms: Do not waste drinking water; Respect the elderly citizens; Do not discriminate anyone on the basis of physical features; Protect the elderly citizens.

Can you find out examples of gender stereotypes? Add them below.

• All women are affectionate. Women in general cannot do works that require much physical exertion. It is the responsibility of the man to support the entire family. Sports and driving are more suitable for boys. Most of the difficult works are done by men. Women are good as nurses. Men are not fit for that.

What are the social issues indicated in these news headlines?

• Transgender insulted in public; Sexual assault in the workplace; Female foeticide; Atrocity for dowry. These atrocities are based on gender.

Constitutional Provisions

What can be done to eliminate gender discrimination and ensure constitutional equality and freedom for all genders? Discuss in the class.

• Indicators include: Education that promotes gender equality; Challenging gender stereotypes; Challenging norms that encourage gender stereotypes; Ensuring gender-inclusive and equitable workplaces.

List the articles of the Indian Constitution that are related to gender.

• Article 14: Equality of all genders.
• Article 15: There shall be no gender-based discrimination against any individual.
• Article 16: Equality of opportunity for all genders.
• Article 19 (1) (a): All genders have the right to freely express their gender identity through dress, behaviour and action.
• Article 21: All genders have the right to dignity, individual liberty and privacy.
• Article 51 A (e) (Fundamental Duty): It is the fundamental duty of the Indian citizens to renounce practices derogatory to the dignity of women.

Extended Activities / Projects

• Digital Album: Collect real-life stories of women who fought against gender discrimination and develop a digital album.
• Exhibition/Report: Collect and exhibit in the class, reports on those who have survived descrimination based on gender.